T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/661 Esas
KARAR NO:2022/999
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:03/11/2014
KARAR TARİHİ:13/12/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20/04/2014 tarihinde dava dışı araç sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki bulunan tescilsiz motosikleti ile ... yolu üzerinde seyir halinde eken yol kenarında park halinde bulunan ... plaka sayılı aracın sol arka kısmına çarpması sonucunda motosiklette yolucu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını , Müvekkilinin kaza tarihinde 15 yaşında olduğunu kaza sonrasında sağ bacağında kırıktan dolayı hareket kısıtlığı meydana geldiğini , kaza sonucunda yaralanan müvekkili için 3.000 TL maddi tazminat kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... hesabı yönetmeliğine göre motorlu bisikletlerin kullanmasından ileri gelen zararların hesaptan karşılanmayacağını, dava konusu olayda hatır taşımasını söz konusu olduğunu , bu nedenle davanın davlı kuruma yöneltilmesinin mümkün olmadığını , yeni yasa kapsamında davlı kurumun sorumluğunun sona erdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla maluliyet oranının ispatlanması gerektiğini, dava konusu trafik kazasında davacının bu nedenle davanın reddi gerektiğini ,kusur durumu ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun da tespit edilmesi gerektiğini , davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığınını tespit edilmesi gerektiğini , kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı kurumun sorumluğunun doğması halinde kaza tarihi itibariyle ZMMS teminat limiti ve kusur oranıyla sınırlı olduğunu , faiz isteminin , faiz başlangıç tarihinin ve yargılama gideri isteminin haksız ve hukuka aykırı olduğun beyan ederek davanın reddine , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ile cevap verdiği anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE:
.... Asliye Hukuk Mahkemesi 19/08/2018 Tarih ... K. Sayılı ilamında " HMK.nun 114/c maddesi gereğince görev, dava şartı olup, aynı yasanın 115. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle ... Hesabı aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir. Sigorta Hukuku dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup TTK'nun 4. maddesi uyarınca bu yasadan doğan uyuşmazlıkların ticari dava sayılacağı belirtilmiştir. TTK'nun 5/3 maddesi uyarınca ticaret mahkemeleri ile genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev uyuşmazlığı olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlık her ne kadar haksız eyleme dayalı ise de davalının sorumluluğu sigorta hukukundan kaynaklandığından davanın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği düşünülmekle mahkememizin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." kararı verilerek dosyanın mahkememize gelerek ... Es numarayı almış ve yargılama bu dosya üzerinden devam olunduğu görüldü.
Mahkememizin ... ve 08/05/2018 tarihli kararı ile "... plaka sayılı aracın sigortacısı bulunmadığından ... hesabına karşı husumet yöneltildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın davacının maluliyet oranı, araç sürücülerinin kusurları, davacı tarafından talep edilen tazminattan davalının sorumluluğu ve tazminat miktarı hususunda olduğu, yapılan ve hüküm kurmaya elverişli olduğu mahkemece değerlendirilen bilirkişi raporlarına göre davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının 30.228,31 TL olup davacının ıslah ile artırtığı talebinin 27.245,47 TL olduğu, emsal nitelikteki yargıtay kararlarıda gözetildiğinde talep edilebilecek tazminat miktarı olan 30.228,31 TL den Yargıtayın Kararlı İçtihatları gereği %20 oranında indirim yapıldığından davacının talep edebileceği miktarın 24.182,65 TL olduğu, miktarında ıslah ile artırılan değerin daha altında olduğu anlaşıldığından bu miktara hükmedilmesi gerekeceği, dosya kapsamında bulunan yaralananın beyanı, sürücü ve motor sahibi ile yaralananın anne ve babasının beyanı gözetildiğnide, davacının arkadaşının motorsikleti ile karşılıksız olarak yolcu olarak taşındığı sırada kazanın meydana gelmesi gözetildiğinde taşımanın hatır taşıması olduğu ve bu nedenle indirim yapılması gerekeceği, kaza tespit tutanağındaki saptamalara göre davaya konu araç motosiklet olup aracın ZMMS olmadığından davalı ... hesabının meydana gelen maddi zarardan sorumlu olduğu sonuç ve vicdanı kanaatine varılarak davacının davasının artırılmış bedel üzerinden kısmen kabulüne,.." şeklinde karar verildiği görüldü.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2018/2359 Esas, 2020/3663 Karar ve 11/11/2020 tarihli kararı ile "ehliyetiz olduğunu bildiği kişinin aracına binmek şeklindeki fiille ilgili değerlendirme yapılmaması, hatalı olarak geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin derecesi ve niteliğine göre, askerliğe engel teşkil edip etmeyeceğinin (maluliyet raporu eklenerek yazılacak yazı ile) ilgili askerlik şubesinden sorulması; ondan sonra alınacak cevaba göre ondan sonra askerlikte geçireceği sürede efor tazminatı verilip verilmeyeceği tartışılarak davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bunun yapılmamış olması nedenleriyle belirtilen şekilde araştırma, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması hali HMK.m. 353/1-a/6 hükmü kapsamındaki hali oluşturacağından davalı vekilinin bu yönlere ilişen istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiği.." belirtilerek kararın kaldırıldığı gömrülmüştür.
Dosyanın Mahkememize geldiği, 2020/661 Esas sıra numarasına kaydı yapıldığı ve yargılamaya devam olunduğu görüldü.
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi zararların tahsili istemidir..
BAM kaldırma kararı sonrasında Mahkememizce alınana bilirkişi raporunda sonuç olarak; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’ nin 11/11/2020 tarihli 2018/2359 Esas ve 2020/3663 Karar nolu kaldırma kararı kapsamında değerlendirme yapılarak yeniden hesaplama yapıldığı, Her ne kadar BAM kararında davacı ...’ ın kaza tarihinde 14 yaşında olması nedeniyle gelir getirecek işte çalışmasının söz konusu olmayacağı ve bu kapsamda da geçici iş göremez olduğu dönemde mahrum kaldığı bir kazançtan bahsedilemeyeceği belirtilmiş olsa da; günlük hayattaki ihtiyaçlarında daha fazla efor harcayacağından ‘‘efor kaybı’’ nın karşılığı olarak gelir elde etmediği bu dönemde AGİ’ siz net asgari ücretler esas alınarak hesaplama yapılması Yargıtay’ ın bu konudaki yerleşik içtihatları arasında olması nedeniyle; takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere; davacının gelir etmediği dönemler için ‘‘efor kaybı’’ nın karşılığı olarak AGİ’ siz net asgari ücretler esas alınarak hesaplandığı, T.C. Miili Savunma Bakanlığı Askerlama Genel Müdürlüğü ... Askerlik Şubesi Başkanlığı' nca tanzim edilen 15/06/2021 tarihli yazı cevabı ile davacı ...' ın 30 Eylül 2020 tarihinde askere sevk edildiğinin, askerlik hizmeti sırasında almış olduğu herhangi bir raporun bulunmadığı, 30 Mart 2021 tarihinde terhis olduğunun tespit edildiği, Yargıtay’ ın bu konudaki yerleşik içtihatları kapsamında kişi askerde olacağı süre boyunca her ne kadar gelir elde edemeyecek ise de askerlik döneminin pasif dönem kabul edilmesi ve ‘‘efor kaybı’’ nın karşılığı olarak bu dönemin AGİ’ siz net asgari ücretler esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğinden davacı ...' ın 21 yaşında 6 ay askere gittiği görülmüş olmakla; davacının (21) yaşında askere gittiği ve askerde olduğu (6) aylık süre boyunca gelir elde edemeyecek olması nedeni ile efor kaybının karşılığı olarak askerlik süresinin, AGİ’ siz net asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığı, Yargıtay 17. HD. 2020/2598 E. sayılı dosyasından verdiği 2021/34 K. nolu ve 14/01/2021 günlü ilamında özetle ..Dairemizce de 2020 Aralık ayı itibariyle tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 Tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. denilmekle işbu ek raporda davacının yaşam süresinin TRH 2010 Tablosu esas alınarak belirlendiği, Yargıtay’ ın yerleşik içtihatlarına ve tazminat hesap ilkelerine göre; artan asgari ücret miktarları gözetilerek hüküm tarihine en yakın tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinden Bilirkişi Heyet Raporu 2016 yılına ait olmakla, 01/01/2021 tarihinden itibaren asgari ücret miktarında artış olduğundan ve güncel bir hesaplama yapılması gerektiğinden, işbu 2. ek raporda 2021 yılı asgari ücret tutarları dikkate alınarak güncel hesaplama yapıldığı, Her ne kadar kök raporda müterafik kusur değerlendirmesi yapılmamış olsada; davacı ..., bilerek kask takmadan araca binerek kendi can güvenliğini tehlikeye atmış olmakla kendi yaralanması olayında müterafik kusurlu olduğundan, takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı için yukarıda hesaplanan toplam tazminat miktarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, Davacı ...; davalı ... sorumluluğunda olan tescilsiz motosiklette yolcu konumunda bulunmakla, arkadaşı tarafından bir ücret karşılığı olmaksızın hatır için taşındığı sırada meydana gelen trafik kazasında yaralandığından, Yargıtay’ ın benimsediği uygulama doğrultusunda somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, ancak bu konuda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Davacı ...' ın meslekte kazanma gücü/efor kaybına ait toplam maddi zararının 66.271,18 TL (4.759,17 TL Geçici İş Göremezlik Tazminatı + 61.512,01 TL Sürekli İş Göremezlik Tazminatı) olduğu, Sayın Mahkemece işbu tazminat miktarından Hatır Taşıması İndirimi ve Müterafik Kusur İndirimi yapılmasına kanaat getirilmesi halinde ise Davacının toplam maddi zararının 39.762,70 TL olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Tarafların bilirkişi raporuna itirazı üzerine BAM kaldırma kararı öncesi hesap yöntem ve verilerine sadık kalınarak ve önceki rapor tarihi dikkate alınarak yeniden ek rapor tanzim edilmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’ nin 11/11/2020 tarihli 2018/2359 Esas ve 2020/3663 Karar nolu kaldırma kararı kapsamında değerlendirme yapılarak yeniden hesaplama yapıldığı, Sayın Mahkemenin, 27/09/2022 günlü celsesinin 1 nolu ara kararı ile … BAM kaldırma kararı öncesi hesap yöntem ve verilerine sadık kalınarak önceki raporun sunulduğu tarih dikkate alınarak hesap yapılması için EK RAPOR düzenlenmesinin istenmesine karar verdiğinden işbu 3. Ek raporda kök raporun sunulduğu 2016 yılı verileri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, Sayın Mahkeme 27/09/2022 günlü celsesinin 1 nolu ara kararı ile BAM kaldırma kararı dikkate alınarak ….EK RAPOR düzenlenmesinin istenmesine karar verdiğinden işbu 3. Ek rapordaki hesaplamanın davacının fiilen çalışmaya başlayacağı 18 yaşından (16/12/2017) itibaren yapıldığı, 2. ek raporun tanziminden sonra dosyaya sunulan... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü’ nün 18/02/2022 tarihli yazı cevabından; Dava dışı sürücü ...’ nun kaza tarihinde ehliyetinin olmadığı tespit edildiğinden davacının ehliyetsiz sürücünün aracına binmekle müterafik kusurunun bulunduğu, bu halde takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı için yukarıda hesaplanan toplam tazminat miktarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, Davacı ...; davalı ... sorumluluğunda olan tescilsiz motosiklette yolcu konumunda bulunmakla, arkadaşı tarafından bir ücret karşılığı olmaksızın hatır için taşındığı sırada meydana gelen trafik kazasında yaralandığından, Yargıtay’ ın benimsediği uygulama doğrultusunda somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, ancak bu konuda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Davacı ...' ın 18 yaşına girdiği tarihten itibaren toplam maddi zararının 23.498,74 TL olduğu, Sayın Mahkemece işbu tazminat miktarından Hatır Taşıması İndirimi ve Müterafik Kusur İndirimi yapılmasına kanaat getirilmesi halinde ise Davacının toplam maddi zararının 14.099,24 TL olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Meydana gelen kazada yolcu konumunda olan davacının kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı,...Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü’ nün 18/02/2022 tarihli yazı cevabından dava dışı sürücü ...’ nun kaza tarihinde ehliyetinin olmadığı ve 15 yaşında olduğu, davacının, sürücünün arkadaşı olduğu, sürücünün yaşını ve ehliyeti olmadığını bilebilecek konumda olduğu bu nedenle hesaplanan tazminattan %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, davacının yaralanmasının baş bölgesinde olmadığı bu nedenle de kask takmamasının sonuca etkili olmadığı, dizlik takılması konusunda yasal bir zorunluluk olmadığı, bu bakımdan hesaplanan tazminattan indirim yapılmadığı, davacının arkadaşının kullandığı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada kazanın meydana geldiği, taşımanın hatır taşıması olduğunun BAM kaldırma kararı öncesinde mahkememizce verilen kararda kabul edildiği, davacının kararı istinaf etmediği, hatır taşıması nedeniyle hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapılması gerektiği, T.C. Miili Savunma Bakanlığı Askerlama Genel Müdürlüğü ... Askerlik Şubesi Başkanlığı'nın 15/06/2021 tarihli müzekkere cevabından davacının raporsuz olarak askerliğe alındığı ve askerlik hizmetini tamamladığının anlaşıldığı, askerlik döneminin pasif dönem kabul edilmesi ve ‘‘efor kaybı’’ nın karşılığı olarak bu dönemin AGİ’ siz net asgari ücretler esas alınarak hesap yapıldığı, davacı tarafın ek raporda 18 yaşına kadar olan dönemin hesaplama dışı bırakılmasına açık bir itirazının olmadığı, davacının kaza tarihinde henüz 14 yaşında olduğu geçici iş göremezlik sürecinde gelir getirecek bir işte çalıştığının ispat edilemediği, hususları dikkate alınarak usulü kazanılmış haklar gözetilerek bilirkişi raporu ile tespit edilen toplam 23.498,74 TL kalıcı iş göremezlik tazminatından %20 hatır taşıması, sürücünün yaşını ve ehliyetiz olduğunu bilebilecek durumda olunması nedeniyle %20 müterafik kusur indirimi yapılarak, takdiri indirimler dikkate alınmadan davacının ıslah dilekçesi ile talep ettiği 27.205,47 TL ile ile bilirkişi hesabı arasındaki fark olan 3.706,73 TL üzerinden davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilerek, davacının kalıcı iş göremezlik maddi tazminatına yönelik davasının kısmen kabulü ile 14.099,24 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik davasının reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının kalıcı iş göremezlik maddi tazminatına yönelik davasının kısmen kabulü ile 14.099,24 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının geçici iş göremezlik tazminatına yönelik davasının reddine,
3-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 963,11-TL harçtan peşin alınan 108,20-TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 854,91-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 3.706,73-TL vekalet ücretinin, davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 25,20-TL başvurma harcı + 25,20-TL peşin + 83,00-TL ıslah harç toplamı olan 133,40-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.900,00-TL bilirkişi ücreti + 497,05-TL tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 2.397,05-TL yargılama giderlerinin 2.070,45 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının, yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır