T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/653 Esas
KARAR NO: 2018/783
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/07/2018
KARAR TARİHİ: 30/10/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı arasında imzalanan elektrik dağıtım hizmet sözleşmesi uyarınca müvekkili şirkete ait ...İstanbul, ... Hotel işletmeleri için ...,... ve... abone numarasıyla elektrik aboneliği oluşturulduğunu, davalıdan elektrik enerjisi temin eden müvekkilinden yasal dayanağı olmadığı halde 01/01/2011 ile 30/04/2011 dönemine ait %1 enerji fonu, %2 TRT Payı % 5 Belediye vergisi ve % 18 KDV içindeki (kayıp kaçak bedeline isabet eden) farkın toplam kayıp kaçak bedeli adı altında en az 11.993,47 TL tahsilat yapıldığını, elektrik enerjisinin nakli sırasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanılmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin kurala uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adelet düşünceleri ile bağdaşmayacağını, elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme ve hırsızı takip edip bedeli ondan takip etme görevinin bizzat enerjisinin sahibi olduğu kuruma ait bulunduğunu, bununla birlikte müşterilerin faturalara yansıtılan kayıp kaçak bedelinin hangi miktarda olduğunun apaçık denetlenmesi hangi hizmet karşılığında ne bedel ödendiğini bilmesi yani şeffaflığı ilkesinin hukuk devletinin vazgeçilmez unsur olduğunu belirterek 01/01/2011-30/04/2011 dönemine ait faturaya yansıtılan ve müvekkilinden haksız olarak tahsil edilen 11.993,47 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının belirsiz alacak davası açtığını, bunda hukuki yararın bulunmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin mevzuata uygun olduğunu, talep hakkının zamanaşımına uğradığını, elektrik fatularında yer alan tüm kalemler ile ilgili düzenleme yapma yetkisinin EPDK'ya ait olduğunu, EPDK'nın düzenleyici işlem niteliğindeki kararın hem elektrik tedarikçileri hem de aboneleri bağladığını, EPDK'nın kararı ile uygulamaya konulan kayıp kaçak bedelini müvekkilinin faturaya yansıtmakla yükümlü olduğunu, davacının dayanak gösterdiği yargıtay kararının bağlayıcılığının bulunmadığını, dava konusu bedellerin davacıdan tahsil edileceğinin taraflar arasında imzalanan sözleşme ile kabul edildiğini, müvekkilinin kayıp kaçak bedellerini iade yükümlülüğü bulunmadığını, sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını, davacı tarafından süresi içinde itiraz edilmeyerek ödenen faturanın içeriğinin kabul edilmiş sayılması gerektiğini, davanın... ve ...'ne ihbar edilmesini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememiz 10/05/2016 tarih, ... E., ...K.sayılı kararında "...Taraflar arasında 23/03/2010 tarihinde abonelik sözleşmesi imzalanmış olup, davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturalarda, kayıp kaçak bedeli, sarf edilen elektrik enerjisi ile kayıp kaçak birim fiyatının çarpımı sonucu hesaplandığı, davacının dava dilekçesinde belirttiği %1 enerji fonu, %2 TRT Payı % 5 Belediye vergisi sarf edilen elektrik enerjisi ile elektrik enerjisi birim fiyatının çarpımı ile hesaplanan fonlar, paylar, BTV ve KDV dahil edilmemiş çıplak enerji bedeli ile belirtilen yüzdelerin çarpımları ile hesaplanmış olduğu, dolayısıyla kayıp kaçak bedelinin hesaplanmasıyla diğer talebe konu bedellerin hesaplanmasında ortak bir hesap bulunmadığı, tüm bu bedellerin en son toplandığı ve bulunan miktara KDV nin en son eklendiği, buna göre kayıp kaçak bedelinin enerji fonu, TRT payı, belediye tüketim vergisini arttırıcı bir bağlantısı olmadığının faturalarda açıkça görüldüğü, davacının dava konusu ettiği faturalarda kayıp kaçak bedellerinin diğer maliyetlerden ayrı hesaplanarak toplam 10.163,97 TL ve bu değere % 18 KDV dahil edildiğinden genel toplam 11.993,47 TL kayıp kaçak bedelinin davalı şirkete ödediği, Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 21/10/2015 tarih ...karar sayılı kararı ve bu yöndeki istikrarlı kararları doğrultusunda, kayıp kaçak, dağıtım, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve iletim bedelinin elektrik abonelerinden tahsil edilemeyeceğinin açıkça vurgulandığı, bu kararlar doğrultusunda davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği kayıp kaçak bedelini davalıdan isteyebileceği hususunun açık olduğu, alınan bilirkişi raporundan da açıkça anlaşılacağı üzere davacının talep ettiği enerji fonu, TRT payı ve belediye vergisinin kayıp kaçak bedeli üzerinden hesaplanmadığı açıkça anlaşılmış olup dolayısıyla bu bedele isabet eden enerji fonu, TRT payı ve belediye vergisi bulunmadığı, dolayısıyla bu taleplerinin yerinde olmadığı gibi yine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre TRT Payı kanunla koyulan bir yükümlülük olduğundan faturalardaki TRT Payının abonelerden tahsilinde hukuka aykırı bir durum görülmediği, bu nedenle zaten bu kısmın davacıya iadesinin mümkün olmadığı, davacının da bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde hesaplanan miktara herhangi bir itirazının bulunmadığı anlaşıldığından bilirkişi raporunda hesaplanan ve davacıya iadesi gereken miktar taleple aynı olduğundan davacının davasının 11.993,47 TL bakımından kabulüne..." şeklinde karar verdiği görüldü.
Yargıtay...HD 19/06/2018 tarih,... E., ... K.sayılı kararında "...bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA..." şeklinde karar verdiği görüldü.
Dosya mahkememizde ... esas sıra numarasına kaydı yapılarak yargılmaya devam olunduğu görüldü.
Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve ... Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin kararları ile Anayasanın Vergi Ödevi başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir. Ancak yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı Kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir. Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.
Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren ve somut uyuşmazlıklarda uygulama kabiliyeti olup somut norm denetimi yoluyla Anayasa mahkemesine de dava konusu yapılan yukarıda belirtilen 6719 sayılı kanunun 6446 sayılı kanunda değişiklikler yapan kamun hükümleri bakımından anayasa mahkemesince 6446 sayılı kanunun 17. Maddesine eklenen 10 numaralı fıkranın iptaline , diğer maddeler yönünden iptal başvurusunun reddine karar verilmiş olup anılan fıkranın iptal gerekçesinde ise EPDK tarafından gelir ve tarife kapsamında düzenlenen ve tüketicilerden tahsil edilen bedellerin iadesi talebiyle yapılan başvurularda ve açılan davalarda tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin söz konusu bedellerin kurumun düzenleyici işlemlerine uygun olup olmadığının yanı sıra , uyuşmazlık ile ilgili diğer mevzuat ilkelerini de gözetmelerinin adil yargılama yapılmasının bir gereği olduğuna vurgu yapılarak , mahkemelerin yetkilerin kısıtlanamayacağına hükmedildiği , bu yönüyle Anayasa Mahkemesinin iptal hükmünün dava tarihinden sonra yürürlüğe giren kanun maddeleri bakımından somut uyuşmazlığa konu davalar yönünden , sonrada yürürlüğe giden 6719 sayılı kanuna göre verilen kararlar açısından yeni bir hukuki bir durum ortaya çıkarmadığı anlaşılmıştır.
Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması ve tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gibi hallerde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır. Yukarıda açıklanan bu yasa değişiklikleri birlikte değerlendirildiğinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak açılan (ve halen derdest olan) davalar, (açıklanan yasa değişikliklerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte) konusuz kalmıştır. Buna göre dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yeni yasa nedeni ile konusuz kalan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulması gerekmiştir.
Yine bu noktada bir diğer uyuşmazlık konusu ise, davalının, davanın açılmasına sebebiyet verip vermediği, bu bağlamda davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331.maddesinin 1.fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekmektedir. Bir tarafın, dava açıldığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında veya savunmasında haklı olup da, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü veya yeni bir içtihadı birleştirme kararı gereğince davada haksız çıkmış olması halinde, yargılama giderlerine mahkum edilemeyeceği kuşkusuzdur. Bir kimseye diğer tarafın dava giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin diğer tarafın gider yapmasına haksız olarak sebebiyet vermiş olmasıdır. İşte bu nedenledir ki, dava açıldığı anda haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği sonucu haksız duruma düşmesi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması olanaklı değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.11.2009 günlü ve ... E.-... K. sayılı ilamında da aynı ilkeye yer verilmiştir.). Somut olayda, davacı tarafın dava açıldığı tarihteki mevzuat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve ...Esas ... K. Sayılı kararı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi kararları gereği içtihat durumuna göre dava açmakta haklı olduğu, bu kapsamda kayıp kaçak ve diğer bedellerin tahsilini talep edebileceği dikkate alındığında, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliği ya da içtihadı birleştirme kararı gereği davanın kabul edilmemesi nedeniyle haksız çıkmasına rağmen yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı kuşkusuzdur. (Aynı yönde; Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 14.06.2017 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı ve yine aynı Daire'nin 07.06.2017 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamları). Bu durumda; dava açıldıktan sonra hasıl olan yasa değişikliği nedeniyle, davacının dava açmasında haksız sayılamayacağı cihetle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, davacı yararına maktu vekalet ücreti takdir edilmesi ve yapmış olduğu diğer yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Konusu kalmayan dava hakkında hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Alınması gereken 35,90 TL harcın peşin alınan 204,82 TL'den mahsubu ile karar kesinleştiğinde ve talep halinde fazla yatırılan 168,92 TL harcın davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 966-TL yargılama gideri ile başlangıçta yatırılan harç 232,52-TL toplamı olan 1.198,52-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 2.180,00 TL maktu ücreti vekaletin , davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,
6- Davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerine bırakılmasına
Dair, davalı tarafın yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır