T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/27 Esas
KARAR NO:2022/620
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:0/01/2020
KARAR TARİHİ:27/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.“ hükmünü haiz olduğunu,
davalının, ... plakalı araçları ile 19/04/2018-26/09/2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişilmiş olduğunu; davalının ise şirketin böyle bir borcunun bulunmadığı ve geçiş ücreti ve cezanın tebliğ edilmediği gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini, diğer taraftan geçiş bedelinin ödendiğinin ispat yükünün davalıya ait olup, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin de sabit olup; icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğu açıkça anlaşılmakta olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, icra takibinin Geçiş Ücreti ve Gecikme Cezası olmak üzere toplam 17.177,75-TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (1.059,21-TL) ve KDV (190,66-TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi incelendiğinde, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçların söz konusu 19/04/2018-26/09/2018 tarihlerinde ...'nden ve bağlı otoyolunu kullandığına dair herhangi bir belge dosyaya sunmadıklarını, kaldı ki; davacı şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’nden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 (on beş) günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edilmekte olduğunu, araç sahiplik bilgilerini temin ettikten sonra fakat icra takibi başlatılmadan önce, ihlalli geçiş yapan araçların maliklerinin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmesini talep etmenin davacı şirket için yasal bir zorunluluk olduğunu, ancak; davacı şirket vekilince dava dilekçesinde de ikrar edildiği üzere müvekkili şirkete herhangi bir İhlalli Geçiş İhtarnamesi'nin de gönderilmediğini, bu nedenle ihtarname gönderilmeden müvekkili aleyhine başlatılan icra takibini ve açılan işbu dava usul ve yasalara aykırı olduğundan reddi gerektiğini, davalı şirket tarafından HGS birimi arandığında, şirketin böyle bir borcunun bulunmadığı kendilerine bildirilmiş olduğunu, davacının kendisine ihtarname vs. gönderilmeden borcu olup olmadığını öğrenebileceği tek yer olan HGS/OGS birimi olmasına rağmen davacı şirket vekilinin dava dilekçesinde HGS/OGS ile organik bir bağının olmadığı açıklamasının da tamamen mesnetsiz olduğunu, kaldı ki; her köprü geçişinde OGS ve HGS kartlarından para çekilmekte olduğunu ve bu birim arandığında da müvekkili şirketin herhangi bir borcu olmadığının kendilerine söylendiğini, davacı vekili tarafından dosyaya emsal olduğu gerekçesiyle sunulan Mahkeme kararlarının ise gerek olay ile birebir uyumlu olmaması ve gerekse kesinleşmiş Mahkeme kararları olmaması nedeniyle işbu davaya emsal kararlar olamayacağı için Mahkememizce de dikkate alınmamasını talep ettiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın zamanaşımı veya esasa ilişkin itirazları doğrultusunda usulden veya esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş listesi, kamera kayıtları, trafik kayıtları, provizyon sorgu cd kayıtları ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının davalıdan, ihlalli geçiş ve para cezası alacağından kaynaklı olarak, asıl alacak, faiz, KDV olmak üzere, toplam 18.427,63-TL. üzerinden ve asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ve KDV’si ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yaptığı, davalının süresi içerisinde, icra takibine, borca ve fer’ilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı tarafından takibin devamının sağlanması amacıyla İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan ihlalli geçiş ve para cezası alacağına dayalı takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, elektronik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 11/01/2021 tarihli bilirkişi ön raporunda; "...
1)Dava konusu ... plakalı araçların geçiş anı ve sonrasındaki 15 günlük zaman diliminde yeterli bakiyeye haiz olup olmadığı tarafımca incelenebilmesi için;
1.1)... plakalı araçlarına ait 10.04.2018-15.10.2018 tarihleri arasındaki her geçişten sonraki hesap bakiyelerini gösterir nitelikte HGS/OGS hesap dökümlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü, ... AŞ ve varsa anlaşmalı bankalardan talep edilmesinin tarafımca gereksindiği..." sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.
Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 12/02/2021 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
4.1)... plakalı araçlarına ait 10.04.2018-15.10.2018 tarihleri arasındaki her geçişten sonraki hesap bakiyelerini gösterir nitelikte HGS hesap dökümlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü, ... AŞ ve varsa anlaşmalı bankalardan talep edilmesinin tarafımca gereksinmekte olduğu,
4.2)... plakalı araçlarına ait 10.04.2018-15.10.2018 tarihleri arasındaki her geçişten sonraki hesap bakiyelerini gösterir nitelikte OGS hesap dökümlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü ve varsa anlaşmalı bankalardan talep edilmesinin tarafımca gereksinmekte olduğu,
4.3)İşbu bilgi/belgelerin temin edilmesiyle dava konusu araçların belirtilen tarih ve saatte ihlalli geçiş yapıp yapmadıkları hususunda görüşlerimi sunabileceğimi..." sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.
Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 25/12/2021 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
4.1)Dava konusu araçların dava konusu geçişler esnasında Davalı adına tescilli olduğu,
4.2)... AŞ'nin geçiş ekstrelerini dosyaya sunmasıyla Ek-1'de yer alan cetvelde belirtildiği üzere;
4.2.1)218 adet geçiş anı ve sonrasında yeterli bakiyenin olmadığı,
4.2.2)65 adet geçiş anı ve/veya sonrasında yeterli bakiyenin olduğu,
4.2.3)Geçişleri tespit edilen araçların geçiş ücretleri toplamının 3.435,55 TL olduğu
4.2.4)Geçiş anı ve sonrasında 15 günlük periyotta yeterli bakiyeye erişemeyen geçişlerin toplam ceza bedelinin 11.413,80 TL olduğu,
4.2.5)Toplamda 14.849,35 TL Davalının işbu bedeli ödemekle yükümlü olduğu..." sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.
Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 22/04/2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...Değerlendirmelerim başlığı altında belirttiğim hususlar çerçevesinde Davacının itirazlarına tarafımca cevap verilmiş olup, işbu cevaplarım neticesinde bir önceki raporumda belirttiğim hususlarda revizyon ihtiyacı duyulmadığından raporumu ayni şekilde yinelediğimi sayın mahkemeye arz ederim..." sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 19/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda;"...
-Davacı taraf, Davalıya ait ... plakalı araçlar ile 19.04.2018-26.09.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlali geçiş yaptığını iddia ettiği,
-Davacı tarafın iddia ettiği takibe konu olan ihlalli geçişlerin yapıldığı 19.04.2018-26.09.2018 tarihleri arasında ... plakalı araçların davalı taraf adına kayıtlı/tescilli olduğu,
-Dosya muhteviyatına sunulan resmi kurum ve banka kayıtlarına göre takibe konu olan geçişlere ilişkin herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı,
-Davalı tarafın geçiş ücretlerini ödediğini ispat etmesi gerektiği, takip dosyasına soyut itirazda bulunduğu,
-Davacı tarafından dosya muhteviyatına davalı tarafa ait 3 adet aracın 227 adet geçişine ait liste, sorguluma ve görüntü bilgilerinin sunulduğu,
-Davacı tarafın takip tarihi itibari ile 17.177,75 TL asıl alacak tutarını talep edebileceği, davalı tarafın takip tarihinden önce ihtar veya tevsik edici bir belge ile temerrüde düşmediği/düşürülmediği, takdir sayın mahkemenize bırakılarak, takip tarihine kadar olan işlemiş faizin 450,16 TL olarak hesaplandığı (TCMB- avans işlemlerinde uygulanan faiz oranları), KDV tutarının ise (450,16 TL*0,18) 81,03 TL olarak hesaplandığı,
-Davacı tarafın takip talebinin ve dava dilekçesindeki talebinin asıl alacak için 17.177,75 TL, işlemiş faiz için 1.059,21 TL, KDV için 190,66 TL yönünde olduğu,
-Davacı tarafın takip tarihinden itibaren avans faizi ve değişen oranlardaki faizi talep edebileceği..." sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.
6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinin 5.fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. …”
Aynı maddenin 7.fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dâhil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan davacı vekilinin işlemiş faiz için KDV isteminin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. (Ankara BAM 25. HD. 06/07/2022 tarih, 2020/1150 E.- 2022/1223 K. sayılı kararı)
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; icra dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş listesi, kamera kayıtları, trafik kayıtları, provizyon sorgu cd kayıtları ile tüm dosya kapsamına göre alınan 19/06/2022 tarihli bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davalının işleteni/maliki olduğu, ... plaka sayılı araçların, 19/04/2018-26/09/2018 tarihleri arasında, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeden arasında ihlalli geçiş yaptığı, davalının tüzel kişi tacir olduğu, davalının araçlarını ticari amaçla kullandığı, geçiş yapılan tarihlerde geçiş bedelinin bakiye yetersizliği nedeni ile alınamadığı ve 15 günlük süre içerisinde de ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine ilişkin dosyaya belge sunulmadığı, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle, bilirkişi tarafından hesaplanan tutar kadar alacaklı olduğu anlaşıldığından ve davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı kanaati oluştuğundan, davacının davasının kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 17.177,75-TL. asıl alacak, 450,16-TL. işlemiş faiz, 81,03-TL. KDV olmak üzere toplam 17.708,94-TL. üzerinden yaptığı itirazının iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle, İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 17.177,75-TL. asıl alacak, 450,16-TL. işlemiş faiz, 81,03-TL. KDV olmak üzere toplam 17.708,94-TL. üzerinden yaptığı itirazının iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Kabul edilen alacağın %20’si olan 3.541,78-TL. icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 1.209,69-TL. harçtan peşin alınan 222,56-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 987,13-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 718,69-TL. vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 54,40-TL. başvurma harcı + 222,56-TL. peşin harç toplamı olan 276,96-TL.'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.000-TL. bilirkişi ücreti + 167,10-TL. tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 2.167,10-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 2.082,58-TL.'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan 84,52-TL'nin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır