T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/388 Esas
KARAR NO:2022/808
DAVA:Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:11/08/2020
KARAR TARİHİ02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalı tarafından .... İcra müdürlüğünün ... esas numarasına kayıtlı takip başlatıldığını, yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğunu, davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiç bir hukuki dayanağının olmadığını, meydana gelen kazanın kamuya açık alanda olmaması sebebi ile müvekkili sigorta şirketinin meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, ZMMS poliçesinin amacının karayolları yahut kanunda sayılan yerlerden birinde meydana gelen kaza sebebi ile karşı tarafın uğramış olduğu zararın poliçe limitleri dahilinde karşılanmasına ilişkin olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunuma göre karayolu sayılan alanlar ve diğer alanlardan genel trafiğe açık yerler ile karayoluyla trafik bağlantısı olan yerlerin karayolu olarak adlandırıldığını, kazanın ve hasarın meydana geldiği yerin, ... ... Tic. A.Ş.'ye ait olan ve özel izin ile araçların giriş/çıkış yapıyor olduğu liman sahası olduğunu, kamunun yararlanmasına açık olmadığını, kazanın meydana geldiği yer olan liman sahasının KTK.m.2 ve 3 hükümleri kapsamında karayolu olarak nitelendirmenin ve Karayolları Trafik Kanunu ile Z.M.S.S.P.G.Ş. kapsamında değerlendirmenin mümkün gözükmemekte olduğunu, icra takibine konu hasarın meydana geldiği yerin karayolu olmadığını, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ile karayolu dışında meydana gelen hasarların teminat dışı olduğundan müvekkili şirketin borçtan sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, zararın teminat dışı olduğunudna zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinden talep edilemez olduğunu, olayın Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştiğini, bu sebepten dolayı hasar değeri belirlenirken Türkiye'deki fiyatlandırmaların Türk Lirası cinsinden hesaplanması gerektiğini belirterek, teminaztıs yahut teminat mukabili olarak tedbiren .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinin durdurulmasını, haklı davalarının kabulüne ve .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinin iptalini, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... nolu Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... ... Nak. Tic. A.Ş. kullanımında bulunan ... Mah. ... Cad. No:183/1 .../...'de bulunan liman bölgesine 03/03/2019 tarihinde; davalı sigorta şirketinin ZMM sigortacısı olduğu ve dava dışı borçlu ...'ın sevk ve idaresinde olduğu ... plakalı araç ile zarar vermesi sonucu sigortalı mahalde maddi hasarın meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesine müteakip müvekkili şirket nezdinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, hasar dosyasında yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalı mahalde meydana gelen hasar bedeli olarak tayin edilmiş olan 11.076,76-Euro tutarındaki bedelin 22/10/2019 tarihinde sigortalıları ... ... Nak. Tic. A.Ş.'ye ödendiğini, işbu hasar bedelinin ödenmesi ile Türk Ticaret Kanunu'nun 1472.maddesi gereği hasar sorumlularına rücu haklarının doğması neticesinde ödenen bedelin tazmini için .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile zarara sebebiyet veren ... plakalı aracın işleteni, sürücüsü ve trafik sigortasını düzenleyen davacı şirkete icra takibi başlatıldığını, takibin haksız olduğunu, davaya konu hasarın davacı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu meydana geldiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nu gereği 3.kişilere verilen zararlardan trafik sigortacısı poliçe teminat miktarları kapsamında sorumlu olduğunu, somut olayda ortaya çıkan zararın teminat kapsamında olduğunu ve davacı ... sigortanın işbu miktardan sorumlu olacağını, davacı tarafından ortaya atılan olayın Türkiye sınırları içerisinde meydana gelmiş olması sebebiyle hasar değerinin Türk Lirası üzerinden hesaplanması gerektiği iddiası olduğunu, her ne kadar hasara konu kazanın ülkemiz sınırları içerisinde gerçekleşmiş olsa da müvekkili şirketin ödeme yaparken seçimlik hakkını kullanarak yabancı para birimi üzerinden ödeme yaptığını, işbu hususta sözleşmelerde ve borç ilişkilerinde irade özgürlüğü bulunması sebebiyle şirket tarafından yapılan seçimin kısıtlanamayacağını, müvekkili şirketin ticaret hayatının içinde olduğunu, dilediği şekilde döviz üzerinden işlem yapma özgürlüğünün bulunmakta olduğunu, davacı tarafından tedbir ve takibin durdurulmasının talep edildiğini, kural olarak ilamsız takiplerin ancak ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde borca itiraz ile durdurulabileceğini, bir alacak hakkındaki menfi tespit iddiası takibin durmasına sebebiyet vermeyeceğini, menfi tespit iddiasının takibi durdurması için ortaya atılan iddiaların haklılık taşıması ve bu tedbir talebinin alacağı sürüncemede bırakmamak için yapılmasının gerekmekte olduğunu belirterek davanın reddini, davacı vekili tarafından talep edilen tedbir ve takibin durdurulması taleplerinin reddini, alacaklarının sürüncemede bırakıldığı için müvekkili şirket lehine 2004 sayılı İİK madde 72/4 gereği %20'den az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasını taleple cevap verdiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Eldeki dava, modüler kurumsal sigorta poliçesi kapsamında ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 19/04/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun davacının ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olup olmadığına ilişkin olduğu, Buna göre; ... plakalı Çekici ve ... plakalı Dorsenin sürücüsü ...'IN, dava konusu maddi hasarlı kazasının meydana gelmesinde, Asli ve Tam Kusurlu olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.'NİN sigortalısı ... ... Tic. A.Ş.'NİN sahibi olduğu Kıymetlerin Yenilenmesi ve Onarım Bedeli olarak ekspertiz raporunda hesaplanan 11.076,76 Euro hasar bedelinin piyasa rayiç değerlerine ve poliçe şartların uygun olduğu, Hasarın meydana gelmesini takiben müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılarak hasar dosyasında yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalı mahalde meydana gelen hasarın bedelinin 11.076,76 Euro olarak tespit edilmesi sebebiyle bu bedelin 22.10.2019 tarihinde müvekkili şirket sigortalısı ... ... Tic. A.Ş.’ye ödenmesi ve 11.076.76 Euro asıl alacak ve 268 gün yıllık % 6 faiz tutarı 487,98 Euro olmak üzere toplam 11.564,74 Euro sigorta şirketinin Z.M.M Sigortacısı olan davacı tarafın davalı tarafa sigorta hasar bedelinden sorumlu olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 18/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Dava konusunun davacının ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olup olmadığına ilişkin olduğu, Buna göre; ... plakalı Çekici ve ... plakalı Dorsenin sürücüsü ...'IN, dava konusu maddi hasarlı kazasının meydana gelmesinde, Asli ve Tam Kusurlu olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.'NİN sigortalısı ... ... Tic. A.Ş.'NİN sahibi olduğu Kıymetlerin Yenilenmesi ve Onarım Bedeli olarak ekspertiz raporunda hesaplanan 11.076,76 Euro hasar bedelinin piyasa rayiç değerlerine ve poliçe şartların uygun olduğu, hasarın meydana gelmesini takiben müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılarak hasar dosyasında yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalı mahalde meydana gelen hasarın bedelinin 11.076,76 Euro olarak tespit edilmesi sebebiyle Takip Tarihi itibariyle 22.10.2019- 16/07/2020 dönem arası müvekkili şirket sigortalısı ... ... Tic. A.Ş.’ye ödenmesi gereken 11.076.76 Euro asıl alacak + 268 gün yıllık % 6 faiz tutarı 487,98 Euro olmak üzere toplam 11.564,74 Euro sigorta şirketinin Z.M.M Sigortacısı olan davacı tarafın davalı tarafa sigorta hasar bedelinden sorumlu olduğu, Dava tarihi itibariyle 22.10.2019- 17/08/2020 dönem arası müvekkili şirket sigortalısı ... ... Tic. A.Ş.’ye ödenmesi gereken 11.076.76 Euro asıl alacak + 300 gün yıllık % 6 faiz tutarı 546,25 Euro olmak üzere toplam 11.623,01 Euro sigorta şirketinin Z.M.M Sigortacısı olan davacı tarafın davalı tarafa sigorta hasar bedelinden sorumlu olduğunu mütalaa etmişlerdir.
İstanbul Bam 40.Hukuk Dairesinin 2019/4961 E., 2022/1050 K.sayılı ilamında " Dava, Almanya plakalı aracın Türkiye'de karışmış olduğu davaya konu kaza nedeniyle uğramış olduğu hasarı karşılayan yabancı sigorta şirketinin, karşı aracın trafik sigortacısı olan davalı tarafından rücuen tazmini istemine ilişkindir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/9275 Esas - 2018/3896 Karar sayılı kararı ve benzer nitelikteki kararlarında vurgulandığı üzere yabancı bir ülkede yaşayan davacı kurumun sigortalısına ait yabancı plakalı araçta oluşan zararın yabancı para birimi üzerinden doğmuş olmasına ve davacının, BK'nın 83/son maddesi uyarınca zararının yabancı para birimi üzerinden karşılanmasını talep edebilecek olmasına göre, yabancı para birimi üzerinden (Türk parasına uygulanan faiz oranları üzerinden karar verilemeyeceğinden ötürü) 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi uyarınca yabancı para borcunun faizi üzerinden karar verilmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Diğer yandan hükme esas alınan 19/04/2019 asıl rapor ve 28/06/2019 tarihli ek bilirkişi raporları, usul ve yasaya uygun olup, hüküm vermek bakımından yeterlidir. Poliçe limitinin değerlendirilmesinde ise temerrüd tarihindeki kur (16/03/2017 1 Euro = 3,93 TL) üzerinden (4.367,98 Euro x 3,93 = 17.166,16 TL) yapılan hesaplamada hükmedilen tutarın, poliçe limitinin altında kaldığı, poliçe limitinin temerrüd tarihindeki kura göre hesaplanması zorunluluğunun, davalının temerrüdünün bir sonucu olduğu, dolayısıyla bu yöne ilişkin istinaf itirazında da isabet bulunmadığı, son olarak gerekçeli kararda tashihe ilişkin paragraf sonrasındaki yazıların kararla ilgili bulunmadığı, sehven karara geçtiği, gerekçeli kararın da bu yönden mahallinde tashih edilebileceği, bu hususun kararın kaldırılması nedeni teşkil etmediği görülmektedir." gerekçesi ile poliçe limitinin temerrüt tarihindeki kura göre hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının sigortaladığı aracın verdiği hasar nedeniyle davalı tarafından davacı hakkında icra takibi yapıldığı, eldeki dava ile davacı tarafça menfi tespit talebinde bulunulduğu, bilirkişi heyetinden alınan raporla davacının sigortalısı olduğu araç sürücünün tam kusurlu olduğunun ve hasarın meydana geldiği yerin KTK m.2/a kapsamında olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle davalının ödediği hasar bedelini poliçe limiti kapsamında davacıdan rücu etmekte haklı olduğu, davalının sigortalısına 22/10/2019 tarihinde ödeme yaptığı, ödeme yapılan tarihte davacının temerrüdünün oluştuğu, yukarıda belirtilen Bam kararında da belirtildiği üzere poliçe limitinin temerrüt tarihindeki kura göre hesaplanması gerektiği, davacının poliçe limitinin 72.000 TL olduğu, temerrüt tarihi olan 22/10/2019 tarihinde 1 Euronun değerinin 6,5184 TL olduğu, bu miktar üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının davalıya alacaklı olduğu tutarın 11.045,65 Euro asıl alacak olduğu, faizin de icra takibindeki tutarlarla oranlanmak suretiyle 486,60 Euro olduğu, bu kapsamda davacının davalıdan borçlu olmadığı tutarın 31,11 Euro asıl alacak, 1,38 Euro da işlemiş faizin toplamı olan 32,49 Euro olduğu gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalının kötü niyeti ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiş, ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin karar verildiğinden İİK. 72/4.maddesine dayanılarak davalı lehine tazminata hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile dava konusu .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinde 31,11-Euro asıl alacak, 1,38-Euro işlemiş faizin toplamı olan 32,49-Euro yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davalının İİK. 72/4.maddesine dayanan tazminat talebinin kısmen kabulü ile reddedilen alacağın takip talebinde talep edilen TL karşılığı (1 Euro=7,8279-TL) üzerinden 90.273,29-TL’nin %20’si oranında 18.054,65-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile artan 1.609,49 TL harcın davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ve alınması gerekli 80,70 TL peşin harcın toplamı olan 135,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 279,84 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 15.893,10 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 2.122,60 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5,96 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır