T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/718 Esas
KARAR NO:2022/652
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/12/2020
KARAR TARİHİ:04/10/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ... Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalı, ... plakalı aracı ile 26.11.2016-30.09.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ... Köprüsü ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, otoyol ihlalli geçişten kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 26.347,19 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafın itiraz dilekçesinin davacıya tebliğ edildiğine dair icra dosyasında bir tebligatın olmadığı anlaşılmakla davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu araçların OGS ve HGS kayıtlarının celbi için PPT'ye ve bankalara müzekkereler yazılmış, dava konusu ... plakalı sayılı araca ilişkin HGS kayıtlarının ... tarafından gönderildiği görülmüştür.
Dava konusu ... plaka sayılı aracın tescil kayıtları celbedilmiş, ihlalli geçiş tarihleri arasında davalı adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Mahkememizin görevli olup olmadığı noktasında davalının tacir olup olmadığı yönünde araştırma yapılmış, Düden Vergi Dairesi Müdürlüğü 12.11.2021 tarihli müzekkere cevabında davalının bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirildiğinden davacının tacir olduğu ve davaya bakmakta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra alacağın varlığı ve miktarının tespiti bakımından bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan 12/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava konusu aracın dava konusu geçişler esnasında davalı adına tescilli olup olmadığına dair dosya muhteviyatında bilgi/belgenin olmadığı, davalının otomatik ödeme talimatının olmadığı, ... 4. Bölge müdürlüğünün ve ... AŞ'nin geçiş ekstrelerini dosyaya sunmasıyla Ek-1'de yer alan cetvelde belirtildiği üzere; 150 adet geçiş anı ve sonrasında yeterli bakiyenin olmadığı, 8 adet geçiş anında yeterli bakiye olmayıp geçişler sonrasında 15 günlük zaman sürecinde yeterli bakiyeye eriştiği, Geçişleri tespit edilen araçların geçiş ücretleri toplamının 2.289,35 TL olduğu, Geçiş anı ve sonrasında 15 günlük periyotta yeterli bakiyeye erişemeyen geçişlerin toplam ceza bedelinin 8.750,40 TL olduğu, toplamda 11.039,75 TL davalının işbu bedeli ödemekle yükümlü olduğu, İşbu hesaplama; ... plakalı aracın dava konusu geçişlere ait 26.11.2016-30.09.2017 tarihleri arasında davalı adına tescilli olduğu nazara alınarak yapılmış olup, Trafik tescil müdürlüğüne gönderilecek müzekkere cevabına binaen işbu hesaplamada belirtilen meblağın davalının ödemesi gerekip gerekmediği hususu netleşebileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine her bir geçiş ayrı ayrı değerlendirilerek, geçiş anında yeterli bakiye olup olmadığı, yeterli bakiye varsa çekilmemesinin nedenlerinin tespit edilerek rapor tanzim edilmesi için bir bilgisayar uzmanı birde bankacı bilirkişi eklenerek yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan 07.04.2022 bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; Dava konusu araçların dava konusu geçişler esnasında davalı adına tescilli olduğu, Davalıya ait ... plakalı araca tanımlı ... A.Ş HGS ürününün olduğu, ... HGS kayıtları incelendiğinde ... Plakalı araca ait 23/11/2016 ve 7/12/2016 tarihleri arasındaki HGS hesap hareketlerinin bulunduğu, en son 07.12.2016 tarihinde 100. - TL hesaba bakiye yüklemesi yapıldığı, 23/11/2016-07/12/2016 tarihleri arasındaki geçişlerin hesapta yeterli bakiye olduğu için onaylandığı, 13.12.2016 tarih itibari ile HGS hesabının bakiyesinin 0.- TL olduğu, davalıya ait toplam 158 adet geçişten yukarıdaki d. Madde de ayrıntılı olarak belirtildiği gibi; 8 adet geçişin ... Hesabında bakiye olduğundan dolayı ödendiği, 53 adet geçişin bakiye yetersizliğinden dolayı geçiş esnasında ödenmediği, sonradan gecikme cezası dahil ödendiği, 97 adet geçişin bakiye yetersizliği nedeniyle ödenmediği, Bakiye yetersizliği nedeni ile ödenmeyen 97 adet geçisin toplam geçiş bedelinin 1.514.TL, gecikme cezasının 6.056.- TL ile birlikte toplamda 7.570.- TL borç tutarının olduğu, Yeterli bakiye olduğu halde geçiş ücretinin çekilememesinin banka ve HGS/OGS sistemleri arasındaki koordinasyonunun teknik sebeplerle sağlanamamasından kaynaklanabileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacının bilirkişi heyet raporuna itiraz etmesi üzerine ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan 17.08.2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda sonuç olarak;
Davalıya ait ... plakalı araca tanımlı ... A.Ş HGS ürününün olduğu,
... HGS kayıtları incelendiğinde ... Plakalı araca ait 23/11/2016 ve 7/12/2016 tarihleri
arasındaki HGS hesap hareketlerinin bulunduğu, kök raporda da belirtildiği gibi en son 07.12.2016
tarihinde 100.- TL hesaba bakiye yüklemesi yapıldığı, 23/11/2016-07/12/2016 tarihleri arasındaki
geçişlerin hesapta yeterli bakiye olduğu için onaylandığı, 13.12.2016 tarih itibari ile HGS hesabının
bakiyesinin 0.- TL olduğu, davacı tarafından EK RAPOR talebi için sunulan EXCEL raporunda tahsilatları gösterir rapor
incelendiğinde;
8 adet geçişin 15 günlük süre içerisinde ödenmiş olduğu, 53 adet geçişin 15 günlük gecikme süre sonunda kısmi tahsilat olarak ödendiği, geçiş
bedelinin 673,60 TL olduğu, gecikme cezası bedelinin 2.694,40 TL olduğu, kısmi tahsilat
tutarının 656,04 TL olduğu, kısmi tahsilat sonrası kalan borcun 2.711,96 TL olduğu, 97 adet geçiş bedeli 15 günlük süre sonunda da hesap bakiye yetersizliği nedeni ile
ödenmediği, 97 adet geçiş bedelinin 1.514.- TL olduğu, gecikme ceza bedelinin 6.056.- TL
olduğu, toplam borç tutarının 7.570.- TL olduğu, Davalı borçlunun tüketici olmasından dolayı,
takip tarihine kadar yasal faiz oranı üzerinden faiz hesaplandığı,
97 adet ödenmemiş geçiş ve 53 adet 15 gün süre sonunda kısmi ödenmiş geçiş ile birlikte
toplamda 150 adet geçiş mevcut olup, kısmi ödemelerden sonra davalının 10.281,96 TL
kalan borcu olduğu, bu kalan borca, 15 gün süre sonu bitiminden takip tarihi olan
15.11.2017 tarihine kadar yasal faiz oranı olan %9 üzerinden işletilen faizin toplamda
388,08 TL olduğu, kalan borç ve faiz ile birlikte toplamda davacının 10.670,05 TL alacaklı
olduğu,
Davacı alacaklının takip talebinde yer alan KDV talebinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu” nun 24.üncü maddesi “Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı,faiz, prim gibi çeşitli
gelirler ile servis ve benzer adlaraltında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.”
kapsamında KDV istenebileceği, bu hususta takdirinin Sayın Mahkemenize ait olacağı,
Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere 10.281.- TL kalan borç, 388,09 TL faiz, 69,85
TL KDV ile birlikte Davacının 10.739,90 TL alacaklı olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davanın dayanağı olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30 maddesi; (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. (5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. ” hükmünü içermektedir.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; İcra dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraflar, celbedilen HGS hesap hareketleri ,ihlalli geçişlere ilişkin kayıt ve provizyon sorgu sonuçları ile tüm dosya kapsamına göre alınan ek bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli görülmüştür. Alınan bilirkişi raporu ile dava konusu ... Plakalı araca ait 23/11/2016 ve 7/12/2016 tarihleri arasındaki geçişlerden
8 adet geçiş ücretinin 15 günlük süre içerisinde ödenmiş olduğu, 53 adet geçişin 15 günlük gecikme süre sonunda kısmi tahsilat olarak ödendiği, geçiş
bedelinin 673,60 TL olduğu, gecikme cezası bedelinin 2.694,40 TL olduğu, kısmi tahsilat
tutarının 656,04 TL olduğu, kısmi tahsilat sonrası kalan borcun 2.711,96 TL olduğu, 97 adet geçiş bedelinin 15 günlük süre sonunda da hesap bakiyesi yetersizliği nedeni ile
ödenmediği, 97 adet geçiş bedelinin 1.514.- TL olduğu, gecikme ceza bedelinin 6.056.- TL
olduğu, toplam borç tutarının 7.570.- TL olduğunun tespit edildiği, her ne kadar davacı tarafından geçiş anında yeterli bakiye bulundurulmasının ödeme anlamına gelmeyeceği, banka ve HGS sözleşmesinin tarafı olmadığı, hesapta para var iken çekilememesinde kendilerine bir kusur izafe edilemeyeceği beyan edilmiş ise de; bilirkişi raporunda paranın çekilememesinin banka ile OGS/HGS sistemi arasındaki koordinasyonun teknik sebeplerle sağlanamamasından kaynaklanabileceğinin bildirildiği, her bir geçiş için hesaptaki paranın neden çekilemediğine 3.şahıs sistemleri üzerinde inceleme yapılmasının gerekeceği ve geriye dönük bir tespiti yapmak da mümkün olamayabileceği gibi HGS/OGS sistem kullanımının davacının da kabul ettiği bir sistem olduğu ve otoyollarda kullanıldığı ve davacının da anlaşmanın bir tarafı olduğu ve buna göre de davacının bu sistemlerden tahsilat sağladığı, kaldı ki sistem kullanımının kabul edildiği, nakit yerine bu sistemin kullanılmasının işgücü/emek ve zaman açısından hem otoyol işleticisi hemde otoyolu kullanan bakımından fayda sağladığı, sistem kullanımının tek taraflı bir faydasından da bahsedilemeyeceği, hususları değerlendirildiğinde bilirkişi raporuna itirazın yerinde olmadığı, bilirkişi raporunda her ne kadar faiz ve KDV hesabı yapılmış ise de takip öncesi işlemiş faiz ve faizin KDV'si bakımından davalının usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünün davacı tarafından ispat edilemediği bu nedenle takip öncesi faiz ve faizin KDV'si talebinin yerinde olmadığı hususları hep birlikte gözetilerek davacının davacının davasının kısmen kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın; 10.281,96 TL (geçiş ücreti + ceza) asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 (ve değişen oranlarda ) ticari temerrüt faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, kabul edilen alacak likit ve belirlenebilir olduğundan, kabul edilen alacağın %20'si olan 2.056,39 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın; 10.281,96 TL (geçiş ücreti + ceza) asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 (ve değişen oranlarda ) ticari temerrüt faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2- Kabul edilen alacağın %20'si olan 2.056,39 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 702,36-TL harçtan peşin alınan 67,18-TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 635,18-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 10.281,96-TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 54,40-TL başvurma harcı + 67,18-TL peşin harç toplamı olan 121,58-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.600,00-TL bilirkişi ücreti + 232,00-TL tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 3.832,00-TL yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre % 88,27 (3.382,50-TL) oranında davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının, yatıran tarafa iadesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre % 88,27 (1.165,16-TL) oranında, davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre % 11,73 (154,84-TL) oranında, davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/10/2022
Katip ...
Hakim ...