T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/647 Esas
KARAR NO:2022/821
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/12/2019
KARAR TARİHİ:08/11/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...San. A.Ş. ile, davalı ... Ltd.Şti arasında Yurt dışı fuarlara iştirak ve sektörel nitelikteki uluslararası fuarlara katılımda yurt içi ve yurtdışı nakliye, gümrükleme ve teslimatın gerçekleştirilmesi için gerekli organizasyonun sağlanması amacıyla ...’ da yapılacak; ... ... fuarına katılmak üzere EURO 9500 bedelli bir Yurt dışı taşıma sözleşmesi yapıldığını, fuara son kabul tarihinin 13.10.2019 olduğu ( kesin vade ) hususlarının açıkça belirtildiğini, ürünlerin taşınmak üzere davalıya teslim edildiğini, davacıya göndererek iki tip asansör ( büyük tip asansör, küçük tip asansör ) yüklenmiş ve taşınmak üzere mal kabulü yapılarak ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde ihracat işlemlerine başlandığını, davacının sözleşme gereği ödemesi gereken toplam taşıma ücretinin %65 i olan EURO 6.175 i, davalı’nın hesabına gerçekleştirdiğini, 02.10.2019 tarihinde ... plakalı araca yüklenen malzemelerin (asansörlerin) yapılan anlaşma gereği 13.10.2019 tarihine kadar ... da bulunan fuar alanına teslim edilmesi gerekirken , 10.10.2019 tarihinde henüz ... Gümrüğü İhracat sahasından çıkarılmadığının tespit edildiğini ve malzemeler ... Gümrüğü ihracat sahasında TIR üzerinde beklerken geri alınarak fabrikaya götürüldüğünü, başka bir nakliyeciden fuara giriş son tarihi olan 13.10.2019 tarihine kadar yetiştirilmek üzere ( ... ... firmasından ) 2 adet minivan araç kiralanarak EURO.3.900 gidiş, EURO.1.200 dönüş fiyatıyla küçük asansörü demonte hale getirip ( büyük asansörü fabrikalarında bırakılarak) fuar alanına yetiştirildiğini belirterek taşıma avansı olarak ödenen 6.175 Euro taşıma ücretinden şimdilik 175 Euro'nun ödeme tarihinden, taşıma sözleşmesine konu ürünlerin belirlenen tarihlerde yetişmeyeceğinin anlaşılması üzerine ... Gümrük kapısındaki otoparktan, ... Gümrük Müdürlüğüne kadar geri dönüş için ödenen 1.200 Euro masraftan şimdilik 100 Euro'nun harcama, fuara gönderilen küçük asansör için ödenen 3.900 Euro'nun şimdilik 100 Euro'nun harcama, götürülen ürünlerin fuar alanında temizlenmesi,gümrük kontrolleri, fazla mesai, alma-yükleme, acentalık ücreti, forklift ücreti gibi sair giderler için yapılan 2.593,17 Euro giderden şimdilik 100,00 Euro'nun harcama, fuara götürülemeyen büyük asansör için muhtemel kazanç kaybı nedeni ile uğranılan 5.000,00 Euro zarardan şimdilik 100,00 Euro'nun fuarın sona ermesi, ürünün bulunduğu park yeri ücreti için TL.177.00 , Şehiriçi nakliye bedeli TL.288,50, forklift için TL.150.-, ekstra masraflar için TL.1.000.- , Noterlik ihtarname masrafı TL.446,38, Tebligat gideri TL.38.00-, Arabuluculuk görüşmeleri için yapılan ... arası yol gideri olarak TL.242,30 olmak üzere toplam TL.2.342,18 TL'nin harcama, büyük ürün olarak adlandırılan ... tipi asansörün fuarda sergileneceği planlanarak fuar öncesinde tanıtımı ve reklamı yapıldığı, bazı müşterilerle de yazışma suretiyle irtibat kurulduğu halde davalının kusuru ve eksik ifası nedeniyle götürülemeyen ve dolayısıyla reklamı yapılan ancak kendisi sergilenemeyen üründen kaynaklı ticari itibar kaybı nedeniyle 5.000,00 Euro zararın fuarın bitim tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizleri ile birlikte tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taşıma ilişkisinden kaynaklı maddi ve manevi zararların tahsili davasıdır.
Davacı taraf davalı ile akdedilen taşıma sözleşmesi gereğince davalının taşımayı zamanında yapmadığı ve bu nedenle de oluşan zararlarının tahsilini istemiş olup, davalı cevap vermemiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf davalının taşıma ilişkisinde bir kusurunun olup olmadığı, varsa alacağın miktarı notlarında olup, tüm deliller toplanmış, davacının bildirdiği tanıklar dinlenmiş ve bilirkişilerden raporlar alınmıştır.
... 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından dinlenen Davacı tanığı ... beyanında; davacı firmada asansörde teknik destek uzmanı olarak çalıştığını, taşımayı yapan aracın yurt dışında Almanya'da fuarda olması gerekirken, ... da tır parkına gittiklerinde dorsenin lastiklerinin patlak olduğunu, zaten fuara gitme imkanının olmadığın, fenni muayenesinin olmadığını tır şoförünün kendisinin söylediğini, ARGE müdürünün davalı firma ile irtibata geçti, yeni bir tır göndereceklerini söylediklerini ama fuara iki gün kaldığından yetişme şansının olmadığını, akabinde fuara iki gün kaldığı için fuara yetişme şansı olmadığı için ürünü almak için davalı ile görüştüklerini, sonra davalı firma tarafından çekici gönderildiğini, gönderilen çekicinin ise yurt dışına çıkma izninin olmadığını, ürünleri kendi imkanları ile firmaya geri götürüp boşalttıklarını, fuara gitmesi gereken gereken ürünlerden 1/3'ünü demonte (parçalara ayırarak) götürebildiklerini, geriye kalan 2/3'lük ürünlerin ...'da kaldığını, götürülemeyen ürenlerden dolayı biz müşteri kaybına uğradıklarını, fuarda sergilenecek ürünlerden müşterilere önceden ön bilgi verildiğini, ürünleri götüremedikleri için ticari itibar kaybına uğradıklarını, ürünlerin parçalanarak götürülmesinin dezavantajlı bir durum olduğunu, normalde 5 saat sürecek olan işlem 26 saat sürdüğünü ve ürünlerin 1/3'ünü kurabildiklerini, vize işlemlerinin uzun sürmesi nedeniyle teknik eleman desteği sağlanılamadığını ama anlaşılan tır gitmiş olsaydı bütün ürünler kurulu bir şekilde fuarda sergilenebileceğini, büyük firmalarla rekabet ortamı olduğu için teknoloji ve becerilerini sergilemeleri gerektiğini ancak asıl götürülmesi gereken yüksek teknolojik ürünleri götüremediklerini müşteri ve ticari itibar kaybı olduğunu, bir yıllık çalışma tamamen boşa gitmiş olduğunu, beyan ettiği görülmüştür.
Dinlenen davacı tanıkları ..., ve ...,...'ın tanık ... ile benzer ifadeler verdiği görülmüştür.
Mahkememizce alınan 25.08.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin feshinin tamamen taşıyanın kusurundan kaynaklanmış olduğu, zira taşıyıcı taşıdığı eşyayı belirlenmiş süre içerisinde böyle bir süre belirlenmemiş ise makul bir süre içerisinde taşınan yükü gönderilene teslim etme yükümlülüğü bulunduğu halde bu taşıma işlemine karşı kayıtsız kaldığı, dava konusu taşıma eylemi için gerekli özen ve itinayı göstermediği ve tedbirli davranmadığı için bahse konu taşıma yükünü fuara, fuarın mal kabul süresi içerisinde tesliminin mümkün görülmediği, taşımanın taşıma sözleşmesine uygun olarak yapılamayacağının anlaşılması üzerine davacının tasarruf hakkını kullanarak sözleşmeyi feshettiği, ancak taşıyıcının taşımak üzere teslim almış oludğu eşyayı teslim edinceye kadar geçecek süre içerisinde eşyanın hasarından veya teslimdeki gecikmelerden doğan zararlardan sorumlu bulunduğu, Mahkemenin görev tanımları doğrultusunda dosya muhteviyatında bulunan belge ve taraflarca yapılan beyanlar da gözetilerek yapılan inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde; davalı ... Ltd Şirketinin yukarıda belirtilen nedenlerle kusurlu ve sorumlu olduğu davanın, kısmı dava olarak açılmış olması ve taleple bağlılık kuralı gereğince; davacı tarafından ... ... İstanbul şubesinden taşıma sözleşmesine istinaden 02/10/2019 tarihinde navlun bedeline mahsuben ödenmiş olan 6.175 Euro’nun ancak talebe istinaden 175 Euro (1.151,90-TL), taşıma sözleşmesi kapsamında olup taşıma işlemi gerçekleşmeyen ...’da bir garajda bekletilmekte olan ikinci asansör cinsi eşyanın davacı firmaya taşınması için yapılmış olan 177 TL park ücreti, 288,50 TL şehir içi nakliye ücreti, 150 TL foklift ücreti ile 38 TL tebligat ücreti, 446,38 TL ihtarname ücreti ile 242,30 TL arabuluculuk hizmet bedeli olarak toplamda ve sair giderler olarak 1.000 TL ile toplamda 3.342,18 TL davalıdan tazminat olarak kanuni faizi ile birlikte tahsili gerektiği, ikinci ürünün başka firma aracılığıyla fuara taşınması nedeniyle ödenmiş olduğu belirtilen 3.900 Euronun ise bu ürünün Almanya ... arası gidiş dönüş navlun bedeli ve sair masrafları kapsadığı her taşımanın bir bedelinin bulunduğu, esasen bahse konu taşıma davalı firma tarafından yapılmış olsa idi bu ücretin ödenmesi gerektiği, bununla beraber Almanyadaki ... firması tarafından düzenlenmiş olan 81032 sayılı 14/10/2019 tarihli ve 2.593,17 Euroluk tutarında fuar hizmetlerine ilişkin olduğu, esasen bahse konu taşıma ve fuar hizmetleri davalı firma tarafından yapılmış olsa idi de bu bedellerin ödeneceği dikkate alındığında ve ayrıca davaya ilişkin ödenmiş olan 6.175 Euro navlun ücretinin davalıdan tahsili gerektiğinden 3.900 + 2.593,17 Euronun tazminat kabilinden tahsilinin uygun olmayacağı, diğer taraftan davacının fuara götürülemeyen eşya için 2 yıllık arge çalışmaları ve buna bağlı olarak fuarda satışının yapılamadığı belirtilen ürün nedeniyle müşteri nezdinde itibar kaybına uğranıldığından bahisle 5.000 Euro manevi tazminat talebinin Mahkemenin taktirinde olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı tarafın bilirkişi raporuna itirazı üzerine davacı tarafın defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor alınması düzenlenmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.
... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasından 23.12.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; davacı tarafından davalıya 6.175,00 Eruo ödeme yapıldığı, ürünlerin fuara kabul tarihine yetişmesinin davacının haklı beklentisi olduğu, sözleşme gereği toplam taşıma ücreti EURO.9500 ün %65 i olan EURO.6175 i, 02.10.2019 tarihinde ... ... –... şubesi kanalı ile davalı’nın hesabına transfer ederek üzerine düşeni yaptığı, davalının 02.10.2019 tarihinde ... plakalı aracı davacının fabrikasına yollayarak fuara götürülecek malzemeleri yüklettiği, aracı ... Gümrük Müdürlüğü İhracat sahasına götürüp bırakarak çekiciyi alıp ortadan kaybolduğu, yüklemenin yapıldığı 02.10.2019 dan, ... da bulunan fuar alanına son malzeme kabül tarihi olan 13.10.2019'a kadar olan süre 11 gün olduğu, taraflar arasındaki imzasız sözleşmede yazılı transit süresi ...-... /... için 8-10 gün olduğu, sürenin yeterli olduğu, yeterli bir süredir. CMR Konvensiyonu Madde 19 da : “Yük kararlaştırılan zaman limiti içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırımış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman, gayretli bir taşımacıya gerekli zamanı geçiyor ise teslimde gecikme var demektir.“ denilmektedir. Normal şartlarda komple TIR taşımaları için 5/6 gün yeterli iken verilen 8/10 güne rağmen malzemelerin ; 2.10.2019 tarihinde yüklenerek ... Gümrük Müdürlüğü ihracat sahasına bırakılıp, 10.10.2019 tarihine kadar yola çıkarılmamasının normal olmadığı, gecikme yaşandığının kesin olduğu, CMR Konvensiyonu Madde 23-5.paragrafta :“Gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.” denildiğini, taşımada gecikme olduğu ve gecikmenin taşıyıcıdan kaynaklandığının sabit olduğu, taşıma için anlaşılan taşıma ücretinin 9.500 EURO olduğu, CMR Konvensiyonu Madde 23-5.fıkra ya göre davalının tazminat ödemesi durumunda sorumlu olacağı üst limitin 9.500 EURO olduğu, CMR Konvensiyonu Madde 27-1.paragrafa göre :“Hak sahibinin ödenecek tazminat için faiz isteyebileceği, yılda %5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlayacağı, böyle bir istekte bulunulmamış ise, dava açıldığı tarihten itibaren başlayacağı, davalıya taşıma avansı olarak ödenen EURO.6.175 ve ... Gümrük Müdürlüğü İhracat Sahasından alınan malzemelerin yeniden paketlenerek ... Fuar alanına gönderilmesi için yapılan ilave masraflar Toplamı TL 1.290,50 TL' nin davacıya faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, ... Gümrük Müdürlüğü İhracat Sahasından alınan malzemelerin yeniden paketlenerek ... Fuar alanına gönderilmesi için yapılan ilave masraflar ( Toplam TL 1.290,50 ) için harcama tarihlerinin esas alınması gerektiği,1.290,50 TL için dava tarihinde Temerrüt faizinin 15,47 TL olduğu, Gecikme sonrası başka bir firma ile ( ... Transport ) ... Fuar alanına götürme ücreti EURO.3.900 Geri getirme ücreti EURO.1.200 nun, taşımayı kim yaparsa yapsın ödenmesi gerektiği için ( Her taşımanın bir bedeli olduğu gerçeğinden yola çıkılarak ) her hangi bir geri ödeme söz konusu olamayacağı, Almanya da yerleşik ... firmasına ... ... alanı organizasyonu için ödenen EURO.2.593,17 nin fuara katılım sağlandığı için her halukarda davacı tarafından ödenmesi gerektiği dolayısıyla böyle bir talebin davalıdan yapılamayacağı, ... Gümrük Sahasından, ... Gümrük Müdürlüğüne getirilme bedeli olarak talep edilen EURO.1.200 luk ödemenin aslında hiç yapılmadığı , bu bedelin ... / ... geri dönüş bedeli olması nedeniyle böyle bir talebin yapılamayacağı kanaatine, takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere varılmıştır. Davacının fuara götürülemeyen eşya için 2 yıllık arge çalışmaları ve buna bağlı olarak fuarda satışının yapılamadığı belirtilen ürün nedeniyle 5.000,00 Euro kazanç kaybı ve reklamı yapıldığı halde fuara getirilemeyen ürün nedeni müşteri nezdinde itibar kaybına uğranıldığından bahisle 5.000,00 Euro zarar iddia ve ödeme talepleri bulunmaktadır. 5.000,00 Euro kazanç kaybı yaşandığına ilişkin dosyada somut bir delil bulunmamaktadır. Kazanç kaybı olarak talep edilen 5.000,00 Euro ile itibar kaybı olarak talep edilen 5.000,00 Euro'nun takdirinin mahkemede olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı tarafın bilirkişi heyet raporuna itirazı üzerine ek rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; önceki görüşler korunarak faiz hesabının %5 olarak yeniden hesaplandığı mütaala edildiği görülmüştür.
Davacı tarafından verilen 06.01.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile taşıma bedeline yönelik talep 6.175,00 Euro'ya çıkarılmıştır.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dosya ibraz edilen imzasız taşıma sözleşmesi, taraf çalışanları arasındaki mail yazışmaları, taşıma evraklarına göre davacıya ait ürünlerin ...'da gerçekleşecek fuara taşınması konusunda anlaştıkları, davacıya ait ürünlerin yüklemesinin davalı tarafında 02.10.2019 tarihinde yapıldığı, ... da bulunan fuar alanına son malzeme kabül tarihi olan 13.10.2019'a kadar 11 gün süre olduğu, taraflar arasında bu sürenin 8-10 gün olarak kararlaştırıldığı, normal sürenin bilirkişi raporu ile 5-6 gün olarak kabul edildiği, dolaysıyla kararlaştırılan sürenin daha da fazla olduğu, ... Gümrük sahasına götürülen malların 10.10.2019 tarihine kadar yola çıkarılmadığı, dolaysıyla davalının taşımada geciktiği ve taşımanın davalı kusuru ile gerçekleşmediğinin kabulü gerektiği, CMR Konvensiyonu Madde 23 maddesi gereğince taşımacının sorumluğunun üst limitinin taşıma ücreti olduğu, bu ücretin ise 9.500 Euro olduğu, davacının talep edebileceği tutarın ödemiş olduğu taşıma ücreti olan 6.175,00 EURO ile ... Gümrük Müdürlüğü İhracat Sahasından alınan malzemelerin yeniden paketlenerek ... Fuar alanına gönderilmesi için yapılan ilave masraflar toplamı 1.290,50 TL' olduğu, davacı tarafça fuara katılım sağlandığı için fuar katılım masraflarını talep edemeyeceği, ... Gümrük Sahasından, ... Gümrük Müdürlüğüne getirilme bedeli olarak talep edilen 1.200 Euro'nun aslında hiç yapılmadığının bu bedelin ... / ... geri dönüş bedeli olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, dolaysıyla bu masrafın da istenemeyeceği, yine fuara katılıma eksik ürünle yapıldığı bu nedenle kazanç kaybı talep edilmiş ise iddianın soyut olduğu, dosya kapsamında kazanç kaybına dair somut bir verinin olmadığı ve ispat edilmediği, yine manevi tazminat talebinin soyut nitelik taşıdığı, davalının davacının manevi bütünlüğüne yönelik doğrudan bir eylemin olmadığı ve talebinde reddi gerektiği, davacı tarafından çekilen ihtarnamede 15 gün süre verildiği ve davalıya 17.10.2019 tarihinde tebliğ ediliği, temerrüdün 02.11.2019 tarihinde oluştuğu, 1.290,50 TL masraf içindeki 160,50 TL'sinin ise 05.12.2019 tarihli olduğu dikkate alınarak, CMR 27. Maddesi dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının maddi zararlara ilişin davasının kısmen kabulü ile 6.175,00 EURO +1.290,50 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, EURO cinsinden alacağa 02.11.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca bir yıl vadeli EURO mevduat hesabına uyguladıkları (CMR 27. maddesi gereğince yıllık %5’i geçmemek kaydıyla ) en yüksek faizin uygulanmasına, Türk Lirası alacağın ise 1.130,00 TL’sine 02.11.2019 tarihinden,160,50 TL’sine ise 05.12.2019 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının manevi tazminat davasının reddine,
3-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 2.869,21-TL harçtan peşin alınan 2.494,26-TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 374,95-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 44,40-TL başvurma harcı + 2.494,26-TL peşin harç toplamı olan 2.538,66-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 6.626,43-TL yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre % 97,55 (6.464,08-TL) oranında davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre % 97,55 (1.287,66-TL) oranında, davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre % 2,45 (32,34-TL) oranında, davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
9-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının, yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekillinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/11/2022
Katip ...
Hakim ...