T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/44 Esas
KARAR NO:2022/1009
DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ:21/01/2021
KARAR TARİHİ:13/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... 24. Noterliğinin 11/04/2013 tarihli ... yevmiyeli numaralı ve ... 24. Noterliğinin 11/12/2014 tarihli, ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmelerinin imzalandığını,
sözleşme konusu malların, yapılan anlaşma uyarınca davacılara teslim edilmiş olduğunu, davacılar tarafından da kiraları düzenli şekilde ödenmiş, kira bedelinin büyük kısmının ödediği aşamada yaşanan ekonomik sıkıntılar sebebiyle bazı kira bedelleri ödenemediğini,
daha sonra yaşanan yasal işlemler sonucu finansal kiralama sözleşmelerine konu 1 adet 2012 model, ... Marka ... tipinde, ... plakalı, ... Şasi ser, Nolu, ... Motor numaralı Ekskavatör ve 1 adet 2014 Model, ... Marka, ... Tipinde, ... plakalı, ... Şasi seri nolu, ... Motor numaralı yükleyici davalı firmaya teslim edildiğini, davalıya teslim edilen söz konusu makinalar oldukça değerli olup, satışları davacıların bakiye borçlarının sona ermesinin yanında davalı finansal kiralama firmasından alacaklı konuma geçmeleri gerektiğini, keza davacıların yaptıkları ödemeler ve makinaların gerçek satış değerleri dikkate alındığında davacıların alacaklı duruma geçtiğini, davalı firmaya sürekli olarak yapılan başvurularda makinelerin hangi bedelle kime satıldığı konusunda bilgi alınamamakta olduğunu, davacıların taleplerinin reddedildiğini, halbuki oldukça değerli olan makinalar satıldıklarında davacıların alacaklı konuma geçmeleri gerektiğini, davalı firma oldukça yüksek değerli makinaları muavvazalı bir şekilde düşük bedellerle satarak davacıların zararına sebep olduklarını, makinelerin kiralarını aylarca ödeyen ve kira dönemi sonunda makinaların sahibi olacağını bekleyen davacıların, halen dahi borçlu oldukları yönündeki davalı talepleriyle karşılaştığını, bu sebeple davacıların yukarıda belirtilen her bir finansal kiralama sözleşmesi uyarınca davalıya yaptığı ödemelerin, davalıya teslim edilen makinaların gerçek (rayiç) değerlerinin tespiti sonucu davalıdan olan alacağının tespiti ile davacılara ödenmesine karar verilmesi gerektiğini,
bu alacak talepleri ile ilgili İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na yapılan başvuruları neticesinde anlaşma sağlanamadığını, ayrıca arabuluculuk görüşmesine davalı firmanın katılmamış olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; ... 24. Noterliğinin 11/04/2013 tarihli ... yevmiyeli sözleşmesi, uyarınca davalıya teslim edilen ve bedeli ödenen makinanın gerçek değerinin sonucu davacıların alacaklı olup olmadığının tespiti ile bedel arttırım hakkının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 250-TL'nin davalıdan tahsilini, ... 24. Noterliğinin 11/12/2014 tarihli ... yevmiyeli sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilen ve bedeli ödenen makinanın gerçek değerinin sonucu davacıların alacaklı olup olmadığının tespiti ile bedel arttırım hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 250-TL'nin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Makinaları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve finansman şirketleri kanunu çerçevesinde, ... 24. Noterliğinde düzenlenen 11/04/2013 tarih, ... yevmiye nolu,... sözleşme nolu ve yine ... 24.Noterliğinde düzenlenen 11/12/2014 tarih, ... yevmiye nolu, ... Sözleşme nolu Finansal Kiralama sözleşmelerinin akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen ... nolu Finansal Kiralama sözleşmesi gereğince 1 adet 2012 model, ... Marka ... ... plakalı, ... Şasi seri Nolu, ... Motor numaralı ekskavatör, ... Nolu finansal kiralama sözleşmesi gereğince de 1 adet 2014 model, ... marka, ... Tipinde, ... plakalı, ... Şasi seri nolu, ... Motor numaralı mini yükleyicinin zilyetliği kiracı firmaya devredildiğini, kiracının borçlarını ödemede temerrüdü nedeniyle ... 48. Noterliğinden düzenlenen 19/08/2015 tarihli ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler keşide edilmiş olduğunu, işbu ihtarnameler ile 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi, aksi takdirde sözleşmelerin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malların teslimi ihtar edidiğini, düzenlenen ihtarnamelerin 24/08/2015 tarihinde davacı borçluya tebliğ edildiğini,
işbu ihtarnamelerde davacı kiracının muaccel hale gelmiş finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklı borcunu ödemediğini, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde borcun ödenmemesi halinde başka hiçbir ihtar veya ihbar yapılmasına gerek kalmadan işbu ihtarname ile sözleşmenin fesih edilmiş sayılacağını, 6361 sayılı kanunun 33. maddesi gereğince finansal kiralama konusu malların müvekkiline teslimi ve yine aynı madde gereğince kira borçları muaccel hale geleceğinden ileriye yönelik finansal kiralama borcunun ödenmesi gerekeceği, aksi halde yasal yollara müracaat edileceği ihtar olunduğunu, usulüne uygun keşide edilen ihtarnamelere rağmen kiracı ihtarnamede zikredilen miktarlardaki muaccel kira borcunu ödememiş ve ihtarnamede öngörülen 60 günlük süre içinde ve sonrasında da kiracının temerrüt hali devam ettiğini, 60 günlük sürenin devamında dava konusu finansal kiralama sözleşmesi fesih olduğunu, finansal Kiralama Kanunu'nun 31. Maddesi sözleşmenin haklı nedenle feshini düzenlemekte olup, finansal kiralama sözleşmesinin feshi halinde kiralayana malın iadesi ile birlikte vadesi geçmiş ve vadesi gelecek kira bedellerinde istenmesi imkanını verdiğini, sözleşmenin fesih edilmesi ile kiracı finansal kiralama konusu malı derhal iade yükümü altına girmiş olduğunu ve borçlunun şirketlerine olan tüm borçları muaccel hale geldiğini, ayrıca .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshine ilişkin tespit yapılmış olup yargılama aşamasında firmanın iflas etmesi ve iflas idaresi tarafından davaya konu menkullerle ilgili tefrik kararı verilmiş olması nedeniyle konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, gerekçeli karar evrakı şirketin iflas halinde olması sebebiyle iflas daire memurlarına tebliğ edildiğini, buna ilişkin ilgili kararın 29/06/2017 tarihinde kesinleşmiş olup davalının temerrüdü ve sözleşmenin haklı nedenle fesih mahkeme kararıyla kesin hüküm altına alındığını, davacının, sözleşmeye konu makinaların muvazaalı bir şekilde düşük bedellerle satılarak davacıların zararına sebep olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığının,nitekim müvekkili şirketin kurumsal bir firma olup girmiş olduğu tüm ticari ilişkiler hukuki çerçevede yasalara uygun olarak gerçekleştirilebileceğinin, kaldı ki .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ve karara bağlanan malın iadesi davası kapsamında 25/04/2016 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu menkullerin kıymet takdiri yapıldığını, bu kıymet takdir raporuna göre ... ... Ekskavatöre KDV dahil 270.000-TL ... ... yükleyiciye ise KDV dahil 80.000-TL değer biçildiğini, müvekkili şirketçe sözleşmeye konu menkuller mahkeme tarafından belirlenen değerler üzerinden satıldığının, işbu bilirkişi raporu davalı şirket vekiline 23/05/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun taleplerini kabul etmediklerini, huzurdaki davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...E. sayılı dosyası, Finansal Kiralama Sözleşmeleri ve ekleri, ödeme kayıtları, ihtarname, ticari defter ve kayıtları, dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava, alacak davasıdır.
İhtilaf, davacıların, davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Banka Uzmanı ... ve Makine/Endüstri Mühendisi ... tarafından hazırlanan 28/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; "...
-Davacı ... Makinaları San. Ve Tic. Ltd. Şti'nın 21/01/2021 dava tarihi itibariyle,
1-Detayları raporun 9/a ve 9/b maddelerinde açıklandığı üzere;
a)250.000 TL satış bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklanmış, borcunun kalmadığı,
b)68.644,06 TL satış bedeli dikkate alındığında; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış, 118.377,06 TL borcunun bulunduğu,
2-Detayları raporun 10/a ve 10/b maddelerinde açıkça açıklandığı üzere;
a)257.600,88 TL rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanmış, borcunun kalmadığı,
b)92.505,54 rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış, 86.914,70 TL borcunun bulunduğu,
[257.600,88 - 250.000 = 7.600,88 ] + [92.505,54 - 68.644,06 = 23.861,48] = 31.462,36 TL
[118.377,06 - 31.462,36 ]= 86.914,70 TL
-Davacı ...'nın da aynı borçtan sorumlu olduğu, dosyaya sunulan, 23/09/2021 tarihli uzman görüşü ile tespit edilen, dava konusu makinaların rayiç değerine de katılmalarının mümkün olmadığının..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 16/08/2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
-Davacı ... Makinaları San. Ve Tic. Ltd. Şti'nın 21/01/2021 dava tarihi itibariyle,
1-Davalı kiralama şirketinin muhasebe kayıtlarına göre:
a).... ATM nin ...E 25/04/2016 tarihli bilirkişi raporuna göre,
a.1)250.000 TL satış bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış borcunun kalmadığı,
a.2)68.644,06 TL satış bedeli dikkate alındığında; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış 118.377,06 TL borcunun bulunduğu,
b)Bilirkişi ...'ın değerlendirmelerine göre,
b.1)257.600,88 TL rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklanmış, borcunun kalmadığı,
b.2)92.505,54 TL rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış, 86.914,70 TL borcunun bulunduğu,
[257.600,88 - 250.000 = 7.600,88 ] + [ 92.505,54 - 68.644,06 = 23.861,48] = 31.462,36 TL
[118.377,06 _ 31.462,36 ] = 86.914,70 TL
2)Tarafımızca yapılan hesaplamalara göre:
a)İstanbul 1.. ATM'nin ...E. 25.04.2016 tarihli bilirkişi raporuna göre,
a.1)250.000 TL satış bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklanmış, borcunun kalmadığı,
a.2)68.644,06 TL satış bedeli dikkate alındığındA; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış, 21.741,95 TL asıl alacak ve 96.903,81 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 118.645,76 TL borcunun bulunduğu,
Davalının, "dava tarihi itibariyle" ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan [kalan] alacağı
Türü
Asıl Alacak
Temerrüt Faizi
Toplam
... FKS
7.392,79
30.564,57
37.957,36
Masraflar
14.349,16
66.339,24
80.688,40
Toplam
21.741,95
96.903,81
118.645,76
b)Bilirkişi ...'ın değerlendirmelerine göre,
b.1)257.600,88 TL rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklanmış, borcunun kalmadığı,
b.2)92.505,54 TL rayiç bedeli dikkate alındığında; ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmış, 21.741,95 TL asıl alacak ve 65.441,45 TL temerrüt faizi olmak üzere, toplam 87.183,40 TL borcunun bulunduğu,
Davalının, "dava tarihi itibariyle" ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan [kalan] alacağı
Türü
Asıl Alacak
Temerrüt Faizi
Toplam
... FKS
7.392,79
30.564,57
37.957,36
Masraflar
14.349,16
66.339,24
80.688,40
Fark
-
-31.462,36
-31.462,36
Toplam
21.741,95
65.441,45
87.183,40
[257.600,88 - 250.000 = 7.600,88] + [92.505,54 - 68.644,06 = 23.861,48] = 31.462,36 TL
-Davacı ...'nın da aynı borçtan sorumlu olduğunun..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Davacı şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, ... 24. Noterliğinde düzenlenen 11.04.2013 tarih, ... yevmiye nolu, ... Sözleşme nolu ve yine ... 24. Noterliğinde düzenlenen 11.12.2014 tarih, ... yevmiye nolu, ... Sözleşme nolu Finansal Kiralama sözleşmelerinin akdedildiği, diğer davalının iş bu sözleşmeleri müteselsil kefil olarak imzaladığı, ... nolu Finansal Kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet 2012 model, ... Marka ... tipinde, ... plakalı, ... Şasi seri Nolu, ... Motor numaralı Ekskavatör’ün, ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında 1 adet 2014 Model, ... Marka, ... Tipinde, ... plakalı, ... Şasi seri nolu, ... Motor numaralı mini yükleyicinin kiracı davacı şirkete teslim edildiği, davacıların borçlarını ödemede temerrüdü nedeniyle ... 48. Noterliğinden düzenlenen 19.08.2015 tarihli ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerin keşide edildiği, işbu ihtarnameler ile 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi, aksi taktirde sözleşmelerin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiği, ihtarnamelerin davalılara tebliğ edildiği, davacıların temerrüde düştükleri, anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyasından alınan ihtiyati tedbir kararının .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından infaz edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30/05/2017 T., ...Esas -... K. sayılı sayılı dosyasından ... ve ... nolu sözleşmelere konu iki adet malın iadesi davası açıldığı, iş bu dosyadan 09/05/2016 tarihinde her iki mal üzerinde davalı şirkete tasarruf yetkisi verildiği, 30/05/2017 tarihinde, konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın, 29/06/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyasından alınan 25/04/2016 tarihli bilirkişi raporu ile, sözleşmelere konu makinelerden, ... ... Eksvatöre KDV dahil 270.000- TL, ... ... Yükleyiciye ise KDV dahil 80.000-TL değer tespit edildiği görülmüştür.
Davalı şirket tarafından, ... numaralı sözleşmeye konu ... ... Eksvatör’ün, 30/05/2016 tarihli faturaya istinaden 250.000-TL.makine bedeli+20.000-TL. KDV olmak üzere toplam 270.000-TL.’na üçüncü kişiye satıldığı ve davalıların iş bu sözleşmeden kaynaklanan borcuna mahsup edildiği; ... numaralı sözleşmeye konu ... ... Yükleyici’nin 28/09/2016 tarihli faturaya istinaden, 68.644,06-TL. makine bedeli+12.355,94-TL. KDV olmak üzere toplam 81.000-TL.’na üçüncü kişiye satıldığı ve davalıların iş bu sözleşmeye konu borcuna mahsup edildiği görüldü.
Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğundan, taraflar arasında imzalanan sözleşmelere konu makinelerin, davalı finansal kiralama şirketince, haricen üçüncü kişilere yapılan satışa ilişkin değerlerin .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyasından alınan 25/04/2016 bilirkişi raporu ile uyumlu olduğu, davacıların ... numaralı sözleşmeye konu makinenin 30/05/2016 tarihli faturaya istinaden 270.000-TL. ve ... numaralı sözleşmeye konu makinenin 28/09/2016 tarihli faturaya istinaden yapılan satış bedellerinin davacıların borcundan mahsup edilmesi ile birlikte dava tarihi itibariyle davalıya borçlarının devam ettiği, kaldı ki Mahkememizce satış tarihi itibariyle dosyada mevcut bilgi ve belgelere istinaden bilirkişilerce tespit edilen satış tarihindeki ortalama rayiç değerlerinin borca mahsup edilmesi ile de davacıların dava tarihi itibariyle davalıya borçlarının devam ettiği, sözleşmeye konu malların satışı nedeniyle satış bedellerin, 6361 sayılı yasanın 33. Maddesi uyarınca davalıların borçlarından mahsup edilmesinin hukuka uygun olduğu, davacıların satış tarihi ve dava tarihi itibariyle davalıya borçlarının devam ettiği, davacıların davalıdan talep edebilecekleri bir tutar bulunmadığı kanaati oluştuğundan, davacıların davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 80,70-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30-TL. peşin harç ile 1.336,38-TL. tamamlama harcının toplamı olan 1.395,68-TL.'nin mahsubu ile fazla alınan 1.314,68-TL.'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 12.560,63-TL. vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacıların yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının yapmış olduğu 18-TL. yargılama masraflarının davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davacılardan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır