T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2018/581 Esas
KARAR NO:2023/186
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:01/06/2016
KARAR TARİHİ:15/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı ... ile yapılmış olan 21/11/2011 tarihli franchisesing sözleşmesi 21/04/2016 tarihinde sona erecekken izinsiz olarak diğer davalıya 31/03/2015 tarihinde devrini yaptığını, bu devi nedeniyle müvekkilinin markasının güven kaybedip zarar gördüğünü, Franchise sözleşmesinin devrinden dolayı sözleşmenin geri kalan bölümünün ifa edilmediğini, müvekkili şirketin bu sebeple kar kaybına uğradığını, diğer davalı ...'ın da müvekkilinin bilgi birikimlerinini, deneyimlerini ve know-now'un haksız ve yasaya aykırı olarak kullandığını, .... İcra Müdürlüğünde icra takibi yaptığını, takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu, iptal davası açmadıklarını, alacak davası olarak bu davayı açtığını, bu nedenlerle ... ...'unun devrine ilişkin olarak portföy tazminatı, komisyon bedeli, ödenmeyen borçların davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazında bulunarak açılan davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, müvekkilini ve diğer davalının adresinin Ankara olması nedeniyle yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğun, esasa ilişkin ise müvekkilinin 08/05/2015 tarihli "... 2-6 Yaş ... Franchise Sözleşmesi" ile "Özel ... ... kurumunun kurucusu olduğunu, davacının iddia ettiği gibi ... ... adını hiç kullanmadığını ve bu markaya ait hiç tasarrufta bulunmadığ3ınğı, dava müstenidatı sözleşme işletmenin devri sözleşmesi olduğun, müvekkilinin hiçbir şekilde gizli yürütülen anlaşmanın tarafı olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ...zasyon'a yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, franchise sözleşmesinin davacı şirketin yazılı izni olmaksızın devredildiği iddiasına dayanan portföy tazminatı, komisyon bedeli(royalty) ve fatura alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12/06/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalıların davacıya karşı herhangi bir haksız rekabet eyleminin ve özellikle de davacıya ait know-how'in haksız kullanımının tespit edilemediğini, dava dosyasında söz konusu davacı iddiası hakkında somut bir delile rastlanamadığını, işletme devri olgusunun böyle bir iddiaya tek başına delil gösterilemeyeceğini, üstelik davalılar arasındaki işletme devri sözleşmesinde “franchising ve isim hakkının” devrin dışında bırakıldığının açıkça belirtildiğini, davalı ...'ın da bu işletmeyi devraldıktan sonra ayrı sektördeki başka bir franchise veren ile franchise sözlemesi akdetmek suretiyle faaliyete devam ettiğinin anlaşıldığını, tüm bu hususlar dikkate alındığında, dosya kapsamının davacıya ait know-how'in adı geçen davalıca haksız kullanıldığını ispatlamak bir yana, tam aksine bu kaow-how'ın anılan davalıca hiç kullanılmadığını gösterdiğini, franchise veren konumundaki davacının franchise ilişkişinin sona ermesi sebebiyle portföy tazminatı isteyemeyeceğini, protföy tazminatırın franchise veren değil, franchise alan tarafından talep edilebilecek bir tazminat olduğunu, hatta davacının emsal gösterdiği Yargıtay içtihadındaki kararın da, franchise verenin değil, franchise alanın portföy tazminatı talebine ilişkin olduğunu, işletmeyi devreden ve devralan davalıların davacının fatura alacağının 35.052,70 TL'lik kısmından TBK m. 202 uyarınca müteselsilen sorumlu oldukları mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 02/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; bilirkişi kök raporunda belirtilen kanaatlerde herhangi bir değişiklik bulunmadığını, franchise sözleşmesini sözleşme hükümleri uyarınca haklı sebeple feshetme hakkını sözleşme süresi içinde kullanmamış olan davacının lehine herhangi bir royalty tazminatı hesaplanmasına olanak görülmediği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11/04/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; somut olayda davacıya ait know-how'ın haksız kullanımının tespit edilemediğini, davacı tarafça bu iddiası hakkında somut bir delile rastlanamadığını, davalı ...'ın bu işletmeyi devraldıktan sonra aynı sektördeki başka bir franchise veren ile franchise sözlemesi akdetmek suretiyle faaliyete devam ettiğinin anlaşıldığını, Franchise veren konumundaki davacının franchise ilişkisinin sona ermesi sebebiyle portföy tazminatı talep edemeyeceğini, işletmeyi devreden ve devralan davalıların davacının fatura alacağının 35.052,70 TL'lik kısmından TBK m. 202 uyarınca müteselsilen sorumlu olduklarını, davacının 14.852,84-TL KDV hariç royalty alacağı olduğu mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; somut olayda davacıya ait know-how'ın haksız kullanımının tespit edilemediğini, davacının bu iddiası hakkında somut bir delile rastlanamadığı, davalı ...'ın bu işletmeyi devraldıktan sonra aynı sektördeki başka bir franchise veren ile franchise sözleşmesi akdetmek suretiyle faaliyete devam ettiğinin anlaşıldığını, Franchise veren konumundaki davacının franchise ilişkisinin sona ermesi sebebiyle portföy tazminatı talep edemeyeceğini, işletmeyi devreden ve devralan davalıların davacının fatura alacağının 35.052,70 TL'lik kısmından TBK m. 202 uyarınca müteselsilen sorumlu olduklarını, davacının 14.852,84 TL KDV hariç royalty alacağı olduğunu mütalaa etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı şirket arasında franchise sözleşmesinin imzalandığı, davacının davalı şirketin bu sözleşme ile kendisine tanınan hakları diğer davalı ...'a izinsiz devrettiğini belirterek fatura alacağının, royalty bedelinin ve portföy tazminatının davalılardan tahsilini talep ettiği, davacının bu nedenlere dayalı alacaklı olup olmadığının tespiti için bilirkişi heyetlerinden rapor alındığı, hükme esas alınan 11/04/2022 tarihli rapor ile davacının talep edebileceği fatura alacağının 35.052,70 TL olarak hesaplandığı, TBK m. 202 uyarınca işletmeyi devreden ve devralan davalıların bu fatura alacağından müteselsilen sorumlu oldukları, franchise sözleşmesinin 6.1.3 maddesinde franchise alanın yıllık net satış değerinin %4'ü oranında bir royalty ödemesi yapacağının ve franchise alanın sözleşme süresince royalty ödemesi yapmayı kabul ettiğinin belirtildiği, bu nedenle davacının davalı şirketten bu sözleşme kapsamında sözleşme sonuna kadar bu alacağını talep etme hakkının olduğu, son bilirkişi heyeti tarafından da royalty bedelinin 14.852,84 TL olarak hesaplandığı, davacının bu talebinin davalı şirket yönünden yerinde olduğu, davacının franchise alan değil franchise veren olduğu bu nedenle TTK m.122 kapsamında portföy tazminatı talep edemeyeceği gözetilerek portföy tazminatı talebinin de reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 35.052,70 TL fatura alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-14.852,84 TL royalty bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alınması gereken 3.409,04 TL harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 2.403,38 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına (davalı ...'ın 1.388,78 TL'sinden sorumlu olması şartıyla)
5-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı ve peşin harcın toplamı olan 1.185,56 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200 TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 6.397 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.894,05 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine (davalı ...'ın 3.807,75 TL'sinden sorumlu olması şartıyla)
9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır