T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/18 Esas
KARAR NO:2021/717
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/01/2020
KARAR TARİHİ:09/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının... olarak faaliyet gösterdiğini ve tavuk, yumurta ve tavuk yemi üretimi yaptığını, taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, davacının tavuk yemi yapımı için davalı tarafla tavuk yeminin yapımına katılan yem maddesinin tedariki konusunda anlaşma yaptıklarını, davalının davacıya vereceği malların avansı olarak davacının davalı tarafa; ... .../... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 10.582,65-USD bedelli ve ... seri numaralı 24.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.651,50-USD bedelli olan iki adet avans çeki verdiğini, davalının çeki aldıktan sonra vermesi gereken malları davacıya teslim etmediğini, anlaşmaya açıkça aykırı davrandığını, davalı tarafın yükümlülükleri yerine getirmediği gibi bir de bedelsiz kalan çekleri bankaya ibraz ettiğini, ... .../... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.582,65-USD bedelli ve ... seri numaralı 24.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.651,50-USD bedelli olan çeklerden kaynaklı ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını,davacının iş bu çekler nedeniyle davalıya borcu bulunmadığından çeklerin bedelini bankada tutmadığını davalının çekleri bankaya ibraz etmesi üzerine çeklere karşılıksızdır şerhi vurulduğunu, davalı tarafın da sırf davacıya ceza tehdidi altında bırakmak adına karşılıksız çek şikâyetinde bulunduğunu, davalı tarafın da davacıya borcu bulunmadığını bildiğini, ... .../... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.582,65-USD bedelli ve ... seri numaralı 24.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.651,50-USD bedelli olan çeklerin ... ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibine konulduğunu, davalının davacının mağduriyetine neden olduğunu, Menfi tespit davasının kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu;... .../... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 10.582,65-USD bedelli ve ... seri numaralı 24.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.651,50-USD bedelli olan çeklerin iptaline, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkumiyetine, ... İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı icra takibinin iptaline, Müvekkilinin .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı ... ... ve Tic A.Ş, yerli/ithal yem hammaddelerinin tedarik ve satışı işiyle uğraştığını, bu iştigal alanı kapsamında davacı/borçlu ile ticari ilişkileri olduğunu, iki tacir arasında "Çerçeve Alım Satım ve Kefalet Sözleşmesi" imzalandığını ve bu sözleşme uyarınca bir cari hesap oluşturulduğunu, davaya konu çeklerin bu cari hesap kapsamında, davacının davalıya olan borçlarını ifa amacıyla, davacı/borçlu tarafından davalıya tevdi edildiğini, bu çeklerin sipariş edilen malların tesliminden sonra tevdi edildiğini, avans olarak değil borcu ifa amacıyla keşide edildiğini, sipariş edilen mallara ilişkin, davalı tarafından karşı yana düzenlenen faturalar ve ilişiklerinde sevk irsaliyeleri ile davacı yanın imzasını taşıyan sipariş formlarını, çerçeve sözleşmenin imzalandığı 03.10.2018 tarihinden, davalı şirketin borçların ödenmemesi sebebiyle ticari ilişkiyi sonlandırdığı tarihe kadar karşı yanca imzalanan ...-... mutabakat formlarını , taraflar arasında imzalanmış 30.09.2018 tarihli cari hesap mutabakat mektubu örneğini, davaya konu çeklerin, 30.05.2019 tarihinde davalıya teslim edildiğine dair çek alındı bordrosunu sunduklarını, davaya konu çeklerin, faturalardan, 24.05.2019 tarihli, 0079190 sayılı ve 21.234,15.-USD (129.413,65.-TL) tutarındaki faturanın ödemesi için, 30.05.2019 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, çeklerin toplam rakamı da 21.234,15.-USD olduğunu, davaya konu çeklerin sipariş avans çeki olmadığını, aksine fatura bedelini ödeme yani borcu ifa amaçlı verilmiş çekler olduğunun izahtan vareste olduğunu, 24.05.2019 tarihli, 0079190 sayılı ve 21.234,15.-USD (129.413,65.-TL) tutarındaki faturanın da, 2019/05 ...-... mutabakat formuyla davacı tarafça kabul edildiğini,yani malların davalı tarafından teslim edilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında bir cari hesap ilişkisi olduğunu, bu cari hesap ilişkisinin döviz (USD) carisi şeklinde olduğunu, davalı şirketin davacı/borçluya ilişkin cari kaydına dair ekstreleri sunduklarını, bu kayda göre, davalının, davacı/borçludan halen 62.891,84.-USD alacaklı olduğunu, alacağını da tahsil edemediğini, davacı yan aleyhine açtıkları bir diğer icra takibi olan ve yine davacı tarafından menfi tespit davasına konu edilen ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasından çıkılan hacizde, davacı/borçlunun alacağın tahsilini engellemek maksadıyla malvarlığını kaçırmış olduğunun görüldüğünü, dosyanın bu yönden celbini talep ettiklerini, davanın, tamamen borcu ödemekten imtina/alacağın tahsilini geciktirerek zaman kazanma amacıyla kötüniyetle açıldığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava; İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
... 8. İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyası incelendiğinde davalı tarafından davacı hakkında ... ..../... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 10.582,65-USD bedelli ve ... seri numaralı 24.08.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.651,50-USD bedelli olan çeklerden dolayı takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Taraflara ait ...-... formları celbedilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf takip konusu çeklerin avans olarak mı yoksa, borcun ifası amacıyla verildiği, fatura konusu malların teslim edilip edilmediği noktalarında toplanmaktadır.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, ... Tal. Sayılı dosyada bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda sonuç olarak; "...-Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile yasal defter kayıtlarının ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporum içinde açıklanan nedenlerle; aksi ispatlanana kadar,
-Davalı yan tarafından incelemeye sunulan 2019-2020 yılı ticari defterlerinin 6102 sayıl TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,
-Davalı ... ....ve Tic.A.Ş.'nin yasal defterlerinin 2019-2020 yılı defterlerinin e-beratlarının açılış ve kapanış,onaylarının kanuni süresi içerisinde yapmılmış olduğu,
-Davalı ... ....ve Tic.A.Ş.'nin yasal defterlerinin, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defter kayıtları ile kebir defterlerinin uyumlu olduğu,
-Davacı ....A. Şirketi'nin arasında (2019-2020 yılı kayıtlı resmi defter kayıtları ) yukarıda dökümü yapılan ve defter kayıtları bulunan bilgiler ile ticari bir iş ilişkisi olduğu,
-Somut olayda, taraflar arasında Alım Satım ve Kefalet sözleşmesi olduğu,
-Faturanın ... Kargo ile teslim edildiği ve 2019/Mayıs ayı Mutabakat yazısında MUTABIK olunduğunun bildirilmesi ,Davalının ... ve Davacının ... beyannamelerinin birbirini teyit ettiği , malın teslim alındığı karinesi oluşturacağını,
-Davacının bu emtiaların ödemesi için; 30.05.2019 Tarihinde 2 adet ... Bank çek'i verdiği (çekno:... “17.08.2019 ödeme tarihli — ...'nolu çek 24.08.2018 ödeme tarihli”) davalının Resmi defterlerin de yukarıda belirtilen yevmiye numaraları ile 101.Alınan çekler hesabı ile kayıt altına aldığı,(Ek:8 çek bordo kayıt dökümü)
-Çeklerin veriliş tarihlerinin fatura tarihi ile aynı olduğu (30.05.2019) , İrsaliye tarihlerinin 24.05.2019 olduğu dolayısıyla bu çeklerin sipariş avans çeki olamayacağı tespit edilmiş olup,takdir sayın Mahkemeye aittir.
-213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre; fatura, emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (213 sayılı VUK 229. md.). Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” (TTK 21/1). Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2).
-Davacı ve davalı vekilinin dava dilekçesinde davasını ticari defter/belgelere ve yasal her türlü delile dayandırdığı, vergi beyannamelerinin de defterlerin dayanak belgesi niteliğinde olduğu, Tarafımdan incelenen davalı yanın ticari defterlerinde Faturanın 120 nolu satıcılar hesabına borç olarak kaydedildiği ve Resmi defter kayıtlarına alındığı bu borç karşılığı alınan 2 Adet çekin 101 alınan çekler hesabına borç olarak kaydedildiği (Sipariş avans çeki olmadığı) takip tarihi itibari ile davalı yanın davacı yandan verilen 2 adet çek alacak kaydının oluşturulduğu tarafımdan görülmüştür.
.." belirtildiği görüldü.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı takip konusu çeklerin avans çeki olarak verildiğini, malların teslim edilmediğini beyanla borçlu olmadığının tespiti, çeklerin iptali ve kötüniyet tazminatı talep etmiştir. Davalı ise takip konusu çeklerin borcun ifası için verildiğini, avans çeki olmadığını, Faturalara itiraz edilmediğini iddia etmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafın 2019,2020 yıllarına ait defterlerin usulüne uygun tutulduğu, ,Davalının ... ve Davacının ... beyannamelerinin birbirini teyit ettiği, çeklerin veriliş tarihlerinin fatura tarihi ile aynı olduğu (30.05.2019) , İrsaliye tarihlerinin 24.05.2019 olduğu dolayısıyla bu çeklerin sipariş avans çeki olamayacağı, davalı yanın ticari defterlerinde Faturanın 120 nolu satıcılar hesabına borç olarak kaydedildiği ve Resmi defter kayıtlarına alındığı bu borç karşılığı alınan 2 Adet çekin 101 alınan çekler hesabına borç olarak kaydedildiği, faturaya itiraz edilmediği, hesap mutabakatının olduğu tespit edilmiş, bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüş, davalı tarafından bilirkişi raporuna karşı bir itirazında malların teslimine ilişkin sevk irsaliyelerinde hem teslim alanın imzasının olmaması hemde fiili sevk tarihinin olmaması nedeniyle malların teslim edilmediğinin bir göstergesi olduğunu bilirkişi raporunun hükme esas alınmamasını ve yeniden rapor alınmasını talep etmiş ise de davalı tarafından sunulan hesap mutabakatlarına herhangi bir itirazın ileri sürülmediği, faturaların davalı tarafından da vergi dairesine bildirildiği, faturaların iade edildiğine ilişkin bir iddiada ve ispatta bulunulmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli olduğu, çeklerin veriliş tarihleri ile fatura tarihinin uyumlu olduğu, esasen kambiyo senedi olan çeklerin peşin ödeme aracı olduğu, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davasını ispat edemediği sonucuna varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.063,96 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 2.004,66TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 1.320 TL ücretin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 738-TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 15.431,55 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır