T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/43 Esas
KARAR NO:2023/790
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:16/01/2020
KARAR TARİHİ:01/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket .... Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, faktoring sözleşmesinin konusu kambiyo evrakı bilgisi şu şekilde olduğunu; Banka-Şube: ... Bankası .../İstanbul Şubesi, Lehtar: .... Tic. Ltd. Şti., Keşideci: ... ... San. ve Tic. A.Ş., Iban No: ..., Çek No: ..., Miktarı: 90.000,00 TL, Ödeme Günü: 31/10/2019, Keşide Yeri: İstanbul, söz konusu çekin 18.06.2019 tarihli faktoring sözleşmesi kapsamında ... A.Ş. ye temlik edilmiş şirket tarafından ... nolu 18/06/2019 tarihli fatura tanzim edilerek müvekkile gönderildiğini, müvekkilinin çeki faktoring şirketine vermesi esnasında müvekkili şirketten hiç bir kayıt ve fatura olmaksızın 600.000,00 TL bedelli bono alınmış bononun verilmemesi halinde çek ile ilgili işlem yapılmayacağı belirtildiğini, söz konusu bonoya müvekkili şirket ve şirket yetkilisi ile eşi ve çocuğundan imza alındığnıı tanzim ve vade tarihlerinin boş bırakıldığını, davalı tarafından keşide edilen Beyoğlu ...noerliği'nin ... yevmiye sayılı 16.08.2019 tarihli ihtarnamesi ile yukarıda bilgileri verilen çek keşidecisinin mali güçlük içinde olduğu ve çek vadesinde çek bedelinin ödenmeyeceğinin anlaşıldığından bahisle müvekkili hesabını kat ettiğini bildirdiğini ve çek bedeli olarak 90.000,00 TL nin derhal ödenmesini ihtar ettiğini, söz konusu ihtarnamenin 20.08.2019 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, söz konusu ihtarname sonrasında davalı tarafın 600.000,00 TL lik bononun tanzim ve vade tarihleri doldurulmuş bir şekilde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğu talebinin kabul edildiği ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ise icra takibine konu edildiği haricen öğrenildiğini, davalı taraf ile görüşme yapıldığnı ve çek vadesinin gelmediği ifade edilmişse de davalı taraf ödeme talebinde ısrarcı olmuş müvekkili şirkete süre dahi verilmediğini, müvekkili şirket icra tehdidinden kurtulmak adına ... A.Ş. ye ait ... Bankası ... IBAN numaralı banka hesabına 26.08.2019 tarihinde 90.000,00 TL ödeme yapılmış ödeme açıklamasında "... nolu 31.10.2019 90.000 TL lik çekin geri ödemesi" kaydı yazıldığını, davalı taraf ile iletişim kurulduğunu çek bedelinin ödendiği çekin ve icra takibine konu senedin iade edilmesi gerektiği belirtilse de davalı tarafça müvekkilinin talebi haksız olarak kabul edilmediğini, bakiye olarak icra masraflarının ve avukatlık ücretinin ödenmesi davalı tarafça talep edilmiş aksi takdirde haciz işlemlerine devam edileceğinin belirtildiğini, bu durum karşısında davalının ihtiyati haciz talebinin haksız olduğu bonoya dayalı işlem yapamayacağı belirtilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş ... K. sayılı ihtiyati haciz kararına aynı mahkeme nezdinde 29.08.2019 tarihinde itiraz edildiğini, itirazları sonrasında mahkemece itirazın incelenmesi için duruşma gününü 08.10.2019 tarihine verdiğini, davalı tarafa çek bedeli olan 90.000,00 TL nin ödenmesine rağmen icra masrafları ve avukatlık ücreti için icra işlemlerine devam edileceğinin belirtilmesi karşısında, davacı müvekkili icra takibine konu nedeniyle borçlu olmamasına ve söz konusu bononun icra takibine konu edilmesi hukuka aykırı olmasına rağmen icra tehdidinden kurtulmak için ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek öncelikle davalının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyada bulunan teminatına dava sonucu verilecek karar kesinleşinceye kadar tedbir konulmasına, yargılama neticesinde davalarının kabulü ile, müvekkili şirket nezdinde oluşan maddi zararın tazmini için şimdilik 22.000.00 TL maddi tazminatın(fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır) 20.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 31/03/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; piyasa değeri yaklaşık 130.000,00 TL olan ... Marka 2,5 metre ... makinesini 82.600,00 TL ye satmak zorunda kalması nedeniyle olup bu sebeple yaklaşık 47.400,00 TL ve bu makinenin kullanımından mahrum kalması(kazanç kaybı) nedeniyle 10.000,00 TL Piyasa değeri yaklaşık 80.000,00 TL olan ... marka 5.20İ 2005 model arabasını 47.000,00 TL ye satmak zorunda kalması nedeniyle 33.000,00 TL ve aracın kullanımından mahrum kalınması (kazanç kaybı) nedeniyle 15.000,00 TL olmak üzere toplam 105.400,00 TL maddi zarara uğradığını, oluşan maddi zararlar bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; ... Marka 2,5 metre ... makinesinin değerinden düşük satılması nedeniyle oluşan zarar nedeniyle 10.000,00 TL ve bu makinenin kullanımından mahrum kalınması nedeniyle 1.000,00 TL ... marka 5.20İ 2005 model arabasını değerinden düşük satılması nedeniyle oluşan zarar nedeniyle 10.000,00 TL ve aracın kullanımından mahrum kalınması nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplam 22.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 20.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesini talep etmekte olduklarını, 26.08.2019 tarihinde yani çekin ödeme gününden tam 67 gün önce ödemek zorunda kalındığını, araç emsal fiyat hesabı; kasko değerinin 84 800 TL olduğunu, WEB üzerinden yapmış olduğum araştırmada Aracın fiyatları Aracın değerine etken faktörler, olumlu faktörler, bilinen sağlam marka olması, olumsuz faktörler, tüm sektörlerde yaşanan ve küresel ekonomik krizden kaynaklandığı bilinen daralmadan kaynaklı olarak ikincil el satış kabiliyetlerinin güç olabilme ve demode olmaları, araç yaşı ve teknolojik yıpranmışlıkları dikkate alınarak amortismanları belirlendiğini, değerleme işleminde kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin seçilme nedenleri: bu değerleme sürecinde 3 nolu uluslararası değerleme kılavuz notunda 5.1 bölümünde açıklanan yöntemlerden maliyet yöntemi ile emsal satışların karşılaştırılma yöntemleri (Emsal Araç 1+Emsal Araç 2 + Emsal Araç 3)/3 = (ARD) =Araç Rayiç Değeri(137000 +129000)/2 = 266000/2=133000 Tl ortalama aracın değeri bulunduğunu, bulduğu 133000 TL lik ortalama araç değerini aracın gerek kilometresi gereksede kırıma uğraması ile ilgili ait yeterli belgelere sahip olmaması dosyada tramer kayıtlarının sunulmaması varsa hasarda değişen parça listesi, malzeme kökenli parça olup olmadığına, değiştirilen parçaların orijinal olup olmadığı, kazanın aracın dinamik ve statik stabilitesini etkiyecek bir olup olmadığına aracın onaranı sırasında uygulanan teknolojik yöntemlere, kalifiye işçilik uygulanıp uygulanmadığına (aracın yetkili serviste yapılıp yapılmadığına faturası yok yetkili servisin sadece beyan var )hasar geçmişi, vasıtanın kilometresi, ruhsat yok üretim yılı, vasıtanın hasar gören parçaları ve bu parçaların araçtaki değeri ilgili belgeler dosyada olmadığından belgelerin olmaması nedeni ile ve gelir idaresindeki rayicindeki fahiş fark nedeni ile % 10 tenzil ile yaparak 120 000 Tl 520i ... 2005 model ... plakalı Benzinli aracın rapor tarihindeki rayiç fiyatını 120 000 Tl (yüzyürmibinlira) olarak ARD sini araç rayiç değerini hesapladığını, abkant pres emsal rayiç hesabı; (Emsal Mahçuz 1+Emsal Mahçuz 2)/2 =(95000+117000)/2 = 106000 Tl (Yüzaltıbinlira) olarakmahcuzun rapor tarihi olan bugünkü ortalama fiyatı. 27.03.2021 bulunduğunu, toplamda 124000 TL bulunduğunu taleple bağlılık ilkesi gereği davacının istediği bedel olan 105.400 TL olarak zarar ziyan hesabı olarak tespit edildiğini belirtmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 27/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; kök rapordaki kanaatlerinin değişmediğini belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 05/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; ... plakalı ... şasi numaralı, ... marka 520i tipi 2005 model (Benzin + LPG yakıtlı) aracın satış tarihi ve dava tarihindeki ortalama rayicinin 28/08/2019 satış tarihinde 82.183-TL, 16/01/2020 dava tarihinde 88.758-TL, ... marka 2.5 m CNC büküm makinesinin satış tarihi ve dava tarihindeki ortalama rayicinin, 28/08/2019 satış tarihinde 85.613-TL, 16/01/2020 dava tarihinde 90.393-TL olduğunu belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 12/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; davaya konu otomobilin satış hızının ortalama 39 gün olduğunu, satış tarihinde emsal araç kiralama bedelinin ortalama 435-TL/gün olduğu ile birlikte değerlendirildiğinde 39 günlük süre için oluşacak mahrumiyet zarar bedelinin 16.965-TL olacağını, aracın bedelinde 10% oranında tenzil yapılması durumunda satış süresinin yarı yarıya düşebileceğini, Noter Satış Sözleşmesindeki beyan ve düzenlenmiş faturaya göre aracın normal bedelinin 57% sine satılmış olduğunu, bu bedel çekme belgeli ağır hasar onarımı görmüş bir araç bedelinin de altında olduğunu, bu bakımdan piyasa şartları ile bağdaşmayan söz konusu satış bedelinin değerlendirilmesinin Hakimliğe ait olacağını, ... Marka 2,5 metre ... makinesinin satış tarihi öncesine ait, kazanç katkısına ilişkin bir veri dosyada olmadığı gibi kiralamalara ilişkin bir veri de olmadığından kazanç kaybına ilişkin bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olmadığını, söz konusu makinenin üretim ve kazanca katkısının analiz ve değerlendirilmesi teknik bir konu olmadığından, talep konusunun ticari defterleri analiz edebilecek nitelikli hesap uzmanı tarafından değerlendirebileceğini, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde ek olarak göstermiş olduğu sıfır makineleri de içerir örneklerin, özellikle pandemi sonrası olağan üstü belirsizliğe sahip aşırı enflasyonist piyasa ortamında bir emsal teşkil etmeyeceğini, kök raporda varılan değerlemeye ilişkin tespitlerin yerinde ve geçerli olduğunu belirtmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 05/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre; ... plakalı, ... şasi numaralı, ... marka 520i tipi 2005 model (Benzin+LPG yakıtlı) aracın satış tarihi ve dava tarihindeki ortalama rayicinin, 28.08.2019 satış tarihinde 81.071,19 -TL, 16.01.2020 dava tarihinde 85.597,94-TL, ... marka 2.6 m Revizyonlu CNC büküm makinesinin satış tarihi ve dava tarihindeki ortalama rayicinin 28.08.2019 satış tarihinde 142.866,80-TL, 16.01.2020 dava tarihinde 150.544,00TL, Satış tarihinde ... plakalı araç ve ... marka 2.6 m CNC büküm makinesinin rayiç değerleri ile satış değerleri arasındaki fark 94.338,00 TL olduğunu; dava tarihinde ... plakalı araç ve ... marka 2.6 m CNC büküm makinesinin rayiç değerleri ile satış değerleri arasındaki farkın 106.841,94 TL olduğunu; ... Marka 2,5 metre ... makinesinin satış tarihi öncesine ait, kazanç katkısına ilişkin bir veri (bu makinanın eksikliğinden kaynaklanan sipariş iptali, üretimde sipariş sapması veya dışarıdan alınan makine hizmeti gibi…) dosyada olmadığı gibi kiralamalara ilişkin bir veri de olmadığından kazanç kaybına ilişkin bir değerlendirme yapabilmenin mümkün olamayacağı; davacının envanterine kayıtlı ... plakalı ... 5.20 i lüks (E) segment binek otomobilin yerine yeni araç alınana kadar bir araç kiralandığına dair dosya kapsamında bir faturanın mevcut olmadığını, İstanbul ilinde, güncel kiralama bedelleri üzerinde yapılan araştırmaya dayalı olarak ... 5.20i araçların satış tarihinde 418 TL/gün bedelle kiralanabileceği Türkiye’de ikinci el satış listeleri üzerinden yapılan ilan ve satış miktarları hakkındaki indicata.com.tr sitesinin 2019 yılı satış trend ve süreleri incelendiğinde ... marka araç için Türkiye genelinde satış hızının Ağustos ayı için 39 gün olduğunu, bu süre ve tutar üzerinden 16.302,00 TL araç kiralama ücreti olabileceğinin hesaplandığını ve takdirin Mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
İİK m.259/1.maddesinde "İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur." hükmü düzenlenmiştir.
Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2016/14413 E. - 2019/483 K. Sayılı ilamında "İhtiyati haciz haksız ve bundan maddi zarar doğmuşsa, alacaklı kusurlu olmasa dahi, zarar görene maddi tazminat ödemekle yükümlüdür. Buna karşılık, haksız ihtiyati haciz koyduran alacaklının kusursuz sorumluluğu sadece maddi tazminat bakımından olup, manevi tazminat yönünden davalının kötü niyetli veya ağır kusurlu olması ve zarar koşullarının oluşması gerekir." gerekçesi ile ihtiyati haciz isteyen alacaklı haksız çıktığı takdirde, borçlunun bu yüzden uğrayacağı bütün zararlardan kusursuz olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati haciz kararının, itiraz sonucu mahkemesince kaldırıldığı, kaldırma kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bam 16.Hukuk Dairesinin 2019/2985 E., 2019/2870 K. sayılı ilamı ile esastan reddedildiği, eldeki uyuşmazlıkta davacının haksız ihtiyati haciz ve icra takibi nedeniyle uğradığı maddi zararının tazminini talep ettiği, İİK m. 259/1 maddesine göre ihtiyati haciz isteyen alacaklının haksız çıkması halinde, borçlunun bu yüzden uğradığı bütün zararlardan sorumlu olduğu, davacının ... marka aracını ve ... Marka makinesini icra tehdidi altında piyasa fiyatının altında sattığını belirterek bu yüzden uğradığı zararın ve bu araç ve makinenin kullanımından mahrum kalınması nedeniyle uğradığı zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, mahkememizce alınan 05/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile davacının aracının ve makinesinin değerinden daha düşük değere satıldığının ve aracın kullanımından mahrum kalınması nedeniyle davacının zararının oluştuğunun anlaşıldığı, davacının icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda olması nedeniyle aracını ve makinesini daha düşük bedele satması ve aracın kullanımından mahrum kalması nedeniyle zararının oluştuğu, ihtiyati haciz isteyen davalı alacaklının, davacının haksız ihtiyati haciz nedeniyle uğradığı bütün zararından kusursuz olarak sorumlu olduğu gözetilerek ıslah dilekçesindeki talepler ve davacının makinenin kullanımından mahrum kalmasına ilişkin zararını ispatlayamadığı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
a-... Marka makinenin değerinden düşük değere satılması nedeni ile uğranılan zarara ilişkin talebin kabulü ile 10.000 TL’nin dava, 25.000 TL’nin 11/01/2022 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-... Marka makinenin kullanımından mahrum kalınması nedeniyle uğranılan tazminat talebinin reddine,
c-... marka aracın değerinden düşük değere satılması nedeniyle uğranılan zarara ilişkin talebin kabulü ile 10.000 TL’nin dava, 25.000 TL’nin 11/01/2022 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-... marka aracın kullanımından mahrum kalınması nedeniyle uğranılan zarara ilişkin talebin kabulü ile 1.000 TL’nin dava, 7.000 TL’nin 11/01/2022 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 5.328,18 TL harçtan peşin alınan harç ve ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.961,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 375,71 TL peşin harç ve 990,50 TL ıslah harcının toplamı olan 1.420,61 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 8.230,45 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 8.024,68 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 3.000 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 75 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 1.287 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, geriye kalan 33 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır