T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/479 Esas
KARAR NO:2022/245
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/06/2017
KARAR TARİHİ:05/04/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.01.2015 tarihinde müvekkiline ait ... Mah. 4029 Sk. ... ...-2 Sitesi B Blok D:1 ... ... adresindeki evinde ... ... A.Ş. Tarafından üretilen ... marka nofrost buzdolabından kaynaklanan bir yangın çıktığını, yangın sonrası ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında bilirkişiler görüşüne göre yangının nedeninin buzdolabı olduğunu, müvekkilinin evinde toplam 149.600 TL tutarında hasar meydana geldiğini ve üst kat 11 nolu dairede 5.365 TL tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, tespit sonrası ... .... A.Ş tarafından müvekkilinin zararı ödendiğini ama 11 nolu dairenin hasarından sigorta kapsamı dışında kalan ekspertiz raporuna göre 8.225 TL zararın dava dışı ...'a ödenmiş ancak sigorta teminatı kapsamındaki 14.839 TL'nin ödenmediğinin anlaşıldığını, sorumluluğun ihbar talep edilen ... .... A.Ş' ye ait olduğunu, müvekkilinin sorumlu olmadığını ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından hasarın daha düşük tespit edildiğini beyanla aleyhine başlatılan ... 6. İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibin iptalini, borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu yangının davacının kullanmakta olduğu dairede yangın meydana geldiğini ve bu yangın sonucunda müvekkili şirket tarafından sigortalanan komşu dairede de hasar meydana geldiğini, zararın müvekkili ... Sigorta A.Ş tarafından ödendiğini, bu nedenle sigortalılarına ödedikleri hasar miktarının halefiyet ilkesi gereğince davacıdan talep etme haklarının bulunduğunu, ... 6. İcra Müdürlüğü’nün ... Esasında kayıtlı icra takibi başlatıldığını ve takibin itiraz edilmeksizin kesinleşmesi üzerine davacının çalışmış olduğu işyerinden aldığı maaşına haciz konulduğunu, müvekkili ... Sigorta A.Ş'nin sigortalısı bulunan dava dışı ...’a ait konutta meydana gelen hasar için ... no'lu 09.04.2014/2015 vadeli Banka Kredili Konut Sigorta Poliçesi temin edildiğini, fatura karşılığında 14.839,00.-TL hasar ödemesi yapıldığını, davacının ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında yapılan tespite dayanarak müvekkili şirketi ... Sigorta A.Ş'nin ödemesinin yüksek olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, ekspertiz raporu ve faturaların yapılan ödemeyle uyumlu olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığında tanzim edilen raporda ''yangının çıkış nedeni tespit edilemediği'' şeklinde tespit yapıldığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma no'lu dosyasında ... Firması hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdiği anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, konut sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin yangının çıktığı taşınmaz sahibinden rücuan tahsili istemidir.
Dosyada mevcut tapu kayıtlarına göre yangının çıktığı binada kat mülkiyetinin kurulu olduğu görülmüştür.
İhbar olunan ... A.Ş tarafından dosya sunulan 06.04.2015 tarihli protokol incelendiğinde; 21.01.2015 tarihinde ... evinde yangın çıktığı ve ... marka buzdolabının da yandığı, yangının nedeni ispatlanamamış olmakla birlikte Vestelin müşteri, memnuniyeti ilkesine olan inancı gereği, ... tüm zararlar ve taleplerinin karşılığı olmak üzere 8.000 TL ödeme yapıldığının ve ... veya ... ünvanlı şirketler için ibra edildiğinin yazıldığı görülmüştür.
Denizbank tarafından mahkememize verilen 18.02.2021 tarihli cevapta 8.000.00 TL havalenin 10.04.2015 tarihinde yapıldığının bildirildiği ve hesap hareketinin gönderildiği görüldü.
... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası incelendiğinde, taraflarının davacı ile ihbar olunan olduğu, bilirkişi raporunda dosyanın tarafı olmayan sigortalı ... evinde meydana gelen zararın 5.365,00 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 2017/548 Esas, 2018/399 Karar ve 18/05/2018 tarihli kararı ile "davanın konut sigorta poliçesi kapsamında ödenen yangın zararını rucüen tahsiline ilişkin icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olduğu, rücuen tazminata konu yangının kat mülkiyeti kurulmuş taşınmazda meydana gelmiş olup, yukarıda ki yargıtay içtihatlarıda gözetildiğinde ana taşınmazda kat mülkiyeti kurulmuş olması nedeniyle dava konusu olayda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli" şeklinde karar verildiği görüldü.
Dosyanın .... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildiği, 2018/917 Esas sıra numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/917 Esas, 2019/268 Karar ve 04/04/2019 tarihli kararı ile "..açılan dava bağımsız bölümde oluşan hasar sebebiyle sorumlu olan bağımsız bölüm kat malikine karşı açılmış tazminat davasıdır. Tazminatın dayanağı K.M.K yasasıdır. Yargıtay ve BAM kararları uyarınca kat mülkiyeti yasasından kaynaklı davalardaki yetki taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olarak kesin bir yetkidir. Davaya konu taşınmazın ... ilinde olduğu taraf beyanları ve dosyadaki tapu ile sabittir.." denilerek ... Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu şeklinde karar verdiği görüldü.
Dosyanın ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildiği, 2019/952 Esas sıra numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/952 Esas, 2020/221 Karar ve 12/02/2020 tarihli kararı ile "..6102 sayılı Ticaret Kanunun 5. Maddesine göre tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın Ticaret Kanunun da yer alan işleri ticari dava olarak kabul edilmektedir. Ticaret Kanunun 1401. Maddesi ve devamında sigorta hukuku düzenlendiği dikkate alınarak görevsizlik kararı verilerek dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine..." şeklinde karar verildiği görüldü.
Dosyanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'ne gönderildiği, 2020/160 Esas sıra numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2020/160 Esas, 2020/100 Karar ve 09/06/2020 tarihli kararı ile "...sigorta hukuku düzenlendiği dikkate alınarak Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu, ancak işbu davada kesin yetki halinin bulunmadığı, davalı vekilinin de yetki itirazında bulunmadığından yetkili Mahkemenin işbu davanın ilk açıldığı mahkeme olan İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yetkisizlik kararı..." şeklinde karar verdiği görüldü.
Dosyanın Mahkememize geldiği, 2020/479 esas sıra numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
Mahkememizce alınan 26/04/2021 bilirkişi raporunda sonuç olarak; Tüm delillerin münakaşası her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Davanın menfi tespit davası olduğu, Davalı/alacaklının 14.839,00.-TL asıl alacak ile 1.785,56-TL olmak üzere toplam 16.624,56.-TL olarak başlatılan icra dosyasında borçlu sıfatı ile yer almasının hukuka uygun olduğu, Davacının dosya kapsamı dikkate alınarak halefiyet ilkesine göre hareket eden ve aktif husumet ehliyeti bulunan davalı/alacaklı sigorta şirketine karşı tazminat sorumluluğunun bulunduğunu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 27.02.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; hasar tespitine yönelik sigorta eksper raporunun esas alınmasının davalı sigorta şirketince hasar onarımının ihale usulü en uygun fiyat verene yaptırıldığının anlaşıldığını, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından düzenlenen raporun ekspertiz raporu karşısında dikkate alınabilecek bir rapor olmadığı, eksperlerce düzenlenen raporların sigorta mahalline birden çok kez gidilmek suretiyle düzenlenmekte olduğunu, hasarların en uygun fiyata ihale ile yaptırıldığı, kar amacı güden sigorta şirketlerinin rücu imkanı olsa bile tahsilat yapacağı garanti olmadığından fahiş hasar ödemesi yapmayacakları, eksperlerin yönetmeliğe uygun poliçe şartlarına göre hasar tespit ettiklerini ve eksper raporunun hukuken geçerli bir rapor olduğu, davacının kendisine ait konutta çıkan yangından sorumlu olacağı şeklinde mütaalada bulunulduğu görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
Davacı ile davalı arasında bir sigorta poliçesi bulunmamaktadır. TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. 17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.
Kat Mülkiyeti Yasasının Ek 1 maddesinde kat mülkiyetinden ve kat irtifakından kaynaklanan her türlü anlaşmazlığın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümleneceği öngörülmüştür.
Tüm bunlara göre davacı ile dava dışı sigortalı arasında akdi bir ilişki bulunmadığı, davacının evinde başlayıp dava dışı sigortalının evine sirayet eden yangın nedeniyle oluşan zarar Kat mülkiyeti kanunun Ek 1 maddesi kapsamında olup davalı sigortacının tacir olmasının yukarıda bahsedilen halefiyet ilkesi gereği öneminin bulunmadığı, uyuşmazlığın sigorta poliçesinden kaynaklanmadığı, Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılması gerektiği bu yönde de mahkememizce görevsizlik kararı verilmiş ise de görevsizlik ve yetkisilik kararları ile dosyanın aşama kaydedemediği, verilen tüm kararlarında istinaf edilmeden kesinleştiği en son ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2020/160 Esas, 2020/100 Karar ve 09/06/2020 tarihli kararı ile uyuşmazlığın TTK 1401. ve devamı maddelerinde düzenlenen sigorta hukukundan kaynaklandığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu, fakat davada kesin yetki halinin bulunmadığı ve yetki itirazında bulunmadığından yetkili Mahkemenin davanın ilk açıldığı mahkeme olan mahkememiz olan İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verildiği, yukarıda belirtildiği gibi Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olmakla birlikte ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesince doğrudan Mahkememizin yetkili olduğuna karar verildiği kararın kesinleştiği, mahkememiz görevsizlik kararından sonra karşılıklı görevsizlik durumunun da oluşmadığı gözetilerek mahkememizce yargılamaya devam edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamındaki icra dosyası, sigorta poliçesi, ibra protokolü, ... firması havale makbuzu, sigorta ödemesi, sigorta eksper raporu ,... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasına göre 21.01.2015 tarihinde davacının evinde meydana gelen yangın sonucu dava dışı sigortalı ...'ın evinde hasar oluştuğu ve davalı sigorta şirketince konut kasko sigortası kapsamında zararın karşılandığı anlaşılmıştır. Davacının taşınmazında başlayan yangın nedeniyle sorumlu olduğu, yangının kullanmakta olduğu ... marka buzdolabından çıkmasının davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, yangının vetsel marka buzdolabından çıkmış olması durumunun davacı ile ... arasındaki iç ilişkide önem arz edeceği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında davalı ve dava dışı sigortalının taraf olmadığı, alınan raporun davalı ve sigortalısını bağlamayacağı gibi bu dosyada alınan bilirkişi raporunun ayrıntı bir inceleme ve ölçüme dayanmadığı genel olarak hasar tespitinin yapıldığı, oysaki mahkememiz bilirkişi raporunda da esas alınan sigorta eskspertiz raporunun daha ayrıntılı düzenlendiği anlaşılmakla bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür. ... tarafından sigortalıdan alınan ibraname tarihinin 06.04.2015 tarihi olduğu ve ibranamede paranın ...'ın hesabına ( tarih kısmı boş bırakılarak) ödemenin yapıldığının belirtildiği oysa ödemenin daha sonra 10.04.2015 tarihinde yapıldığı, yine ibranamenin yalnızca ... ve ... ünvanlı şirketlere yönelik olduğu, davacının ibra edilmediği, ... ile dava dışı sigortalı arasında hukuki bir ilişkinin de olmadığı dolayısıyla Vestelin ibra edilmesinin davacıya başvuru hakkını engellemeyeceği gibi davacının da Vestele başvurusunu engelemeyeceği, davacının dava dilekçesinde de ... tarafından yapılan ödemenin sigorta kapsamı dışında kalan kısım olduğunun anlaşıldığının belirtildiği, yine bilirkişi tespiti ile de ... ekspetizi ile sigorta ekspertizinin birlikte hareket ettiklerinin ve sigorta kapsamı dışında kalan hasar bakımından ... ekspertizinin tespit yaptığı ve bu tutarında ödendiği hususları hep birlikte gözetildiğinde davacının sorumluluğunun devam ettiği kanaatine varılmakla davalının poliçe kapsamındaki hasara ilişkin 14.839,00 TL ödediği ve faiz turanın da 1.785,56 TL olduğu, takip tarihi itibariyle davacının davalıya rücudan kaynaklı toplam 16.624,56 TL borçlu olduğu anlaşıldığından davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 283,85-TL harcın mahsubu ile fazlaca alınan 203,15-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/04/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸