T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/801 Esas
KARAR NO:2024/462
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:23/11/2022
KARAR TARİHİ:04/07/2024
Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili .... Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesi ile; ... A.Ş.'nin, ... nezdinde kurulan vadeli işlem ve opsiyon piyasasında faaliyet gösteren, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu başta olmak üzre ilgili mevzuatın tüm gereklerini yerine getirerek lisans belgesini almış bir yatırım kuruluşu olduğunu, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığınca ... A.Ş.'nin 16.04.2012 tarihinden itibaren İşlem Aracılığı Faaliyeti, Portföy Aracılığı Faaliyeti, Yatırım Danışmanlığı Faaliyeti ve Sınırlı Saklama Hizmetinde bulunmak üzere geniş yetkili aracı kurum olarak yetkilendirilmesinin uygun görüldüğünü, müvekkili şirket ile davalı arasında 08.07.2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmede müvekkili aracı kurumun "YATIRIM KURULUŞU", davalının ise "MÜŞTERİ" sıfatıyla yer almakta olduğunu, davalının müvekkili şirket ile imzalamış olduğu 08.07.2021 tarihli sözleşme uyarınca ... A.Ş. nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında "VİOP" alım satım işlemleri gerçekleştirmekte olduklarını, müvekkili şirketin bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde etmekte olduğunu, davalının sunulan hesap ekstrelerinden de görülebileceği üzere VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağı oluşturulan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamını kaybetmiş, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarının 967.019,43 TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapılmış olduğunu ancak davalının bu çağrıların hiçbirine icabet etmediğini, davalının, mevcut eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığını, davalının 16.02.2022 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin davalının haksız ve kötü niyetli itirazları sebebi ile durmuş olduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili .... Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesi ile; müvekkilinin tüketici sıfatını haiz olduğundan görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan aracılık sözleşmesinde müvekkilinin tüketici sıfatını taşımakta olduğunu, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesini ve dosyanın talep halinde Tüketici Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin adresinin Tokat ilinde olduğunu ve taraflar arasında ayrıca bir yetki sözleşmesi de bulunmadığını, davaya konu icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde yapılmış olduğunu, mevzuat hükümleri incelendiğinde aracı kurumların öncelikle özen ve sadakat borcu altında oldukları, müşterilerin hak ve menfaatlerini korumak için gerekli önlemleri almak, sözleşmenin imzalanmasından önce ve sonrasında müşterinin iradesini sakatlayacak davranışlardan uzak durmak, müşteriyi yanıltıcı, aldatıcı, bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar edici yanlış ve gerçek dışı beyanda bulunmamak ve müşteriyi etkileyecek şekilde yorum yapmamak, ayrıca müşterileri risklerden uzak tutmak ve yatırmış olduğu teminatı da aşacak şekilde zarara uğramamaları için gerekli önlemleri almak yükümlülükleri bulunmakta olduğunu, davacı şirketin özen yükümlülüğü altında olduğundan TBK'nun 390. maddesinde vekilin sorumluluğunu düzenleyen hükümler gereğince oluşan zarardan dolayı kusuru oranında müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, davacı ...'nin, kendisini sadece alım satım emirlerini yerine getiren bir kuruluş olarak göstermeye çalışmakta ise de; SPK-... mevzuatı, T.B.K ve Tüketiciyi Koruma kanunu hükümleri gereğince genel müşteriyi/tüketiciyi koruma görev ve sorumluluklarını gözardı ettiğini, davacı şirketin ısrarla "daha fazla kazanç sağladığı" gerekçesi ile müvekkilini VİOP yatırımına yönlendirmek için başvurduğu ikna çabaları sonucu müvekkilinin yatırımını VİOP' a dönüştürdüğünü ve bu riskli yatırım nedeniyle oldukça fazla zarara uğramış olduğunu, davacı şirketin müvekkili ile telefonda yaptığı görüşmelerde müvekkilinin iradesini sakatlayarak ve eksi bakiyeden hiç bahsetmeden müvekkilini VİOP' ta kaldıraçlı işleme yönlendirdiğini ve müvekkilinin tüm teminatını kaybettiği gibi teminatından ayrı olarak dava değeri kadar da eksi bakiyeye düşmüş olduğunu, müvekkili ile yapılan telefon görüşmelerinde müvekkiline sadece kazançtan bahsedilirken yatırmış olduğu teminattan daha fazla zarara girebileceğinin hiçbir şekilde açıklanmamış olduğunu, VİOP yatırımının oldukça riskli olduğu gibi işlemin 1/10 kaldıraçlı olarak yapılması nedeniyle zarar katlanarak büyümekte olduğunu, nitekim 20 Aralık 2021 tarihinde piyasaların kapanmasından sonra USD' nin 21 Aralık sabahı 18 liradan 13 liraya düşmesi ile müvekkilinin tüm teminatını kaybettiği gibi eksi bakiyeye düşmüş olduğunu, müvekkilinin 21.12.2021 tarihinde sabah seans açıldığında Long (alım) pozisyondan Short (satış) pozisyona geçmek istemiş ise de; sistem çalışmadığı için bu işlemleri yapamamış olduğunu, müvekkilinin 21 Aralık 20121 günü işlem yapmasına imkan tanınsa idi; zararının kuvvetle muhtemel oluşmayacak ya da çok az oluşacak olduğunu, davacı şirketin 21/12/2021 tarihinde usulsüz olarak sistemi kapatması nedeniyle yapılan şikayet sonucu davacı şirkete 07.04.2022 tarihli, 17/521 sayılı kararla davacıya 640.442 TL idari para ceza uygulanmış olduğunu, kaldıraçlı USD kontratlarının daha kısa sürede daha yüksek kazanç sağladığı gerekçesi ile iradesi sakatlanarak VİOP da dolar kontratları alım satımına yönlendirilmiş ve müvekkilinin çok riskli bu yatırım sonucu zarara uğratılmasına sebep olunduğunu, hisse senetlerinde günlük marjın %10 olup daha fazla fiyat değişiminden korunmakta iken USD kontratlarında bu marjın %80 kadar değişmesi mümkün olup bu durum müvekkiline açıklanmadığını, müvekkilinin Dolar Kontratlarında günlük marjın %80 kadar çıkarılabildiğini bilse ve bilgilendirilse idi kesinlikle bu riske girmeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/10/2022 tarih ve ... sayılı ilamıyla işbu davanın İhtisas Mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6,7,8 ve 9. Asliye Ticaret mahkemelerine tevzi edilmek üzere dosyanın tevzi bürosuna gönderildiği ve dosyanın Mahkememize tevzii edildiği görülmüştür.
Dava, sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 968,030,63 TL asıl alacak, 13.068,41 TL faiz olmak üzere toplam 981,099,04 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde, itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu, davacı tarafından işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı cevap dilekçesinde mahkememizin yetkisine, icra müdürlüğüne verdiği itiraz dilekçesinde de icra müdürlüğünün yetkisine itirazda bulunmuş ise de; takip konusu alacağın taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklandığından HMK'nın 10. maddesi ve TBK'nın 89. maddesi kapsamında alacaklının adresinin bulunduğu yer Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri de yetkili olduğundan yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı tarafından Mahkememizin görevli olmadığı yönünde itiraz edilmiş ise de; davalının akdedilen sözleşme ile ticari amaç güttüğü anlaşılmakla görev itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalının cevap dilekçesi ile açtığı karşı davası 09.02.2023 tarihli celsenin 4 numaralı ara kararı ile karşı davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu ve arabuluculuğa gidilmeden dava açıldığı anlaşıldığından karşı davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş, tefrik edilen dosya mahkememizin 2023/108 sayılı esasına kaydedilmiştir.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, uyaptan entegre edilmiş, taraf delilleri toplanmış, bilirkişilerden rapor alınmıştır.
Bilirkişiler ... Mahkememize sundukları 16.08.2023 tarihli raporlarında; "... Davalının teminat eksiğini aşan hesap borcunun taraflar arasındaki sözleşme kapsamında Türk Lirası cinsinden para borcu olduğu, Davacının kendi karar ve iradesiyle elektronik yollarla gerçekleştirdiği işlemler sonucunda Davacı aracı kurumun Davalı müşterisi adına ve hesabına ...’a yatırdığı 953.170,20 TL ve 967.019,43 TL eksi hesap bakiyesi için takip talebinde 968.030,63 TL olarak talep ettiği anapara alacağı tutarının Davalı müşteri tarafından Davacı aracı kuruma ödenmesine ve Davalının itirazının iptaline karar verilmesinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu..." belirtmişlerdir.
Bilirkişiler ... Mahkememize sundukları 13/05/2024 tarihli ek raporunda; "... Davalının teminat eksiğini aşan hesap borcunun taraflar arasındaki sözleşme kapsamında Türk Lirası cinsinden para borcu olduğu, Davacının kendi karar ve iradesiyle elektronik yollarla gerçekleştirdiği işlemler sonucunda Davacı aracı kurumun Davalı müşterisi adına ve hesabına ...’a 953.170,20 TL yatırdığı, Dosyaya mübrez log kayıtlarından da davacı aracı kurumun anılan tarihteki sistemsel kesintisi ile davalının işlemleri arasında bir illiyet bağının tespit edilemediği, davalının emirlerinin piyasa koşulları nedeniyle gerçekleşmediğinin görüldüğü, bu meyanda davacı aracı kuruma atf-ı kabil bir kusurdan bahsedilemeyeceği, 22.12.2021 tarihi itibariyle, Davalının hesabındaki eksi bakiyenin 967.019,43 TL olarak tespit edildiği, Davacının icra takip talebinde 968.030,63 TL anapara alacağı talep ettiği, Davacının icra takip talebinde talep ettiği TTK md. 1530, f. 7’de öngörülen faiz oranı bakımından, TTK md. 1530 düzenlemesinin mal ve hizmet tedarik sözleşmelerini kapsadığı, bu kapsamda sadece mal ve hizmet tedarik eden ve alıcısına göre mali güçsüzlüğü sebebiyle korunması gereken tedarikçileri konu alıp almadığı ve huzurdaki somut olaya uygulanıp uygulanmayacağının Mahkemenin takdirinde olduğu..." belirtmişlerdir.
Davacı tarafından sunulan belgelere göre taraflar arasında; Müşteri Bilgi Formu, Müşteri Tanıma Formu, Mali Bilgiler Formu, Fatca ve CRS beyanı, Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Ön Bilgilendirme Formu, Genel Müşteri Bilgilendirme Formu, Yatırım Hizmet Ve Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formu, Risk Bildirimi (Vadeli İşlem Sözleşmelerinde ve Opsiyon Sözleşmelerinde İşlemlerle İlgili Olarak, Müşteriler İçin Genel Açıklamalar),Yurt Dışı Piyasalarda Alım Satım İşlemlerine İlişkin Risk Bildirim Formu,Pay Senetleri Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formu,Gelişen İşletmeler Piyasası (GİP) Bildirim Formu, Varant Ve Varant Benzeri Sermaye Piyasası Araçları Risk Bildirim Formu, Sermaye Piyasası İşlemleri Genel Çerçeve Sözleşmesi,Sermaye Piyasası Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Yurt Dışı Piyasalarda Alım Satım İşlemlerine Aracılık Sözleşmesi, Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmelerine İlişkin Risk Bildirim Formu ( ... A.Ş Vadeli İşlem Ve Opsiyon Piyasası Nezdindeki İşlemlere İlişkin) imzalandığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında Sermaye Piyasası İşlemleri Genel Çerçeve Sözleşmesi, Alım-Satıma Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmelerinin imzalandığı, yine işlemlere ilişkin risk formlarına yer verildiği, davalının almış olduğu alım ve satım pozisyonlarının ve bu pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında meydana gelen değişimler nedeniyle oluşan zararın mevcut teminatı aştığı,
davalı yanın sözkonusu işlemden dolayı hesapta bulunan teminatının, sürdürme
teminatının altına düşmesi sebebiyle tamamlama teminatının yeniden bulunması gereken düzeye
yükseltilmesi gerektiği, SPK mevzuatı gereğince teminat açığının aracı kurum tarafından yatırılmasının zorunlu olduğu, davalı tarafından yatırılmayan teminatının ...’a davacı tarafından yatırıldığı, davalı tarafından yapılan işlemin VİOP işlemi olduğu, kaldıraçlı işlem olmadığı, dolayısıyla teminatın üzerinde zararın oluşabileceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 24-25-28-29 maddeleri ve SPK mevzuatı uyarınca davacının tamamladığı teminat açığı için davalıdan talepte bulunabileceği, alınan bilirkişi kök ve ek raporunda meydana gelen zararın oluşmasında davacının bir kusurunun bulunmadığının, 21.12.2021 tarihli log kayıtlarına göre davacının sisteminde kesintinin olduğu saatlerde çok sayıda emir verdiğinin bunların bir kısmının verilen emir fiyatından alıcı çıkmadığından gerçekleşmediğinin tespit ediliği, bazı aynı emirlerin birden çok kez sisteme girilmesi nedeniyle kabul edilmediğinin tespit edildiği, davalının davacının oluşan zararda bir kusurunun olmadığının, zarar ile davacı sistemindeki kesinti arasında illiyet bağı bulunmadığının tespit ediliği, raporun hüküm kurmaya yeteli denetime elverişli olduğu, davalının tüm borca itirazının yerinde olmadığı, davacının ...'a yaptığı ödeme nedeniyle bakiye alacağının takip tarihi itibariyle 967.019,43 TL olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceği, TTK 1530/7 maddesinde düzenlenen temerrüt faizinin mal ve hizmet tedarikine ilişin olduğu taraflar arasındaki sözleşmeye uygulanamayacağı, davacını talep ettiği temerrüt faiz oranını ispat edemediği, mahkememizce resen avans faizi işletilmek suretiyle yapılan hesaplamaya göre faiz tutarının 11.087,61 TL olduğu, alacağın likit olduğu, gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek, reddedilen tutar bakımından davacının kötü niyetli olarak takip yaptığı, davalı tarafından ispat edilemediğinden davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında; 967.019,43 TL asıl alacak ve 11.087,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 978.107,04 TL alacak için davalının yaptığı itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa avans faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Kabul edilen alacağın % 20' si olan 195.621,41 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 66.814,49 TL harçtan peşin alınan 11.849,22 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 54.965,27 TL harcın davalıdan tahsiline,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 11.849,22 TL peşin harç toplamı 11.929,92 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 137.591,77 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın ret edilen kısmına göre hesaplanan 2.992 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 10.500 TL bilirkişi ücreti ve 464,25 TL tebligat- müzekkere masrafları olmak üzere toplam 10.964,25 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 10.930,81 TL.sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre 3.110,49 TL'sinin davalıdan, kalan 9,51 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır