T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/315 Esas
KARAR NO : 2025/320
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 07/07/2020
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili şirkete ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait ... plakalı araç ile ..., ..., ..., ..., ... , ..., ..., ..., ... plakalı araçların karıştığı zincirleme trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu ve araç sürücüsü dava dışı ...'nın sigortalı aracı kullanmaya gereken ehliyetnameye sahip olmadığının tespit edildiğini, meydana gelen bu kaza nedeniyle oluşan zararların tazmini için müvekkili şirketçe toplam 78.026,52 TL tazminat ödendiğini, ... plakalı araçta oluşan hasarın tazmini için ödenen 15.799,41 TL tutarın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası ile, ... plakalı araçta meydana gelen zararın tazmini için ödenen 26.382,97 TL tutarın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile, ...plakalı araçta meydana gelen zararın tazmini için ödenen 5.659,66 TL tutarın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile, 08 YB 148 plakalı araçta meydana gelen zararın tazmini için ödenen 10.925,50 TL tutarın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile, ... plakalı araçta meydana gelen zararın tazmini için ödenen 19.255,98 TL tutarın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalıya karşı ilamsız icra takibine girişildiğini, davalı tarafından takiplerin tamamına itiraz edildiğini, davalının takiplere itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, itirazın iptali davasıdır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 16/05/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; olay karayolu üzerinde meydana gelen, en az bir hareketli motorlu araçın katıldığı, sonucunda yaralanma ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğinden Motorlu Aracın Karayolu Trafik Kanunun Geçerli Olduğu Yollarda trafiğe çıkartılarak kullanılmaya başlaması ile aracın işletme halinde olduğu kabul edilmesi gerektiğini, tüm bunların ışığında olayın 2918 Sayılı KTK’nın 17.10.1996 tarih ve 4199 Sayılı Kanunla değiştirilen 85/11 fıkrası gereği trafik kazası olacağı ,gine KTK.’ nun 85/1. Maddesi 6; motorlu aracın işletilmesinden dolayı ...Plakalı motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs....Limited Şirket doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağını, işletenin işyeri sigortalı işçisi olan dava dışı ... olması nedeni ile anılan dosya konusu olayın 5510 Sayılı Yasanaın 13 Md A- B bendleri İle 6331 Sayılı yasanın ilgili bentleri gereği iş- trafik kazası olacağı görüş ve kanatine ulaştığını, trafik kazası şeklinde sonuçlanmış iş kazalarında işverenin yükümlülüğü temel olarak îş Kanunun 77 nci ve Borçlar Kanunun 332 nci maddesinden kaynaklanmakta olduğunu, buradaki yükümlülük “özen ve gözetim ödevinin" objektif olarak yerine getirilmemesi şeklinde oluşmakta olduğunu, işverenin meydana gelen bir trafik kazasında ki kusuru, genel olarak işverence sağlanan araçtan, aracı kullanan ya da yolcu olarak bulunan işçiye verilmesi gereken eğitimde dahil olmak üzere işçinin çalıştırılma şartlarından ve varsa işyeri sahası içerisinde bulunan yoldan(tesisten) de değerlendirilebilir sürücüye iş güvenliği bilinci oluşturacak derecede olabilecek tehlikeler ve alınması gerekli tedbirler konusunda ileri düzeyde eğitim verilmeli ve İleri sürücü eğitimi verdirilerek sürüş becerisini artırmasına yardımcı olunmalı iken dosya içeriğinde tüm bunların olmadığının görüldüğünü, kazalı işçinin sağlık raporu, işe giriş raporu,aldığı eğitim ve verilen Kkd ler ile mesai cetvelinin yer aldığı araç içi panosu araçta olduğuna dair dosyada bilgi yer almamakta olduğunu, dikkat ve özen yükümlülüğü ne aykırı davranan ,6331 sayılı yasanın md 4 a,b,c,ç,d bendlerini ve 5,6,10 md leri ile Makine emniyeti Yönetmeliği 5 md 1 -a-e bentlerini .1 ve İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği ninmadde 5.1 ve 5.2 a,b bentleri ile Madde 6 .1 a-b ve 6.2 ve Madde 7.1 a-b ,md 8.1 a-b Makine emniyeti yönetmeliği Md 1.3 7. 1.3 8. Md lerinin bentlerini incelediğim araç kaza fotoğraflarından yer alan hasar şeklinden ve Trafik kazası tespit tutanağındaki anlatım ve kroki ileYaptığım Digital keşiften ve olayın vukuu buluş undan tespit ettim niza yaratmamak üzre kusur atfı yapmadığını, değişen parçaların dosya içeriğinde yer alan belgeler ile uyumlu olduğu inceleme bölümünde detayları ile değerlendirildiğinde Şekil2 Kıyas tablosunda yer verdiğim şekli gerek parça bedelinin gereksede işçilik bedellerinin kabul edilebilir olduğunu ve dosya konusu kaza olayı, ve kaza fotoğrafları ile değişen parçaların uyumlu olduğunu ve gine tabloda yer aln 5 arçta toplam toplamda. 78.026,52 TL talebin makul olduğunu hesapladığını, kusur sorumluluğu trafik kazalarında araç sürücüleri için kabul gören bir sorumluluk olduğunu, araç işletenlerinin ise sorumlulukları kusursuz sorumluluk içinde değerlendirilmekte olduğunu, teknolojik gelişmelere bağlı olarak kullanılan makinelerin verdiği zarar için bunları işletenlerin bu makineleri kullanmasalar dahi bunları işletiyor olma sebeplerinden dolayı sorumlu olmaları anlayışı benimsendiğini, motorlu araçlardan kaynaklanan kazalarda zarar görenlerin korunması amacıyla, araç sahiplerinin (işleten) sorumluluklarını ağırlaştıran yasal düzenlemeler ve yorumlar, gelişmiş ülkelerin hukuk sistemlerinde olduğu gibi biraz geç de olsa 2918 Sayılı KTK’nın 17.10.1996 tarih ve 4199 Sayılı Kanunla değiştirilen 85/11 fıkrası ile işletenin ağırlaştırılmış kusursuz sorumluluğu, söz konusu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 84. madde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157. Maddesinde trafik kazalarında asli kusur sayılan haller ve sürücü kusurlarının tespiti hakkında düzenleme yapılmış ve buna göre; Araç sürücülerinin trafik kazalarında asli kusurlu sayılacakları haller ile kusur durumlarının tespitine dair usul ve esaslar belirlendiğini, hal böyle ise frenin patladığı iddiası ispata muhtaç olduğunu, ancak işleten ve araç işleticisinin sorumluluktan kurtulması söz konusu olabilir ,bu durum KTK.’ nun 86. maddesinde düzenlemiş olup buna göre; kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir denmekte olduğunu, İş Kanununun 73'üncü maddesine göre işveren salt mevzuatta öngörülen önlemleri değil, kutsallaştırılması gereken insan yaşamına saygı çerçevesinde günümüz bilim ve teknolojisinin öngördüğü önlemleri dahi almakla yükümlü olduğunu, herhalde, çalışan kimsenin iş güvenliği işçinin kendi dikkatine bırakılmaz. Dosyada İşletenin malik olduğu fren patladığı iddia olunan aracın yapılan periyodik bakımınla ilgili bilgi belge ,iddia veya savunma,cevap dosyada yer almadığından ispata muhtaç kaldığını, hal böyle ise frenin patladığı iddiası ispata muhtaç olduğunu, ispatı halinde davacı lehine de değerlendirilmesi söz konusu olduğunu, kusursuz sorumluluk veya sebep sorumluluğu iki başlık altında incelenmekte olduğunu, Madde 85 - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Madde 86- (Değişik madde: 17/10/1996 - 4199/29 md.) İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, şartlara göre tazminat miktarını mahkemece değerlendirildir. KTK.’ nun 85/5. Maddesi işletenin aracını kullanan araç sürücüsünün kusuru ya da aracın kullanılmasına katılan yardımcılarının kusuru nedeniyle meydana gelebilecek bir trafik kazsında araç işletenini bu kusurlardan dolayı sorumlu tutmuştur. Bu nedenle, işleten, özen ödevini yerine getirdiğini, yardımcılarını gereği gibi denetlediğini, gözetim görevini ihmal etmediğini ispat etse bile, BK 55 ve Medeni Kanun (MK) 320. Md si gereği sorumluluğu devam edecektir. Araç İmalatçısının ,En Son Periyodik Bakım Yapan İşletmenin Sorumluluğu (Fren Patladı İddiası) Araçların Yapım Ve Montaj Aşamasındaki hatalı üretilmelerinden kaynaklı olarak meydana gelen trafik kazalarında işletenin sorumluluğu ile birlikte araç imalatçısının da sorumluluğu söz konusu olup bu husus kazada sorumlu olan işleten ya da sürücünün bu durumu ispat etmesi durumunda zararın rücu edilmesi söz konusu olmaktadır.Yargıtay yapımcının sorumluluğunu BK’ nu 41. (Yeni BK. 49.Mad.) maddeye dayandırmaktadır tabi burada bu sorumluluğu gerektirecek bir durum oluşmadığı gibi iddiada yeterli değildir. KTK 36-45 maddelerinde sürücü belgeleri, hangi araçlarda ne tür sürücü belgesinin gerekli olacağı ayrıntılı olarak açıklanmış olup, motorlu aracı taşıta uygun sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında kaza olması halinde ,sigortacı işletene rücu edilebileceği Olayda ‘’ Bizim çarptığımız 4 araç var bunlardan biri çalışır durumda diğer üçü yasak park yerinde diğer araçlar bizim çarpmamızdan dolayı birbirlerine çarpma etkisiyle çarpan araçlardır demektedir. Hal böyle ise ...aracın yasak park hali söz konusu olmayacağı kaza anında çalışır halde olan ... aracın rücu olayı dışında değerlendirilmesi gerekecektir. Bu araç Park halinde değildir. Bekleme yapmaktadır. Aracın hasar ödemesi rucuya konu olmamalıdır. Davacı Sigorta şirketininsorumluluğunda olacağı görüşüne ulaştığını, tüm takdirin mahkemeye ait olduğunu, olay şeması Şekli 1. yetki belgesi bulunmayan ya da taşıt belgesine kaydedilmeyen taşıtlarla yolcu taşımacılığı yapıldığı sırada bir kaza olmuş ve sigortacı tazminat ödemek zorunda kalmışsa, araçtaki bozukluk (teknik arıza), taşımacıyı sorumluluktan kurtaran nedenlerden değil ise de (4925 sayılı Yasa m.18/2 ve 2918 sayılı KTK m.86/1), sırf araçtaki bozukluk (teknik arıza), sigortacıya rücu hakkı vermediğini, bunun için, yukarda açıklandığı gibi, yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak teknik şartlara uymayan bir taşıtla yolcu taşınmış olmalı ve kaza bu yüzden meydana gelmiş olmalı, arada “nedensellik bağı” bulunması gerektiğini, dosya konusu olayımızda kaza, yükleme sınırının aşılması yüzünden meydana gelmiş olsa frenleri bu yüzden patlamış ola dahi “Taşıtın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşınması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı kabul edilebilmesi için, riziko ile istiap haddinden fazla yük yada yolcu taşıma arasında uygun “nedensellik bağı”nın bulunması ve kazanın salt bu nedenle meydana gelmesi gerekir. Başka bir anlatımla, sadece istiap haddinin aşılmış olması, rizikonun teminat dışı olduğu sonucunu doğurmaz bu hususun davacı sigorta şirketince kesin bir şekilde kanıtlanması gerekir.örneğinde olduğu şekilde, dosyaya konu olayda davacı sigorta tarafından sunulan tek iddia araç sürücüsünün ehliyetinin yetersizliği nedeni ile kazanın oluştuğu iddiası olduğunu, ... önünde. Böyle bir ayrılmış yasal işarete sahip Yol üstü araç park yeri olmadığını, trafik tutanağında yer aldığı şekli ile davalı sürücüsü yasal park halindeki araca çarpmamış yol üstünde park eden araçlar ile 1 adet seyir halindeki ...plakalı araca çarptığını, mahkemenin bu hususu gereği halinde ilgili belediye ve ... den teyit alması, sorması mümkün olduğunu, kazanın esas kanıt niteliğinde olan Trafik tespit tutanağında yer alan şekli ile atfedilen kusurun karşılığı olan Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu duşunda kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar kısmı olduğunu, bunun doğru olmadığını, yol üstü araç park yeri yasal tanımı: Cadde ve sokak üzerinde, yaya kaldırımından ayrılmış cepte, yolun sağ tarafında veya refüjde yol standartlarına uygun şekilde yatay ve düşey işaretlemeler ile ayrılmış, kullanım süresi görülebilecek şekilde belirtilen, kullanım şartlarına ilişkin diğer hususlar idaresince belirlenen, motorlu veya motorsuz araçların park edebileceği alanı,ifade eder. Yasada yer alan şekli ile ... önünde. Böyle bir ayrılmış ruhsatlı Yol üstü araç park yeri yoktur. mahkemenin bu hususu gereği halinde ilgili Belediye (... ve ...) ve ... den Yol üstü araç park yeri: ... noların önünde olup olmadığı konusunu sorarak ,teyit alması , mümkün olduğunu, davalı tarafından savunması sırasında... plakalı araç sadece... - ... - ... - ... plakalı araçlara çarptığını, diğer dosyadaki araçlara çarpmadığını, zincirleme kaza olarak görülecekse birbirinin arkasından çarpan araçlar kusurludur. savı da incelendiğini, hareket etiiren kaza sebep İlliyet bağı iddia şekli ile nedensellik bağı” kurulabilmelidir kurulamayacağı için savın kabulü mümkün olmadığını, Trafik Sigortası Genel Şartlarına Göre Sigortacının Sigortalısına Rücu Edebileceği Durumlar Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (işletene) rücu edebilecektir.Bunun karşıt anlamı, eğer işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” yoksa, “yüzde yüz kusurlu olsalar bile” sigortacının dönme (rücu) hakkından söz edilemeyeceğidir. Sürücü, yolun kenarında park halinde bulunan araca çarparak trafik kazasına neden olmuştur. Bu hal kasıt veya ağır kusur olarak değerlendirilemez. Bilindiği üzere, “ağır kusur” kavramı, bir özel hukuk kavramı olup, kasıt olmamakla birlikte kasıta yakın bir kusurun varlığını ifade eder. Dava konusu olayda, sürücü kusurlu olmakla birlikte, ağır kusurlu olmadığının kabulü (11.HD. 11.05.2000, 2961-4140) gerekeceği Aksi halde, sigorta yaptırmanın bir anlamı kalmayacağı yargıtayın yerleşik içtihatlarındandır. Aracın Freni patladığı iddiasına dayalı ortaya sürülen yeterli kanıt ve anlatım dosyada yer almadığından Davalı nın işleten olduğu aracın sürücüsünün Yasal park yerindeki araçlara vurduğu İddiasıda sübut bulmadığından Trafik Sigortası Genel Şartlarına Göre Sigortacının Sigortalısına Rücu Edebileceği Durumlar Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (işletene) rücu edebilecektir.Bunun karşıt anlamı, eğer işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” yoksa, Ki Kasıtlı hareketi olmadığı ,ağır kusuru bulunmadığı kanatine ulaşılmıştır. İşletinin ve çalışanın “yüzde yüz kusurlu olsalar bile” sigortacının dönme (rücu) hakkından söz edilemeyeceği, mahkeme bu kanatte olmazsa ... aracın yasak park hali söz konusu olmayacağı kaza anında çalışır halde olan ... aracın olayın dışında değerlendirilmesi gerekeceğini, park halinde olmadığı sadece bekleme yapmakta olduğu bu nedenlede tam kusursuz olacağı hesaplamalarını belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 13/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; uzmanlık alanı dahilinde, dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğunu, davacı tarafından 06.12.2018 tarafından ... poliçe numarası ile düzenlenen Trafik Poliçesinin, Sigorta Süresinin 06.12.2018-06.12.2019, Sigortalısının davalı taraf, sigorta konusunun kazaya karışan ... plaka sayılı 2004 model Kamyon, 31.07.2019 tarihinde maddi zorunlu mali sorumluluk limitinin araç başı 36.000.-TL ve kaza başı 72.000.-TLile sınırlı olduğunu, 31.07.2019 tarihli kazanın Sigorta süresi dahilinde ve poliçe tanzim tarihi sonrasında olduğunu, davacı sigortacı, tanzim etmiş olduğu poliçe ile düzenlendiği poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olup, Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olduğunu, davacı sigortacı kaza sonucu III. Şahıslara ait araçlarda meydana gelen maddi zarar açısından tazminat ödemiş olup, ödeme tutarının, sigorta poliçe teminat limitinin üzerinde olduğu (araç başı ödeme limit şartlarında olup, kaza başına 72.000.-TL’nin - hesaplamada tutar 78.023,52.-TL hesap edilmiştir - aşıldığı tespit edilmiştir), Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ; B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı maddesi b) bendinde (Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali (2)(11)(16) sonucunda meydana gelmiş ise (3)(5)(7)(13)(14), Sigortacıya kendi Sigortalısına rücu hakkı tanımakta olduğunu, araç sürücüsünün gerekli/geçerli ehliyete sahip olmadan sevk ve idaresindeki Sigorta Konusunu oluşturan araç ile seyri sırasında kazanın meydana geldiğini, bu nedenle yapılan incelemede davalının işleticisi olduğu aracın sürücüsünün kazada ehliyetnamesi olmadan kazanın meydana geldiğinin anlaşıldığını, hukuki münakaşası ve değerlendirmesi Mahkeme’ye ait olmak üzere, Sigorta şirketinin poliçe genel şartları B.4/b ve KTK 95. Md. gereğince, akde aykırılık gerekçesi ile davalı sigortalısına rücu hakkını kullanabilme şartlarının normal şartlarda oluşmuş olduğunu söylemek mümkün olabileceğini belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 22/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; dava dışı ... Plakalı Isuzu Araç Kullanıcısı Veyis Baltacının,işyeri olan işleteni ...Şirket nin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen ASLİ. Oranda. sorumlu OLACAĞI (%75), Trafik Sigortası Genel Şartlarına Göre Sigortacının Sigortalısına Rücu Edebileceği Durumlar Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (işletene) rücu edebileceğini, bunun karşıt anlamı, eğer işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” yoksa, ki taraflarınca kasıtlı hareketi olmadığını, ağır kusuru bulunmadığı kanatine ulaşıldığını, işletinin ve çalışanın “yüzde yüz kusurlu olsalar bile” sigortacının dönme (rücu) hakkından söz edilemeyeceği kanaatinde olduklarını, mahkeme bu kanatte olmazsa ... aracın yasak park hali söz konusu olmayacağı kaza anında çalışır halde olan ...aracın olayın dışında değerlendirilmesi gerekeceğini, park halinde olmadığı sadece bekleme yapmakta olduğu bu nedenlede tam kusursuz olacağını belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 28/04/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu trafik kazasının meydana geldiği kaza mahalli incelendiğinde, ... istikametine bölünmüş yolun sağ tarafında, araçların park etmesine engel herhangi bir “PARK YASAĞI” trafik uyarı levhasının bulunmadığını, herhangi bir Yangın Musluğu bulunmadığını, ... arasında herhangi bir Durak tabelasının bulunmadığı, herhangi bir alt geçit, üst geçit vb. geçit bulunmadığını, kamunun faydalandığı herhangi bir kurumun giriş ve çıkışının bulunmadığını, görülmüş olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre, kaza mahalli karayolu üzerinde araçların yola paralel ve yolun sağ şeridinde araçlarını park etmelerine yönelik herhangi kural ihlallerinin olmadığını, dava dışı sürücü ...’nın her ne kadar B sınıfı sürücü belgesini 200 yılında almış olsa da, kaza tarihi itibariyle 19 yıllık sürücü belgesi bulunduğu görülse de, 31.07.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın “C sınıfı” sürücü belgesi sahibi olan sürücüler tarafından kullanılması gerekirken, yeterli sınıf sürücü belgesi bulunmadan, 31.07.2019 tarihli trafik kazasına karışmış olduğunu, davacı ...A.Ş.’nin ZMMS Sigortalısı Davalı Tasfiye Halinde ...Şirketi Adına Tescilli ... Plakalı Aracın Sürücüsü Dava Dışı ...’nın; 31.07.2019 tarihli trafik kazasının oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 (Yüzdeyüz) olduğunu, dava Konusu trafik kazasında hasara uğrayan ve kaza mahallinde yola paralel şekilde park halinde bulunan... – ...–...– ...–... – ... – ... ve ... Plakalı Araç Sürücülerinin; kaza anında araçlarının yola paralel park halinde olduğu dosya kapsamında yer alan fotoğraflardan anlaşılmakta olup, kaza mahallinde araçlarını yola paralel park etmelerinde herhangi bir kural ihlallerinin olmadığı anlaşıldığından, park etmiş oldukları araçlara çarpılması ile ilgili olarak alabilecekleri tedbir bulunmadığından ve 31.07.2019 tarihli kazaya etken kural ihlalleri olmadığından Atfı Kabil Kusurlarının olmadığı ve kusursuz olduklarını, dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç maliki ve sürücüsü ...’ın; 31.07.2019 tarihli 10 (On) araçlı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olduğunu, dosya münderecatında yer alan Eksper raporu, Kaza tespit tutanağının incelemesi ve değerlendirmeleri ile dava konusu ...plakalı aracın hasarlı fotoğraflarının kül halinde incelenmesi neticesinde, dava konusu ...plakalı aracın 31.07.2019 tarihli hasarı ile ilgili hasar tespit tutarının tarafımca kabulünün yerinde olacağı, 26.08.2019 tarih ve ... Dosya Nolu Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda belirtilen parçaların ve işçiliklerin hasar ile uyumlu olduğu ve hasar onarım için emsal ve eşdeğer parçalar ile belirlenmiş olan KDV dahil 14.160,00TL hasar tutarının ... plakalı araçtaki hasarla örtüştüğü ve kadri maruf olduğunu, kusur oranına göre davacı tarafından hasar onarımının tamamının talep edilebileceğini, ancak davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limitleri dahilinde yapılan 17.09.2019 İşlem tarihli 5.659,66TL ödemenin ... 12. İcra Dairesinin 27.11.2019 tarih ve ... E. sayılı Takip Talebi ile talep edilmiş olduğu görülmekte olup, talep edilen kısmın aracın hasar onarımı ile ilgili tutarın kısmi ödemesi olduğunu, taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda, dosya kapsamında yer alan 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporundaki sigorta uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda 5.659,66 TL tutarın talep edilebileceği, hukuki takdirin Mahkemeye ait olacağını, dosya münderecatında yer alan Eksper raporu, Kaza tespit tutanağının incelemesi ve değerlendirmeleri ile dava konusu ... plakalı aracın hasarlı fotoğraflarının kül halinde incelenmesi neticesinde, dava konusu ... plakalı aracın 31.07.2019 tarihli hasarı ile ilgili hasar tespit tutarının tarafımca kabulünün yerinde olacağı, 24.08.2019 tarih ve ... Dosya Nolu Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda belirtilen parçaların ve işçiliklerin hasar ile uyumlu olduğu ve hasar onarım için emsal ve eşdeğer parçalar ile belirlenmiş olan KDV dahil 19.255,98TL hasar tutarının ... plakalı araçtaki hasarla örtüştüğü ve kadri maruf olduğu; kusur oranına göre davacı tarafından hasar onarımının tamamının talep edilebileceği ve davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limitleri dahilinde yapılan, ... plakalı aracın maliki ...adına 27.08.2019 İşlem tarihli 10.750,00TL ödemenin,...plakalı aracın hasar onarımı için dava dışı ... A.Ş. adına 09.09.2019 İşlem tarihli 1.039,26TL ödemenin ve dava dışı ... Ltd. Şti. Adına 09.09.2019 İşlem tarihli 7.466,72TL ödemenin, ... 12. İcra Dairesinin 27.11.2019 tarih ve ...E. Sayılı Takip Talebi ile talep edilmiş olduğu görülmekte olup, talep edilen kısmın aracın hasar onarımı ile ilgili tutarın tamamının ödemesi olduğunu, taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda, dosya kapsamında yer alan 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporundaki sigorta uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda 19.255,98TL tutarın talep edilebileceğini, hukuki takdirin Mahkemeye ait olacağını, tarafınca yapılan hesaplamalar ve değerlendirmeler neticesinde, dava konusu ... plakalı aracın hasar tespitinin 09.09.2019 tarih ve ... Dosya Nolu Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi ve krokiye göre kaza ile uyumlu olduğunu, dava konusu ... plakalı aracın pert –total olarak kabul edilebileceğini, onarımının ekonomik olmayacağı, Serbest Piyasada kaza tarihi itibariyle Eksper tarafından yapılan araştırma ile belirlenen 73.000,00TL rayiç değerinden 39.501,00TL sovtaj bedelinin tenzili ile hasar tutar 33.499,00TL’nin serbest piyasa şartlarına göre makul ve kadri maruf olacağını, kusur oranına göre davacı tarafından bakiye hasar tutarının tamamının talep edilebileceğini, ancak davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limitleri dahilinde yapılan 17.09.2019 İşlem tarihli 15.799,41TL ödemenin ... 12. İcra Dairesinin 27.11.2019 tarih ve ... E. Sayılı Takip Talebi ile talep edilmiş olduğu görülmekte olup, talep edilen kısmın aracın bakiye hasar tutarı ile ilgili tutarın kısmi ödemesi olduğu, taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda, dosya kapsamında yer alan 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporundaki Sigorta Uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda 15.799,41TL tutarın talep edilebileceği, Hukuki takdirin Mahkemeye ait olacağını, tarafınca yapılan hesaplamalar ve değerlendirmeler neticesinde, dava konusu ... plakalı aracın hasar tespitinin 03.09.2019 tarih ve ... dosya nolu Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi ve krokiye göre kaza ile uyumlu olduğunu, dava konusu ...plakalı aracın pert –total olarak kabul edilebileceğini, onarımının ekonomik olmayacağını, Serbest Piyasada kaza tarihi itibariyle Eksper tarafından yapılan araştırma ile belirlenen 122.000,00TL rayiç değerinden 66.061,00TL sovtaj bedelinin tenzili ile hasar tutar 55.939,00TL’nin serbest piyasa şartlarına göre makul ve kadri maruf olacağı, kusur oranına göre davacı tarafından bakiye hasar tutarının tamamının talep edilebileceğini, ancak davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limitleri dahilinde yapılan 17.09.2019 İşlem tarihli 26.382,97TL ödemenin ... 12. İcra Dairesinin 27.11.2019 tarih ve ... E. sayılı takip talebi ile talep edilmiş olduğu görülmekte olup, talep edilen kısmın aracın bakiye hasar tutarı ile ilgili tutarın kısmi ödemesi olduğu,nu taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda, dosya kapsamında yer alan 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporundaki sigorta uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda 26.382,97TL tutarın talep edilebileceğini, hukuki takdirin Mahkemeye ait olacağını, tarafınca yapılan hesaplamalar ve değerlendirmeler neticesinde, dava konusu 08 YB 148 plakalı aracın hasar tespitinin 05.09.2019 tarih ve ... Dosya Nolu Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi ve krokiye göre kaza ile uyumlu olduğunu, dava konusu ... plakalı aracın pert –total olarak kabul edilebileceğini, onarımının ekonomik olmayacağı, Serbest Piyasada kaza tarihi itibariyle Eksper tarafından yapılan araştırma ile belirlenen 26.000,00TL rayiç değerinden 2.835,00TL sovtaj bedelinin tenzili ile hasar tutar 23.165,00TL’nin serbest piyasa şartlarına göre makul ve kadri maruf olacağını, kusur oranına göre davacı tarafından bakiye hasar tutarının tamamının talep edilebileceğini, ancak davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limitleri dahilinde yapılan 17.09.2019 İşlem tarihli 23.165,00TL ödemenin ... 12. İcra Dairesinin 27.11.2019 tarih ve ...E. sayılı takip talebi ile talep edilmiş olduğu görülmekte olup, talep edilen kısmın aracın bakiye hasar tutarı ile ilgili tutarın kısmi ödemesi olduğunu, taleple bağlılık ilkesi doğrultusunda, dosya kapsamında yer alan 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporundaki sigorta uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda 23.165,00TL tutarın talep edilebileceğini, hukuki takdirin Mahkemeye ait olacağını belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının trafik sigortası kapsamında ödediği tazminatın davalı sigortalıdan rücuen tahsili için davalı aleyhine icra takipleri yaptığı, takiplere itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, davaya konu aracın sürücüsü B sınıfı sürücü belgesine sahip olsa da sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın C sınıfı sürücü belgesine sahip sürücüler tarafından kullanılması gerektiği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.b maddesine göre aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi halinde sigortacının sigorta ettirene rücu imkanının bulunduğu, bu kapsamda davacı sigortacının davalı sigortalıya rücu imkanının olduğu, alınan 28/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu... plakalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğunun ve davacının talep ettiği tazminat bedelinin kadri maruf olduğunun anlaşıldığı gözetilerek, hükme esas alınan ve yerinde inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen 28/04/2025 tarihli bilirkişi raporu raporundaki kusur ve hasar miktarına ilişkin değerlendirmelerin yerinde olduğu kanaatiyle davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile davalının ... 12. İcra Müdürlüğünün...Esas, ...Esas, ... Esas, ...Esas ve ... Esas sayılı dosyalarına yaptığı itirazların iptali ile takiplerin aynen devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gereken 5.418,74 TL harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 4.198,01 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ve 1.220,73 TL peşin harç toplamı olan 1.275,13 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 13.853,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.