T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/247 Esas
KARAR NO:2020/326
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:19/09/2014
KARAR TARİHİ:07/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından Abonman Emtea Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... A.Ş'nın ...'da satın almış olduğu, 1 set mekanik iğneleme hattı makinesi üst ünitesinin, ... A.Ş sorumluluğunda ve sürücü ... idaresindeki araçla ... Limanından ... Gümrüğüne sevki esnasında serbest bölge otoban bağlantı yolu ... kavşağında aracın devrilmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini ve emtia hasar gördüğünü, daha önceki nakliye safhalarında hasarlı olmayan emtea, davalıların sorumluluğunda taşıma sırasında hasar gördüğünü, taşıma sorumluluk sigortası ... A.Ş tarafından yapılan, davalı şirkete ait ... plakalı dorsenin takılı olduğu ... plakalı çekiciyle yapıldığını, müvekkili şirkete nakliyat sigortası bulunan makinede ekspertiz sonucu 38.480-TL hasar nedeniyle oluşan senkronizasyonu bedelinin ek olarak ödenmesi gerektiğinin tespit edildiğini, emtia bedelinin 06/08/2013 tarihinde sigortalıya ödendiğini, hasar nedeniyle makinenin senkronizasyon bedelini ödeyen müvekkilinin hem TTK md. 1301 uyarınca hem de temlik beyanıyla sigortalısının haklarına halef olduğunu, dava sonunda alacağını tahsil edememe ihtimali kuvvetle muhtemel bulunduğundan davalı ... A.Ş'ne ati nakliye esnasında kullanılan ... plakalı dorsenin takılı olduğu, ... plakalı çekici üzerine takdiren teminatsız İhtiyati tedbir konulmasını, rücuen tazminat alacağı olan 38.480-TL ödeme tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle : ödeme tarihi üzerinden 1 yıldan fazla süre geçtikten sonra dava açıldığını, zaman aşımı nedeniyle davanın reddini, 06/04/2013 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle dava konusu makinenin ağır hasarlandığının anlaşıldığından, hasarlı makinanın pert total olarak işlem gördüğünü ve davacı şirketin sigortalısına 249.530-EURO ödediğini ve müvekkil şirkete rücu ettiğini, müvekkil şirketin, ... Konvensiyonu 23/1 madde gereği davacı tarafa bu miktarı ödediği,müvekkil şirketin başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusunun, yeni alınan makinaya ait senkronizasyon gideri olduğunu, ancak CMR 23/4 Madde gereği tamamen kayıp halinde ne gibi ödemelerin talep edileceğinin belli olduğunu ve bunların dışında tazminat ödenmeyeceğinin açıkça belirlendiğini, senkronizasyon bedelinin, maddede sayılan giderlerin haricinde olduğunu, müvekkili şirketin bu kalem zarar giderini ödeme sorumluluğu olmadığını, pert total ödemesi yapılan makinenin CMR 23/4 haricindeki diğer zararların, poliçe teminatında olmadığını, bu nedenler ile müvekkili şirket hakkındaki davanın reddini, ret sebebiyle davacı taraf aleyhine masraf ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, talep ile cevap verdiği anlaşıldı.
Diğer davalılar, ....A.Ş. Ve ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış, davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizin 09/01/2019 tarih ve 2014/1365 Esas, 2019/16 K. Sayılı ilamında "...İddia, savunma, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, zamanaşımı savunması çerçevesinde yapılan irdelemede uyuşmazlık TTK ve CMR deki zamanaşımı sürelerinin geçip, geçmediğine ilişkindir.Dava konusu olay, taşımadan kaynaklı hasar ve tazminata ilişkin talep olup, uyuşmazlığa CMR 32. Maddesinde düzenlenen zamanaşımı hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. TTK’nun 1301. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca davacı sigortacının, dava dışı sigortalısının hakkından daha fazlasına sahip olamayacağı açıktır. CMR Konvansiyonu 32. Madde 1. Fıkrası ilk cümlesine göre CMR sözleşmesine göre yapılan taşımalardan doğan davaların bir yıl içinde açılması gerektiği belirtilerek zamanaşımı süresinin bir yıl olduğu, aynı maddenin 1/a bendine göre zamanaşımı süresinin, emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden itibaren işleyeceği düzenlenmiştir. Davaya konu taşıma işinde emtianın teslim tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında, hasara sebep olan kazanın 06/04/2013 tarihinde, hasarlı yükün teslim tarihinin 09/04/2013 olduğu, davalı ... T.A.Ş tarafından davacı sigortaya yapılan ödeme tarihinin 12/06/2013 olduğu, davacının senkronizasyon bedelini sigortalısına ödeme tarihinin 06/08/2013 olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihi 05/09/2014 olup, herhalde, davanın CMR konvansiyonu 32/1. Madde ilk cümlede belirtilen bir yıllık süreden sonra açıldığı anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddi..." karar verildiği,
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul 12. Hukuk Dairesinin 05/03/2020 Tarih, 2019/1471 Esas, 2020/288 K. Sayılı ilamında "...Dava, "Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi" kapsamında ödenen sigorta bedelinin davalılardan rücu istemine ilişkindir. Davalı sigorta şirketi tarafından davaya karşı süresinde verilen dilekçe ile zamanaşımı savunmasında bulunmuş,diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiş, zamanaşımı defii ileri sürülmemiştir. Zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz. Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.(HGK nun 2018/999 esas 2019/1049 karar sayılı ilamı)Davalılar ...AŞ ile ... tarafından zamanaşımı defiinde bulunulmadığı halde davanın bütün davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ,hükme tesir edecek delillerin incelenip değerlendirilmediği sonucuna varıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davalı ... ..AŞ yönünden de hükmün esası incelenmeksizin hükmün 353(1)a-4-6 m. uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine..."gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılması üzerine, dosyanın mahkememize gelerek 2020/247 Esas sayıya kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.
... A.Ş.’n ait Nakliyat emtia Abonman sigorta Poliçesi, hasar dosyaları, ekspertiz raporu, ... A.Ş.’ne ait CMR Sorumluluk Poliçesi,ödeme makbuzu, ticari defterler, dayanılan diğer tüm deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalısı ... AŞ. ile imzalanan sigorta poliçesi kapsamında, meydana gelen trafik kazası neticesinde, sigortası bulunan makinada oluşan hasarın, teminat kapsamında sigortalısına ödemiş bulunduğu senkronizasyon bedelinin, tazminata dayalı olarak halefiyet ilkesi çerçevesinde davalıların sorumlu olduklarını ileri sürerek tahsilini istemektedir.
Uyuşmazlığa konu davada, CMR Sigortası kapsamında, taşımanın ...’dan ithal edilen bir (1) set mekanik iğneleme hattı makinasının üst ünitesinin ... Limanı’ndan ... Gümrüğü’ne sevki esnasında meydana gelen kazada hasara uğraması nedeniyle, CMR Konvensiyonu hükümleri, Konvensiyonda yer almayan hükümler açışından TTK. hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmıştır.
CMR 32. Maddesi, “Bu anlaşma gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır…” hükmü gereği, CMR sözleşmesine göre yapılan taşımalardan doğan davaların bir yıl içinde açılması gerektiği, zamanaşımı süresinin bir yıl olduğu, aynı maddenin 1/a bendine göre zamanaşımı süresinin, emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden itibaren işleyeceğinin düzenlendiği, davaya konu taşıma işinde emtianın teslim tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında, hasara sebep olan kazanın 06/04/2013 tarihinde, hasarlı yükün teslim tarihinin 09/04/2013 olduğu, davalı ... .A.Ş tarafından davacı sigortaya yapılan ödeme tarihinin 12/06/2013 olduğu, davacının senkronizasyon bedelini sigortalısına ödeme tarihinin 06/08/2013 ve dava tarihi 05/09/2014 olup, herhalde, davanın CMR konvansiyonu 32/1. Madde ilk cümlede belirtilen bir yıllık süreden sonra açıldığı, her ne kadar, davalı taşıyıcı araç sürücüsünün trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş ise de, kusur oranının, olayın oluşuna göre, bilerek kötüniyetli hareket olarak da kabul edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, davalı taşıma şirketin sevk ve idaresi sırasında meydana gelen trafik kazasında araç içinde taşınan makinenin ağır şekilde hasarlandığı, makinenin yaklaşık onarım maliyetinin yeniden üretim maliyetinden daha yüksek olduğunun tespit edilerek pert total işlemi uygulandığı ve emtianın tamamen zayi olduğu kabul edilerek fatura değeri üzerinden davacı sigorta şirketine ödendiği, yapılan bu ödeme ile taşıyıcının CMR sınırlı sorumluluk kapsamındaki tazminat miktarının davacıya ödendiği, hasara uğrayan makinedeki senkronizasyon bedelinin CMR madde 23/4 maddesi kapsamında, taşıma için ya da taşıma niyetiyle gerçekleşmiş masraflardan olmadığı, sebep ve oluş şekline göre de CMR 29. Maddede yer alan kast ve ağır kusur hükümlerinin de olayda uygulanamayacağı anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; sigorta Poliçesi, hasar dosyaları, ekspertiz raporu, CMR Sorumluluk Poliçesi,ödeme makbuzu, ticari defterler, dayanılan diğer tüm deliller celp edilip incelenmiş tüm dosya kapsamına göre alınan kök ve ek bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de davalı ...A.Ş yönünden, zamanaşımı def’inin kabul edilerek, CMR 32. Madde kapsamında bir yıllık süre içerisinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davalılar ...A.Ş. ve ... yönünden hasara uğrayan makinedeki senkronizasyon bedelinin CMR madde 23/4 maddesi kapsamında, taşıma için ya da taşıma niyetiyle gerçekleşmiş masraflardan olmadığı, sebep ve oluş şekline göre de CMR 29. Maddede yer alan kast ve ağır kusur hükümlerinin de olayda uygulanamayacağı kanaati oluştuğundan, davacının davasının bu davalılar yönünden esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının,davalı ... A.Ş. yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine,
2- Davacının davasının, davalılar ...A.Ş. ve ... yönünden esastan reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 54,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 657,15-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 602,75-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.772,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ...A.Ş. Ve ... A.Ş.'ye verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ve davalı vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2020
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır