T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/634 Esas
KARAR NO:2024/510
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/09/2022
KARAR TARİHİ:17/09/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... A.Ş., ... nezdinde kurulan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) faaliyet gösteren bir aracı kurum olduğu ilgili mevzuata ilişkin gerekli olan lisans belgesini aldığını ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı’nca da 16.04.2012 tarihinden itibaren “GENİŞ YETKİLİ ARACI KURUM” olarak yetkilendirilmesinin uygun görüldüğünü; taraflar arasında 24.06.2019 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım ve Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, davalının ... nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında alım satım işlemleri yaptığını, davacının ise sadece davalının emirlerini piyasaya ilettiği ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, yapılan işlemlerde sözleşme bedelinin tamamının değil belirli bir kısmının teminat adı altında ödendiğini, sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre teminat değeri arttığında çekme hakkı doğduğu gibi eksildiğinde ise eksik teminatı tamamlama yükümlülüğünün bulunduğunu, davalıya Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında bütün risk bildirimlerinin eksiksiz olarak yapıldığını, davalının, almış olduğu alım ve satım pozisyonlarının ve bu pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle 21.12.2021 tarihinde teminatın tamamını kaybettiği ve kayıpların yatırılan teminatları aşarak 265.560,25 TL olduğunu, davalıya teminat eksiğini kapatması gerektiğinin birden fazla kez bildirildiği fakat davalının bu borcu kapatmakta imtina ettiği ve bu nedenle piyasa nezdindeki takas merkezine karşı sorumlu olan davacının takas merkezine ödeme yaptığını, davalının eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığını; davalının haksız ve hukuka aykırı borca itirazı üzerine takibin durdurulduğu öne sürülerek itirazın iptaline ve asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesi talep edilmektedir.
Davalı tarafından yasal sürede cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 24.06.2019 tarihli sözleşmeden kaynaklı toplam 271.885,47 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının borca ve ferilerine itirazı ile takibin durduğu, işbu davanın ise 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak; Davacı tarafın usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu, Dava konusu icra takibinin dayanağı eksi bakiyenin 2021 yılında yapılan işlemler ile sahip olunan alım satım pozisyonlarından kaynaklandığı ve davacı kurumun zarar oluşmasında bir kusuru olmadığı, ... A.Ş. tarafından teminat tamamlama çağrısı tutarının davalı adına davacı tarafından ödendiğini gösteren belgenin dava dosyasına iletilmesi sonucunda, davacı kurumun 266.275,31 TL alacaklı olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 10/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti 1.ek raporunda sonuç olarak, Davacının 17.02.2022 takip tarihi itibariyle 266.275,44TL'lik kısmı asıl olmak üzere, 5.610,03 işlemiş faiz toplam 271.885,47 'nin davalıdan alacaklı olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 12/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti 2.ek raporunda sonuç olarak, Davalının ilgili tarihte müteaddid defalar şirket sistemine giriş yaptığı, davalı hesabında bulunan pozisyonları kapatma yönünde emirlerin sisteme girildiği ancak girilmiş olan emirleri piyasada karşılayacak olan karşı emirler bulunmadığından her defasında girilen bu emirlerin VİOP sistemi tarafından iptal edildiği, davalı tarafından sisteme iletilen emirlerin piyasada karşı emirleri bulunduğunda karşılanarak işlemlerin gerçekleştiği ve vadeli işlem pozisyonlarının kapatıldığı, davalının davacı kuruma telefon ve benzeri araçlar vasıtası ile iletişime geçip geçemediğini gösterir bir kayıt bulunmadığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 17/07/2024 tarihli bilirkişi heyeti 3.ek raporunda sonuç olarak,
30.03.2023 tarihinde Sayın Mahkemenize sunmuş olduğumuz raporda da belirttiğimiz üzere dava dosyası eklerinde bulunan ve taraflar arasında önce elektronik ortamda "Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formu", "Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi", "Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi", "Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmelerine İlişkin Risk Bildirim Formu" akdedildiği, daha sonra ise yine dava dosyası eklerinde ıslak imza ve onaylı "Elektronik Ortamda Onaylanan Belgelere İlişkin Yatırımcı Beyanı" bulunduğu ve Uygunluk testi sonucunda hangi ürün ve hizmetlerin davacıya uygun olup olmadığının anlaşılamadığının davalı tarafa bildirildiği görülmüştür.Davacının davalıya Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında işlem yapmasını/yapmamasını öneren, telkin eden veya men eden bir belge veya kayda rastlanmadığı mütalaa edildiği görüldü.
Davacı tarafından sunulan belgelere göre taraflar arasında; Müşteri Tanıma ve Mali Bilgiler Formu, Bildirim Formu, Fatca ve CRS beyanı, Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Ön Bilgilendirme Formu, Genel Müşteri Bilgilendirme Formu, Yatırım Hizmet Ve Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formu, Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmelerine İlişkin Risk Bildirim Formu ( ... A.Ş Vadeli İşlem Ve Opsiyon Piyasası Nezdindeki İşlemlere İlişkin), Risk Bildirimi (Vadeli İşlem Sözleşmelerinde ve Opsiyon Sözleşmelerinde İşlemlerle İlgili Olarak, Müşteriler İçin Genel Açıklamalar), Yurt Dışı Piyasalarda Alım Satım İşlemlerine İlişkin Risk Bildirim Formu, Pay Senetleri Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formu, Gelişen İşletmeler Piyasası (GİP) Bildirim Formu, Varant Ve Varant Benzeri Sermaye Piyasası Araçları Risk Bildirim Formu, Sermaye Piyasası İşlemleri Genel Çerçeve Sözleşmesi, Sermaye Piyasası Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, imzalandığı, görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında Sermaye Piyasası İşlemleri Genel Çerçeve Sözleşmesi, Alım-Satıma Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmelerinin imzalandığı, yine işlemlere ilişkin risk formlarına yer verildiği, davalının almış olduğu alım ve satım pozisyonlarının ve bu pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında meydana gelen değişimler nedeniyle oluşan oluşan zararın mevcut teminatı aştığı,
davalı yanın sözkonusu işlemden dolayı hesapta bulunan teminatının, sürdürme
teminatının altına düşmesi sebebiyle tamamlama teminatının yeniden bulunması gereken düzeye
yükseltilmesi gerektiği, ... tarafından talep edilen teminat açığının davalı tarafından tamamlamadığı, SPK mevzuatı gereğince teminat açığının aracı kurum tarafından yatırılmasının zorunlu olduğu, davalı tarafından yatırılmayan teminatının ...’a davacı tarafından yatırıldığı, davalı tarafından yapılan işlemin VİOP işlemi olduğu kaldıraçlı işlem olmadığı, dolayısıyla teminatın üzerinde zararın oluşabileceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 24-25-28-29 maddeleri ve SPK mevzuatı uyarınca davacının tamamladığı teminat açığı için davalıdan talepte bulunabileceği, davacı tarafından sunulan log kayıtlarına davalının 21.12.2021 tarihinde birçok kez sisteme giriş yaptığı, davalı hesabında bulunan pozisyonları kapatma yönünde emirlerin sisteme girildiği ancak girilmiş olan emirleri piyasada karşılayacak olan karşı emirler bulunmadığından her defasında girilen bu emirlerin VİOP sistemi tarafından iptal edildiğinin, davalı tarafından sisteme iletilen emirlerin piyasada karşı emirleri bulunduğunda karşılanarak işlemlerin gerçekleştiği ve vadeli işlem pozisyonlarının kapatıldığının alınan bilirkişi ek raporları ile tespit edildiği, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında meydana gelen zararın oluşmasında davacının bir kusurunun bulunmadığının, davalı kuruma SKP tarafından kesilen cezalar ile davalının zararı arasında illiyet bağı olmadığının, tespit edildiği, davalıya uygunluk testinin yapıldığı, uygunluk testinde "Çok Düşük Riskli", "Düşük Riskli" ve "Orta Riskli" ürün ve hizmetlerin uygun olduğu; "Yüksek Riskli (Türev İşlemler (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında)...." ve "Çok Yüksek Riskli (Tezgahüstü Türev İşlemler...).." ürün ve hizmetlerin ise uygun olmadığı; sonuç olarak davalıya hangi ürün ve hizmetlerin uygun olduğu/olmadığı konusunda "Tercih ettiğiniz risk profiliniz ve piyasalarda gerçekleştirdiğinizi belirttiğiniz işlem hacim ve sıklıkları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu nedenle, hangi ürün ve hizmetlerin size uygun olduğunun tespit edilmesi mümkün olmamıştır" şeklinde test sonucunun davalıya bildirildiği, davacının davalıyı vadeli işlem ve opsiyon piyasasında işlem yapması için telkin ve teşvik eden bir eylemine yönelik ispatın olmadığı, davalının eksi bakiyeye düşmesinde davacının bir kusurunun bulunmadığı, davacının davasında haklı olduğu, davalının borca itirazının itirazının yerinde olmadığı, faiz hesabı bakımından alınan 09.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporuna davalının süresinde bir itirazı olmadığı, davacının ...'a yaptığı ödeme nedeniyle bakiye alacağının takip tarihi itibariyle 266.275,44 TL asıl alacak, 5.610,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 271.885,47 TL olduğu, TTK 1530/7 maddesinde düzenlenen temerrüt faizinin mal ve hizmet tedarikine ilişin olduğu taraflar arasındaki sözleşmeye uygulanamayacağından bu nedenle takip tarihinden itibaren avans faizi isteyebileceği, alacağın likit olduğu, gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa avans faizi uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına,
2- Kabul edilen alacağın %20’si olan 54.377,09 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 18.572,50 TL karar ilam harcından 3.283,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 15.288,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 42.782,82-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 3.283,70 TL başvurma harcı ve 80,70 TL peşin harcın toplamı olan 3.364,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 5.000 TL bilirkişi ücreti+ 179 TL tebligat+müzekkere ücreti olmak üzere toplam 5.179 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560 -TL Arabuluculuk ücretinin; davalı taraftan alınarak, hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır