T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/126 Esas
KARAR NO:2020/474
DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/03/2019
KARAR TARİHİ:29/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; As ... ... Şti. ve ... .... Şti. Grup şirketi (dava dışı) ile ... ve Tic. A.Ş. (...) arasında imzalanan 22/05/2017 ve 26/05/2017 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalı şirket tarafından davacı şirkete akaryakıt tedarik edilmeye başlandığını, akaryakıt tedarikine ilişkin bahsi geçen protokolde satış yükümlülükleri ve ticari koşullar başlığı altında düzenlenen maddede (...motorin satış fiyatının ... satış fiyatı üzerinden T+%0 ve benzin için T+%0,1 üzerinden peşin ödeme ile yapılacağı hususunda mutabık kalındığı bunun dışında satış fiyatına ... çıkış fiyatı üzerinden maliyet ekleneyeceği...) hususu taraflarca kabul edildiğini, motorin satış fiyati konusunda protokolde yer alan açık düzenlemeye aykırı biçimde davalı tarafından ek maliyetler koyulduğunu ve bu maliyetler davcı şirketi zarara uğrattığını bahse geçen zararın tanzimi için 09/10/2017 tarihinde davalı şirket adına çeşitli tutarlarda faturalar kesildiğini ve bu faturalar davalı şirket tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeksizin 12/12/2017-09/02/2018 tarihlerinde davalı şirkete iade edildiğini, taraflarında, davalı şirket tarafından uygulanan ek maliyetler sebebiyle davacı şirketin uğradığı zararın şimdilik toplamda 264.925,94-TL olduğu tespit edildiğini, bu zararın 101.820,00-TL kısmının tazmini talebi davalı şirkete .... Noterliği'nin ... nolu, 27/02/2018 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnamenin 02/02/2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, ihtarnameye cevap verilmediğini ve ödemenin yapılmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 109/1'e göre fazlaya ilişkin tüm talep ve ıslah haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 10.000-TL'nin 28/02/218 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanarak davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ve Tic. A.Ş. (...) 5015 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında Enerji Piyasası düzenleme Kurumunun tanzim ettiği "dağıtıcı Lisansı" kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, bu faaliyeti çerçevesinde belirlediği noktalarda, kendi marka ve logosu altında, ... standartlarında kurulacak/kurulu akaryakıt istasyonlarında akaryaktı, LPG ve madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket ... ile davalı şirket arasında "... Mah. ... Cad. No:... ... ..." adresinde bulunan akaryakıt istasyonunda "..." markası altında bayilik yürütülebilmesi için taraflar arasında muhtelif sözleşmelerin imzalandığını ve davalı şirket ile bayilik dikey ilişkisinin kurulduğunu, bu kapsamda, taraflar arasında 25/05/2017 tarihinde 5 yıl süreli akarkayıt bayilik sözleşmesi ve 25/05/2017 tarihli Bayilik Protokolü ve 26/05/2017 tarihli Ek Bayilik Protokolü akdedildiğini, davacının dava dilekçesinde "protokolde yer alan açık düzenlemeye aykırı biçimde sürekli ek maliyetler konulduğu ve bu maliyetlerin tahsil edilerek zarara uğratıldığı" iddiası ile işbu davayı ikame ettiğini ancak davacı yanın iddialarının itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanca açılan davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile akaryakıt sektöründe birçok dağıtım şirketinin bu kapsamda uygulamalar yapması olağan karşılandığını, ülkenin ekonomik durumu ve dolayısıyla sektörün içerisinde bulunduğu zor durum nedeni ile de dağıtım şirketlerinin bu yönde uygulamada bulunmasını haklı kıldığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE
Taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, protokol ve ekleri, faturalar,ihtarname, ticari defter ve belgeler, ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Taraflar arasında 25/05/2017 tarihli Bayilik Protokolü ve Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi, 26/05/2017 tarihli Ek Bayilik Protokolü’nün imzalandığı konusunda ihtilaf bulunmamakta olup, ihtilaf, davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak, teslim ettiği ürünlere çıkış fiyatına ek maliyetler koyarak haksız şekilde davacıdan tahsil ederek davacıyı zarara uğratıp uğratmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise miktarının tespiti noktalarında toplanmakta olup, varsa alacak miktarının tespiti için dayanak belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyasında bilirkişiler Mali Müşavir ... ve ... tarafından hazırlanan 02/01/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "...davacının ticari defteri açılış ve kapanış kayıtları süresi içerisinde tasdik ettirdiği, takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere kendisi lehine delil teşkil ettiği, taraflar arasındaki anlaşmazlık 25/05/2017 tarihinden imzalanan bayilik sözleşmesinden kaynaklandığı, bayilik sözlemesinde (satış yükümlülükleri ve ticari koşullar başlığı altında düzenlenen 3.1.5 inci maddesine bakıldığında (....motorin satış fiyatının ... satış fiyatı üzerinden T+%0 ve Benzin için T+% 0,1 fiyatı üzerinden peşin ödeme ile yapılacağı hususunda mutabık kalındığı bunun dışında satış fiyatına ... çıkış fiyatı üzerinden maliyet eklenmeyeceği..." olduğu, davacının ticari defter kayıtlarından anlaşıldığına göre, davacı dava konusu ek maliyetler için 109.140-TL miktarlı fiyat farkı faturası düzenlediği ticari defter kayıtlarına işlendiği BS formu ile gelir idaresi başkanlığına bildirim yapıldığı alıcılık hesabında 109.140-TL hesabın açık olduğu, davacının ticari defterleri sabit olmak üzere, taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin 3.1.5 maddesine istinaden sözleşme düzenleme 26.05.2017 tarihinden 30/10/2018 tarihide kadar yapılan incelemelerimiz neticesinde davalı ... ve Tic. A.Ş. (...) tarafından davacı As ... ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne 26/05/2017 tarihinden 30/10/2018 tarihleri arasında Motorin ve benzin ürünlerinin tesliminde ... çıkış fiyatı 296.140,51-TL ek maliyet eklendiği anlaşıldığı bundan dolayı 296.140,51-TL davacının alacağı olduğu kanaatiyle..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.
Davacı vekili, 21/01/2020 tarihinde ıslah dilekçesi ile 10.000-TL.olan talebini, 286.140,51-TL. arttırarak, 296.140,51-TL.’nin, 52.770-TL.’nı ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 02/03/2018, kalan kısmın ise dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte itibaren davalıdan tahsilini talep ile eksik harcı ikmal etmiştir.
Davacı yanca, ....Noterliği’nin ... yevmiye no, 27/02/2018 tarihli ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren, bayilik protokolüne aykırı olarak tahsil edilen ek maliyet tutarı 52.770-TL.’nın yedi iş günü içerisinde ödenmesi için gönderilen ihtarnamenin 02/03/2018 tarihinde davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili, davacının ıslah dilekçesine zamanaşımı def’inde bulunulmuş ise de, bayilik sözleşmesi kapsamında genel zamanaşımına tabi olan talebe ilişkin, davalının zamanaşımı def’inin reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan, arasında 25/05/2017 tarihli Bayilik Protokolü’nün 3.1.4 Satış Yükümlülükleri ve Ticari Koşulları maddesi,“..., ... ile yakın gelecekte fiilen başlayacağı akaryakıt bayilik ilişkisinde, 5015 sayılı Petrol Kanunu da dikkate alınarak, bayilik sözleşmesinin devamı süresince, …….... ve ..., ...’nin ...’e olan çek borcunun tamamı bitinceye kadar motorin ve benzin satış fiyatlarının ... Satış Fiyatı üzerinden +%0,1 yapılacağı hususunda mutabık kalmışlardır. Çekin son ödemesinden sonra, ... ve ... motorin satış fiyatının ... Satış Fiyatı üzerinden T+%0 ve benzin için T+0,1 fiyatı üzerinden peşin ödeme ile yapılacağı hususnda mutabık kalmışlardır. Satış fiyatı üzerine maliyet eklenmeyecektir.... ve ..., ... ve ... Şirketinin ...’e olan borçlarının tamamı ödeninceye kadar prim ödemesi yapılmayacağı ve yukarıda belirtildiği şekilde ticari koşulun değiştirilmeyeceği konusunda mutabıktırlar.” hükmünü ihtiva etmektedir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, protokol ve ekleri, faturalar,ihtarname, ticari defter ve belgeler, tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, tacir olan taraflar arasında bayilik sözleşmesi, protokolü ve eklerinin imzalandığı, davalının 25/05/2017 tarihli Bayilik Protokolü’nün 3.1.4 Satış Yükümlülükleri ve Ticari Koşulları maddesine istinaden, davalının davacıya ek maliyet yükleyemeyeceği, ancak davalının, 26/05/2017 -30/10/2018 tarihleri arasında Motorin ve Benzin ürünlerinin davacıya tesliminde sözleşmeye aykırı olarak, ... çıkış fiyatına ek maliyet eklediği, davacının protokole aykırı olarak davalı yanca tahsil edilen iş bu ek maliyetlerin iadesi için davalıya ihtarname tebliğ ettiği, davalı tarafından davacıya teslim edilen ürünlere eklenen ve teknik bilirkişi raporu ile tespit edilen ek maliyet tutarı olan 296.140,51-TL. ‘nin davacıya iade edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, davacının davasının ıslah dilekçesi ile birlikte kabulü ile, kabul edilen 296.140,51-TL.’nin, 52.770,00-TL. kısmına 10/03/2018 tarihinden, 10.000,00-TL. kısmına 30/03/2019 dava tarihinden, 233.370,51-TL. kısmına 21/01/2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile, kabul edilen 296.140,51-TL.’nin, 52.770,00-TL. kısmına 10/03/2018 tarihinden, 10.000,00-TL. kısmına 30/03/2019 dava tarihinden, 233.370,51-TL. kısmına 21/01/2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine;
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 20.229,35-TL harçtan peşin alınan 119,50-TL + 4.964,64-TL ıslah harcı toplamı olan 5.084,14-TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 15.145,21-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 29.179,84-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 44,40-TL başvurma harcı + 119,50-TL peşin harç + 4.964,64-TL ıslah harcı + 144,50-TL tebligat-müzekkere + 1.500-TL bilirkişi giderleri olmak üzere toplam 6.773,04-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tamamının, davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır