T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/802 Esas
KARAR NO:2023/687
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:21/12/2021
KARAR TARİHİ:10/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile beraber TransitNet uygulamasını geliştiren “...” ve/veya AB/Ortak Transit Ülkeleri ve Türkiye’deki iştirakleri, müşterileri ile yapılan sözleşmeler uyarınca, 04/10/2012 tarihli 28431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ortak Transit Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen transit işlemlerinde asıl sorumlu sıfatıyla beyanda bulunmakta olduğunu, Transit Rejim Beyanında bulunulan eşyanın gümrük vergilerini teminata bağlandığını, Transit Rejimi hükümlerine aykırılık nedeniyle gümrük vergilerinin ödeme yükümlülüğünün doğması halinde ise, bu vergileri gümrük idaresine ödeyerek müşterilerine rücu ettiğini, bu çerçevede, davalı ile müvekkili arasında 01/08/2020 tarihli sözleşme imzalandığını. sözleşme uyarınca ihtilafların çözümünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, söz konusu transit refakat belgesinin süresi içinde sonlandırılamaması nedeniyle müvekkili şirketin, davalı taraf ile hem telefon hem de e-posta üzerinden defalarca iletişime geçmeye çalıştığını davalı taraftan beyannamenin sonlandırılabilmesi için herhangi bir bilgi ve belge sağlanmadığını, transit beyannamesinin sonlanmaması nedeniyle ... Gümrük İdaresi ile varış gümrük idaresi doğal olarak araştırmaya girişildiğini, idareler tarafından da transit sürecine ve sonlanmasına ilişkin bilgi ve belgeye ulaşılamaması üzerine Gümrük Genel Tebliği Transit Rejimi Seri No:4 Madde 51 uyarınca vergi hesaplama ve tahsilat işlemlerine geçildiğini, beyannamede yazılı eşyaların vergilerinin hesaplanarak müvekkili şirkete 56.331,63 TL'lik bir ödeme emri tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin de transit rejiminde akredite olduğu ve transit beyannamesini düzenleyen olarak ilgili ödemeyi sistem üzerinden otomatik hesaplanan gecikme faizi ile 56.331,63 TL olarak yapmak zorunda kaldığını, davalı tarafın süresi içinde transit beyannamesini sonlandırmaması ve müvekkili şirkete karşı ödeme emrinin tebliği ile birlikte yapılan ödeme nedeniyle davalı tarafa fatura düzenlendiğini, davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, talep edilmesine rağmen gerekli bilgilendirmeleri yapmadığını ve transit beyannamesini sonlandırmaduğını müvekkili şirketi ödeme yükümlülüğü altına sokarak zarara uğratmış olduğunu, bu sebeple de müvekkili şirketin .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatmak zorunda kaldığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Taraflar arasında 01/08/2020 tarihinde imzalanan Transit Net Müşteri Sözleşmesi, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, fatura, transit beyannameleri, ödeme dekontu, ticari defterler ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının davalıdan, fatura alacağından kaynaklı, asıl alacak 5.460,12-EUR. üzerinden ve takip tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yaptığı, davalının süresi içerisinde, borca, faize ve fer’ilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı tarafından takibin devamının sağlanması amacıyla İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde, itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan, sözleşmeden kaynaklanan fatura alacağına dayalı takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasından davalının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi ile, bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan, 31/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
"...Davalı 2020 takvim yılı tutmuş olduğu ticari defterlerin açılış tasdiklerini ve kapanış tasdiklerini yasal sürede yaptırdığı. Ancak davacı tarafın yansıtma faturasını 27/07/2021 tarihinde kesmesi nedeniyle 2021 takvim yılının ticari defterlerinin incelenmesi ve kayıtlarda yer alıp almadığı anlaşılacaktır.
Asıl sorumlu sıfatıyla ... ile müşteri sıfatıyla ... ( ...) aralarında yapılan sözleşmeye göre Gümrük idarelerine karşı ... firmasının sorumlu olduğu Müşteri sıfatı ile ...'ın ... firmasına karşı sorumlu olduğundan ve Müşteri sıfatlı ...'ın sözleşmenin 5.1 maddesinin a ve b bendi müşteri sorumluluklarına uymadığı yapmış olduğu işlemler ve beyanlarda eksiklerin olduğu asli kusurlu olduğu ve tahakkuk eden ek vergilerden sorumlu olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra, davacının da ticari defter ve belgelerinin incelenerek bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Mali Müşavir ... ve Gümrük Müşaviri ... tarafından hazırlanan 19/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...
1.Davacı Şirketin defter-i kebir ve yevmiye defterleri elektronik ortamda tutulmaktadır. 2020-2021 yılı, şirketin elektronik ortamda tutulan defterlerin açılış ve kapanış dönemi işlemlerinin kaydedildiği yevmiye ve kebir defterlerine ilişkin e-defter beratlarının yasal süreleri GİB bilgi sistemine yüklendiği, ticari defterlerinin delil niteliğini taşıdığı,
2.Davacının defter ve kayıtlarında davalı hesabında 5 adet toplam 5.760,12 Euro faturanın kayıtlı olduğu, fatura alacağını oluşturan faturalardan 5.000 TL üstü olan 5.574,63 Euro faturanın davalı BA formunda vergi dairesine beyan edildiği,
3.Gümrüğe ödenen 56.331,63 TL tutarın ödeme tarihindeki Euro alış kuru ile çevirdiğimizde 56.331,63 TL/10,1050 kur =5.574,63 Euro olduğu, düzenlenen faturayla örtüştüğü,
4.Davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2020 -2021 yılı defter kayıtlarına işlediği eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan sonra oluşan 31.12.2021 tarihi itibariyle 5.460,12 Euro (91.205,72 TL) defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı olduğu,
5.Bu alacağın 2022 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığı,
6.Tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Gümrük ve Dış Ticaret yönünden, Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
I.2alacağın miktarının 56.331,63TL olduğu ve davalı yanın sorumlu olduğu,
Davacının; 5.460,12 Euro kalan alacağının 06.09.2021 tarihinde ....İcra Müdürlüğünün ... dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davacının defter ve kayıtlarında alacağının 5.460,12 Euro olarak tespit edildiği, Davacının alacağını TBB-Mevzuat Euro (Kamu Bankası) %1,5 oranında değişen faiziyle birlikte talep ettiği görülmüş olup,
İTİRAZIN İPTALİ ile TAKİBİN DEVAMI gerektiği, icra takip tarihinden sonra asıl alacak için talep edilen yıllı %1,5 oranında işlemiş faizin yerindeliğinin Mahkemeniz görev alanı ve takdirinde bulunduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 08/05/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda;
"...19.01.2023 tarihli bilirkişi raporumuzdaki görüşlerimizi değiştirecek bir husus bulunmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Dava dışı, ...’nın, dava dışı ... ... co Ltd. Çin’den aldığı, net8650kg 29436,00USD Cif 484adet R404A ve 550adet 410A soğutucu gazın, sırnak gümrük antreposuna konulduğu, antrepodan dava dışı .... Ltd. Şti.’nin satın aldığı malları, dava dışı ...’ya sattığı, dava dışı .... Ltd. Şti.’ nin, davalı taşıyıcı ... ile taşıma sözleşmesi yaptığı, davalı taşıyıcı ...’nın taşımanın 04.10.2012/28431 mükerrer resmi gazetede yayınlanan Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşmesi kapsamında, yapılacağından, taraflar arasında 01/08/2020 tarihli Transit Net Müşteri Sözleşmesi’nin imzalandığı anlaşılmıştır.
Sözleşmenin konusunun, sözleşme kapsamında müşteri (davalı) adına hareket eden hizmet sağlayıcının (davacının), gümrüklere beyanname sunmasının ve kapsamlı gümrük teminatlarının temin edilmesinin oluşturduğu görülmüştür.
Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşmesi kapsamında, davalı taşıyıcı ...’ın (taraflar arasındaki sözleşmeye göre müştesi), taşınacak eşyalar için transit beyannamesi açılması talebi üzerine, davacı (taraflar arasındaki sözleşmeye göre hizmet sağlayıcı) tarafından, ... Gümrük Müdürlüğü’ne transit rejim beyanında bulunulduğu, 31/08/2020 tarihli transit refakat belgesi düzenlendiği ve 15/09/2020 tarihine kadar transit süresi verildiği, davalı taşıyıcı tarafından, süresi içerisinde transit refakat belgesinin sonlandırıldığına ilişkin belge sunulmadığından, Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) Seri no:4, 54/1-a maddesi gereğince eşyanın transit rejiminden mevzuata aykırı olarak çıkarılmasıyla Gümrük Kanunu’nun 183. Maddesine göre gümrük yükümlülüğünün doğduğu, ... Gümrük Müdürlüğü’nün, Gümrük Yönetmeliği’nin 244.maddesi ve Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) Seri no:4, 56 göre asıl sorumlu olan ... ... Merkezi Almanya İstanbul Merkez şubesi vergi numarası ..., ... 56.331,63TL ek tahakkuk çıkarıldığı ve asıl sorumlu ... ... Merkezi Almanya İstanbul Merkez tarafından ... Maslak Ticari Şubeye 26/07/2021 tarihinde ödeme yapıldığı, davacı yanca, yapılan ödemeye ilişkin olarak, davalı adına takibe konu 27/07/2021 tarihli yansıtma faturasının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacının, Gümrük Yönetmeliğinin 244. Maddesine göre kefil olduğu, Gümrük Kanunu 86/2 maddesi transit rejimine göre taşıdığını bilerek kabul eden, davalı taşıyıcının, taşıdığı eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü olduğu, davalının eşyaların taşıyıcısı olduğu, Gümrük kanunun 86/2 ve Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) Seri no:4, 55/1-b) maddesi kapsamında tahakkuk eden gümrük vergisinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme, İcra dosyası, tahakkuk belgesi, ödeme dekontu, davacı şirket tarafından düzenlenen fatura, tarafların ticari defterler ve belgeleri, gümrük beyannameleri ve tüm dosya kapsamına göre alınan, bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, taraflar arasında, sözleşme kapsamında ticari ilişki bulunduğu, 31/08/2020 çıkış tarihli, davalı tarafından yapılan taşımadan kaynaklı olarak, ... Gümrük Müdürlüğü’nce düzenlenen ek tahakkuk kararına istinaden, 26/07/2021 tarihinde ödenen 56.902,46-TL.'nın, davalı adına düzenlenen 27/07/2021 tarihli 5.574,63-EUR. bedelli yansıtma faturası ile davalıdan talep edildiği, faturanın ödenmemesi üzere icra takibine geçildiği, davalının, verilen kesin süreye rağmen 2021 yılı ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığı, davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter ve kayıtlarında takibe konu faturanın kayıtlı olduğu, davalı şirketin, davacıdan mal/hizmet alımında bulunduğuna ilişkin, takibe konu faturayı Lüleburgaz Vergi Dairesi’ne bildirimde bulunduğu, Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim (Form BA) ile de faturanın beyan edildiğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, “..davalının vergi dairesine böyle bir bildirim yapmasının, takip dayanağı faturanın içeriğinin benimsendiği ve faturada yazılı malların alındığını gösterdiği, davalının bunun aksini gösterir delil sunmadığı ….”(Yargıtay 19. H.D. 15/11/2012 T. 2012/9636 E.- 2012/17068 K. sayılı ilamı) Yargıtay’ın ilgili kararı gereği de, davalı yanca mal/hizmet alındığı, vergi dairesine bildirimde bulunduğu, davalının bunun aksini gösterir delil sunmadığı ve takip dayanağı olan faturanın karşılığının da ödendiğinin ispat edilemediği, buna ilişkin dosyaya dekont, ödeme makbuzu vs. sunulmadığı, davacının davaya konu faturadan kaynaklı olarak alacaklı olduğunun tespit edildiği,, davalı tarafın icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının davasının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, 5.460,12-EUR asıl alacak üzerinden yaptığı itirazının iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar, 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince EUR cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi (değişen oranlarda) uygulanmak suretiyle takibin devamına, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle, İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, 5.460,12-EUR asıl alacak üzerinden yaptığı itirazının iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar, 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince EUR cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi (değişen oranlarda) uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2-Kabul edilen alacağın, %20’si olan 10.791,05-TL. (EUR talebin takip tarihindeki TL. kuru üzerinden hesap ile) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 5.501,83-TL. harçtan, peşin alınan 1.099,50-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 4.402,33-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL. başvurma harcı + 1.099,50-TL. peşin harç + 3.800-TL. bilirkişi + 625,20-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 5.584-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır