T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/51 Esas
KARAR NO:2021/834
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:18/09/2014
KARAR TARİHİ:14/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacının fuarcılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı ile ...'na katılım için sözleşme imzalandığını ve davalının 196 m2 yer satın aldığını, hizmete ilişki 02/07/2013 tarih ve ... nolu 84.889,20TL'lik fatura düzenlendiğini ve davalının faturayı ödemediğini ve fuar katılım bedeli olan faturanın ödenmemesi nedeniyle, 84.889,20 TL nin dava koınusu edilmiş olup ticari faizi ile birlikte tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının basiretli bir tacir gibi davaranmadığını, Belediye Kanunu 38.maddesi gereğince dava konusu sözleşmenin Belediye Başkanı tarafından imzalanmadığı için bağlayıcılığı bulunmadığını, Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nün 24/01/2014 tarihli yazısı ile fuara katılımın sağlanmayacağının davacıya bildirildiğini ve fuara katılmadıklarını, kendilerine gönderilmiş bir fatura bulunmadığını ayrıca dava konusu ... Bileşim ... Fuarında sözleşmede belirtilen 192 M2 fuar alanının tekrardan kiraya verilmiş ise, bu konuda haklarının saklı olduğunu, fuara katılımın yapılamayacağının 4 ay önce bildirildiğini, davanın iyi niyet kuralı ile bağdaşmadığını beyan ederek davanın reddini , yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 2016/91 E. Ve 2017/761 K. Sayılı kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2020/3794 E. Ve 2020/6864 K. Sayılı ilamıyla bozulmakla yukarıdaki esası almıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Sözleşmeden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesi incelendiğinde;24-27.10.2013 tarihlerinde düzenlenecek olan ...'na katılım için sözleşme imzalandığı sözleşme bedelinin 71.940,00 TL+KDV olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 20114/... E. Ve 2014/... K. Sayılı kararı ile özetle; davalının imzaladığı sözleşme ve Fuarcılık tahammülleri açısından haklı bir sebeple davacıya yüklenilecek bir kusur ve sorumluluktan dolayı Fuar katılım bedelini ödemekten kurtulduğuna dair ve sözleşmenin haklı olarak feshedildiğine yönelik hukuken geçerliliği olan sebepler sunamadığından davacının sözleşmeye uygun olarak davalıya ayırdığı standı davalının kullanımına hazır tuttuğu ve Fuar katılım ücretinin vadesi gelmesine rağmen davalı tarafından ödenmeyerek davalının temerrüde düşmesi nedeniyle, davacının 84.889,20 TL katılım bedelini davalıdan almaya hak kazandığı sonuç ve kanaatine varılmakla, bu miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin 2014/... E. Ve 2014/... K. Sayılı kararı Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2015/26623 E. Ve 2015/30323 K. Sayılı ilamıyla özetle ; '....'Dava konusu olayda davacı şirketin davalı Belediye’nin fuara katılmaması nedeniyle yapmaktan kurtulduğu masraf var ise bilirkişi marifetiyle hesaplanarak davacı alacağından düşülmesi gerekir. Hal böyle olunca; mahkemece, TBK’nun 408.(eski BK 325.) maddesinde hükmünü bulan hususlarda, konusunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.'' denilmek suretiyle mahkememiz kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 2016/... E. Ve 2017/... K. Sayılı kararı ile.... ''Yargıtay 13.Hukuk Dairesi 09/02/2012 tarih 2011/19242 Esas 2012/2467 Karar sayılı kararında iş sahibinin sözleşmede yazılı yükümlülüklerini yerine getirmeyerek müteferrit olması halinde ödeme sürelerine bakılmaksızın tam ücret alacaklarının muaccel hale geleceği kararlaştırılmış ise de B.K. 325.maddesine göre işi yapmadığından dolayı tasarruf ettiği yahut diğer bir iş ile kazandığı ve kazanmaktan kasten feragat ettiği şeyin mahsup edilmesi gerekeceği belirtilmiş olup, bozma kararıda aynı doğrultudadır. Bu kapsamda bilirkişilerden davacının fuara katılmaması nedeniyle 36.880,00 TL. Masraf yapmadığı anlaşılmakla, bu miktarın 84.889,00 TL. Tenziliyle 48.009,00 TL. Davalıdan tahsiline'' karar verilmiştir.
Mahkememizin 2016/... E. Ve 2017/... K. Sayılı kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2020/3794 E. Ve 2020/6864 K. Sayılı ilamıyla özetle ;... ''Mahkemenin, bozma ilamı doğrultusunda rapor tanzim etme görevi verdiği bilirkişi heyeti, bozma gerekçesinin aksine, fuara katılması durumunda davalı belediyenin yapmak zorunda kalacağı masraf kalemlerini hesaplamış ve sonuçta 'davalı ... Belediyesi'nin ... ... Fuarına katılmayarak 36.880 TL'lik masraf yapmadığını' mütalaa etmiştir. Mahkeme de, söz konusu bu bilirkişi raporuna itibar ederek hüküm kurmuştur. Bu hâliyle, bozma ilamının gereğinin mahkemece yerine getirildiği söylenemeyecektir. Buna göre, Mahkemece, hükmüne uyulan 19/10/2015 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, davacı şirketin, davalı belediyenin fuara katılamaması nedeniyle yapmaktan kurtulduğu masraflar varsa bunların bilirkişi marifetiyle belirlenmesi ve davacının sözleşmeyle belirlenen hizmet bedeli alacağından düşülmesi, bu şekilde oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak hüküm tesisi usûl ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.'' denilerek bozulmuştur.
Yargıtay bozma ilamı uyarınca bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan 17/05/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak; " ....Fuarcılık, reklamcılık ve tanıtım sektöründe fuar organize eden şirketlerin fuar takvimi fuarın gerçekleşeceği tarihten çok önce planlanmakta, fuara katılan şirket veya kurumlara fuar alanlarının kiralanması uzun bir süreyi kapsamaktadır. Fuar alanı kiralayan katılımcılar fuar tarihinden en az 6 ay öncesinden belirlenmiş stant alanı ölçüsüne göre mimari stant tasarımları hazırlatır, fuarda sergileyecekleri ürünlerini belirler, fuara yönelik reklam grafiği tasarımlarını hazırlatır, kendi bütçelerine göre medya satın alma yaparak fuara katılacaklarını hedef kitlesine duyururlar. Fuarla ilgili stantlarda çalışacak karşılamada görevli personellerden ziyaretçilere ikram edilecek gıda maddelerine kadar uzanan planlama katılımcının sorumluluğundadır. Cehit gibi büyük ölçekli ve gösterişli fuarlarda genellikle hazır stant uygulaması olmayıp katılımcı yukarıda izah edildiği üzere kendi kurumsal kimliğine uygun bir tasarımda stantlarını inşa ettirmektedir. ...Sonuç olarak fuarla ilgili organizatör şirketin yapmaktan kaçınma imkânına ulaştığı bir masraf tespit edilememiştir. Ançak (bozma kararının rasyosu ile uyumu yüce Mahkemece gözetilmek üzere...);davacının zararı azaltma yükümü kapsamında, varlığını TBK md. 114/ll hükmünün yollama yaptığıTBK md, 51/1 ve 52 hükümleri gözetilerek, yüce Mahkemenin, davacının isteminde (asıl alacak miktarı nazara alınarak) 4 25'e kadar indirim yapmakta muhtar olduğu düşünülebilecektir..." belirtildiği görüldü.
Davalı bilirkişi raporuna itiraz etmiş, fuara katılmaması nedeniyle davacının kurtulduğu masrafların tespiti bakımından davalının müzekkere yazılmasını talep etti ... Birliğine, ... Müdürlüğüne müzekkereler yazılmıştır.
... tarafından verilen cevapta;...'' 5174 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca Birliğimiz oda ve borsalara yurt içi fuarlar konusunda yapılan ve Birliğe intikal ettirilen müracaatları inceleyip karara bağlamak; fuar şirketlerine yurt içi fuar düzenleme yetki belgesi vermek konularında yetkilidir. Organizatörün, bir katılımcının katılmaması nedeniyle yapmaktan kaçınacağı bir masrafın olup olmayacağı konusunda Birliğimizde bir veri bulunmamaktadır.'' denilmiştir.
... tarafından verilen cevapta ... ''fuar organizatörü firmalar ile fuar katılımcısı firmalar arasında yapılan kira sözleşmelerinin taraflarca Odamıza ibraz edilme yükümlülüğü bulunmadığından, bu tip sözleşmelerin içeriğinde yer alan bilgi ve detaylara Odamızca erişim mümkün olamamaktadır.'' denilmiştir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 26.04.2013 tarihli Fuar Katılım sözleşmesi imzalandığı, Davalı taraf sözleşmeye konu olan ... Fuarına, davacının düzenlediği 2.7.2013 tarihli, 84.889,20 TL alacak faturasından sonra , 5.7.2013 tarihinde davacıya bildirdiği, sözleşmede ödeme zamanı 30.06.2013 tarih olarak bildirtildiği, davalının bu tarihten önce sözleşmeyi feshettiği, kiralanan standın üçüncü bir şahısa kiralanmadığı ve davalı tarafın kullanımına hazır tutulduğu, davalının sözleşmenin sona erdiği ya da ücret yükümlülüğünün bulunmadığına dair dosyaya somut bir delil ibraz etmediği , işin niteliği gereği Fuarcılığın katılımcıların birbirlerine bağlı güven duygusu esas alınan ve firmaların Fuarda birbirlerine mal satması ve Fuara katılanların isim ve özellikleri nedeniyle Fuarların sürekliliği ve katılımın çoğalmasına sebep olduğu organizatör firmanın fuara katılımcı listelerinin göstermelik ve aldatıcı olmasının ticari itibarlarını saracağı ve uzunca emek verilen bir fuarın küçülmesi ve tekrar yapılmamasına sebebiyet verebileceği, davalı Belediyenin Fuara katılma kararını verirken kendisi açısından mali ve sosyal yükümlülüklerini hesapladığının varsayılması gerektiği, davalının bu konuda Fuar zamanlamasının süreç aldığı hususunda daha önceki fuara katılmakla ve davalı Belediyenin tüzel kişi olması sebebiyle bilmesi gerektiğinin çok açık olduğu, bu nedenle davalının imzaladığı sözleşme ve Fuarcılık tahammülleri açısından haklı bir sebeple davacıya yüklenilecek bir kusur ve sorumluluktan dolayı Fuar katılım bedelini ödemekten kurtulduğuna dair ve sözleşmenin haklı olarak feshedildiğine yönelik hukuken geçerliliği olan sebepler sunamadığından davacının sözleşmeye uygun olarak davalıya ayırdığı standı davalının kullanımına hazır tuttuğu ve Fuar katılım ücretinin vadesi gelmesine rağmen davalı tarafından ödenmeyerek davalının temerrüde düştüğü, bozma ilamı uyarınca alınan bilirkişi raporunda, fuar alanı kiralayanlar tarafından stant tasarımlarının yapıldığı, kendi bütçesine göre medya satın alarak kitlesine duyuracağı, fuarla ilgili stantlarda çalışacak karşılamada görevli personellerden ziyaretçilere ikram edilecek gıda maddelerine kadar uzanan planlamanın katılımcının sorumluluğunda olduğu, ... gibi büyük ölçekli ve gösterişli fuarlarda genellikle hazır stant uygulaması olmayıp katılımcının kendi kurumsal kimliğine uygun bir tasarımda stantlarını inşa edeceğinin bildirildiği, ... ve ... Birliğine yazılan müzekkerelere verilen cevapta davacının yapmaktan kurtulmuş olabileceği bir masrafın tespit edilemediği, davalı tarafından davacının yapmaktan kurtulduğu bir masrafın ispat edilemediği esasen davacının yalnızca stand alanı kiraladığı, sırf davalının fuara katılmamasından kaynaklı yapmaktan kurtulduğu bir masrafın olamayacağı bilirkişi bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş olup bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülerek davacının fuar katılım bedelinin tamamını almaya hak kazandığı kanaatine varılarak davacının davasının kabulü ile 84.889,20 TL’nin dava tarihi olan 08.01.2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile 84.889,20 TL’nin dava tarihi olan 08.01.2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yatırmış olduğu 1.449,70 TL peşin harç,35,90 TL başvurma harcı, 25,20 TL başvurma harcı, 4.349,08 TL bakiye karar harcı ve 4.175,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 10.034,88 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 11.835,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.
6- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır