T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/444 Esas
KARAR NO: 2020/652
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/08/2019
KARAR TARİHİ: 03/11/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin keşide ettiği ... Bankası ... şubesi 08/01/2016 vadeli ... nolu 20.000-TL bedelli çekin ... Sigorta Acenteliği AŞ uhdesinde iken beraberinde çok sayıda çek ile çalındığını, buna ilişkin ödemeden men kararı alındığını ödemeden men kararı üzerine 27/11/2015 tarihinde talepleri üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesinde toplamları 11 adet çek hakkında vadelerinde bedelleri kadar tutarın bankaca tevdi mahalli sıfatıyla bloke altına alınmasına karar verildiğini, vadesi geldiğinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı kararına istinaden çek bedelinin banka tarafından bloke altına alındığını, çekin 8.1.2016 tarihinde vadesi geldiğinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararına istinaden çek bedelinin banka tarafından bloke altına alınarak ödendiğini, buna rağmen huzurdaki davalı şirketin bedeli ödenmiş çeki 13.1.2016 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/ ... E. sayılı dosyasından icra takibine konu ettiğini, yapılan o takibe ....İcra Mahkemesi'nde itiraz olunduğunu, o Mahkemenin 17.5.2018 tarihinde davacı anın borcunu ilgili bankaya keşideci olarak yatırdığını, tevdi mahalline ödemeyi yaptığı bu nedenlerle takibe ve ödeme emrine itirazının haklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E.sayılı icra takip dosyasında davacı tarafın itirazının kabulü ile davacı yan yönünden ödeme emri ve icra takibinin iptaline karar verildiğini, iptal edilen takibe haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan tutarın iadesi için .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, bu nedenle çek vadesinde ödendiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı savunması dermeyan etmenin yanısıra, huzurdaki davalı şirket ile diğer ciranta dava dışı ...... Ltd Şti. arasında imzalanan 02/09/2015 tarihli Faktoring Sözleşmesi uyarınca takip dayanağı 31/12/2015 tarihli ... nolu ... Bankası ... Şubesi'nden sadır 20.000- TL'lik çekin teslim bordrosu ile huzurdaki davalı olan müvekkili şirket yoluyla teslim edildiğini, huzurdaki davalı olan müvekkili şirketin çekin yasal hamili olduğunu, çekin anılan bankaya ibrazında müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası gereği arkasına karşılıksız kaydı konulmayan çek hakkında huzurdaki davalı olan şirketin ... Asliye Ticaret Mahkemesl'nin 2016/... D. İş dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığını, dosya borcunun huzurdaki davacı tarafından 18/01/2016 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, dosya borcunun ödenmesi neticesinde çek aslı huzurdaki davacı tarafından icra dosyasından alınmadığını, o çekin huzurdaki davalıya verilmesinin ise mümkün olmadığını, dolayısıyla o çeki huzurdaki davalının icra dosyasından alıp tekrar İş Bankasından da çek bedelini almasının mümkün olmadığını, davalıya yapılmış bir mükerrer ödeme olmadığını, çekin zayiine huzurdaki davalının hiçbir dahlinin olmadığını, buna rağmen çek iptali, ödeme yasağı, tevdi mahalli kararı ile çekin bloke edilmesi hedeflendiğini ve huzurdaki dava gibi iyiniyetlilerin çek bedelini tahsil girişimlerine engel olunduğunu, genel mahkemelerde herhangi bir yargılama olmadan ... İcra Hâkimliği'nin 2016/... E. ve 2018/... K. sayılı hukuka aykırı kararına dayanarak mükerrer ödeme iddiasının ödeme yasağı kararı alınmış olması ve bankalarca çek bedeline bloke konulmasının icra işlemlerine engel olmayacağını, müvekkiline karşı asıl borç ilişkisinden kaynaklanan def'ilerin ileri sürülemeyeceğini iyi niyetli olduğunu, müvekkili şirketin tevdi mahalline ödeme yaptığını bilmesinin mümkün olmadığını banka tarafından bu konuda müvekkilini bilgilendirilmediğini, Dava dışı ... Sigorta firmasına davanın ihbarını talep ettiklerini belirterek, davanın reddini, %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.
İhbar olunan ... Sigorta Acenteliği A.Ş dilekçesinde özetle; Şirket bünyesinde yapılan araştırmalarda, şikayete konu çekler dışında bir çok müşteri çekinin ve şirket çekinin de kayıp/ çalıntı olduğu anlaşıldığını, şirketimizin çalıntı çeklerinden bir kısmı 3. şahıslar tarafından bankaya ibraz edildiğini, tahsil edilmeye çalışıldığını, bu çeklerde yapılan incelemede çeklerdeki imzaların müvekkil şirkete ait olmadığını, yalnızca şirket personelinin değil, şirket dışından bir kısım kişilerinde bu eylemlere iştirak ettiklerini, söz konusu çeklerle birlikte, olaya karışan tüm kişiler hakkında olayın tüm yönleriyle araştırılması ve ilgililer hakkında adli işlemlerin yapılmasını teminen ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet dilekçesi verilmiş olup soruşturma halen savcılığın 2015 /... soruşturma numaralı dosyasında işlem gördüğünü, yapılan hırsızlık eyleminin organize bir şekilde müvekkil şirketin içinin boşaltılması amacıyla yapıldığını, neticede evrakta sahtecilik, hırsızlık ve dolandırıcılık eylemlerinin ortaya çıktığını, eylemlerin içerisinde şirket eski müdürü dahil müvekkil şirket eski çalışanlarının ve ... ve ... firmalarının. Tefeci tabir edilen kişilerin olduğunu, çalınan çeklerin tamamının ... Tic, Ltd. Şti.' ne verilmiş olduğunu, bu şirket tarafından da ciro edilerek 3. Kişilere geçmiş olduğu anlaşılduğunu, bununla birlikte hırsızlığa konu çeklerin kötü niyetli 3. Kişiler tarafından icra takibine konu edilmesi neticesinde tarafımızca ikame edilen birçok istirdat-menfi tespit ve şikayet davalarında davalarımızın ' kabulüne' karar verildiğini, tüm bu işlemlerle eş zamanlı olarak, çalınan çeklerle ilgili mahkemelerden tedbirler istenerek ödeme yasağı kararı verilmiş, iptal davaları açıldığını, tarafımızca açılan zayii nedeniyle çek iptaline ilişkin davada Mahkeme öncelikle talebimiz doğrultusunda davaya konu çekler hakkında ödeme yasağı kararı verdiğini, çek keşidecisi olan davacı ... Ve Tic. Ltd. Şti. ise ... Asliye Ticaret Mahkemesi' ne başvurarak, hakkında ödeme yasağı verilen çek bedelini ödemek için tevdii mahalli kararı verilmesini talep etmiş olup, ilgili Mahkeme çeklerin vadelerinde bankada çek bedeli kadar tutar bulunması halinde, banka tarafından tevdii mahalli sıfatıyla bloke konulmasına karar verdiğini, müvekkil şirketin elinden rızası hilafına çıkan çeklerin nerdeyse tamamına yakınında çeklerin, müvekkil şirketten, ... San. Tic. Ltd. Şti. (... A Car )'a ciro edildiğini, Müvekkil şirketin bu firmaya bir borcu olmamasına rağmen yaklaşık 3.5 milyonluk çekin ve bir o kadar sahte imzalar ile tanzim edilmiş bononun bu firmaya verilmiş olduğu ve ... A Car firmasının, müvekkil şirkete yönelik dolandırıcılık ve sahtecilik eylemlerinin odağında olduğu anlaşıldığını, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu birçok bononun Faktoring firmaları tarafından ibraz edildiği anlaşılmış olup yapılan görüşmelerde, çeklerin ... firmasından aralarındaki sözleşmelere istinaden Faktoring firmalarına verildiği belirtildiğini, müvekkil şirketin ... A.Ş. ile ... firmasına herhangi borcu olmaması ve yukarıda belirtilen gerekçelerle, davalının kötü niyetle giriştiği icra takibinde müvekkil şirketin maI varlıklarına haciz tatbik edilebileceği ve bu yolla müvekkilin ve müvekkil şirket müşterileri mağdur edileceğinden ... Faktoring A.Ş. ile ...şirketleri aleyhine müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile, davalılara ödenen bir bedel olması halinde bu bedelin ve dava konusu çekin istirdadı ile müvekkil şirkete iadesi talebini içerir menfi tespit ve istirdat davası ikame edildiğini, taraflar arasındaki bu husumet, her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının, ödeme belgelerinin, reddiyatlann incelenmesi ile çözümlenecek olup, böylelikle mükerrer bir ödeme yapılıp yapılmadığı da ortaya çıkacağını belirterek yasal unsurları oluşmayan ihbar talebine ve yapılan ihbara açıkça itiraz ettikleri anlaşıldı.
Dava İ.İ.K.nun 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine24.771,10-TL istirdat edilecek tutar, 10.665,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.436,49-TL için ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Taraflar arasında ticari ilişki olmadığı bu sebeple cari hesaba dayalı alacak, borç, senet, fatura vb. işlemler yer almadığından, işin bu yönü itibariyle tarafların birbirlerine ait borç ya da alacağı bulunmadığı görülmektedir. Bu kayıt düzeni davada anlatılanlarla uyumsuz değildir. Davalı yanca ibraz edilen ve dava dosyasına derç edilen belgeler incelendiğinde ilk ödemenin 18.01.2016 tarihinde yapıldığı, çek bedeli kadar meblağın ... Bankası ...Şubesi'nde yukarıda içeriği verilen karar kapsamında; (tevdi mahalli tesiri taşır surette) bloke edildiği, davalı ... Faktoring tarafından işleme konan çek için; davalı yanca yapıla itiraz ile; sayın .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... E. sayı dosyasında o sayın Mahkeme'nin "tüm dosya kapsamından çek bedeli tevdi mahali olan İs bankasına tamamen vadesinde tevdi olunduğu paranın tekrar tahsili sonucunu doğuracak şekilde takibin devamına karar verilemeyeceğinde davacı yanın borcunu ilgili bankaya keşidecı olarak yatırdığı, tevdi mahallin ödemeyi yaptığı bu nedenlerle takibe ve ödeme emrine itirafının haklı olduğu anlaşılmakla" şeklinde hüküm kurduğu ve söz konusu bu kararın İstinaf Mahkemesince onanarak kesinleştiği ifade edilmektedir. Davacı yanca, inceleme sırasında mali müşavir bilirkişiye ibraz edilen belgelerden biri de sayın ... İcra Hukuk Mahkemesi'nde dosyaya dava sebebiyle ... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E sayılı dosyasına 18.01.2016 tarihinde yapılan ve mükerrer olduğu iddia edilen ödemeye ilişkin ödeme dekontudur. Bu ödeme dekontuna göre ... Bankası aracılığı ile ihtirazı kayıtla icra dosyasına 24.771.10 TL ödeme yapılmıştır. Davalı ... Faktoring yasal defter ve belgelerinde işlemi yapan ... Sigorta'dan sonraki ... firmasından 02.09.2015 tarihinde ciro ile aldığı ve bu İşlemi kendi yasal defterlerinde ... nolu yevmiye maddesi ile kayıt altına aldığı görülmektedir. Esasen huzurdaki davalı çek ile ilgili olarak ibra giriştiğinde, bankanın kendisine beyanına nazaran dürüstlük kuralı gereğine göre bir tahkikat yapması kendisinden beklenir idi. Ama, huzurdaki davalı kendi lehine verilmiş ihtiyati haciz kararı gereği ve onun akabinde yaptığı işlemlerle tahsilat gerçekleştiğine göre, salt huzurdaki davalı yönünden bu durumda, Sayın Mahkeme mükerrer ödeme olmadığı saptamasını ve tevdi mahalli olarak ifade edilen bankada çek bedelinin durduğu belirlemesini yapacak olursa huzurda ki davacının icra dosyasına ödeme yapıldığına dair bir yazı ile birlikte, dosyadan çek aslını da alarak tevdi mahalli olarak gösterilen ... Bankası ... Şubesine başvurması, o çek bedelini (...somut durumda çekin, çek vasfını haiz olup olmadığı tartışmasına girmeden...) tahsil etmesinin (mezkur tutarı almasının) yerinde ve mümkün olacağı, bu davadaki istemlerin de ona göre mütalaa edilmesinin gerekeceğinin değerlendirilebileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık itirazın iptaline ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde; ... Bankası ... Şubesine ait 08/01/2016 keşide tarihli, ... nolu ve 20.000-TL bedelli çek yönünden ödeme yasağı kararı verildiği, bedelinin davacı tarafça mükerrer ödendiği iddiasıyla mükerrer ödemenin tahsili yolunda ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, 20.06.2019 tarihinde ödeme emrinin davalı-borçluya tebliğ edildiği, 20.06.2020 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, akabinde de Yasal 1 yıllık süresi içerisinde Mahkememizdeki iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargılama aşamasında taraflarca usulüne uygun olarak bildirilen deliller toplanılmış ve dosyamız bilirkişiye tevdii edilerek 27.05.2020 tarihli rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli 27.05.2020 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlık konusu çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında, anılan Mahkemece banka tarafından tevdii mahalli sıfatıyla bloke konulmasına karar verildiği, bu karar uyarınca çek bedelinin ilgili banka tarafından çek hamiline ödenmediği, halen ilgili bankada blokeli olarak bedelin bekletildiği, çek bedelinin ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı icra dosyasında davacı tarafça ödendiği, davacı tarafça mükerrer bir ödeme yapılmadığı, davacının bu iddiasını ispatlayamadığı, bu haliyle de davacının mükerrer ödeme gerekçesiyle başlattığı icra takibinde haksız olduğu sonucuna varılmakla davacının davasının reddine, ödeme yapmadığı bir meblağı tespit edebilecek iken kötüniyetle icra takibi başlatıldığı sonucuna varılmakla, davacı-alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilerek, neticede aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davada harçlandırılan alacak tutarı olan 35.436,59-TL'nin, %20'si oranında hesaplanan 7.087,31-TL kötü niyet tazminatının, davacı-alacaklıdan alınarak davalı-borçluya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 54,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 427,99-TL harçtan fazla alınan 373,59-TL'nin kara kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı, vekille temsil olunduğundan, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 5.315,19-TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tamamının, davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
6-Davalı tarafından yapılmış olan 16,50-TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Davacı vekili, davalı ... Faktoring vekili ve İhbar olunan vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/11/2020
Katip ...
Hakim ...