T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/338 Esas
KARAR NO:2021/511
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:26/06/2019
KARAR TARİHİ:06/07/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 6361 sayılı Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği'nin 13/06/2018 tarihli, ... Tescil Numaralı, ... Sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu, 1 adet 42 Metre ..., Seri No: ... GTİPNO: ... vasıflı ekipmanlar mülkiyeti müvekkil şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığını, taraflar arasında akdedilen söz konusu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 26/10/2018 tarihi itibari ile toplam 37.072,74-TL kira, 3.701,15-TL kira temerrüt faizi, 636-TL sigorta, 545,22-TL sigorta temerrüt faizi, 0,74-TL masraf (kira&diğer), 0,08 Masraf (Kira&Diğer) temerrüt faizi borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve müvekkil şirket tarafından davalıya.... Noterliğinden 26/10/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin 30/10/2018 tarihinde davalının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen adreslere yapıldığını, ihtarnamenin 30/10/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen 60 günlük kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borcun ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, ihtiyati tedbir ile davalıdan alınarak müvekkil şirkete teslimi için taraflarınca mahkemeye başvurulduğunu, başvurularının .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı kararı ile kabul edildiğini, söz konusu kararın .... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkil şirkete ait olan 1 adet 42 Metre ..., Seri No:..., GTİPNO: ..."nın aynen iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, beyanlar, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, 6361 sayılı yasanın 31.vd maddelerine dayalı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak, davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkin olup, davacı tarafından finansal kiralama konusu olan makinenin aynen iadesi davasıdır.
6361 sayılı yasanın 22.maddesi '' (1) (Değişik cümle:18/6/2020-7247/12 md.) Finansal kiralama sözleşmesi, yazılı veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak şekilde düzenlenir ve buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. Taşınmaz mallara ilişkin sözleşmeler taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün şerhler hanesine, kendilerine mahsus özel sicili bulunan taşınır mallara dair sözleşmeler bu malların kayıtlı oldukları sicile tescil ve şerh olunur ve kiralayan tarafından ayrıca Birliğe bildirilir.(2) Özel bir sicile kayıtlı olmayan taşınır mallara ilişkin sözleşmeler Birlik tarafından tutulacak özel sicile tescil edilir.(3) Birlik tarafından tutulacak özel sicil herkese açıktır. Hiç kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.'' hükmünü içerir.
Taraflar arasında 13.06.2018 tarih ve ...-R2 numaralı finansal kiralama sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin ... tescil numarası ile Finansal Kurumlar Birliğince tescil ediliği, dosya içerisindeki belgelerden anlaşılmıştır. Sözleşmede yazılı taşınır malın, davalıya teslim edildiği dosyada mevcut teslim belgesinden anlaşılmıştır.
6361 sayılı yasanın 23. Maddesi ''Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir.'' hükmünü içerir.
6361 sayılı yasanın 24.maddesi ''(1) Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir.'' hükmünü içerir.
Yasa maddelerinden de anlaşılacağı üzere finansal kiralama konusu mal kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup; malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.
6361 sayılı yasanın 31.maddesi '' (1) Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.'' hükmünü içerir.
Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin 36.maddesinde kiracının kiralama bedellerini veya diğer borçlarını işbu sözleşme ve ödeme planı hükümleri dairesinde ödemede temerrüde düşmesi ve kendisine verilen 60 günlük mehil içinde de ödemede bulunmaması halinde kiralayanın fesih hakkının bulunduğu yazılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin 41.maddesinde kiralayanın fesih haklarının kullanarak sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiracının ödeme planında yer alan ödeme planındaki vadesi gelmeyen tüm kiralama bedelleri muaccel olacağı kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesin 55.maddesinde sözleşmede yazılı adresin tebligat adresi olacağı, bu adrese yapılan tebligatların geçerli olacağı tebligat adresinin değiştirilmesi halinde 15 gün içerisinde kiralayana bildirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
.... Noterliğinin 26.10.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi incelendiğinde; ile davalıya, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kiraların ödenmesi ve kiralanan malların tesliminin ihtar edildiği, ihtarın sözleşme adresine de gönderildiği ve taşındığından bahisle iade ediliği anlaşılmıştır.
....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 14.06.2019tarih, ... D.İş. sayılı kararı ile sözleşme ve davaya konu taşınır malın davalıdan alınarak yediemin olarak davacıya teslimi suretiyle ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; "...13.06.2018 tarihli, Finansal Kurumlar Birliği, ... Tescil Numaralı, ... Sözleşme nurmaralı finansal kiralama sözleşmesi ile, davacı (kiralayan) ile davalı ... .... San. Tic. Ltd Şti (kiracı) arasında dava konusu edilen; "1 Adet 42 Metre ..., Seri No:..., GTİPNO: ..." iş makinesinin finansal kiralama yoluyla davacıdan kiralanması hususunda müteselsil kefiller ... ve ... imzası ile sözleşme imzalanmıştır. Dava konusu itibariyle bazı sözleşme maddelerinin görseli yukarıdaki gibi olup sözleşme hükümlerinin değerlendirmeleri Sayın Mahkeme'nize ait olduğu, 31.05.2018 tarihli dava dışı satıcı firma ... ... - ...'ın davacı ...'a kestiği proforma faturaya göre; Davalı ...'in kiralamak istediği 42 Metre Full Oransal Uzaktan Kumandalkı İnsan Platformu'nun KDV Dahil anahtar tesliminin 420.000,00-TL + 4.200,00-TL % 1 KDV = 424.200,00-TL olarak bildirildiği, ardından dava dışı "İnsan Platformu" satıcısı ... ... - ...'ın davacıya ; 19.06.2018 tarih, ... no.lu, "42 Metre ... Seri No... Model Yeni, GTİPNO: ..." açıklamalı 420.000,00-TL + 4.200,00-TL % 1 KDV olmak üzere 424.200,00-TL fatura kesildiği, dava konusu "İnsan Platformu'nun" satıcının 19.06.2018 tarih, ...no.lu sevk irsaliyesi ile, teslim alan kısmında davalı ... kaşe ve üzerine imza ile teslim edildiği, proforma faturada belirtilen malın (İnsan Platformu) tesellüm belgesindeki teslim alan kısmında davalı ... kaşe / imzasına teslim edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş, 14.06.2019 T. , ... Kararına göre, "Talebin mahiyeti ve sunulan sözleşmeler, ihtarnameler ve diğer tüm belgeler içeriğine göre yerinde görülmekle, istemin teminatsız olarak kabulüne, taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesinin 57/E maddesi dikkate alınarak HMK.'nun 392/1 maddesi hükmü gereği teminat alınmaksızın H.M.K.'nun 389 ve müteakip maddeleri gereğince kiralama suretiyle davalıya teslim edildiği bildirilen; "Metre ..., Seri No:82, GTİPNO: ...'un davalıdan alınarak, yeddiemin olarak ihtiyati tedbir isteyen ... A.Ş.'ne teslimi suretiyle ihtiyati tedbir konulmasına..." şeklinde karar verildiği, davacı tarafından .... Ticaret Mahkemesi ... D. İş, 14.06.2019 tarih, ... Kararına istinaden; .... İcra Müdürlüğü...E. İcra dosyasında icra takibi açılmış; icra dairesi tarafından .... İcra Dairesi 2019/2053 Talimat ile, davalının adresinde yerinde yapılan haciz ile Davalı .... Tic. Ltd. Şti'nin "... Mah. ... Sok. C2 Blok Apt No: ... Konya" adresinden taşındığı ve taşınmazın boş olduğunun tutanak altına alındığı, davalıya davacı tarafından.... Noterliği 27.06.2018 tarih, ... yev. Nolu ihtarname ile, Finansal Kiralama Sözleşmesine ilişkin gönderilen Ödeme Planına göre; KDB ( Kira Dönemi Başlangıç) tarihinde 85.688,400-TL peşin + %1 KDV (kiralanan insan platformunun KDV'si %1'dir), ödeneceği, ödenecek kira bedelinin 1 peşinde + 26 ay olmak üzere 27 ay taksitle davalı tarafından ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, 27. Ayda devir bedelinin 2.000,00-TL + KDV olarak ve 2.020,00-TL olarak kararlaştırıldığı, netice olarak 532.781,28-TL kira bedelinin davalının ödemesinin ödeme planında yer aldığı,
26.10.2018 ihtarname tarihindeki davacının muhasebe kayıtlarındaki alacak tutarlarının incelenmesi ile;
Davacının "finansal kira alacaklarının" ...-İdari Takip - Kira Bakiyesi / ... hesabında takip edildiği, 26.10.2018 ihtarname tarihinde davacının Eylül ve Ekim 2018 finansal kira alacaklarından kaynaklı 2 aylık ( her bir ayda 18.536,37 x 2 ay = ) ihtarnamede belirtildiği gibi 37.072,24-TL davalıdan alacaklı olduğu, 20.06.2019 tarihine kadar davalıya kira faturası kesildiği ve 20.06.2019 tarihinde davacının 166.096,56-TL davalıdan alacaklı olduğu,
Davacının "sigorta alacaklarını" ... - İdari Takip - Sigorta Bakiyesi / ... hesabında takip edildiği, 26.10.2018 ihtarname tarihinde davacının finansal sigorta alacaklarından kaynaklı 3.963,81-TL davalıdan alacaklı olduğu, 09.07.2019 tarihine kadar davalıya sigorta bedeli kesildiği ve 09.07.2019 tarihinde davacının 4.462,38-TL davalıdan alacaklı olduğu,
Davacının "masraf / gider alacaklarını" ...- İdari Takip - Masraf (Kira & Diğer ) / ... hesabında takip edildiği, 26.10.2018 ihtarname tarihinde davacının "masraf kira gider alacaklarından kaynaklı ihtarnamede belirtildiği gibi 0,74-TL davalıdan alacaklı olduğu, 08.07.2019 tarihine kadar davalıya yansıtılan masraf faturalarından kaynaklı 08.07.2019 tarihinde davacının 7.041,91-TL davalıdan alacaklı olduğu, dava dosyası kapsamında davalının ihtarnamede verilen 60 gün süre içinde ödeme yaptığına ilişkin herhangi bir somut belge görülememiş olup; 26.10.2018 fesih ihtarname tarihine göre; 7. Kira ve 27. Satış taksitleri arasında davacının davalıdan ihtarnamede belirtildiği gibi muaccel 372.747,40-TL kira alacağının olduğu hesaplandığı,
.... A.Ş. Tarafından 08.07.2019 tarih, ... no.lu "İş Makinesi Değerleme raporuna göre;
Sıra İlgili Firma İş Makinesi Cinsi Marka İmal Şase/Seri Yeni İkame Değeri Piyasa Değeri Acil Satış Değeri
Kişi Açıklama Yılı No KDV Dahil (TL) KDV Dahil (TL) KDV Dahil (TL)
1 ... ... ... 2018 82 550.000,00-TL 300.000,00-TL 210.000,00-TL
1 adet, ... Marka, 2018 imal yılı, 82 şase / seri no.lu ..., piyasa değerinin 300.000,00-TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacının finansal kiralama sözleşmesinin; sözleşmenin VIII. Sözleşmenin sona ermesi, B.Kiralama Bedellerinin ödenmemesi, Madde 36'a göre, kiracı tarafından kira bedellerinin ve diğer borçların sözleşme kapsamında ödenmemesi ve kendisine verilen 60 gün sürede ödeme yapılmaması, mükerrer temerrüde düşmesi halinde kiralayanın sözleşmeyi fesih etmek hakkına sahip olduğunun kararlaştırıldığı, ilgili sözleşme maddesine göre sözleşmeyi fesih hakkı olup / olmadığının takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
Sözleşmenin sona ermesi, sona ermenin hükümleri,
a.Kiralananın iadesi, Madde 450'a göre, kiralayanın fesih haklarını kullanarak sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiralananın 3 günde sökme, nakliye, yükleme masraflarının kiracıya ait olarak kiralayana teslim edeceğinin,
B.Kiralama bedellerinin muaccel hale gelmesi, Madde 41'e göre, kiralayanın fesih haklarının kullanarak sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiracının ödeme planında yer alan ödeme planındaki vadesi gelmeyen tüm kiralama bedelleri ve sair borçların muaccel hale geleceğinin kararlaştırıldığı,
Sözleşmeye konu davacının mülkiyetinde olan; "1 adet 42 Metre ..., Seri No:..., GTİPNO: ..." iş makinesinin iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı v.s; iş bu hususlar hukuki değerlendirme gerektirmekte olup, Sayın Mahkemenize ait olduğu" mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı tarafça 27.06.2019 tarihli tensip tutanağı ara kararı gereği, dava tarihi itibariyle finansal kiralama konusu malın değerleme raporunun sunulduğu ve tespit edilen bedel üzerinden, eksik harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme konusu malın davalıya teslim edildiği, davalı tarafın sözleşme adresine ....Noterliğinin 27.06.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile ödeme planın tebliğe çıkarıldığı, davalının ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediği ve temerrüde düştüğü, .... Noterliğinin 26.10.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde sözleşmenin feshedileceğine ilişkin ihtarın davalının sözleşme adresine tebliğe çıkarıldığı, her ne kadar ihtarlar adresten taşınma nedeniyle iade edilmiş ise de sözleşmenin 55.maddesine göre adres değişikliğinin 15 gün içerisinde bildirilmesinin gerektiği , sözleşme adresine çıkarılacak tebligatların geçerli olacağının düzenlenmesi karşısında ihtarların geçerli olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının ihtar tarihi itibariyle 2018 Eylül ve Ekim kiraları toplamı 37.072,24 TL, sigorta bedelinden kaynaklı olarak 3.963,81 TL alacaklı olduğu, tüm taksitler toplamında ise 372.747,40-TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olup bilirkişi raporu denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli görülmüştür. 60 gün içerisinde taksitlerin ve sonrasında da kira borcunun tamamının ödenmediği ve kiralama konusu malın davacıya yediemin olarak teslimi için, ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 14.06.2019tarih, ... D.İş. Sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı verildiği ve dava konusu malın aynen iadesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 31. ve 32. maddeleri gereğince finansal kiralama konusu malın davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile;
1-1 Adet 42 Metre ..., Seri no:82, GTİPNO:...’nun, davalı tarafından davacıya aynen iadesine,
2-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 25.462,37-TL harçtan, peşin alınan 1.724,83-TL + 3.398,43-TL olmak üzere toplam 5.123,26-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 20.339,11-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı taraf lehine A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 34.542,32-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 44,40-TL başvurma harcı + 1.724,83-TL peşin harç + 3.398,43-TL peşin harç + 700,00-TL bilirkişi ücreti + 169,70-TL tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 6.037,36-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı Vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/07/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır