T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2021/565 Esas
KARAR NO:2022/1099
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:13/09/2021
KARAR TARİHİ:28/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 02.07.2020 tarihinde davacı şirket yetkilisi ...'nin, şirket adına kayıtlı ... plakalı 2015 model ... ... S04 aracı ile davalılardan ...’s ... Alışveriş Merkezine gittiğini, müvekkili şirket yetkilisinin, aracını otoparkta park edilmek üzere Vale’ye teslim ettiğini beyan ettiğini, aradan yaklaşık bir saat sonra aracını teslim almak üzere otoparka döndüğünde aracının çok ciddi bir kaza yaptığını, aracın ön ve yan kısımlarında büyük hasarlar olduğunu gördüğünü ve yetkililere bunun nedenini sorduğunda, valenin otopark rampasında iniş yaparken duvara çarptığını öğrendiğini, ... ... Ticaret Ltd. Şti. kazaya ait tutanak tuttuğunu, ancak bir nüshasını müvekkiline vermediğini, kazaya ilişkin tutanaklar dahil tüm belgeler davalı tarafların uhdesinde olduğunu belirterek kazanın oluşumunda tam kusurlu tarafın davalı şirket olduğunu iddia ettiğini, aracın ... A.Ş. tarafından onarıldığını ve araçta KDV dâhil 121.518,02 TL'lik bir hasar meydana geldiğini, bu hasarı ...’s ... AVM otoparkını işleten ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile şirketin sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. ödeyerek aracın onarımını sağladığını, işbu ağır hasar nedeniyle aracın orijinallığının tamamen kaybolduğunu ve araçta büyük bir değer kaybı meydana geldiğini, aracın değer kaybı için önce ... ... Ticaret Ltd. Şti.'ye ye müracaat edildiğini, ancak ..., taraflarınca kabul etmedikleri bir rakam teklif ettiklerini, bunun üzerine ... Sigorta A.Ş.'ye ... hasar dosya numarası ile müracaat edildiğini, ancak sigorta şirketinin de değer kaybına ilişkin taraflarına ödeme yapmadığını, dava konusu aracın lüks segment bir araç olduğunu, aracın daha önce hiçbir kazası yada hasarının bulunmadığını, kaza tarihi itibariyle piyasa değeri 1.250.000 – 1.350.000 TL olduğunu, işbu kaza nedeniyle en az 300.000 TL değer kaybı meydana geldiğini, müvekkili şirketin, aracı işbu kaza nedeniyle kazasız olan emsallerine göre en az 300.000 TL düşük bir bedelle 970.000 TL'ye sattığını, bu kaza gerçekleşmemiş olsa aracın piyasa satış değerinin 1.300.000 TL olacağını ve bu nedenle müvekkili şirketin büyük bir zarara uğradığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının sigorta şirketi yönünden ihbar tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A. Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... nolu 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigorta ettirenin ... San. ve Tic. A.Ş. sigortalısı ... ... ve Tic. Ltd. Şti.'nin poliçede belirtilen riziko adreslerinde 01.01.2020 - 01.01.2021 tarihleri arasında faaliyetleri esnasında 3. şahıslara verebilecekleri zarar ve ziyan nedeniyle sigortalıya terettüp edecek kanuni sorumluluklarla ilgili olarak meydana gelebilecek zararların poliçede belirtilen şartlar ve limitler dâhilinde sigortalandığını, sigorta poliçesinde 3. Şahıs Mali Sorumluluk teminatı "Kaza Başına Bedeni: 750.000,00 USD, Kaza Başına Maddi: 500.000,00 USD" olarak belirlendiğini, ayrıca "Beher hasarda asgari 100 USD olmak üzere hasarın %1'i oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır." şeklinde muafiyet hükmü yer aldığını ve poliçede yer alan teminat limitleri ile muafiyet hükümlerini bildirmelerinin davayı kabul anlamında olmadığını, müvekkili şirketin, sigortalısı ... ... ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında akdedilen 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinde, sigortalının ticari faaliyetleri sırasında 3. şahısların uğrayacağı her türlü zararlara kayıtsız şartsız bir teminat verilmediğini, davaya konu değer kaybı zararı dolaylı bir zarar olup müvekkili şirket nezdinde düzenlenen sigorta poliçesinde 3. kişilerin finansal ve dolaylı kayıplarının karşılanacağına dair bir hükmün bulunmadığını, öncelikle davacı delillerinın taraflarına tebliğ edilinceye kadar davaya cevap verme ve delil sunma haklarının saklı tutulmasına, davanın belirsiz alacak davası koşullarının bulunmadığını, HMK’nın 107 ve 114/h maddeleri uyarınca hukuksal yarar yokluğu nedeniyle reddine, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada davacı şirket çalışanının, 02.07.2020 tarihinde saat 17.30 sularında ... plakalı ... Marka ... model aracı müvekkili şirket çalışanı olan vale ... isimli personele teslim ettiğini, personelin otopark rampasından inerken aracın kayması sebebiyle duvara çarptığını ve bu nedenle araçta hasar meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucunda otopark ve vale şefleri tarafından kaza tutanağı tutulduğunu ve bu hususun belgelendirildiğini, müvekkili şirketin ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile poliçede belirtilen riziko adreslerinde 01.01.2020 - 01.01.2021 tarihleri arasında faaliyetleri esnasında 3. şahıslara verebilecekleri zarar ve ziyan nedeniyle sigortalıya terettüp edecek kanuni sorumluluklarla ilgili olarak meydana gelebilecek zararlar poliçede belirtilen şartlar ve limitler dâhilinde sigortalandığını beyan ettiğini, somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. müvekkil şirketin mali mesuliyet sigortacısı olduğunu ve müvekkili şirket ile sigorta şirketi arasında dosyada mevcut bulunan poliçeye göre 01.01.2020 - 01.01.2021 tarihleri arasında geçerli mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlendiğini, davaya konu kaza da 02.07.2020 tarihinde poliçe vadesi içinde meydana geldiğini, böylelikle kaza tarihi itibariyle sigorta şirketi ortaya çıkan maddi ve manevi zarardan sorumlu olduğunu, poliçe bilgileri dahilinde Kaza Başına Maddi 500.000,00 USD Kaza Başına Bedeni 750.000,00 USD ve beher hasarda asgari 100,00 USD olmak üzere hasarın %1'i oranında tenzili muafiyet uygulanacağını ve yine poliçe kapsamında maddi teminat (çarpma-çarpışma ve vale hizmeti) 500.000 USD ile teminata dahil olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından işletilen otoparkta gerçekleşen kaza sonucunda, davacı şirketin aracının ... A.Ş. tarafından onarıldığını ve hasarın bedeli poliçede yer alan teminat hükümleri kapsamında diğer davalı sigorta şirketince karşılandığını, Yerleşik Yargıtay İçtihatlarına göre trafik kazası sonrası oluşan değer kayıplarının “maddi zarar” kapsamında olduğunu, bu sebeple, değer kaybı taleplerinin, mali mesuliyet sigorta poliçelerinde yer alan teminat kapsamında olduğunu, dolayısıyla somut uyuşmazlıkta bir değer kaybı olduğu iddiasını asla kabul etmediklerini, bir an için değer kaybı olduğu düşünülecek olsa dahi bunun sigorta poliçesi hükümleri uyarınca ... Sigorta A.Ş tarafından karşılanması gerektiğini, davacının söz konusu kaza nedeniyle araçta bir değer kaybı olduğunu ve bunun değerinin de 300.000 TL olduğunu beyan ettiğini, ancak bunu kabul etmediklerini, meydana gelen olayda bir an için müvekkili şirketin olayda tam ve asli kusurlu olduğu kabul edilse dahi, araçtaki değer kaybının 300.000 TL olduğu yönündeki iddiayı kabul etmediklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu iddiasıyla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... A. Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmaması ve zarar tutarının belirlenebilir olması sebebiyle esasa girilmeksizin davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği yerde müvekkili şirketin hiçbir talimatının, idaresi ve başkaca bir kontrolü olmadığından sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davaya konu olayda müvekkili şirket aracın işleteni ya ad işleteni istihdam eden teşebbüs olmadığından ve bunların yanında en nihayetinde başka dava konusu olayının gerçekliği iddia edilen ... AVM olmak üzere herhangi bir AVM, ticari gayrimenkul yatırım işletme, yönetim faaliyeti bulunmadığından husumet yönünden de herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, bu sebeple davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde davaya konu edilen maddi vakıa kapsamında diğer davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeli olarak 121.518,02 TL ödeme yapıldığını iddia etmişse de bu hususa ilişkin delil sunmadığını, dolayısıyla davaya konu maddi vakıa kapsamında borç ikrarı anlamına gelebilecek herhangi bir delil mevcut olmayıp bundan sonra da başkaca delil sunulmasına muvafakatleri olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının, talep sonucu somut olarak belirlenebilir bir dava ikame etmiş olmasına rağmen talebini gerçeğe uygun şekilde belirtmediğini, bu kapsamda davacı şirketin değer kaybı tazminatı kapsamında talep ettiği tutarın fahiş olduğunu ve huzurdaki davanın zenginleşme amacıyla ikame edildiğinin açık olduğunu, huzurdaki haksız davanın hukuki yarar dava şartının sağlanmaması sebebiyle müvekkili şirket yönünden öncelikle dava şartı yokluğundan reddine, davanın husumet yokluğu sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddine, mahkememiz aksi kanaatteyse davanın müvekkili şirket yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, trafik kazasından kaynaklı tazminat davasıdır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 29/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...’ın tam ve tek kusurlu olduğunu, oluşan kaza sebebiyle araçta oluşan hasarın 121.518,02 TL olduğunu, kaza tarihi itibariyle ... plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybının yaklaşık 125.000,00 TL (Yüz Yirmi Beş Bin Türk Lirası) seviyelerinde olduğunu mütalaa etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 30/10/2022 tarihli bilirkişi ek raporda; Sigorta Sözleşmesi Açısından Sonuçlar; davalı sigortacı yanca 27.12.2019 tarihinde ... poliçe numarası ile düzenlenen poliçenin Sigortalısının davalı ... Otopark İşletmesi.., sigorta süresinin 01.01.2020 - 01.01.20121, poliçe sözleşmesi şartlarının hazine onaylı III. Şahıs Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartlarınca düzenlendiğini, ek teminatlar ile güçlendirildiğini, kaza tarihi olan 01.07.2020 tarihinin sigorta poliçe süresi dahilinde ve poliçe tanzim tarihi sonrasında olduğunu, poliçede teminatın geçerli olabilmesi için aşağıdaki şartların aranacağının poliçe şartlarında belirtildiğini, bu şartların; Otopark işletmesinin sigortalıya ait olması, görevlilerin o sigortalı personel olması (bordrolu çalışanı olması) ve gerekli ehliyete sahip olması (Dava açısından Vale ...'a ait belgeler), araçların resmi kayıtlarının (giriş-çıkış) yapılması olduğunu, bu durumda yukarıdaki hallerden herhangi birinin yerine getirilmemesi durumunda, meydana gelen zarardan - taleplerden davalı sigortacının sorumlu olmadığını, bu anlamda davalı otopark işleticisinin teminatın geçerliği açısından yukarıda halleri gösterir yönde belgeleri dava dosyasına beyanı ile bu anlamda dosyada başkaca eksiklik kalmayacağını, yine zorunlu III. Şahıs Mali Mesuliyet Poliçesinde de olduğu gibi, davalı sigortacının, sigortalısına karşı, üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerinin değer kaybı talepleri de dahil olmak üzere neticelerine karşı teminatın geçerli olacağını, maddi zarar poliçe muafiyetinin her bir hasarda (aynı sebepten kaynaklı hasarlar toplamı) asgari 100 USD olmak üzere, hasar bedelinin %1'i oranında tenzili muafiyet şekline düzenlendiği (hangi yutar büyük ise o uygulanır), bilirkişi heyetince tespit edilen 125.000 TL değer kaybı tutarı üzerinden muafiyet tenzili sonrası tazminat tutarının (125.000 - (125.000 x%1)) 123.750 TL olarak hesap edildiğini mütalaa etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, aracını Avm otoparkına park edilmesi için valeye verdiğini, park edilirken valenin yaptığı kaza neticesinde aracın zarar gördüğünü ve değer kaybı oluştuğunu belirterek araçtaki değer kaybının davalılardan tahsilini talep ettiği, makine mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişilerden alınan raporlarla davacının talep edebileceği değer kaybının 123.750 TL olarak hesaplandığı, davacının da raporlar doğrultusunda talep artırım dilekçesi sunduğu, alınan raporlarla davaya konu araçta değer kaybının oluştuğunun anlaşıldığı, davaya konu kazayı yapan sürücü ...'un davalı ... Otoparkın sigortalı işçisi olduğu bu nedenle ... Otoparkın değer kaybından sorumlu olduğu, diğer davalı ... Sigortanın ise 3.Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında sorumlu olduğu gözetilerek bu davalılara karşı açılan davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... A.Ş.'nin ise kazanın meydana geldiği Avm'nin sahibi veya işletmecisi olmadığı bu nedenle değer kaybından sorumlu olmayacağı kanaati ile bu davalıya karşı açılan davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.’ye karşı açılan davanın kabulü ile, 123.750 TL değer kaybı tazminatının ... Sigorta A.Ş. için dava tarihi, ... Şirketi için 02/07/2020 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-... ... A.Ş.’ye karşı açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine,
3-Alınması gereken 8.453,36 TL harcın peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 6.339,26 TL harcın davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 683,10 TL peşin harç ve 1.431 TL tamamlama harcının toplamı olan 2.173,40 TL'nin davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 19.562,50 TL. vekalet ücretinin davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... A.Ş.’ye verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.810,30 TL (davalı ... ... A.Ş. için yapılan 186 TL yargılama gideri düşülerek hesaplanmıştır) yargılama giderinin davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş.'den tahsiliyle hazineye irat kaydına,
9-Artan avansın ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır