T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/134 Esas
KARAR NO: 2022/10
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 25/02/2021
KARAR TARİHİ: 12/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili mahkememize verdiği 25/02/2021 havale tarihli dilekçesinde özetle; Davalı-borçlu ... aleyhine ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... E.Saylı dosyası üzerinden 22.07.2020 tarihinde takibe geçildiğini, başlatılan takipte,dosya borçlusu tarafından yetkiye,borca ve faizlerine itiraz edildiğini, yetki itirazı üzerine takip dosyasının yetkili ... İcra Müdürlüğü’ne gönderilmesi tarafımızca talep edilmiş ve 02.10.2020 tarihinde ... 2.İcra Müdürlüğünce ... İcra Tevzi Bürosuna gönderildiğini, mezkur icra takibi ... 6.İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayısına kaydedilmiş ve yeniden ödeme emri tebliğe çıkartıldığını, işbu ödeme emrinin davalı-borçlu tarafa tebliğ edilmesi üzerine davalı-borçlu tarafından işbu takibe,yetkiye,ödeme emrine,borca,işlemiş faize,ferilerine ve faiz oranına itiraz edilmiş ve ... 6.İcra Müdürlüğünün 27.10.2020 tarihli kararı ile takip durduğunu,müvekkili davalının isteği üzerine davalı-borçluya hayvan maması satımı yaptığı, faturalarını düzenlediği,davalı-borçlunun ise ürünleri aldığı ancak bedellerini ödemediği cari hasap hayıtları,müvekkili şirketçe düzenlemiş olan faturalar ile sabittir.Müvekkil ticari defter ve kayıtları incelendiği takdirde de bu durum açıkça görüleceğini, takibin devamını davalının inkar tazminatına hükmedilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, fatura alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/4635 E., 2020/3911 K. sayılı ilamında "Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi gereğince temyize konu dava mutlak ticari dava değildir. Uyuşmazlık satım ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Davalı, tacir sıfatına haiz bulunmamakta olup, 6102 sayılı TTK’nın 5. maddesi uyarınca ticari nitelikli olmayan davalara bakma görevi genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesine ait bulunmaktadır. Bu nedenle mahkemece görev hususunun resen gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile uyuşmazlık satım ilişkisinden kaynaklansa da davalı tarafın tacir olmaması nedeniyle ticari davadan bahsedilemeyeceği ve ticaret mahkemesinin görevli olmayacağı belirtilmiştir.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a)Bu Kanunda,
b)Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.
TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur. Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.
Güneşli Vergi Dairesi ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevapları ile davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ve sunulan deliller kapsamında uyuşmazlığın satım ilişkisine dayandığı, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmektedir.
HMK 114. Maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK. 4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE,
2-Karar kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dilekçe verilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmakla görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK' nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
4- Süresi içinde gönderilmesi için başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına,
Davacı vekilinin yüzüne karşı; davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/01/2022
Katip ...Hakim ...
E imzalıdır.*E imzalıdır.
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.