T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/302 Esas
KARAR NO:2021/78
DAVA:İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/06/2019
KARAR TARİHİ:03/02/2021
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
... ESAS ... KARAR SAYILI
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/06/2019
KARAR TARİHİ:19/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA İDDİA VE TALEP:
TALEP : Davacı vekili mahkememize verdiği 13/06/2019 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı arasında imzalanan "Üye İşyeri Sözleşmesi" gereği davalı işyerinde kullanılmak üzere pos makinesi tahsis ettiğini, davalının işyeri pos makinesinden, dava dışı üçüncü kişilerin farklı bankalara ait kredi kartlarından işlemler gerçekleştirildiğini, davalının "Üye İşyeri Sözleşmesi"nde kararlaştırılan kontrolleri yapmadığı ve söz konusu harcamaların gerçek kart hamilleri tarafından onayları dahilinde yapılmamış olduğunun anlaşıldığını, davalının sözleşme gereğince teslim etmek zorundu olduğu "Üye İşyeri Sözleşmesi"ni teslim etmediğini, müvekkili bankanın söz konusu işlere istinaden farklı tarihlerde toplam 69.128,80-TL'lik tutarı gelen "charge back" (ters ibraz) işlemi nedeniyle kart hamili bankalara ödemek zorunda kaldığını, taraflar arasında akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesinin 9.maddesine göre; üye işyeri kim tarafından yapılmış olursa olsun, her türlü ihmal ve/veya kötüniyetli davranışlardan, Pos ve kartların amaç dışı kullanılması suretiyle faiz, ücret veya komisyon karşılığında gerçeğe aykırı olarak satış belgesi ya da alacak belgesi düzenlemesi işlemleri dahil yapılan taklit tahrifat ve benzeri sahte ve usulsüz işlemlerden, bu işlemler nedeni ile bankanın yapacağı her türlü ödemeden ve uğrayacağı her türlü zarardan sorumludur. Bu madde kapsamında üye işyeri, bankanın ödemek zorunda kalacağı tutarı, ödemenin yapıldığı tarihten Bankanın zararını tazmin edeceği tarihe kadar geçen günler için hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte Bankaya geri ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder., düzenlemesinin yapıldığını, davalının süresinde ödemelerini yapmaması nedeniyle müvekkili banka nezdinde hesabı kat edilerek .... Noterliğinin 26.04.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi nedeni ile ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibine geçildiğini, davalının itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, davalının chargeback işlemlerinden kaynaklı bakiye borcunu ödemeyerek aleyhine icra takibi yapılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili bankanın Bankalar Arası Takas Sistemine kayıtlı bir kuruluş olduğunu, davadışı kart hamili banka müşterisinin talebine istinaden müvekkili bankanın 69.128,80TL ödemek zorunda kaldığını, Bankalar Arası Takas Merkezine müzekkere yazıldığı takdirde alacağın Bankalar Arası Takas Sisteminde alacak kaydı geçilip geçilmediğini sorularak bilirkişi incelemesi sonucu müvekkili bankanın haklılığının ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle davalının, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yapmış olduğu tüm haksız ve dayanaksız itirazlarının iptalini, takibin devamını, davalı borçludan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini, yargılama giderleri ile vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava etmiştir.
ASIL DAVADA SAVUNMA
CEVAP : Davalı vekili süresinde cevap dilekçesi sunmamış ancak 22/02/2020 tarihli ilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı banka talimat ve direktifleri doğrultusunda bu ticarete girdiğini, para hesabına geçmeden malları teslim etmediğini, bankaya güvenerek -para hesabına geçtikten sonra- malları teslim ettiğini, ancak somut dava kapsamında davacı bankanın, müvekkilinden ödemeleri geri talep ettiğini, yani aleyhe bir karar durumunda hem müvekkilinin malının gideceğini hem de davacı bankaya -istenen faiz ortada olduğu üzere- mallarının değerinin çok üzerinde bir rakam ödemek zorunda kalacağını, bu durumun müvekkilinin ticari anlamda batması anlamına geleceğini, müvekkilinin şu an mağdur durumda olduğunu, müvekkilinin kendi üzerine düşen ispat yükünü ekte yer alan faturalar ve ... talimatları kapsamında yerine getirdiğini, davacı tarafın üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin kart bilgilerini haksız bir şekilde ele geçirdiğinin kanıtlanamadığını, müvekkilinin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmadığını, bu nedenle hukuka ve kanunlara aykırılık teşkil eden iş bu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında;
BİRLEŞEN DAVADA İDDİA VE TALEP:
Davacı vekilinin 13/06/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı arasında imzalanan "Üye İşyeri Sözleşmesi" gereği davalı işyerinde kullanılmak üzere pos makinası tahsis ettiğini, davalının işyeri pos makinasından, dava dışı üçüncü kişilerin farklı bankalara ait kredi kartlarından işlemler gerçekleştirildiğini, davalının "Üye İşyeri Sözleşmesi"nde kararlaştırılan kontrolleri yapmadığını ve söz konusu harcamaların gerçek kart hamilleri tarafından onaylı dahilinde yapılmamış olduğunun anlaşıldığını, davalının sözleşme gereğince teslim etmek zorundu olduğu "Üye İşyeri Sözleşmesi"ni teslim etmediğini, müvekkili banka söz konusu işlere istinaden farklı tarihlerde toplam 49.829,43-TL'lik tutarı gelen "charge back" (ters ibraz) işlemi nedeniyle kart hamili bankalara ödemek zorunda kaldığını, davalının süresinde ödemelerini yapmaması nedeniyle müvekkili banka nezdinde hesabı kat ederek .... Noterliğinin 26.04.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi nedeni ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibine geçildiğini, davalının itaraz ettiğini ve takibin durdurduğunu, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, davalının takip konusu yapılan chargeback işlemlerinden kaynaklı bakiye borcunu ödemeyerek aleyhine icra takibi yapılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin bankalar arası takas sistemine kayıtlı bir kuruluş olduğunu, dava dışı kart hamili banka müşterisinin talebine istinaden müvekkili bankanın 49.829,43TL ödemek zorunda kaldığını, yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda müvekkili bankanın haklılığının ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle davalının, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yapmış olduğu tüm haksız ve dayanaksız itirazının iptalini, takibin devamını, davalı borçludan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini, yargılama giderleri ile vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine İİK. 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından davalı aleyhine başlatılan takibin 70.805,46 TL. Kredi kartı üyelik sözleşmesine dayalı ilamsız icra takibi olduğu, davalı tarafça süresinde yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından davalı aleyhine başlatılan takibin 50.973,95 TL. Kredi kartı üyelik sözleşmesine dayalı ilamsız icra takibi olduğu, davalı tarafça süresinde yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bankacı bilirkişi tarafından düzenlenen 07/02/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; Yüz yüze olmayan mesafeli işlemlerdeki risk nedeni ile, Tüketici kart sahiplerinin gerek uluslararası chargeback kurallarıyla, gerekse 5464 sayılı Yasanın ilgili hükümleri vasıtasıyla özel koruma altında oldukları, Kredi kartı ile yapılan mesafeli işlemlerde mal veya hizmetin gerçek kart sahibine teslim edilmesinden işyerlerinin sorumlu olduğu, bu sorumluluğun 5464 sayılı Yasanın ; .". bu kanunun 20 inci maddesi uyarınca harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet atımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamilleri sorumlu tutulamaz." şeklindeki Kart Kullanımına İlişkin Yükümlülükler başlıklı 15 .inci ve1., "kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda ispat yükü işyerine aittir."şeklindeki İspat Yükü başlıklı 32.inci maddelerinden kaynaklandığı, olaylarda, gerçek kredi kartı sahiplerinin ihtilaflı işlemlere yazılı olarak itiraz etmiş oldukları, mesafeli işlemde chargeback döngüsünün işlemesi için kart sahiplerinin işleme itiraz etmelerinin yeterli olduğu, chargebecklerin kart sahiplerine iadesinden sonra davacı bankada maddi zarar oluştuğu, bu zararın davalıdan tahsil edilmesi gerektiği, dolayısıyla davacı bankanın takip tarihi itibarı ile davalı borçludan takip tarihi itibarı ile, 69.217,66 TL. alacaklı olarak hesaplandığı, takip tarihinden başlamak üzere 69.128,80 TL. asıl alacak tamamen ödeninceye kadar %36.36 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV sinin davalıdan istenilebileceği, tarafların masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin değerlendirilmesi sayın mahkemenin takdirleri içinde kaldığını raporunda bildirmiştir.
Banka Emekli Müdürü..., Mali Müşavir ... ve Borçlar Hukuku uzmanı bilirkişi Dr.... tarafından düzenlenen 01/12/2020 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; Davalı üye işyerinin basiretli bir tacir gibi gereken özeni gösterememiş olması nedeniyle, gerek sözleşme hükümlerine, gerekse kredi kartı mevzuatına ve gerekse de uluslararası ... ve ... ... kurallarına göre kusurlu bulunduğu, bu nedenle davacı bankaya atfedilebilecek herhangi bir kusur tespit edilemediği, çünkü provizyonun gerçek anlamda kart hamili bankalarınca (muhtelif yabancı sermayeli bankalar) davacı bankaya verildiği, davacı bankanın da kart hamillerinin bankasından aldığı onaya göre harcama bedelini davalı üye işyeri hesabına alacak geçtiği, daha sonra gerçek kart hamillerinin itirazı üzerine satış tutarları davacı bankaca uluslararası ... ve ... kurulları uyarınca kart hamillerinin bankasına chargeback edildiği, davacı bankaca chargeback edilen işlem bedellerinin tamamının davalı üye işyerinden tahsil edilemediği için, sözleşmesel olarak davacı bankanın chargeback bedellerini davalı üye işyerinden tahsil etme hakkının doğmuş bulunduğu, davacı bankanın TAKİP TARİHİ İtibariyle hesaplanan alacağı, fazlaya ilişkin 1.394.11 TL (70.805.46-69.411.35=') reddi durumunda, davacı bankanın takip tarihi itibariyle chargeback nedeniyle maruz kaldığı 69.128,60 TL tutarındaki asıl alacağını (zararını), yıllık %9,75 ve değişen oranlarda basit usulde işleyecek ticari avans faizi ve bunun %5 gider vergisi (BSMV) ile birlikte davalı üye işyerinden talep edilebilineceği, birleşen dava yönünden de, fazlaya ilisin 988.87 TL'nin (50.973,95-49.985,08=) reddi durumunda, davacı bankanın takip tarihi itibariyle chargeback nedeniyle maruz kaldığı 49.829,43 TL tutarındaki asıl alacağını (zararını), yıllık %9,75 ve değişen oranlarda basit usulde işleyecek ticari AVANS faizi ve bunun %5 gider vergisi (BSNV) ile birlikte davalı üye işyerinden talep edilebilineceğini raporda bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları gözönüne alındığında; taraflar arasında imzalanan "Üye İşyeri Sözleşmesi" gereğince davacı banka tarafından davalıya işyerinde kullanmak üzere pos makinesi tahsis edildiği, bu pos makinesinden dava dışı üçüncü kişilerin farklı bankalara ait kredi kartlarından işlemlerin gerçekleştirildiği, kart hamili banka müşterilerinin harcamaların kendilerine ait olmadığını belirterek bedellerin hesaplarına geri dönüşünü talep ettikleri, davacı bankanın; kart hamillerinin bankalarına bu geri ödemeleri yaptığı, bu bedellerle ilgili davalı aleyhine asıl davada ....İcra Müdürlüğünün ... Esas, birleşen davada ise ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takiplerinin yapıldığı, davalının icra takiplerine süresi içerisinde itiraz etmesi üzerine işbu itirazın iptali davalarının süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; yapılan işlemlerin geri ödemesi sorumluluğunun taraflardan hangisinde olduğunun belirlenmesi olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesinin 9.maddesine göre;
"Üye işyeri kim tarafından yapılmış olursa olsun, her türlü ihmal ve/veya kötüniyetli davranışlardan, Pos ve kartların amaç dışı kullanılması suretiyle faiz, ücret veya komisyon karşılığında gerçeğe aykırı olarak satış belgesi ya da alacak belgesi düzenlemesi işlemleri dahil yapılan taklit tahrifat ve benzeri sahte ve usulsüz işlemlerden, bu işlemler nedeni ile bankanın yapacağı her türlü ödemeden ve uğrayacağı her türlü zarardan sorumludur.
Bu madde kapsamında üye işyeri, bankanın ödemek zorunda kalacağı tutarı, ödemenin yapıldığı tarihten Bankanın zararını tazmin edeceği tarihe kadar geçen günler için hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte Bankaya geri ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder."
Dosya içeriğine göre; dava konusu satış işlemlerinin tamamı ... talimatı üzerinden gerçekleştirilmiştir. ...; kartın fiziki olarak satış esnasında sunulmadan üye işyerinin kendisine bildirilen kartın numarasını, kartın son kullanım tarihini ve güvenlik kodunu pos terminaline manuel olarak tanımlamak suretiyle kartın bulunduğu bankadan otorizasyon almak suretiyle satış işlemini sonlandırmaktır. Dava konusu harcamaların tamamı yabancı uyruklu kişilere ait kredi kartları ile ... formu yoluyla 4 adet fatura karşılığında elektrik kablosu ve türevlerinin satışı şeklinde gerçekleşmiştir. Mal bedelleri yabancı uyruklu şahısların kredi kartlarıyla ödenmiştir. Davalının beyanına göre mallar yurtiçinde yerleşik İhsan Öztürk isimli kişiye teslim edilmiştir. Davalının; malları yurtiçinde yerleşik birine teslim ederken, bu malların bedelinin neden yurtdışında yerleşik birden fazla şahsın kredi kartıyla ödendiği noktasında basiretli bir tacir gibi davranmadığı anlaşılmaktadır. Yabancı kredi kartı sahiplerinin talepleri sonucu daavacı banka chargeback nedeniyle kart hamili bankalara ödediği bedelleri basiretli bir tacir gibi davranmayarak yabancı uyruklu kart hamilleri üzerinden 19 adet ... satış talimatı ile yapmıştır. Satış konusu mallar kart sahiplerine teslim edilmemiştir. Davalı; en riskli mal bedeli tahsilat yöntemi olan ... sistemini kabul edip seçmekle bunun hukuki sonuçlarına katlanmayı kabul etmiştir. Taraflar arasında imzalanan üye işyeri sözleşmesinin 9. Maddesi gereği de bu şekilde yapılan sahte ve usulsüz işlemlerden üye işyeri sorumludur. Açıklanan nedenlerle; davacı banka tarafından chargeback edilen işlem bedellerinin tamamı davalı üye işyerinden tahsil edilemediğinden, davacı icra takibi yapmakta haklı görülmüş ve usulüne uygun, denetime açık ve karar vermeye elverişli 07/12/2020 tarihli bilirkişi heyet raporu karara esas alınarak; birleşen ve asıl davaların kısmen kabul kısmen reddine, davalı itirazında haksız görüldüğünden, davalının likit olan alacakların %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın 69.128,80TL asıl alacak, 184,66TL işlemiş faiz, 9,23TL BSMV, 88,86TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 69.411,55TL yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, 69.128,80TL asıl alacağa yıllık %9,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi ve bunun %5 BSMV’sinin uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Kabul edilen alacağın %20’si olan 13.825TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-)Birleşen....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın 49.829,43TL asıl alacak, 146,42TL işlemiş faiz, 9,23TL BSMV olmak üzere toplam 49.985,08TL yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, 49.829,43TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi ve bunun %5’i BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-)Kabul edilen alacağın %20’si olan 9.997TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Asıl davada;
5-) Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 4.722,13-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 3.866,97-TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 899,56-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-) Davacı tarafça yargılamanın yürütülmesi nedeniyle yapılan toplam 3.978,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red durumuna göre 3.883,75-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmının davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-) Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen vekalet ücreti dosya alacağını geçemeyeceğinden 1.717,46-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
9-) Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.787,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 1.318,41-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, geriye kalan 1,59-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Birleşen davada;
11-) Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 3.414,48-TL. karar harcından mahsubu ile bakiye 2.798,84-TL. karar harcının borçlu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
12-) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 660,04-TL. harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
13-) Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 7.298,00-TL. vekalet ücretinin borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
14-) Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan vekalet ücreti dosya alacağını geçemeyeceğinden 989,00-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
15-)-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 1.317,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, geriye kalan 3,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
16-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2021
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*