T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/130 Esas
KARAR NO: 2023/391
DAVA: Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 23/02/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ve davalının maliki olduğu ... plaka sayılı aracın, 15/04/2020 tarihinde dava dışı sürücü ... ...'in sevk ve idaresinde yetersiz ehliyetli şekilde araç kullanırken ... plaka sayılı araca çarpmış olduğunu ve maddi hasarlı trafik kazasına sebep olunduğunu, hasar sonrası ... Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen 15/04/2020 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine gerekli tahkikat başlatıldığını ve Sigortacılık Kanunu 22. maddesi uyarınca hasar ve kusur durumunun tespiti için bağımsız ve uzman eksper tayin edildiğini, hasar ihbarı üzerine ... Ltd Şti tarafından mağdur araç üzerinde yapılan incelemeler sonrasında hazırlanan 29/04/2020 tarihli ve 140 rapor numaralı Kasko Kesin Ekspertiz raporuna göre hasar bedelinin hesaplandığı, iskonto uygulanmak sureti ile hesap edilen hasar bedelinin 12.000-TL olarak belirlendiği ve 04/05/2020 tarihinde ilgilisine ödendiğini, müvekkili şirket tarafından davaya konu hasar sebebiyle ödenen bedelin davalıya rücusu kapsamında davalıya 05/05/2020 tarihinde ihtarname gönderildiğini ama herhangi bir cevap verilmediğini, kaza tespit tutanağı ve diğer belgeler ışığında ödenen tazminattan; %100 oranında davalı sigortalının sorumlu olduğunun ortaya çıktığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı olmak kaydı ile davalı tarafın .... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamını, davalının haksız itirazından dolayı %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
....İcra Müdürlüğü’nün 2020/... E. sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, tescil bilgileri, davacının ödemeye ilişkin ödeme dekontu ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yapılan inceleme sonucu bilirkişi raporu alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
....İcra Müdürlüğü’nün 2020/... E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacı sigorta şirketinin, meydana gelen trafik kazasında, ZMSS poliçesi kapsamında üçüncü kişiye ödediği tazminatın sigortalısından rücuen tahsiline ilişkin, asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.985,48-TL.‘nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yaptığı, davalının süresi içerisinde borca, faize ve fer’ilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu ve davacı tarafından takibin devamının sağlanması amacıyla İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacının, davalı sigortalısının, maliki olduğu ... plakalı aracın 15/04/2020 tarihinde yapmış olduğu trafik kazası nedeniyle ile dava dışı üçüncü kişiye ödenen hasar tutarının davalı sigortalıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmakta olup, davaya konu belgelerin incelenmesi ve tespiti konuları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi gerekmektedir.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...
-Davalı taraf sürücüsü ...’in100% oranında tam kusurlu, olayda zarar gören aracın malik ve sürücüsü motosiklet sürücüsü ... ’ın kusursuz olduğu,
-Olay nedeniyle zarar gören aracın onarımının ekonomik olduğu, ortaya çıkan gerçek zarar miktarının KDV dahil 12.00,00-TL olarak hesaplandığı, davacı şirket tarafından söz konusu bedelin tamamının ödenmiş olduğu,
-B.4. ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI :
-Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir hükmü gereğince davacı sigortacı’nın, hasar bedelini tazmin ettikten sonra sigortalısına rücu edebileceği belirtilmiş ve
b-madde; Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, sigortalısı’na rücu edebileceği açıklanmıştır.
Ancak dava konusu olay’da davalı araç sürücüsü’nün yetersiz ehliyetnameye sahip olduğuna dair bir tespit olmaması ve olayda bir etkinliğinin bulunmadığı dikkate alındığında, davacı sigortacının ZMMS Genel Şartlar B.4.b maddesi gereğince Sigortalısı olan davalı şirkete rücu hakkı’nın doğmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davaları, 2918 sayılı KTK'nın 85 v.d. maddelerinde düzenlenen tehlike sorumluluğu ve 6098 sayılı TBK'nun 49 v.d. maddelerinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklı kusur sorumluluğu olup, araç maliki ve işleten sigortalı ile sigortacının sorumluluğu paraleldir ve işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı yasanın 86. maddesi kapsamında işleten ve sigortacı, zarara sebep kazanın ''mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri gelmiş'' olduğunu ispat etmediği sürece meydana gelen zarardan sorumludurlar.
Taraflar arasında 31/10/2019-31/10/2020 başlangıç ve bitiş tarihli ZMSS poliçesi düzenlendiği görülmüştür. Sigortacı davacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. fıkrası hükmü ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın (kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan) B.4.b maddesine dayanmaktadır.
Bu halde dava konusu uyuşmazlıkta poliçe tarihinde yürürlükte bulunan ZMSS genel şartlarına göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
ZMSS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. Maddesi;
" Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a-)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b-)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c-)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç-)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d-)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e-)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." şeklinde düzenlenmiştir
Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ZMSS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. Maddesi b bendinde, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişiler tarafından kullanılmasının rücu sebebi olduğunu düzenlenmiştir.
... Valiliği İl emniyet Müdürlüğü’ne yazılan müzekkere verilen, 17/04/2023 tarihli cevabi yazı ile dava dışı sürücünün yurda giriş-çıkış tarihlerinin gönderildiği, dava dışı sürücü ... ...’in yurda giriş tarihinin 13/10/2019 olarak bildirildiği görülmüştür.
... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne yazılan müzekkereye verilen, 22/03/2023 tarihli cevabi yazı ile, dava dışı sürücü ... ...’e “…15/04/2020 tarihinde 2918 sayılı KTK’nun 39/4 (Dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile yönetmelikte belirtilen süreye ve şartlara aykırı olarak araç kullanmak) maddesine…” dayalı olarak cezai işlem uygulandığının bildirildiği görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Sürücü belgelerine ait esaslar başlıklı,39. maddesinin”…Dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile yönetmelikte belirtilen süre ve şartlara aykırı olarak araç kullananlar hakkında her seferinde 343 Türk Lirası idari para cezası verilir…” hükmünü,
18/07/1997 tarihinde Resmî Gazete’de yayınlanan, 23053 mükerrer sayılı, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin, 88.maddesinin
"İlgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir; …
b)Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;
1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.
2) Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.
İlgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin, ülkemiz sürücü belgeleri ile değiştirilmesine ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a)Müracaat herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılabilir.
b)Müracaat sırasında ibraz edilmesi zorunlu olan bilgi ve belgeler Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenir…” hükmünü düzenlediği görülmüştür.
Talep, ZMSS sözleşmesine dayanılarak sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin, sürücünün gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması nedeni ile rücuen tazminat talebi olduğu dikkate alındığında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.
Kural olarak, davacı sigorta şirketi poliçe kapsamında davaya konu bedeli üçüncü kişiye ödediğine göre söz konusu bu bedeli KTK'nın 95 ve poliçe genel şartlarının 4 C maddesine göre araç maliki sigortalıya rücu etme hakkına sahiptir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, tüm dosya kapsamına göre alınan teknik bilirkişi raporu hukuki değerlendirme mahkememize ait olmakla, hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davalının maliki olduğu aracın, yabancı uyruklu dava dışı sürücüsünün, olay tarihinde, KTK 39. Maddesi ve KTK yönetmeliğin 88.maddesine uygun ehliyetnamesinin bulunmadığının sabit olduğu, bu durumda davacının, ZMSS Genel Şartları B/4-b maddesi ve sigorta poliçesi kapsamında, üçüncü kişiye ödediği tazminat tutarını davalı sigortalısına rücu edebileceği, (İstanbul BAM 9. HD. 17/02/2022 T., 2021/1469 E.-2022/286 K.) dava dışı sürücünün meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu, davacının hesap bilirkişi tarafından hesaplanan ve kadri maruf bulunan tutar kadar davalıdan rücu talep edebileceği, 04/05/2020 tarihinde ödemenin yapıldığı, icra takibinin 10/12/2020 tarihinde başlatıldığı, davacının ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar mahkememizce hesaplanan tutar kadar, işlemiş avans faizi talebinin yerinde olduğu kanaati oluştuğundan, davacının davasının kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasından 12.000-TL. asıl alacak, 772,60-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.772,60-TL. üzerinden davalının itirazının iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olmaması nedeniyle davacının talep ettiği icra inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasından 12.000-TL. asıl alacak, 772,60-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.772,60-TL. üzerinden davalının itirazının iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 872,49-TL. harçtan peşin alınan 221,76-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 650,73-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70-TL. başvurma harcı + 221,76-TL. peşin harç toplamı olan 302,46-TL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.500-TL. bilirkişi ücreti + 89-TL. tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 2.589-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 2.546,55-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL. arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 1.298,36-TL.'nin davalıdan, geriye kalan 21,64-TL.'nın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı şirketin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.