T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARA
ESAS NO:2021/573 Esas
KARAR NO:2023/346
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:16/09/2021
KARAR TARİHİ:09/05/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ilinde ... enerji sistemleri üzerine ... Sistemleri adında ticari işletmesinin bulunduğunu, ... Cam çerçevesiz ... ... ile tekli ... ve çiftli ... ticari satış sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereği ... enerjisi panelleri ile montajda kullanılan malzemelerin satın alındığını, sözleşmede geçen mallardan ... Cam çerçevesiz ... ... panellerinden 180 tanesini davalı taraftan Adıyaman'dan 12/06/2021 tarihinde teslim aldığını, geriye kalan 60 adet ... enerjisi paneli müvekkilinin aracına sağmadığından daha sonra tekrar gelip alacağını bildirdiğini, tekli ... ve çifli ... ürünlerini de davalıdan teslim aldığını, müvekkili aldığı malzemeleri kendi iş yerinde test ettiğinde performans düşüklüğü olduğunu tespit ettiğini, teslim edilen ... panellerinin ön camlarının temperli arka camlarının düz cam olduğunu, su sebeple 20 tanesinin telef olduğunu, satın alınan ... panellerinin ayıplı ve dayanıksız olması nedeniyle iade etmek üzere davalı iş yerine gittiğini, bu şekilde 60 adet ... panelinin iadesinin sağlandığını, müvekkilinin daha sonrasında TSE'den malın ayıplı olduğunu da test ettirdiğini, daha sonra müvekkilinin davalı ile görüşerek geriye kalan mallarıda iade etmek istediğini, bir sonuç alamadığını, bunun üzerine davalı tarafa ihtar çekildiğini ve bunun üzerine herhangi bir dönüş olmadığını belirterek Müvekkilin satın aldığı 160 adet ... Cam/Cam Çerçevesiz ... ..., 50 adet tekli ... ve 300 adet çiftli ... ürünlerinin ayıplı çıkması nedeniyle sözleşmeden dönme hükümleri gereğince iadesine ve bundan doğan fazlaya ve faize ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL alacağın ödeme tarihi olan 07.06.2021'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, müvekkilinin ayıplı maldan dolayı TSE'den yaptırdığı test sonrası kendisinden alınan 2.135,80 TL zarar kapsamında olup bu bedelin zarar tarihi olan 18.06.2021 tarihinden itibaren taraflarına ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafından yasal sürede cevap dilekçesi verilmediği görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, ticari satıma konu malın ayıplı olduğu iddiasına dayalı alacak davasıdır.
Davacının tacir olup olmadığının tespiti bakımından ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, davacının ticaret sicilde kayıtlı olduğu bildirilmekle davacının tacir olduğu ve mahkememizin bu davaya bakmakta görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından sunulan ve mahkememizce de celbedilen TSE Deney Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı’nın 15.6.2021 tarih ve ... nolu raporun sonuç kısmı olan
6.1 – 6.2 ve 6.3 tablolarda “Numunede gözle görülür hata bulunmamaktadır ve kırık, çatlak
hücre, ölü bölge sayısı sıfır” olduğu şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davalı şirketin ticari defter ve belgelerini sunması halinde bunların ve dosya suretinin resen seçilecek bir mali müşavin bilirkişiye tevdi ile, davacının iddiası, davalıların savunması, davalının ticari defter ve belgeleri ile tüm dosya kapsamına göre davacının davalılardan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise ne miktarda olduğu konusunda bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacının defter & belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; davalı alacağı: Tacir olan taraflardan davalının defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutulduğu, takip konusu faturanın kayıtlarında yer aldığı huzurdaki itirazın iptali davasında, Davalı “... ... San.ve Tic. A.Ş.’nin 16.09.2021 tarih itibariyle ticari defterleri incelendiğinde Davacı firma İbrahim Altay’ın cari hesabında Davalıya 79.437,94 TL borç bakiyesi davalının 79.437,94 TL asıl alacağının olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Taraflar arasındaki ihtilaf davalı tarafından davacıya satılan ... panellerinin ayıplı olup olmadığı noktalarında toplandığından taraf beyan ve iddiaları değerlendirilerek dava konusu ... panelleri üzerinde inceleme yapılması, gerektiğinde panellerden seçilerek bir kaçı üzerinde analiz yaptırılarak, üretimden kaynaklı bir ayıp olup olmadığı, gizli ayıp olup olmadığı noktalarında bilirkişi incelemesi yaptırılması için ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişiden rapor alınmıştır.
... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; 13.08.2022 tarihinde ... ili ... İlçesi ... Köyünde yerinde yaptığım incelemeler; bunun yanında dava dosyası içerisinde bulunan; fotoğraf, belge, bilgi, rapor veifadelerin de yardımı sonucunda bilirkişi raporumun “IH. İnceleme ve Değerlendirme” bölümünde de detaylı açıklamaları yaptığım üzere;Yerinde inceleme sonucu dava konusu ... enerji sistemlerinin yukarıdaki adreste kurulu olduğu; aktif bir şekilde çalıştığı; üzerinde kırık, çatlak ya da deformasyon görülmediği; sulama amaçlı kullanılan pompaları çalıştırdığı görülmüştür. Dava konusu ... enerji sistemlerinin kurulu olduğu 3 bölgeden birinde (baraja yakın olan taraf) üretilen güçten daha çok enerjiye ihtiyaç duyan bir pompa çalıştığı için yer yer pompalama sisteminde verimsizlik olduğu da yukarıdaki bölümlerde anlatılmıştır. Bu durum ... panellerindeki iddia edilen kusurdan değil; uygun güçte seçilmeyen pompa ya da yetersiz güçteki veya sayıdaki panel seçiminden kaynaklanmaktadır. Yine önceki bölümlerde detaylı belirttiğim üzere davacı firmanın ürettiği panel altındaki etikette azami güç+/-%2 toleransla 375 W (367,5 — 382,5 W) olarak görüntülenmektedir. Fakat 07.06.2021 tarihinde davalı firma tarafından kesilen proforma faturada modül bazında gücün +/-%3 toleransla 375 W (363,75 W 386,25 W) olduğu belirtilmiştir. Bu durumun çelişkili olduğu aşikârdır. Her ne kadar bu durum çelişkili olsa da; toleransın %2 ya da %3 olduğu her iki durum da ayrı ayrı değerlendirilmiştir. TSE'nin yapmış olduğu testte +/-% 3,7 tolerans ile 360,97 W (347,6 — 374,33 W) azami güç ölçüldüğü için davalı firmanın garanti ettiği azami güç değer aralıklarına ulaşabilme ihtimalinin olduğunu; yani panellerde gizli ayıp ya da kusur olmadığı kanaatine yarılmıştır. Gerektiği takdirde farklı birkaç numune daha alınarak TSE ya da akredite başka bir kuruluş tarafından muayene ve deneye tabi tutulabileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davacı tarafın bilirkişi raporuna itirazı üzerine TSE’ye müzekkere yazılarak, dava konusu ... panellerinin eski malzemelerden yapılıp yapılmadığı, bunun dayanıksızlığa yol açıp açmayacağı, kullanılan malzemelere göre normal şartlarda 30 yıla kadar ve %84 güç çıkışı sağlayıp sağlamayacağı, ürün etiketi ve faturadaki değerlere ulaşılıp ulaşılmayacağı noktalarında teste tabi tutularak rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
TSE 06.03.2023 tarihli yazı ile ''Mahkeme dosyasında dava konusu fotovoltaik modüllerin üretimin gerçekleştirildiği bileşenlerin eski malzemelerden olduğunun tespiti standartlar kapsamındaki deneyler ile tespit edilemeyecektir. Sıralı olarak fotovoltaik modül yapısını oluşturan bileşenler ön kaplama cam, ısı ile jelleşen ara tabaka eva, üreteç hücre, iletken lehim teli ribbon, eva, arka kaplama malzemesi cam veya backsheet üretim prosesinde laminasyon işleminde (145-155 C arasında ısı uygulanan tünel) eva tabakasının jelleşerek izolasyonu sağlaması ile tüm bileşenler bütünleşip tek parça olacağından bileşenlerin üretim durumları analiz edilemez.
İlgili numunenin üreticiden teslim alındığındaki mikro yapısında gözle görünmeyen kırıkların/hataların Elektrolüminesans Görüntüleme kayıtları üreticiden alınarak söz konusu ürünlerin üreticiden çıkış durumunun bilinmesi ve mevcut durumun analiz edilerek hata var ise üretici veya satış sonrasında oluşma durumunun belirlenmesi için önemlidir. Üretici tarafından kullanıcıya teslimi sonrası ürünlerin taşınması, istiflenmesi, üretici montaj klavuzuna uygun bağlantının tesis edilip edilmemesi, periyodik bağlantı ekipmanlarının tork kontrolü ve ürünlerin periyodik temizlik işlemlerinin üretici kılavuzuna uygun yapılıp yapılmaması ürün üretim ve verim değerlerini etkileyecek hasarlar oluşturabilecektir. Kullanıcının ürünleri, bağlantı ve montaj kılavuzuna uygun tesis edip etmediğinin kontrolünün yapılmaması hatalı montaja, ürünlerin zarar görmesine ve garanti dışı kalmasına bir sebeptir. Üretici ve tüketici arasındaki teknik şartname veya sözleşmeye konu hususların incelenmesi, 30 yıla kadar %84 verim taahhüt, garanti koşul ve kapsamlarının yer alıp almadığı değerlendirilmelidir. Yukarı bahsedilen satış sonrası koşul ve bakım faktörlerinin öngörülemeyeceği için ve yıllara karşılık düşüşü belirten bir standart test metodu olmadığından 30 yıla kadar %84 verim sağlaması saptanamayacaktır.
... Modül Test Laboratuvarımızda günümüzdeki mevcut en yüksek güç tayini ve verimliliği, mikro çatlak ve hatalar için elektrolüminesans görüntüleme, kullanıcı montaj şekli üretici bağlantı ve montaj şekline uygun ise ürünün rüzgar ve kar yüküne karşı dayanımının tespiti için statik mekanik yük deneyi, modül kırılım deneyi, dolu darbe deneyi sunulacak numunelere uygulanarak mevcut durumları için muayene ve deney raporu sunulabilir. '' şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacıya satılan ... panellerinin ayıplı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizce ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda dava konusu ... enerji sistemlerinin aktif bir şekilde çalıştığı; üzerinde kırık, çatlak ya da deformasyon görülmediği; sulama amaçlı kullanılan pompaları çalıştırdığı, dava konusu ... enerji sistemlerinin kurulu olduğu 3 bölgeden birinde (baraja yakın olan taraf) üretilen güçten daha çok enerjiye ihtiyaç duyan bir pompa çalıştığı için yer yer pompalama sisteminde verimsizlik olduğu, bu durumun ... panellerindeki iddia edilen kusurdan değil; uygun güçte seçilmeyen pompa ya da yetersiz güçteki veya sayıdaki panel seçiminden kaynaklandığı, davacı firmanın ürettiği panel altındaki etikette azami güç+/-%2 toleransla 375 W (367,5 — 382,5 W) olduğu fakat 07.06.2021 tarihinde davalı firma tarafından kesilen proforma faturada modül bazında gücün +/- %3 toleransla 375 W (363,75 W 386,25 W) olduğu, bu durumun çelişkili olduğu, her ne kadar bu durum çelişkili olsa da; toleransın %2 ya da %3 olduğu her iki durum da ayrı ayrı değerlendirildiği, TSE'nin yapmış olduğu testte +/-% 3,7 tolerans ile 360,97 W (347,6 — 374,33 W) azami güç ölçüldüğü için davalı firmanın garanti ettiği azami güç değer aralıklarına ulaşabilme ihtimalinin olduğu, yani panellerde gizli ayıp ya da kusur olmadığının belirtildiği, TSE tarafından mahkememiz müzekkeresine verilen cevapta; bileşenler bütünleşip tek parça olacağından bileşenlerin üretim durumlarının yani eski malzemelerden yapılıp yapılmadığının belirlenemeyeceği, yine 30 yıla kadar %84 verim sağlayıp sağlamayacağının üretici tarafından kullanıcıya teslimi sonrası ürünlerin taşınması, istiflenmesi, üretici montaj klavuzuna uygun bağlantının tesis edilip edilmemesi, periyodik bağlantı ekipmanlarının tork kontrolü ve ürünlerin periyodik temizlik işlemlerinin üretici kılavuzuna uygun yapılıp yapılmaması ürün üretim ve verim değerlerini etkileyecek hasarlar oluşturabileceğinin bildirildiği, dava konusu ... panellerinin 07.06.2021 tarihinde faturaya konu edildiği, bu tarihte yapılmış bir tespit bulunmadığı, söz konusu ... panellerinin teslim anındaki mevcut durumlarının bilinmediği, buna göre bir ayıp var ise teslimden sonra mı önce mi olduğunun tespitinin de mümkün olmadığı, kaldı ki fatura tarihine en yakın tarihli olan 15.06.2021 tarihli TSE analiz raporunda numunede gözle görülür hata, kırık, çatlak
hücre, ölü bölge bulunmadığının bildirildiği, yine mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da gizli ayıp ya da kusur olmadığının belirtildiği, raporun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli olduğu, dosya kapsamına göre davacının ayıp iddiasını ispat edemediği kanaati mahkememizde oluşmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 179,90-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 207,25-TL harçtan fazlaca alınan 27,35-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tamamının, davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/05/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı