T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/618 Esas
KARAR NO:2021/810
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/03/2016
KARAR TARİHİ:07/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı ... Sigorta A.Ş ne ... nolu ZMM Trafik poliçesiyle sigortalı ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, 31/01/2015 tarihinde müvekkilinin adına kayıtlı ... plakalı araca asli ve tamamen kusurlu olarak çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracı 2011 Model ... ... marka ticari araç olduğunu, kazayla birlikte araçta oluşan hasarın yanında araç büyük bir değer de kaybettiğini, kaza sonrasında taraflarınca Sigorta Eksperi Makine Mühendisi bilirkişisinden 28/09/2015 tarihli rapor alındığını, raporda müvekkiline ait araçta 5.500,00 TL tutarında değer kaybı bedeli olduğu tespit edildiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin davalıdan tahsili için davayı açma zarureti hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 5.000,00 TL değer kaybı bedelinin 31/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava açtığı görüldü.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Değer kaybına ilişkin talepler dolaylı zarar niteliğinde olduğundan, KZMSS sigortası teminatı dışında kaldığını, karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3/m bendinde teminat dışında kalan haller sayılmış olduğunu, dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin de teminat dışında kaldığının açıkça belirtildiğini, Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi başlıklı 2.1. Maddesinde Sigortacı hak sahibinin kaza veya zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde tazminatı hak sahibine öder hükmünün düzenlendiğini, ancak somut olayda değer kaybı talebi ihbar edilmediği gibi sözü edilen düzenleme uyarınca kaza veya zararın tespit dilebilmesi için gerekli tüm belgeler, müvekkil sigorta şirketine henüz sunulmadığını, bu durumda somut olayda alacağı muacceliyetinden ve müvekkil şirketin mütemerrüt olduğundan bahsedilemeyeceğini, davacı yan dava dilekçesi ile avans faiz talebinde bulunduğunu, davacının bu talebi de mesnetsiz olduğunu, söz konusu olayın işleten açısından açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğunu, müvekkil şirketin de yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ise ancak yasal faizin talep edilebileceğini, 31/01/2015 tarihinden itibaren avans faiz istemlerinin her durumda reddi gerektiğini, davaya konu değer kaybına ilişkin talepler KZMS sigortası teminatı dışında olduğundan davanın reddini, davacı tarafın kaza tarihinden itibaren avans taleplerinin reddini, yapılacak yargılamada sınırlı sorumluluk ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her durumda gözetilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karış tarafa yükletilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Mahkememizin 2016/311 esas ve 2018/491 karar numaralı ilamı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 27/10/2020 tarih ve 2018/3627-2020/3807 esas-karar numaralı ilamı ile kaldırılarakmahkememizin yukarıdaki esas numarasını almıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava trafik kazasından kaynaklı olarak araçta oluşan değer kaybının tahsiline ilişkindir.
Trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davaları, 2918 sayılı KTK'nın 85 v.d. maddelerinde düzenlenen tehlike sorumluluğu ve 6098 sayılı TBK'nun 49 vd. maddelerinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklı kusur sorumluluğudur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 91/1'inci maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Aynı Kanunun 85/1'inci maddesinde; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı belirtilmiş, anılan Kanununun 85'inci maddesinin son fıkrasında maddesinde ise,“ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. İşleten ile davalı sigortalının sorumluluğu paraleldir ve işleten ve teşebbüs sahibi sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı yasanın işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, sorumluluktan kurtulması veya sorumluluğun azaltılması başlıklı 86. maddesi ''İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.'' hükmünü içerir. Bu nedenle zarara sebep kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan meydana geldiğini ispat yükü davalıda olmasına karşın, meydana gelen zararın miktarını ispat külfeti zarar görendedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, ZMMS zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edecektir.
Taraflar arasındaki ihtilaf, tarafların vaki kazadaki değer kaybına esas kusur oranı ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve aracın kaza öncesi durumuna göre değer kaybının olup olmayacağı ve değer kaybından davalının sorumlu olup olmayacağı noktalarındadır.
Mahkememizin 016/311 esas ve ... karar numaralı ilamı ile '' 31/01/2015 tarihinde ...'nin sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde KTK ZMMS sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın ... plakalı davacı adına kayıtlı araca çarpması sonucu meydana gelen kazada davalıya sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğu, diğer sürücünün kusursuz olduğu tespit edilmiş ve bu kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı talep edilmiş ise de denetime elverişli alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere dava konusu ... plakalı ... marka ... ... (...) tipi 2011 model aracın, daha önceki kazaları ve ağır hasar kaydı nedeniyle fabrikasyon orjinalliğinin bozulmuş olduğu, dava konusu kaza sonucu yapılan onarımının ağır hasar kaydı bulunan aracın piyasa rayicini düşürmesi mümkün olmadığından talep konusu kaza ile ilgili olarak bir değer kaybı oluşmayacağı anlaşılmakla davanın reddine'' karar verildiği görülmüştür.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 27/10/2020 tarih ve 2018/3627-2020/3807 esas-karar numaralı ilamı ''Mahkemece, hükme bilirkişi heyet ek raporunda aracın daha önceki ağır hasar kaydı nedeniyle yeniden değer kaybı oluşmayacağı belirtilmiş olup aracın önceki hasar kayıt dosyaları dosya içerisine alınmadan değerlendirme yapılarak karar verilmiştir. O halde mahkemece, öncelikli olarak davacı aracın daha önce karıştığı kazalarda oluşan eski hasar dosyalarının , araç muayene kayıtlarının celbi sağlanarak araç değer kaybı konusunda hesap yapmaya ehil, ... gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek hasar konularında uzman bilirkişi (makina mühendisi) veya bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamına göre; davacı aracının daha önceki tarihlerde karıştığı kazalar nedeniyle eski hasarının bulunduğu da gözetilerek, bu hasarların derecesi, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği, hasar bölgeleri vs. gibi hususlara göre, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasında fark olup olmayacağı belirlenerek, bu hususlarda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. '' denilerek mahkememiz ilamının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı gereği ... ve Sigorta Bilgi ve Gözetim merkezinden araçla ilgili bilgi ve belgeler celbedildikten sanra bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce alınan 09/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Kusur Yönünden ....'' (Trafik içerisinde ayni yol güzergahında bulunan herharıgi bir araca, önünde seyreden ve aniden duran araca ve kırmızı ışıkta durmakta olan araca arkadarı çarpmaları halinde trafik kazasının asli kusurlu rolü üstlenirler) ... plakalı araç K.Y.T.K. 56/1-c öndeki araca arkadan çarpma fiilini gerçekleştirarek %,100 kusurlu olmaktadır. %100 kusurlu olduğu dosyada bulunan Tramer kaydından anlaşılmaktadır. Kaza Tespit tutanağı sonuç kusur bilgileri içerisinde de görüldüğü üzere ... plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda izah edilen nedenler doğrultusunda ... plakalı araç K.Y.T.K. 56/1-c öndeki araca arkadan çarpma fiilini gerçekleştire ... plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğu görüşüne varılmıştır.... plakalı araç%0 Kusursuzdur. ... TC YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİNİN 27.01.2016 tarih ve 2015/1245 Esas ve 2016/1045 KARARI DEĞER KAYBI hesaplamasında “Değer kaybı mahkemece aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa — rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedelleri arasındaki farka göre değer kaybının yaniden hesaplanması gerekmektedir'şeklinde hüküm kurulmuştur.
Hasarlı Araç Bilgileri: Araç markası :... ...
Araç modeli 2011
Araç Yaşı 14 yaşında (kaza tarihinde)
Kaza tarihindeki KM 1104381 KM
Kaza geçmişi(kaza öncesi): 7 adet kazası mevcut (tümü kısmi hasarlı)
Kaza tarihinde hasar değeri : 4.336,00 TL
Kaza tarihinde hasar durumu: Kısmi hasarlı
Bilgiler dosyada bulunan 29/06/2021 tarih ... ... sayılı
SİGORTA BİLGİ ve GÖZETLEME MERKEZİ Belgesinden alınmıştır.
Kaza öncesi 2.el değeri — :
2015 yılında 2011 model kasko değeri :50.076,00 TL
2015 yılında 2011 madel sahibinden com ilan değeri: 51.500,00 TL
2015 yılı raiç değer 50.000,00 TL olduğu değerlendirilmiştir
Kaza sonrası 2. eldeğeri :
Kaza tarihindeki hasar değeri göz önüne alındığında 47.000,TL
2015 yılı kaza sonrası 2. el raiç değeri 47.000,00 TL olarak
değerlendirilmiştir
TC YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİNİN 27.01.2016 tarih ve 2015/1245 E ve 2016/1045 KARARI DEĞER KAYBI hesaplamasına göre; Aracın modeli, markası, özellikleri, yapılar değişim işlemleri, kilometresi, değişim tarihindeki yaşı, dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracırı değişim öncesi hasarsız ikinci el piyasa raic değeri ile değişim meydana geldikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedelleri arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanarak, Kaza öncesi dasyada bulunan değerlendirmeye göre 50.000 TL ,Kaza sonrası piyasa rayiç bedeli 47.000 TL olduğu değerlendirilerek; Değer kaybı : 50.000,00 TL- 47.000,00 TL - 3.000,00TL olarak hesap edilmiştir.'' Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; 31.01.2015 tarihinde dava dışı ... idaresindeki ... plakalı sigortalı araç ile ...otoyolunun ...'dan ... istikametine gidiş yan yolunun ... mevkinde seyir halinde ikeri ön kısmı ile ... plakalı aracın arka kısmına çarpması şeklinde gerçekleştiği mahkememizce de kabul edilen kazada, kaza tespit tutanağı, poliçe ve dosya kapsamına göre mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının sigortalısı ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu, davaya konu kazadan önceki 7 adet kazanın kısmi hasar olduğu, hasar tutarının 4.336,00 TL olduğu, aracın modeli, markası, özellikleri, yapılar değişim işlemleri, kilometresi, değişim tarihindeki yaşı, dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracırı değişim öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile değişimden sonraki ikinci el piyasa rayiç bedelleri arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanarak, aracın kaza öncesi 50.000 TL ,Kaza sonrası piyasa rayiç bedeli 47.000 TL olduğu, değer kaybının 3.000,00 TL olduğu yönündeki raporun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğunu ZMMS zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, kazadan kaynaklı değer kaybından davalının sorumlu olacağı değerlendirilerek davacının davasının kısmen kabulü ile bilirkişi raporu ile tespit edilen 3.000,00 TL değer kaybı maddi tazminatının dava tarihi olan 28.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile 3.000,00 TL değer kaybı maddi tazminatının dava tarihi olan 28.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 204,93 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile eksik alınan bakiye 119,54 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınmasına,
3-Davacının yatırmış olduğu 85,39 TL peşin harç ve 29,20 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 114,59 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 2.624,20 TL yargılama masrafının ret ve kabul oranına göre 1.574,52 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti kabul edilen alacağı geçemeyeceğinden 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti reddedilen tutarı geçemeyeceğinden 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine.
8- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır