T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2021/175 Esas
KARAR NO:2022/18
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ:12/03/2021
KARAR TARİHİ:18/01/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili 16/01/2014 tarihinde dava dışı icra takip borçlusu ... İnş. Taah. Tic. Ltd Şti'nin davalı ... A.Ş ile imzalamış olduğu finansal kiralama sözleşmesinin temini amacıyla ... İli ... İlçesi ... Mh. ... Ada 9 Parselde bulunan taşınmazı üzerine 600.000 TL bedel ile davalı lehine üçüncü kişi olarak üst limit ipoteği tesis ettirdiğini, davalı genel kredi sözleşmesinin tarafı olan .....Ltd Şti firması kredi ödemelerini yerine getirmeyince müvekkiline ait taşınmazın satışı için davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile ipoteğin para yoluna çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi başlattığını, davalı tarafça taşımaz üzerine üst limit ipoteği tesis edildiğinden icra dosyasındaki limit ipoteğini aşan kısma yönelik borcun olmadığının tespit ve hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, müvekkili tarafından tarafın davalı banka ile akdedilmiş olan ipotek resmi senedi ve ipotek belgesinde müvekkilin dava dışı icra ve genel kredi sözleşmesinin tarafı olan .....Ltd Şti'nin kullanmış olduğu kredilerin temini için 600.000 TL üst limit ipoteği tesis edildiğini, ancak davalı tarafın davaya konu icra dosyasında ipotek limiti ile sınırlı olmak kaydıyla takip işlemleri yapması gerekirken icra faizi, icra gideri ve diğer ferileri talep etmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip işlemlerinin teminat aranmaksızın tedbiren durdurulmasını, üst limit ipoteğinden fazlaca talep edilen icra ferileri yönünden %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ipotek bedelini borcun ödenmediğini ve ipotek bedeli üzerinden takip yapıldığını kabul etmesine rağmen takibin durdurulması için tedbir talebinde bulunduğunu, davacı ödemediği borcun 1.000 TL harç ile tedbiren durdurulmasını istediğini, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, davacı her ne kadar ipotek bedelini aşan kısım için borçlu olmadığının tespitini istemiş ise de ipotek bedeli üstünde bir takip yapılamadığından talep ve davasının reddinin gerektiğini, davaya konu maddi ve hukuki vakalardan açıkça görüleceği üzere davacı haksız ve kötü niyetli olarak dava açtığını, icra takip dosyası, resmi senet ve dosya kapsamından açıkça görüleceği üzere müvekkili şirketçe haksız takip yapılması veya ipotek bedelini aşna bir alacak talebinin söz konusu olmadığını, davacının ipotek borcunu ödemediğini belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava; İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinde ipotek limitini aşan talep kısımı bakımından borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacı ve dava dışı ... ... İnş.Hay.Taah.Tic.Ltd.Şti. hakkında ... İli ... İlçesi, ... mah... ada, 9 parselde kayıtlı taşınmazın paraya çevrilmesi amacıyla 600.000,00 TL Asıl alacak üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı görülmüştür.
Dosyada mevcut ipotek resmi senedi incelendiğinde; ... İli ... İlçesi ... Mh. ... Ada 9 Parselde bulunan taşınmazın ... ... İnş.Hay.Taah.Tic.Ltd.Şti.nin borçlarına karşılık 600.000,00 TL üst sınır ipoteğinin davacı tarafından davalı lehine verildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilaf davacının dava açmakta hukuki yararının olup olmadığı, ipotek miktarı üzerinde talep olup olmadığı ve varsa davacının sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi ve davayı esastan inceleyebilmesi için dava şartlarının mevcut olması gereklidir. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı hakim tarafından res'en gözetilir ve mahkemece dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edildiği takdirde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.
6100 sayılı HMK’nun 114/h maddesinde, hukuki yarar açıkça dava şartları içerisinde sayılmıştır.Davacının dava açmaktaki yararı hukuki olmalıdır. Hukuki yarar dava açıldığı anda var olmalıdır. Davacının esasen alacak miktarına bir itirazının olmadığı takiple birlikte talep edilen faiz ve feriler bakımından ipotek limitinin üzerinde talepte bulunulamayacağından bahisle feriler bakımından borçlu olmadığının tespitini istediği, takibin asıl alacak tutarı ve ipotek limiti olan 600.000,00 TL üzerinden başlatıldığı, ipotek limitinin üzerinde takip başlatılmadığı, takiple birlikte işleyecek faiz ve feri talebi bakımından icra müdürlüğünce taşınmazın satışından elde edilecek para yada ödeme anında ipotek limitinin gözetilmesi gerektiği, icra müdürlüğünce ipotek limitinin üzerinde bir sorumluluk yüklenmesi halinde ise bunun icra prosedürü içerisinde çözüme kavuşturulmasının gerektiği dolayısıyla davacının genel mahkemede ipotek limitinin üzerinde sorumlu olmadığının tespiti yönünde menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı sonucuna varılarak 6100 sayılı HMK 114/1-h, 115/2. maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK 114/1-h, 115/2. maddesi gereğince DAVA ŞARTI YOKLUĞU nedeniyle, davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/01/2022
Katip ...
Hakim ..