T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/634 Esas
KARAR NO:2022/254
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/11/2020
KARAR TARİHİ:12/04/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ... Ltd Şti’ nin ... Belediye Başkanlığı’ndan cari hesap alacağının olduğunu, davacının girdiği nakit sıkıntısını aşmak için işbu alacağından bir kısmını davalıya temlik etmek üzere davalı finans şirketi ile irtibata geçtiğini, davacı şirket ile davalı arasında netice olarak bir hukuki/ticari ilişki kurulduğunu, davacı şirket ... Belediye Başkanlığı nezdindeki 891.377,13 TL alacağını ... Noterliği’nin 07.08.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesiyle davalıya devir ve temlik ettiğini, temlike konu ödemenin vade tarihinin 04.01.2018 olduğunu, temlik edilen tutarın 625.000 TL sını davacı şirketin hesabına 09.08.2017 tarihinde davalı tarafından havale edildiğini, temlik edilen tutardan 266.377,13 TL’ lik kısmı ise davalı uhdesinde teminat/komisyon olarak tutulduğunu, bahse konu temlik işlemi temlik borçlusu ... Belediyesi tarafından da onaylanmış ve taraflarca kararlaştırılan vadede davalıya ödeme yapılacağı kabul ve taahhüt edildiğini, taraflar arasında hukuki/ticari ilişki kapsamında ... Belediye Başkanlığı’ nın borcu ödeyeceği vade tarihi olan 04.01.2018 tarihine kadarki vade farkının davacı şirkete ait olduğunun kabul edildiğini, davacı şirket tarafından davalıya faiz ve BSMV olarak 62.402,00 TL ve faktöring işlemi komisyon bedeli olarak ve BSMV olarak 3.282,00 TL daha ödendiği, ... Belediye Başkanlığı temlik işlemine konu bedeli vade tarihinde ödememesi üzerine davalı tarafça ... Belediye Başkanlığı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ... Belediye Başkanlığından 359.281,05 TL tahsil edildiğini, Davacı davalı ile hukuki/ticari ilişki kurulurken 3.000.000 TL bedelli vade tarihi boş bırakılmış ve tanzim tarihi 08.08.2017 olan bir adet teminat belgesi verildiğini, davalı tarafça işbu teminat belgesindeki boş vade kısmı 18.06.2020 olarak davacıların rızası hilafına ve taraflar arasındaki hukuki/ticari ilişkiye aykırı olacak bir biçimde doldurulduğunu ve sonrasında 07.07.2020 tarihinde ....İcra Müdürlüğü’ nün... Esas sayılı dosyası ile davacılar aleyhine ihtiyati haczi de kapsayacak şekilde icra takibi başlatıldığını, davalı davalı Faktöring şirketinin haksız ve hukuka aykırı bir takip başlattığı, takip konusu senedin vade tarihinin sonradan doldurulması ve sözleşmeye aykırı doldurulması nedeniyle geçersiz olduğunu, belirterek şimdilik 10.000,00 TL yönünden borçlu olmadıklarının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Davalı ile davacılar arasında 08.08.2017 tarihli faktöring işlemi yapıldığı, anılan faktöring işlemine istinaden... Ltd Şti’ nin ... Belediyesi’ nden olan 891.377,13 TL alacağı davalı şirkete temlik edildiği, alacak fatura ile tevsik edildiği, neticede davacı şirkete 625.000,00 TL finansman sağlandığı, Faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik’ in 8/III hükmüne istinaden faktöring şirketlerin, müşterilerinden ek teminat mahiyetinde olmak üzere, temlik alınan fatura veya benzeri belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi ve diğer senetleri alabilmesine imkan tanındığı, faktöring işlemine teminat olmak üzere takip konusu munzam senet alındığı ve faktöring mevzuatına uygun şekilde muhasebeleştirildiği, söz konusu senet ile ilgili ek finansman sağlanmadığı temlik alınan alacağın vadesinde ödenmediği, Davalı şirket faktöring işlemi ile temlik aldığı alacağı vadesinde tahsil edilemediği, munzam senet, faktöring mevzuatı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak işleme konulduğu, Gerek davacı müşteri, gerekse temlik edilen alacağın borçlusu olan ... Belediye Başkanlığı ile alacağın tasfiyesi hususunda uzlaşı sağlanamaması üzerine, davacılara, ... 48.Noterliğinin 25.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedilerek hesaplarının kat edildiği, 25.06.2020 tarihi itibariyle toplam 729.046,58 TL alacağın ödenmesi gerektiği ihtar edildiği, ihtarname ekinde hesap ekstresi de tebliğ edildiği, buna rağmen davacılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından, davacılar aleyhine ....İcra Müdürlüğü’ nün... Esas sayılı dosyası marifeti ile icra takibine icra takibine geçildiği, anılan takibin dayanağını, davacılar tarafından davalı şirkete verilen 3.000.000 TL bedelli, munzam senet oluşturduğu, işbu takip daha önce ... Belediye Başkanlığı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası marifetiyle başlatılan icra takibi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla açıldığı, Davacı senedin vade tarihi boş olarak düzenlenerek sonradan doldurulduğunu ispat edemediğini belirterek davanın reddini, asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İcra takibine konu edilen ve faktoring sözleşmesi kapsamında verilen senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemidir.
....İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; davalı ... A.Ş. tarafından ... Belediye Başkanlığı aleyhine 891.377,13 TL asıl alacak 209,86 TL ihtar masrafı,10.954,97 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 902.541,96 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı temlik edilen fatura dayalı olarak takip başlatıldığı görülmüştür.
....İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; davalı ... A.Ş. tarafından davacılar aleyhine 729,046,58 TL asıl alacak, 1.110,97 TL ihtar masrafı,2.187,14 TL %0,30 komisyon,755,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 153,30 TL İhtiyati haczi gideri olmak üzere toplam 733,252,99 TL üzerinden dava konusu 08.08.2017 keşide tarihli,18.06.2020 vade tarihli 3.000.000,00 TL'lik bono ile kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür.
Dava konusu 08.08.2017 keşide tarihli, 18.06.2020 vade tarihli, 3.000.000,00 TL'lik bono incelendiğinde; davacı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin düzenleyen olduğu, davacılar ... ve ...'in ayrı ayrı kefelet türünü müteselsil, kefalet tarihini 08.08.2017, ve adresi yazmak suretiyle imzaladıkları görülmüştür.
... Noterliğinin 07.08.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile ... belediye Başkanlığında olan 891.337,13 TL alacağın davalıya davacı şirket tarafından temlik edildiği görüldü.
... 48.Noterliği 25.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; Sözleşmenin feshedilerek hesaplarının kat edildiği, 25.06.2020 tarihi itibariyle toplam 729.046,58 TL alacağın ödenmesi gerektiği ihtar edildiği görüldü.
Taraflarca akdedilen faktoring sözleşmesi incelendiğinde;
Davacı şirketin asıl borçlu, diğer davacıların ise müteselsil kefil olduğu sözleşme ve kefalet limitinin 3.000.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Sözleşmenin II/5 maddesinde alacak ve feriler için teminat ve ek teminatın düzenlendiği ,II/6 maddesinde devredilen alacağın varlığının ve ödeneceğinin garanti edildiği ve her ne sebeple olursa olsun ödenmemesi halinde ferileri ile birlikte derhal ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.
Sözleşmenin II/13- maddesinde müsşterinin tamamen yada kısmen ödenmemiş alacaklarının borçlularına karşı dava açılmış ya da takibe geçilmiş olması, kendisine sağlanmış finansmanın, tahakkuk etmiş, faktöring ücreti, faiz, masraf ve komisyon alacaklarının faktöre iadesi, ödenmesi talebinin, takip ya da davanın sonucuna ertelenmesi anlamını taşımayacağı faktörün tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, alacakları için müşteriden derhal ödeme talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
Sözleşmenin IV/3 maddesinde sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi halinde de müşterinin mevcut bilcümle borçları ve ferilerinin muaccel olacağı ve müşterinin alınmış fakat kapatılmamış finansmanı, faktöring ücreti, masraf, faiz gibi ferileri ile birlikte derhal iade etmekle yükümlü olduğu, müşteri ayrıca işbu sözleşme uyarınca tahakkuk etmiş sair borçlarını da derhal nakden ödemek mecburiyetinde olduğu, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müşterinin bilcümle teminatlarını ayrı ayrı ya da birlikte nakde tahvil ve Türk Borçlar Kanunu” nda öngörülen hallerde müteselsil kefilleri de birlikte takip hakkının olduğu bu halde gerek müşteri gerekse müteselsil kefiller mükerrerlik iddiasında bulunamayacakları düzenlenmiştir.
Sözleşmenin VI/7 maddesinde Müşteri veya herhangi bir borçlu, faktör' e vadelerinde ödeme yapmadığı veya borç muaccel olduğu takdirde müşteri, ayrıca bir ihtara, ihbara, meyil tayinine ihtiyaç olmaksızın kendiliğinden temerrüdün oluşacağının ve faizin düzenlendiği görülmüştür.
VI/11 maddesinde faktörün alacağın teminatını teşkil ettirmek üzere verilen teminatları nakte çevirmek veya borçluya müracaat etmeksizin müşteri veya kefillere TBK hükümlerine göre ayrı ayrı veya birlikte müracaat edebileceği düzenlenmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacıya ait 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait yasal defterler sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olsa da, yasal defterlere işlenen muhasebe kayıtları gerçeği yansıtmadığı, Davalıya ait 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davacı ile davalı arasında 08.08.2017 tarihli Faktöring Sözleşmesinin var olduğu, Taraflar arasında var ve ihtilafsız olan Faktöring Sözleşmesinin madde 6/1 hükmüne istinaden davalı şirketin defter ve belgelerinin kesin delil olduğu, Davalı ... A.Ş.’ nin davacı ... Ltd Şti’ nden 04.01.2018 tarihi itibariyle 625.393,01 TL ALACAKLI olduğu, davacı şirketin bu aşamaya kadar sadece tahakkuk eden faiz ve BSMV’ lerini ödediği, davacının dava dilekçesinde de iddiasının faiz komisyonun dışında herhangi ödemenin yapılmadığının özellikle belirtildiği, Davalı ... A.Ş.’ nin davacı ... Ltd Şti’ nden 20.11.2020 dava tarihi itibariyle 737.143,06 TL ALACAKLI olduğu, 31.01.2018 tarihinden 25.06.2020 hesap kat tarihine kadar olan süredeki faiz ve komisyon toplam tutarının 452.148,97 TL olduğu, bunun 359.281,05 TL sinin ... Belediyesinden tahsil edildiği, faiz ve komisyon borcu olarak (452.148,97-359.281,05= 92.867,92 TL var olduğu, dolayısıyla davalı ... A.Ş. nin alacağı olan 737.143,06 TL den davacıya ödenen 625.000,00 TL düşüldüğünde (737.143,06-625.000,00=112.143,06) 112.143,06 TL ana paranın dışında faiz, komisyon ve yapılan masraflardan alacağının var olduğu, davacının dava dilekçesinde de ... Belediyesinden tahsil edilen olarak 359.291,05 TL tahsil edildiğinin beyanı olduğu, davalının yasal defterlerine kayıt ettiğitahsil edilen paraların toplamının 359.281,05 TL ile birbirlerini teyit ettiği, Davacı tarafın kredi ilişkisinden kaynaklanan temerrüt faizinden dava dışı ... Belediye Bakanlığı’nın sorumlu olması gerektiği yönündeki iddialarının, taraflarar asındaki sözleşme ilişkisi ile uyumlu olmadığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosya kapsamı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesi, bono, icra dosyaları, temlik senedine göre düzenlenen bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür. Davacılar tarafından her ne kadar takip konusu senedin vadesinin sonradan yazıldığı bu nedenle de geçersiz olduğu iddia edilmiş ise de, sadece imza edilmek ve diğer kısımlar boş bırakılmak suretiyle açığa senette düzenlenebileceği gibi, vade tarihinin sonradan ve anlaşmaya aykırı olarak yazıldığı iddiasının davacılar tarafından ispat edilmesi gerektiği bu yönde bir ispatın bulunmadığı, takip konusu bononun zorunlu tüm unsurları içerdiği görülmüştür. Davacı şirket kayıtlarında davacı ... Ltd Şti” nin Davalı ... A.Ş. ne 31.12.2020 tarihi itibariyle 171.056,44 TL borçlu olduğu, bunun nedeninin hesap kat tarihine kadar faiz ve komisyonun devam ettiği halde yasal kayıtlara bu faiz ve komisyonun işlenmediğinin bu nedenle de muhasebe kayıtları gerçeği yansıtmadığının bilirkişi raporu ile de tespit edildiği, davacıların faiz ve ferilere itirazının miktar ve oran bakımından olmadığı temlik edilen alacağın tahsil edilememesinin davalının kendi kusuru olduğundan bahisle sorumluluğun bulunmadığının iddia edildiği oysaki taraflarca imzalanan sözleşmenin II/6,II/13,IV/3,VI/7VI/11 maddelerinde temlik edilen alacağın ödeneceğinin garanti edildiği ve ödenmemesi halinde tüm faiz ve ferilerle birlikte derhal ödeneceğinin, fatura borçlusuna takip ve dava açılmasının davacıları takip ve dava hakkını ortadan kaldırmadığı ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip ve dava hakkının bulunduğunun açıkça yazıldığı dolaysıyla temlik edilen alacağın ödenmemesinden davacıların sorumlu olduğu, temlik edilen alacağın zamanında ödenmediği ve takip konusu bononun da ihtar tutarı kadar ve temlik nedeniyle ... Belediyesi aleyhine açılan ....İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takip konusu edildiği, bilirkişi raporu ile özetlenen cari ilişkide hesap kat tarihinden takip tarihine kadar herhangi bir ödemenin olmadığının görüldüğü, davacının takip konusu bono tutarı üzerinde 737.143,06 TL borçlu olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, hususları hep birlikte değerlendirildiği ispat edilemeyen davanın reddine, davacıların dava açmakta kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden davacılar aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davasının reddine,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 170,78-TL harcın mahsubu fazlaca alınan 90,08-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tamamının, davacılardan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, davacı asil ... ve davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer davacıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/04/2022
Katip ...
Hakim ...