T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/453 Esas
KARAR NO:2022/240
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:08/08/2019
KARAR TARİHİ:05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ şirket ile ... Hizmetleri A.Ş. arasında arşivleme hizmeti ile alakalı hizmet sözleşmesi bulunmakta olduğunu ve müvekkili şirketin mevzubahis şirketten arşivleme hizmeti almakta olduğunu, müvekkili şirketin ... Hizmetleri A.Ş'nin ...'de bulunan depolarından birinde yangın çıktığı haberini kendisine iletilen yazı ile öğrenmiş olduğunu, taraflarına iletilen yazıdan sonra E-posta olarak söz konusu şirket tarafından birden çok arşivlenen kutularının yangın çıkan tesiste olduğu bilgisinin verilmiş olduğunu, ayrıca söz konusu firmanın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyası ile tespit dosyası açtığı bilgisinin de taraflarına gönderilmiş olduğunu, ... Hizmetleri A.Ş. tarafından hizmet aldıkları kutular içerisinde resmi - özel kurum ile firmalarca taraflarından istenen resmi ve özel evrakların mevcut olup bunların tamamının zayi olmuş olduğunu, ileride taraflarından istenecek bu belgelerle ilgili tespit yapılarak zayi belgesi verilmesinin müvekkili şirketin söz konusu taleplere karşı elinde resmi karar olması açısından elzem olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin , ... Hizmetleri A.Ş.'den hizmet alarak sakladığı ve söz konusu şirketin deposunda çıkan yangında zayi olan taraflarınca ve bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek tüm belgeler hakkında zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Depolama Hizmet Sözleşmesi, ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı yangın raporu,tanık, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş. Sayılı dosyası, dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava Zayi belgesi verilmesi davasıdır.
Davacının adresine göre Mahkememizin bu davada yetkili olduğu ve davanın 15 günlük süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
TTK.nın 82/7.maddesi uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle veya hırsızlık sebebiyle ziyaı halinde, ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür. TTK.nın 82. maddesi gereğince tacir, ticari defterlerini ve işletmesi ile ilgili her türlü belgeleri saklamakla yükümlüdür.
Davacı ile dava dışı ... Hiz.A.Ş. arasında Depolama Hizmetine ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının, dava dışı ... Hiz.A.Ş. ‘ne teslim edilen davaya konu mükelleflerine ve kendisine ait belgelerin bulunduğu, işyerinde yangın olup olmadığına ilişkin olarak ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı’na müzekkere yazılmış, yangın raporu gönderilmiştir.
Mahkememizin 03/11/2020 tarihli duruşmasında davacı tanığı ... "...Ben davacı şirkette şoför olarak çalışmaktayım, biz Nisan sonu Mayıs başı gibi evraklarımızı yangın çıkan ... şirketine teslim ettik, 31/07/2019 tarihinde adi posta ile mektup geldiğini ve orada bir yangın çıktığını, evrakların yandığını bildirdiklerini gördüm ve okudum, teslim ettiğimiz çalışığım şirkete ait evrakların tamamı yanmıştır ve evraklarımız zayi olmuştur..." beyanında bulunduğu görüldü.
Mahkememizin 03/11/2020 tarihli duruşmasında davacı tanığı ...; "...ben davacı şirketin mali müşaviriyim, biz Nisan ayında evraklarımızı ... Depo'ya listede yazan bütün evrakları ... Bey ile birlikte teslim ettik, 31/07/2019 tarihinde evrakları teslim ettiğimiz şirketten adi posta ile bir mektup geldi, mektupta ... şirketinde yangın çıktığı ve şirketimize ait teslim edilen evrakların yandığının bildirildiğini okudum, avukatımızı aradım, o da zayi olan evraklara ilişkin zayi belgesi almak için dava açmamız gerektiğini beyan etti, biz şirkete ait tüm evrakları yangın çıkan şirkete elden teslim ettik..." beyanında bulunduğu görüldü.
... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, dava dışı ... Hiz.A.Ş. firmasının 11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangın sonrası hasar tespitine ilişkin tespit davası açtığı anlaşılmıştır. Davacının, zayi belgesi verilmesini talep ettiği ticari defter ve belgelerin tek tek incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan, 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi... tarafından hazırlanan 30/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...
1.Davacının 2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yılı envanter, yevmiye, kebir defterinin, karar ve damga vergisi defterlerinin suresinde usulen uygun tasdik ettirildiği,
2.Sayın Mahkemenin 02.11.2021 tarihli ara kararı gereğince tarafıma tevdii edilen görev doğrultusunda yukarıda yazılı ilgili yıllara ilişkin ticari defterler ve dosyadaki mübrez belgelerin tetkikinde, dava dışı arşiv firmasının deposunda yandığını ispat edecek yeteri kadar delil olduğu..." belirtildiği görüldü.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, 11/06/2019 tarihinde dava dışı şirketin fabrikasında meydana gelen yangın ile davaya konu ticari defter, belge, evrak ve faturaların yandığı,yangın sırasında davaya konu belgelerin zayi olduğu anlaşıldığından, davacının,2011, 2012, 2013, 2014, 2015,2016,2017,2018 yıllarına ait işletmeyle ilgili olan tutmakla yükümlü olduğu defteri kebir, yevmiye defteri, envanter defteri, yönetim kurulu karar defteri, damga vergisi defteri, genel kurul müzakere ve toplantı defteri,2016,2017 yılı ortaklık hisse oranlarını gösterir ilmühaberler,2014,2015 yılı muhasebe vergi mahsup dosyası yasal alış ve satış gider evrakları, 2011,2012,2013,2014,2015 yılı faturaları ve personel dosyasının zayi olmasına bağlı olarak TTK m.82/7 gereği zayi belgesi verilmesine, davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği, bir kısım belgelerin TTK.nın 82/5.maddesi uyarınca on yıllık saklama sürelerinin geçtiği,bir kısım belgelerin ise basımına ve davacıya ait olduğuna ilişkin deliller sunulamadığından bu talepler yönünden davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasını kısmen kabulü ile, davacının,2011, 2012, 2013, 2014, 2015,2016,2017,2018 yıllarına ait işletmeyle ilgili olan tutmakla yükümlü olduğu defteri kebir, yevmiye defteri, envanter defteri, yönetim kurulu karar defteri, damga vergisi defteri, genel kurul müzakere ve toplantı defteri,2016,2017 yılı ortaklık hisse oranlarını gösterir ilmühaberler,2014,2015 yılı muhasebe vergi mahsup dosyası yasal alış ve satış gider evrakları, 2011,2012,2013,2014,2015 yılı faturaları ve personel dosyasının zayi olmasına bağlı olarak TTK m.82/7 gereği zayi belgesi verilmesine,
2-Davacının davasının diğer talepleri yönünden reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 80,70-TL harçtan, peşin alınan 44,40-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 36,30-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın, karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. mazerete bir diyeceğimiz yoktur, takdir Mahkemenindir. 05/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır