T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/707 Esas
KARAR NO:2022/1037
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:12/11/2021
KARAR TARİHİ:20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından, taşıyıcı ...Ve Tic. Ltd. Şti. ve alt taşıyıcı ... ... Taşımacılık A.Ş. aleyhine 07/09/2020 tarihinde.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olduğunu, davalılar tarafından takibe, borca, faize ve tüm fer'ilerine itirazda bulunulmuş ve yapılan haksız itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğunu, davalılar tarafından yapılan itirazın haksız ve ödemeyi geciktirmeye yönelik olduğunu, itiraz akabinde 02/06/2021 tarihinde 2021/... başvuru numarası ile dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunu, ... numaralı arabuluculuk dosyasında tarafların anlaşmaya varamaması sonucu haksız itirazların iptali için işbu davayı ikame etme gereği doğduğunu, işbu davanın, nakliye sırasında emtianın bir kısmının zayi olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla açılmış olup 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın ticari nitelikte (taşıma işinden kaynaklı) olması sebebi ile görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Davalının birden fazla olması halinde yetki" başlıklı 7. Maddesi uyarınca "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir." davalılardan ... ... Taşımacılık'ın merkezi Şişli/İstanbul olduğundan işbu davanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde ikame edilmiş olduğunu, dava dışı sigortalı ... Sanayi İnş. Taahhüt ve Dış Tic. A.Ş. tarafından Hindistan'da yerleşik ... adlı firmadan 1.500 kg. diş akriliği cinsi emtia satın alınmış olduğunu ve Türkiye'ye seferi yapılan emtiaların ... numaralı ve 16/01/2020 ve 16/01/2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olduğunu, söz konusu emtianın ...'ndan, ...'na denizyolu taşıması ... firması tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu, İstanbul ilinden Ankara iline karayolu taşımacılığı için ... ... ve Tic. Ltd. Şti. firması ile anlaşılmış, ilgili firma ise alt taşıyıcı olarak ... ... Taşımacılık A.Ş. fırması ile anlaşmış olduğunu, 08/02/2020tarihinde emtianın Ankara'ya taşınması için aktarma noktasına ulaşması akabinde yapılan aktarma işi esnasında emtiaların forklift üzerinden düşmüş ve meydana gelen olay neticesinde 100 kg diş akriliğin dökülerek zayi olduğunu, Sigortalı firma yetkililerinin meydana gelen hasarın tespiti ile tazmini için müvekkili sigorta şirketine ihbarda bulunmuş olduğunu, müvekkili sigorta şirketine yapılan ihbardan sonra hasar tespiti için dosya ekspertiz incelemesine gönderilmiş ve ekspertiz incelemesi neticesinde 4.504,42 TL'lik hasar miktarının tespit edilmiş olduğunu, olay sonrası eksper incelemesi neticesinde hasar miktarı tespit edildikten sonra dava-dışı sigortalı ... Sanayi İnş. Taahhüt Ve Dış Tic. A.Ş.'ye 4.504,42 TL'lik Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi gereği ödeme gerçekleştirilmiş olduğunu, meydana gelen hasardan haberdar olan sigortalı hasarın tespit ve tazmini için sigortacısı olan müvekkiline ihbarda bulunmuş olduğunu ve müvekkili nezdinde ... no'lu hasar ve rücu dosyasının açıldığını, söz konusu hasara ilişkin olarak müvekkili şirketin, ... Risk Değ. Ve Eks. Hizm. Ltd. Şti.'den hasarı ve sorumluların tespiti için ekspertiz çalışması talep etmiş olduğunu, gerçekleştirilen ekspertiz çalışması sonucu 26.05.2020 tarih ve ... nolu rapor ile hasarın emtianın Ankara'ya taşınması için aktarma noktasına ulaşması akabinde yapılan aktarma işi esnasında emtiaların forklift üzerinden düşmesi sebebiyle gerçekleştiği tespit edilerek hasarın toplam maliyetinin 4.504,42-TL olarak hesaplanmış olduğunu, sigortaya konu kıymetlerin ... (A) ile müvekkili şirket tarafından güvence altına alınmış olduğunu, hasar tazminatının poliçe kapsamında değerlendirilmiş ve dava-dışı sigortalı ... Sanayi İnş. Taahhüt Ve Dış Tic. A.Ş.'ye 4.504,42-TL hasar tazminatı ödenerek zararının tazmin edilmiş olduğunu, uyuşmazlığa CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerekli olduğunu, emtianın eksik tesliminden dolayı taşıma işini üstlenen taşıyıcı ... ... ve alt nakliyeci ... ... Taşımacılık müşterek ve müteselsil olarak söz konusu zarardan sorumlu olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulünü, borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptalini, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. takibinin devamını, davalı borçluların alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı ... ... Taşımacılık A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasar hakkında müvekkili şirketin ilgisi, bilgisi veya herhangi bir tasarrufu bulunmamakta olduğunu, dolayısıyla sorumluluğu bulunmayan müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından iddia edilen hasara müvekkili şirketin sebep olmadığının sabit olup davaya konu ihtilafta kusurun kimden kaynaklandığının Mahkememizce belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur olmadığını, müvekkili şirket açısından davaya konu alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacı aleyhine talep miktarının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu alacağı kabul anlamına gelmemekle birlikte belirlenen hasar miktarının tek taraflı düzenlenen raporla tespit edildiği ve miktarın fahiş olduğu, her halukarda borcun, faizin ve tüm ferilerinin müvekkil şirketçe kabulünün mümkün olmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, davacının işbu davayı açmakta kötü niyetli olduğunun kabulü ile talep ettiği alacağın %20'sinden az olmak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Davalı ... ... ve Tic. Ltd Şti'ne usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme dekontu ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yapılan inceleme sonucu bilirkişi raporu alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, hasar nedeniyle sigortalısına ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsiline ilişkin, 4.504,42-TL. asıl alacak, 186,66-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.691,08-TL. ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yaptığı, davalıların süresi içerisinde takibe, borca, asıl alacağa, faize ve fer’ilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı tarafından takibin devamının sağlanması amacıyla İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde 4.504,42-TL. üzerinden itirazın iptali davasının açtığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacının, nakliye sırasında emtianın bir kısmının zayi olması nedeniyle dava dışı sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilip edilemeyeceği, tazminatın miktarı, davalıların sorumluluğu noktasında toplanmakta olup, takibe konu belgelerin incelenmesi ve tespiti konuları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi gerekmektedir.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Karayolu Taşımacılık Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı Öğr.Gör. ... tarafından hazırlanan 09/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...
1.Davaya konu “aktarma işi esnasında kıymetlerin forklift üzerinden düşerek dökülmesi ve zayi olması” durumunun Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartlarında istisna edilen ya da sigorta kapsamı dışında tutulan hallerden hiçbirisine uymadığı, bu nedenle meydana gelen olayın ve oluşan zararların dava konusu ...-1/0 no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında olduğu,
2.C.M.R. Sözleşmesi ve TTK hükümleri çerçevesinde davalı taşımacının davaya konu
taşımacılık işi yönünden tazminat sorumluluğunun üst limitinin 16.01.2020 tarihi itibariyle 101.430,66 TL olduğu, davacı sigorta şirketinin 4.504,42 TL tutarındaki rücuen tazminat talebinin taşımacının tazminat sorumluluğunun limiti kapsamında kaldığı ve 4.504,42 TL’lik alacağın tamamını taşımacıya rücu edebileceği,
3.TTK m.888’e göre, asıl taşıyıcı ile fiili (alt) taşıyıcının oluşan zarardan müteselsilen sorumlu oldukları,
4.Davacı sigorta şirketinin “Uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu Hükümlerinin Uygulanması Gereklidir.” şeklindeki beyanı ve CMR m.27/1 hükmü çerçevesinde, yıllık % 5 faiz oranı üzerinden ve ödeme isteği (rücu talebi) tarihinin 03.07.2020 olduğunun kabulü halinde bu tarihten itibaren faiz talebinde bulunabileceği..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.
Malların karayolu ile uluslararası nakliyatına ilişkin kurallar, "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) " ile düzenlenmiştir, CMR sözleşmesinin esas amacı; karayolu ile eşya taşımacılığı ve ilgili taraflar arasındaki ilişkiyi, bu ilişkiler çerçevesinde ortaya çıkabilecek hak ve sorumlulukları tanımlamakta olup, davacı ile davalı şirketler arasında mevcut taşıma sözleşmesinin CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi, bu anlaşmada hüküm bulunmadığı hallerde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK Madde 875, Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk,“ (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğer ki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.”
6102 sayılı TTK Madde 876, Taşıyıcının Özeni,“(1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.”
6102 sayılı TTK Madde 888, Fiilî taşıyıcı “ (1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir. (2) Fiilî taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def’ileri ileri sürebilir. (3) Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. (4) Fiilî taşıyıcının yardımcılarına başvurulursa 887 nci madde hükmü uygulanır. (5) Fiilî taşıyıcı taşıma senedinde veya diğer bir belgede kendisine teslim olunan eşyanın ne hâlde bulunduğunu tespit ettirebilir. Bu hükme uyulmadığı takdirde 858 inci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.
Taşıyıcının sorumluluğu CMR Konvansiyonu md. 17/1 göre ; "Taşımacı yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.",CMR Konvansiyonu 17/2 ye göre ise,- taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur. Taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin bu düzenlemeye karşılık taşıyıcı CMR Konvansiyonu 17/2 uyarınca eğer kayıp, hasar veya gecikme;a )İstek sahibinin ihmalinden,b)İstek sahibinin verdiği talimattan,c)Yüke has bir kusurdan,d)Taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşımacı sorumlu tutulamaz.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.
CMR kapsamında yapılan taşımalarda meydana gelen kayıp ve hasarlarda taşıyıcı kural olarak anlaşmanın 23 ve 25. maddeleri uyarınca belirlenen esaslar çerçevesinde sorumludur. Anılan maddeler uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırsız olmayıp, ödemekle yükümlü olacağı tazminat kayıp veya tam ziya halinde eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacak olup, eksik brüt ağırlığa göre yapılacak bu hesaplama sonucu bulunan miktar ile taşıma nedeniyle yapılan diğer masraflar toplamı taşıyıcının azami olarak sorumlu tutulabileceği tazminat miktarını oluşturacaktır.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, davacının dava dışı sigortalısı ile davalı ... Ulus.Nak. ve Tic.Ltd.Şti.ile arasında taşıma sözleşme akdedildiği, iş bu davalının alt taşıyıcı olarak davalı ... ... Taş.A.Ş. ile anlaştığı, 08/02/2020 tarihinde, taşımaya konu bir kısım emtianın aktarma noktasında forklift üzerinden düşerek döküldüğü ve zayi olduğu, olayın ve zararın meydana gelmesinde asıl taşıyıcı ve fili alt taşıyıcının sorumluluğu bulunduğu, oluşan zararın davalı sigorta tarafından düzenlenen sigorta poliçesinin teminatı kapsamında olduğu, davacı yanca dava dışı sigortalısına zarardan kaynaklı tazminatın 20/05/2020 tarihinde ödendiği, davacının sigortalısına ödediği hasar tutarını, CMR Konvansiyonu TTK 875 vd. madde hükümleri kapsamında davalılara rücu ile CMR 27/1 maddesi gereğince yıllık %5 oran üzerinden faiz talep edebileceği kanaati oluştuğundan, davacının davasının kabulü ile davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, 4.504,42-TL.asıl alacak üzerinden yaptıkları itirazlarının iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %5 faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olmaması nedeniyle davacının talep ettiği icra inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, 4.504,42-TL.asıl alacak üzerinden yaptıkları itirazlarının iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %5 faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 307,69-TL. harçtan, peşin alınan 59,30-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 248,39-TL. harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.504,42-TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL. başvurma harcı + 59,30-TL. peşin harç + 2.250-TL. bilirkişi + 137,50-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 2.506,10-TL. yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davalılardan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Uluslararası şirketinin yokluğunda,miktara göre kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır