T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/520 Esas
KARAR NO:2020/848
DAVA:Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:04/11/2019
KARAR TARİHİ:15/12/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tahsil amacıyla davalı ... Bankası A.Ş ... Şubesine sunulan keşidecisi davalı ... olan ... seri nolu 30.05.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL'lik ... Bankası'na ait çek, vadesinde davalı ... Bankası A.ş tarafından karşı bankaya sorulmadığı için tahsilatın yapılamadığını, davalı bankanın görevi kötüye kullanması, ihmal etmesi ve kusuru yüzünden çekin tahsil edilememiş olması ve bu nedenle kambiyo senedi vasfını kaybetmesi sonucunda müvekkilinin zarara uğradığını, çekin keşidecisi davalı ... hakkında sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı dava açma hakkına sahip olmakla birlikte zararın davalı bankanın kusuru nedeniyle zararın oluştuğundan müvekkilinin uğradığı zararı davalı bankanın karşılamak zorunda olduğunu, davalı ... Bankası A.ş'nin 26.07.2018 tarihinde, .... ATM'nin ... Esas sayılı 29.05.2018 tarihli ara kararı gereğince çek üzerinde tedbir kararı olduğundan işlem yapılamayacağını çeke işleyerek çek yaprağını kendisine iade ettiğini, çekin her halükarda süresinde bankasına ibraz edilmesi gerektiğini, üzerinde tedbir kararı olmasının çekin bankasına ibrazına engel olmadığını, davalı bankanın süresinde çeki bankasına ibraz etmediği için Kambiyo Senetlerine Özgü Yolla takip yapma ve cirantalara başvuru yapma hakkını kaybettiği için .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile Adi Takip yapmak zorunda kaldığını ve Davalıların itirazı ile takibin durduğunu, arabuluculuk başvurusu yaptıklarını fakat 2019/55023 dosyadan yaptıkları görüşmelerin sonuçsuz kaldığını iddia ederek, itirazın iptaline, takibin devamına, 50.000,00 TL alacağının takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı ... Bankası A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, müvekkili Bankanın ihmal, kusur, görevi kötüye kullanma ve haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğunu ve mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini iddia etse de haksız fiil sorumluluğunun dört unsuru olan hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı şartlarının hepsinin oluşmadığı için, dava konusu olayda tazminat koşullarının da oluşmadığını, davacının tacir olduğu dikkate alındığında kendisinden önce gelen ciranta ile arasındaki temel borç ilişkisini ve alacağını ticari defterleri, fatura ve sair belgeler ile ispatlayabilecek durumda olduğundan, Davacının zarara uğradığına dair soyut iddiasını açık bir şekilde ortaya koyması ve ispatlaması gerektiğini, davacının kendisinden önce gelen cirantadan çek bedelini tahsil edip edemediğinin bilmediğini, etmediyse temel borç ilişkisine dayalı olarak önceki cirantaya karşı alacak davasını ikame edebileceğini, bunu yapmamasının çelişkili bir durum olduğunu, davacının, çek bedelini Kambiyo senedine mahsus yolla takip edilmesi halinde tahsil edebilen iken müvekkil Banka nedeniyle genel takip yapılması nedeniyle tahsilatın yapılamadığını ispatlamasının gerektiğini, davacının, çek bedelini tahsil edebilmek amacıyla diğer dava ve takip yolları tükenmeden huzurdaki davayı açarak çek bedelini müvekkil Bankadan talep etmesinin haksız olduğunu iddia ederek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çeki cirantalardan ...'a verdiğini, ...'ın da yıkama fabrikası için .... Ltd. Şti.'ne verdiğini, çekin .... Ltd. Şti.'nin kasasından kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından çalınıp ciro edilerek piyasada kullanıldığını, .... Ltd. Şti. yetkilisinin ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... sor.no ile suç duyurusunda bulunduğunu ve .... ATM ... Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığını, .... Ltd. Şti. tarafından Davacı ...A.Ş.'ne karşı .... ATM ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, Savcılık ve dava dosyaları incelendiğinde, Dava konusu çekin kaybolması ve Davacı şirketin zarara uğratılması ile ilgili hiçbir kusurunun bulunmadığının anlaşılacağını, Basiretli bir tacir gibi işini yaptığını ve Dava konusu çeki ciro yoluyla devrettiğini, sebepsiz zenginleşmenin olmadığını iddia ederek davanın reddi talebi ile cevap verdiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davalı ... Bankası A.Ş., 5411 sayılı Bankacılık Kanunu İle düzenlenen bir güven kuruluşu olup, faaliyet alanı, kuruluş esasları, sahip olduğu yönetim ve iç denetim sistemleri, bağımsız denetime tabi olması ile kamu nezdinde güven uyandıran kuruluş olarak, kendi faaliyet alanlarının gerektirdiği Ölçüde basiret ve özenle faaliyetlerini sürdürmek zorunda olduğu, bankalar Arası Çek Takas sistemi üyesi olan Davalı ... Bankası A.Ş.'nin; kendi şubelerine hamilleri (lehtarları) tarafından teslim edilen çekleri kabul etmek ve bu çeklere ilişkin bilgileri elektronik ortamda, ibraz süresi içerisinde, muhatap katılımcı çek bankasına intikal ettirmek üzere çek takas odasına usulüne uygun olarak iletmekle yükümlü olduğu, çekler üzerindeki işlem ve kontrollerde, çek bilgilerinin gönderilmesinde sistem kurallarında belirtilen tüm kuralların uygulanmasında azami dikkat ve özeni göstermek zorunda olduğu, ödemeyi engelleyen diğer kısıtlamaları bulunan çeklerin arkalarına gerekli açıklamayı çekin yasal ibraz süresi içerisinde muhatap katılımcı banka adına yapma sorumluluğu taşıdığı, davalı ... Bankası A.Ş.'nin dava konusu 50.000,00 TL tutarındaki çeki ibraz süresi içerisinde çek bankası ... Bankası'na sormaması, çek alacaklısı Davacı ...A.Ş.'nin hak kaybına neden olduğu, Davacı ...A.Ş.'nin takip tarihi 26.04.2019 itibariyle talep edebileceği Asıl Alacağın 50.000,00 TL, işlemiş faiz alacağının 8.414,39 TL ve topla harca esas takip alacağının 58.414,39 TL olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çek bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine karşı açılan itirazın iptaline ilişkindir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, davacı-alacaklı tarafça, davalılar-borçlular aleyhine, çek bedelinin tahsili amacıyla, 26.04.2019 tarihli takip talebi ile ilamsız haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak borçlulara tebliğ edildiği, borçlularca Yasal itiraz süresi içerisinde borca ve faize itiraz edildiği, icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, 04.11.2019 tarihinde de Mahkememizde icra inkar tazminatı talepli olarak itirazın iptali davasının Yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargılama aşamasında taraf teşkili sağlanarak taraflarca usulüne uygun olarak bildirilen deliller toplanılmış ve dava dosyamız uzman bilirkişiye tevdii edilerek 06.11.2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; keşidecisi davalı-borçlu ... olan ... Bankasına ait 30.05.2018 keşide tarihli, 50.000,00-TL tutarlı, ... seri numaralı çekin, davacı-alacaklı tarafa ciro edildiği, davacı-alacaklı tarafça da ilgili çekin davalı-borçlu bankaya Yasal süresi içerisinde ibraz edilmesine rağmen, Bankalar Arası Takas Sistemi üyesi olan davalı-borçlu bankanın, kendisine sunulan çekleri kabul edip bilgileri elektronik ortamda ibraz süresi içerisinde muhatap katılımcı çek bankasına intikal ettirmek üzere çek takas odasına usulüne uygun olarak iletmekle yükümlü olduğu, davalı-borçlu bankanın bu yükümlülüklerini yerine getirmediği, bilirkişi raporunun da bu doğrultuda olduğu, bu haliyle de yükümlülüklerini ihlal eden davalı-borçlu banka ile keşide ettiği çek bedelini ödemeyen çek keşidecisinin, uyuşmazlığa konu, bedeli ödenmeyen çekten dolayı davacı-alacaklıya karşı borçlu oldukları, asıl alacak tutarı için ticari avans faizi talebinin yerinde olduğu sonucuna varılmış, ayrıca likit bir alacağa yönelik kötüniyetle itirazda bulunulduğundan, davalılar-borçlular aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilerek neticede aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KABULÜNE,
1-Davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında, davalılar-borçlular ... Bankası A.Ş. ve ...'ın yaptığı itirazların İPTALİNE, icra takibinin; 50.000,00-TL asıl alacak ve 8.414,39-TL işlemiş faiz, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 oranında avans faizi ile işletilerek icra takibinin devamına,
2- Alacak tutarının %20'si üzerinden hesaplanan 11.682,87-TL icra inkar tazminatının, davalılar-borçlulardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 3.415,50-TL harçtan, peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 2.561,62-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 44,40-TL başvurma harcı + 853,88-TL peşin harç + 800,00-TL bilirkişi ücreti + 122,00-TL tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 1.820,28-TL yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tamamının, davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
7- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/12/2020
Katip ...
Hakim ...