T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/92 Esas
KARAR NO : 2025/307
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/02/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafın borsa işlemleri yapan bir yatırımcı olduğunu, ...A.Ş.'nin eşit dağılım metodu ile halka arz edildiğini, halka arz işleminin ardından 15/04/2021 tarihinde davalı ...'nın elinde olmayan lotları satmak için sisteme satış emri girdiğini, bu emir doğrultusunda aracı kurum olan davalı ... tarafından açığa satış işlemine izin verilmemesi gerekirken ...’nın satış emri doğrultusunda açığa satış işlemi gerçekleştirdiğini, yüklü miktarda yapılan açığa satış işlemi sonrasında hissenin tavan bozduğunu ve yatırımcıların panik halinde satış yapmaya başladıklarını, kısa sürede çok sayıda satış işlemi gerçekleştiği için hem güven ortamının zedelendiğini hem de müvekkilnin diğer yatırımcılar gibi zarara uğradığını, davalıların birlikte hareket etmek suretiyle kusurlu olarak gerçekleştirmiş oldukları haksız fiilleri sebebiyle müvekkilinin hesaplanan zarar yaklaşık olarak 65.853,00 TL olduğunu, davacı tarafın 16.04.2021 tarihinde yapılan açıklamalar sonrasında SPK’nın işlemleri durdurma ihtimalinin olmasından ya da Şirketin&aracı kurumun duruma müdahale etmesini beklendiğinden payların bir kısmını sattığını ancak sonra zaten hissenin taban yaptığını, Sermaye Piyasası Kurulu şikayetleri değerlendirerek 19/08/2021 tarihinde ... sayılı Bülten'de kararını yayımladığını, "15.04.2021 tarihinde, ... tarafından Aracı Kurum aracılığıyla ... A.Ş. Pay piyasasında gerçekleştirilen usulsüz açığa satış işlemleri" sebebiyle "III-39.1 sayılı “Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ”in 24 üncü maddesi, Seri: V, No: 65 sayılı “Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış Ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ”in 24 üncü ve 28 inci maddeleri ve Kurul Karar Organı’nın ...tarih ve ... sayılı Kararı." düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği için ... Anonim Şirketi'ne 5.765.701,85 TL idari para cezası verildiğini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL zararın haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davaya konu ettiği ... pay senedi; halka arz aşamasında ilgili Aracı Kurumca (eşit pay dağılım metodu ile) talep sahiplerine 30’ar ... dağıtımı yapılmış (30 ... x 12,00 TL=360 TL ) ...’da işlem gören pay senedidir. Davacının halka arz işlemi aşamasında yani ilk işlem tarihi olan 08.04.2021 tarihi ile 15.04.2021 tarihleri arasında sahip olduğu pay adedinin 30 ... olduğu düşünüldüğünü, davacının zarar talebine konu işlemleri ile 15.04.2021 tarihinde ...’nın ... Tahtasında gerçekleştirdiği işlemler arasında ‘eşleşen’ ve zarara uğramasına sebebiyet veren bir işlemi ve işlemler arasında illiyet bağı bulunmadığını, davacının davaya konu ettiği husus, 15.04.2021 tarihinde davalı ... isimli yatırımcının, elinde olmayan lotları sisteme satış emri girmesi sonucu ... işlem tahtasında ‘devre kesilmesi’ seansında ... pay senedi alım yada satım emri ile ‘eşleşen’ işlemi olduğu ve bundan dolayı bir ‘zararı’ olduğu iddiasına dayanmadığını, davacının bu yönde bir iddiası olsaydı, gerçekleşen işlemin haksız fiil hükümlerine göre değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, bu işlemde davalının bir kusuru bulunup bunulmadığı, zararın ne şekilde doğduğu ve miktarı ile zararla fiil arasındaki illiyet bağı ve hukuka aykırılık unsurlarının tartışılması ve değerlendirilmesi mümkün olabilecekken, davacının davadaki talebi, ileri sürülen... işleminin gerçekleştiği ve davacının bu işlemle eşleşen bir alım satımdan kaynaklı zarar iddiasına dayalı olarak değil, bilakis 15.04.2021 tarihli Borsa devre kesici işlemden sonra açılan seansta, davacının kendi özgür yatırım kararı kapsamında hesabının bulunduğu Aracı Kurumdaki hesabından ’... pay senedi için ‘alım’ emri vererek 15.04.2021 tarihi ve sonraki günlerde pay senedini almaya başlaması, sonraki günlerde de alımlarına devam etmesi, maliyet düşürmek amacıyla portföyündeki ‘ diğer’ hisselerini satması, pay senedi alımlarını ‘ kredi’ kullanarak gerçekleştirmesi sonucu oluşan zararının tazmini talebine dayanmakta olduğunu, bu kapsamda kendi irade ve yatırım kararına bağlı olarak yoğun ... pay senedi alım işlemini gerçekleştirdiğini, diğer paylarını satması ve kredi kullanması gibi zararına yol açacak işlemleri yapması şahsi yatırım kararları kapsamında değerlendirilebileğini, bu işlemlerden doğan zararının davalılardan tahsilini talep etmesi ve bu yönde husumet yönlendirilmesi mümkün olmadığının bu nedenle davanın usul ve esastan reddine karar karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği zarar ile müvekkil tarafından 15.04.2021 tarihinde gerçekleştirilen satım ve alım işlemleri bakımından müvekkile kusur atfedilmesi mümkün olmadığını, davalı 02.04.2021 tarihinde ... no’lu hesabında bulunan 10.646.372,52-TL değerindeki 287.119 .... hissesini saat 10:00:26’da satmak istemiş olduğunu, ancak satış emrini göndermiş olmasına rağmen emri gitmediğini, aynı emri bir sorundan kaynaklanabileceği düşüncesiyle tekrar göndermiş fakat yeniden emrinin iletilmemesi sorunu ile karşılaştığını, kontrol sistemi yapılmak istenen söz konusu işleme izin verilmediğini, bunun üzerine müvekkili çalıştığı aracı kurum olan ... A.Ş.’den (...) yetkili birisi ile görüşme sağlamış ve tek işlem limitinin 10.000.000,00 TL olduğunu öğrendiğini, satış emri tutarının ise 10.646.372,52-TL olmasından dolayı sistem tarafından emrin reddedildiği müvekkili şirket yetkilisi tarafından bildirildiğini, 15.04.2021 tarihinde ise müvekkili, seans açılışından 20 saniye sonra ... nezdinde bulunan ... nolu hesabındaki 117.995 ... paylarını tavan kademesinden satmak amacıyla e-broker üzerinden emir yolladığını, bu emir normal satış penceresinden iletilen emir olduğunu, bu emri yolladığı esnada seans açılışındaki yoğunluktan kaynaklı veriler sağlıklı gelmemiş ve tavan kademesi erimeye başladığını, yolladığı satış emrinin geri dönüş mesajı gelmemesi üzerine müvekkili emrin iletilmediğini düşündüğünü, sistem bulunan stok miktarından fazlasını satmasına izin vermeyeceği düşüncesiyle müvekkili tekrar satış emri yolladığını, fakat “tek emir limitinin” yükseltilmesi sırasında müvekkilinin herhangi bir talebi bulunmadan ve bilgisi dışında virmanlı satış limitinin açılmasından ve bu yetkilendirmeden haberi olmadığından dolayı aynı emri 6 kez borsaya ulaştığını, ... sistemi üzerinden 117.995 adet ... payını satmak amacıyla gönderilen emir normal satış penceresi üzerinden iletildiğini, müvekkili satış emri dışında virmanlı satış tuşu gibi farklı bir seçenek işaretlememiş normal satım emri iletildiğini, ekte sunduğu belgeden de görüleceği üzere virmanlı satış seçeneği de bulunmadığını, makul bir gerekçe ile açıklanması mümkün olmayan satışlar ve fiyat düşürücü/yükseltici fillerin piyasa bozucu faaliyet kapsamına alındığını, müvekkilinin yaşadığı olayda ise, müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın aracı kurumun şeffaf bilgilendirme yapmaksızın ve gerekli dönüşü sağlamaksızın müvekkilinin haberi olmadan açığa satış kutusunu aktif hale getirmek suretiyle satışa neden olunduğu dikkate alındığında, makul ve açıklandığı şekliyle makul ve hukuki gerekçenin söz konusu olduğunu, bilahare yukarıda detaylıca anlatıldığı üzere işbu davada müvekkiline husumet yöneltilmesi haksız ve mesnetsiz olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, haksız açığa satış nedeniyle oluşan zararın haksız fiil hükümlerine göre tahsili talebidir.
... 2.İdare Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası, ... Bölge İdare Mahkemesi 8.İdari Dava Dairesinin ...Esas ve... Karar sayılı dosyası, ... 10.İdare Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası, ... Bölge İdare Mahkemesi 8.İdari Dava Dairesinin ... Esas ve... Karar sayılı dosyası, .... 3.İdare Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası, davacıya ait ... Şirketindeki hesap hareketleri, SPK'nın 15.04.2021 tarih ve ... sayılı, 19.08.2021 tarih ve ... sayılı kurul kararları, celbedilmiş ve bilirkişi raporları alınmıştır.
Mahkememizce alınan 22/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;... '' ... A.Ş.’nin 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, dava dosyasına sunulu olan deliller ile mübrez tüm evraklar üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirilmeler neticesinde davaya konu hisse senedi ve nakit virman işlemlerinde davacı tarafın Dava Dışı ...Yaptığı ve Şifre üzerinden Alım-Satım yapıldığı, diğer yandan şirket kayıtlarının incelenmesinde davaya konu 15.04.2021 tarihli hisse senedi alış/satış işlemlerine ilişkin talimatların Davalı ... A.Ş. tarafından verildiğine/Alındığına ilişkin bir kayda rastlanmadığı, davaya konu ... Senedinde yapılan işlemler sonucunda zarar ettiğini belirten Davacı ...’in; ... A.Ş’nin müşterisi olmadığı, ... A.Ş müşterisi ile bir ilişkisinin bulunmadığı, davaya konu ... veya diğer hisse senetleri alım satım işlemlerini ... Şirketinden yapmadığı, gerek pay piyasası, vadeli işlemler ve opsiyon piyasası, gerekse kredili işlemlerinden piyasaya hakim olduğu, diğer davalı ...’nın yaptığı ... işlemlerinin birbirleri ile alakası olmadığı ve örtüşmediği, konunun kendinden kendine işlem (...) yani tarafların işlemden önce anlaşarak aynı fiyat ve aynı miktardan eş zamanlı olarak girdikleri emirlerin karşılaşması sonucunda gerçekleşen işlemler niteliğinde de bulunmadığı, Davacı ...’in işlem günü olan 15.04.2021 tarihinden sonra hatalı işlemi fark edip tekrar işlem yapmadığı, davacının ... alım işlemlerini hatalı işlemin kapatılmasının hemen akabinde değil işlemin yapıldığı öğleden sonra gerçekleştiği ve fiyatın yükselmesine rağmen satım emri vermediği, 16.04.2021 tarihinde ... Payında Alım/Satım İşlemlerine devam ettiği, davalı Aracı Kurum ... Şirketi tarafından işlem günü konuya ilişkin ... (...) açıklamalarının yapıldığı, Dosyadaki tespitlerimiz nedeniyle davacının cari hesabındaki kar veya zararlı işlemlerinden dolayı, davalı ... A.Ş. ve davalı ...’YA ne herhangi bir sorumluluk yüklemenin mümkün bulunamayacağı, davacının cari hesabındaki ... işlemlerinin Davalılardan ... ve ... ile doğrudan bir bağlantısının bulunmadığı tespit edildiği'' mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 30.05.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; rapora itiraz edilen husulara kök raporda değinildiği, ceza dosyası hakkında değerlendirme yapılamayacağı, ...'un bu işleme nasıl izin verdiği, işlemin hukuka aykırılığı ve işbu hukuka aykırı eylemin hissenin fiyatının düşmesinde etkili olup olmadığına dair herhangi bir tespit yapılmadığı, davaya konu hisse senedi ve nakit virman işlemlerinde davacı tarafın dava dışı ... Firması ile anlaşma yaptığı ve şifre üzerinden alım-satım yapıldığı, diğer yandan şirket kayıtlarının incelenmesinde davaya konu 15.04.2021 tarihli hisse senedi alış/satış işlemlerine ilişkin talimatların davalı ... A.Ş. Tarafından verildiğine/ alındığına ilişkin bir kayda rastlanmadığı, kök rapordaki görüşün aynen geçerli olduğu mütaala edilmiştir.
Mahkememizce alınan 27/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;..." Sermaye Piyasası Kanun’un (...) Madde 32/4 maddesinde yer alan yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiler içeren izahnamenin geçerlilik süresi boyunca; diğer kamuyu aydınlatma belgelerinin ise kamuya açıklandığı tarihten hemen sonra, ilk halka arzdan veya borsada satın alınan veya satılan sermaye piyasası araçlarının, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıktığı tarihten hemen sonra borsada satılması veya satın alınması üzerine yatırımcıların malvarlıklarında zarar meydana gelmesi hâlinde bu maddeye göre ileri sürülecek tazminat talepleri açısından kamuyu aydınlatma belgesi ile zarar arasında illiyet bağı kurulmuş sayılır.” denildiği, “Sermaye Piyasası Kanun’un (SPK-6362) Madde 32/6 maddesinde yer alan Kamuyu Aydınlatma Metni çerçevesinde talep edilen tazminat talepleri 6 (altı) ay içerisinde zaman aşımına uğrar.” denildiği, davacı .... 32/4 maddesi çerçevesinde oluşan zarar ile illiyet bağı kurulabilir fakat ... 32/6 maddesi çerçevesinde 15.04.2021 tarihli gerçekleşen fiyat düşüşü sebebiyle oluşan zarar talebi Mahkeme’ye (Dava Tarihi) 07.02.2022 tarihinde yansımıştır. Zararın meydana geldiği tarih itibariyle yaklaşık 10 ay sonra zarar talebinin geçersiz olduğu" mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 29/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "Sermaye Piyasası Kurulu – SPK 19.08.2021 tarih 2021/41 sayılı Bülten ile 15.04.2021 tarihli ... tarafından ... AŞ. aracılığıyla ... AŞ. pay piyasasında gerçekleştirilen usulsüz açığa satış işlemleri nedeniyle ... AŞ.’ye III.39.1 sayılı Tebliğ MD.24, Seri V No.65 sayılı Tebliğ md.24 ve 28 gereği Kurul Karar Organı 11.02.2021 tarih 7/211 sayılı kararı gereği 5.765.701-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, Sermaye Piyasası Kurulu – SPK 15.04.2021 tarih 638 sayılı kararı ile “... AŞ. pay piyasasında 15.04.2021 tarihinde meydana gelen fiyat ve miktar hareketlerine ilişkin yapılan incelemeler sonucunda 6362 sayılı SPKn md.101/1 ve V-101.1 sayılı Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği md. 5/1 ve 6/1 gereği 16.04.2021 tarihinden başlamak üzere ...’ya borsalarda 6 ay süreyle geçici işlem yasağı uygulanmasına karar verildiği” görülmüş, Sermaye Piyasası Kurulu – SPK 19.08.2021 tarih 1279 sayılı kararı ile “... tarafından ... AŞ. aracılığıyla ... AŞ. pay piyasasında gerçekleştirilen açığa satış işlemlerinin III.39.1 sayılı Tebliğ MD.24, Seri V No.65 sayılı Tebliğ md.24 ve 28 gereği Kurul Karar Organı 11.02.2021 tarih 7/211 sayılı kararı gereğine AYKIRI olduğu, söz konusu USULSÜZ AÇIĞA SATIŞ İŞLEMİNİN gerçekleştiği 15.04.2021 tarihinde...Taş. AŞ. paylarına yatırım yapan 766.439-adet hesap ve sicil bazında 761.234-adet yatırımcı bulunduğu, 15.04.2021 tarihi itibariyle 315.136 yatırımcının işlem yaptığı, 6362 sayılı SPKn md. 103 gereği AYKIRILIĞIN AĞIRLIĞI ve ETKİLEDİĞİ MAĞDUR SAYISI kriterlerini sağladığı, dolayısıyla İHLALİN ÖNEMLİLİĞİ ve İLGİLİNİN KUSURUNUN YOĞUNLUĞU ölçütlerinin de ortaya çıktığı, “...” 15.04.2021 tarihinde “virmanlı satış” yetkisi tanımlanan müşterilerin işlemleri ile ilgili olarak “pay” bazında sınırlama seçeneğinin bulunmadığı, Brüt Satış Hasılatının %1’i uygulanmasının hakkaniyete uygun olmayacağı, 2020 yılı 25 vergi öncesi kar tutarı 23.062.807-TL’nin %252i oranında 5.765.701-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği” görülmüş,
Hesap İncelemesi:
... müşteri numaralı ....AŞ. hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde; 15.04.2021 günü saat 09:40’ta 1-adet işlemde toplam 94.033-... 21,24-TL/... fiyattan, ALIŞ, b.15.04.2021 günü saat 10:00’ta 37-adet işlemde toplam 718.033-... 21,24-TL/... fiyattan, SATIŞ,c. 15.04.2021 günü saat 10:01’ta 7-adet işlemde toplam 600.038-... 20,02-TL/... fiyattan, ALIŞ işlemi gerçekleştiği,d.15.04.2021 günü toplam 1.412.104-... toplam 14.010.021-TL ALIŞ işlemi ve toplam 1.412.104-... toplam 15.244.551-TL SATIŞ işlemi gerçekleştirdiği ve gün sonunda toplam 1.134.529-TL alım/satım KARI elde ettiği, e. 45-adet ALIŞ ve SATIŞ işleminin incelenmesi neticesinde bilinçli şekilde ard arda işlemlerin gerçekleştirildiği 5. ..AŞ. ... müşteri numaralı hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde;
a. 06.04.2021 tarihinde 12-TL/... fiyattan 30-... pay senedi alındığı,
b. 15.04.2021 tarihinde 17,42-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi alındığı,
c. 15.04.2021 tarihinde 17,45-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi alındığı,
d. 15.04.2021 tarihinde 17,97-TL/... fiyattan 2.000-... pay senedi alındığı,
e. 15.04.2021 tarihinde 18,18-TL/... fiyattan 500-... pay senedi alındığı,
f. 15.04.2021 tarihinde 18,60-TL/... fiyattan 3.000-... pay senedi alındığı,
g. 15.04.2021 tarihinde 18,95-TL/... fiyattan 2.000-... pay senedi alındığı,
h. 15.04.2021 tarihinde 19,50-TL/... fiyattan 2.400-... pay senedi alındığı,
i. 15.04.2021 tarihinde 20,20-TL/... fiyattan 5.000-... pay senedi alındığı,
j. 15.04.2021 tarihinde toplam 16.780-... pay senedi alındığı,
k. 16.04.2021 tarihinde 15,78-TL/... fiyattan 3.000-... pay senedi satıldığı,
l. 16.04.2021 tarihinde 16,29-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi satıldığı,
m. 16.04.2021 tarihinde 16,30-TL/... fiyattan 4.000-... pay senedi satıldığı,
n. 16.04.2021 tarihinde 15,87-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi alındığı,
o. 16.04.2021 tarihinde 15,93-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi alındığı,
p. 16.04.2021 tarihinde 16,01-TL/... fiyattan 2.000-... pay senedi alındığı,
q. 16.04.2021 tarihinde 16,03-TL/... fiyattan 3.000-... pay senedi alındığı,
r. 16.04.2021 tarihinde 16,06-TL/... fiyattan 1.000-... pay senedi alındığı,
s. 19.04.2021 tarihinde 14,73-TL/... fiyattan 272-... pay senedi satıldığı,
t. 19.04.2021 tarihinde 14,74-TL/... fiyattan 1.899-... pay senedi satıldığı,
u. 19.04.2021 tarihinde 14,82-TL/... fiyattan 2.383-... pay senedi satıldığı,
v. 19.04.2021 tarihinde 14,83-TL/... fiyattan 1.867-... pay senedi satıldığı,
w. 19.04.2021 tarihinde 15,06-TL/... fiyattan 2.539-... pay senedi satıldığı,
x. 19.04.2021 tarihinde 15,07-TL/... fiyattan 1.040-... pay senedi satıldığı,
y. 19.04.2021 tarihinde 15,21-TL/... fiyattan 4.250-... pay senedi satıldığı,
z. 19.04.2021 tarihinde 15,24-TL/... fiyattan 1.765-... pay senedi satıldığı,
aa. 19.04.2021 tarihinde 15,25-TL/... fiyattan 737-... pay senedi satıldığı,
bb.19.04.2021 tarihinde 15,26-TL/... fiyattan 178-... pay senedi satıldığı,
cc. 19.04.2021 tarihinde toplam 16.780-... pay senedi alındığı,
dd.15.04.2021-16.04.2021 tarihleri arasında toplam 24.900-... pay senedinde 449.370-TL karşılığı alış işlemi yapıldığı,
ee. 16.04.2021-19.04.2021 tarihleri arasında toplam 24.930-... pay senedinde 383.238-TL karşılığı SATIŞ işlemi yapıldığı,
ff. 15.04.2021-19.04.2021 tarihleri arasında toplam 66.491,74-TL ZARAR ettiği, gg.Buna karşın, 15.04.2021 gün başı itibariyle Mehmet Demir’e ait sadece 30-... 360- TL bedelli ... pay senedi bulunduğu, toplam 24.900-... pay senedinde 449.370-TL karşılığı alış işleminin ...’nın 15.04.2021 tarihinde ... AŞ. nezdinde gerçekleştirdiği usulsüz açığa satış işleminden sonra gerçekleştirildiği, iş bu 66.491,74-TL ZARAR bakiyesinin Sermaye Piyasası Kurulu – SPK 19.08.2021 tarih 1279 sayılı kararı ile ...’nın 15.04.2021 tarihinde ... AŞ. nezdinde gerçekleştirdiği usulsüz açığa satış işleminden kaynaklanmadığı aksine ...’in iş bu usulsüz açığa satış işlemini fırsata çevirerek faydalanmak isterken meydana geldiği, davacının finansal bilgi düzeyi yüksek bilinçli müşteri olduğu değerlendirilmekle zararın meydana gelmesinin davacının eylemleri sonucu olduğu ve davalıların eylemi sonucu zarar meydana gelmediği ve davalıların zarardan sorumlu tutulamayacağı sonuç ve kanaati hasıl olduğunun,
SPK ve Tebliğler Bakımından İnceleme; SPK dosyasındaki denetleme raporunda ve ... tarafından konuya ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda Aracı Kurum’un usulsüz açığa satış işlemlerinin yapılmasına yol açması ile söz konusu işlemler nedeniyle üzerinde açığa satış yapılan ... pay piyasasında aynı sırada yaşanan fiyat ve miktar hareketi arasında doğrunda doğruya illiyet bağı bulunduğu tespitlerine yer verilmiştir. ... raporunda ayrıca “...’nın hesaplarında 15/04/2021 tarihinde gün başı itibarıyla 23.992 adet ... payı bulunmakta olup yatırımcının 15/04/2021 tarihinde payın piyasasında saat 10:00:23.491’e kadar sadece alım emri ileterek ve 94.033 adet alım işlemi gerçekleştirerek sahip olduğu ... payı miktarını 117.995 adede yükselttiği anlaşılmıştır. ...’nın 10:00:23.491-10:00:26.095 zaman aralığında ilettiği 825.965 adet satım emri ile gerçekleştirdiği işlemler neticesinde ... stoğunun - 600.038 adet olduğu hesaplanmıştır. Yüksek miktarlı bu satışlar dolayısıyla payın fiyatında meydana gelen düşüş sebebiyle saat 10:00:26’da devre kesici oluşmuş ve devre kesici emir toplama aşamasında ...’nın saat 10:01:42.286 ve 10:01:42.287’de 20,34 TL’den toplam 600.038 adet alım emri ilettiği, emir toplamanın sonlarına yakın bir zamanda, 10:14:26.177-10:14:26.389 zaman aralığında, bahse konu emirlerin fiyatını 21,24 TL’ye iyileştirdiği ve bu emirlerin tamamıyla işlem gerçekleştiği görülmüştür. Bu emir ve işlemler neticesinde yatırımcı toplam 694.071 adet alım ve 718.063 adet satım işlemi gerçekleştirerek sahip olduğu payların tamamını satmıştır.” şeklinde tespitler de yer almaktadır. Ancak davacının yukarıda yer verilen işlemleri ve sürecin serencamı değerlendirildiğinde, davalı ... tarafından gerçekleştirilen usulsüz açığa satış işlemlerinin miktar itibariyle ... pay piyasasında etki doğurduğu, gerek davacının işlemlerinin ...’nın 15.04.2021 tarihli ... payında yaptığı işlemler ile hem saat hem de fiyat bazında eşleşmediğine, ... pay piyasasında eşleşen alım satım emirleri bulunmadığına yönelik dosya kapsamındaki tespitler gerek davacının usulsüz açığa satış işlemlerine ve konuya ilişkin KAP açıklamasına rağmen alım işlemlerine devam etmesi hususları dikkate alındığında, davacının gerçekleştirdiği işlemler nedeniyle uğradığını iddia ettiği zarar ile davalıların işlemleri arasında doğrudan bir illiyet bağı kurulmasının mümkün olmadığı kanaatindeyiz. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32/4 maddesinde yer alan “Yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiler içeren izahnamenin geçerlilik süresi boyunca; diğer kamuyu aydınlatma belgelerinin ise kamuya açıklandığı tarihten hemen sonra, ilk halka arzdan veya borsada satın alınan veya satılan sermaye piyasası araçlarının, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıktığı tarihten hemen sonra borsada satılması veya satın alınması üzerine yatırımcıların malvarlıklarında zarar meydana gelmesi hâlinde bu maddeye göre ileri sürülecek tazminat talepleri açısından kamuyu aydınlatma belgesi ile zarar arasında illiyet bağı kurulmuş sayılır.” hükmü ile aynı maddenin 6’ncı fıkrasında yer alan, tazminat taleplerinin 6 (altı) ay içerisinde zaman aşımına uğrayacağına ilişkin düzenleme dikkate alındığında, 32/4 hükmü çerçevesinde oluşan zarar ile illiyet bağı kurulabileceği, ancak 15.04.2021 tarihli gerçekleşen fiyat düşüşü sebebiyle oluşan zarar talebinin Mahkeme’ye 07.02.2022 tarihinde dava olarak yansıtılmış olması nedeniyle, zararın meydana geldiği tarih itibariyle yaklaşık 10 ay sonra ileri sürülen zarar talebinin geçersiz olduğu görüş ve kanaati serdedilmiş olmakla birlikte, kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumluluğun düzenlendiği Sermaye Piyasası Kanunu’nun 32’nci maddesinde öngörülen illiyet bağı tesisine ilişkin hükmün, dava konusu olayda doğrudan tatbikinin yerinde olmadığı, ayrıca davacının işlem kalıpları da dikkate alındığında, anılan düzenlemenin somut olayda uygulanmasının hukuken makul bulunmadığı kanaatindeyiz. Zira somut olayda, usulsüz açığa satış işlemlerinin mahiyetine ilişkin olarak yapılan ... açıklaması ile davacının anılan tarih ve devamındaki işlemleri birlikte değerlendirildiğinde, SPKn. md. 32/4 hükmünün koşullarının somut olayda gerçekleştiğinin ileri sürülmesi mümkün görünmemektedir." şeklinde SPK uzmanı bilirkişi tarafından mütaala edildiği,
Hukukçu Bilirkişi tarafından ise; uyuşmazlık konusu ... hisselerinin, BIST-50 endeksi dışında yer alması nedeniyle, 11.2.2021 tarih ve 7/211 sayılı Kararı ile açığa satış işlemi yapılamayacak hisselerden olduğu, 5098 sK'nun 115.maddesi kapsamında “uzmanlığı gerektiren bir hizmeti, kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürüten' kuruluş olduğu ve 'hafif kusurlarından dahi sorumlu olduğu, Seri:V, No:65 sayılı Tebl in | inci fıkrasında” açığa satış işlemi; sahip olunmayan sermaye piyasası araçlarının satılmasını ya da satışa ilişkin emrin verilmesi” olarak ifade edilmiştir. Satıma konu olan sermaye piyasası araçlarının satım emrinin verildiği an itibarı ile müşterinin aracı kurum nezdindeki hesabında bulunmaması veya söz konusu yükümlülüğün ilgili sermaye piyasası aracının ödünç alınması sureti ile yerine getirilmesi durumunda herhangi bir ilave bildirime ihtiyaç duyulmaksızın müşteri tarafından verilen satım emrinin açığa satış olduğu kabul edilir. Ancak, müşterinin satışı yapılan sermaye piyasası aracını tevdi edebilecek durumda olduğunu ve satışa konu sermaye piyasası aracının takas tarihine kadar aracı kuruma ileteceğini beyan etmesi durumunda işlem açığa satış işlemi sayılmaz. Müşteri beyanın doğruluğundan sorumlu olmakla birlikte, aracı kurumda beyanın doğruluğunun araştırılmasından gerekirse doğruluğunun teyit edilmesinden ve gerekli belgeleri tevdi ederek saklamaktan sorumludur. 15.04.2021 tarihli, davalı ...'nın 1.234.529-TL alım/satım kârı elde etmesi ile sonuçlanan işlemlerden önce, ... hisselerinin halka arz edildiği 08.04.2021 tarihinden itibaren 08.04.2021-14.04.2021 aralığının tamamını tavan fiyattan kapattığı, fiyat yükseldikçe işlem miktarının arttığı, yatırımcının fiyat yükseleceği beklentisi içinde olduğu, 14.04.2021 tarihinde 19,31- TL'ye yükselen hisse fiyatının 15.04.2021 tarihinde de tavan fiyat olan 21,24-TL'den açıldığı, ardından düşmeye başlayan dalgalanma sürecinde 3 kez devre kesicinin tetiklendiği, payın fiyatının 12:40:45.769'da taban fiyat seviyesi olan 17,38 TL'ye gerilediği ve kapanış fiyatının da taban fiyat seviyesi olan 17.38 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla gün içi en yüksek fiyat seviyesi olan 21,24 TL'ye göre %18,2 oranında düştüğü SPK-Denetleme Raporunda yer alan tespitlerdir. Seri: V No: 65 sayılı Tebliğ m. 28/3 uyarınca, yatırımcı ve aracı kurum, yapmakla yükümlü oldukları açığa satış bildiriminin yapılmamasından ayrı ayrı sorumludurlar. Davacı devam eden süreçte, 16.04.2021 tarihinde elindeki hisselerin bir kısmını satmasına karşılık, devamında hisse alımını sürdürmüş, araya hafta sonunun girmesinin ardından ise elindeki hisseleri 19.04.2021 tarihinde satmıştır. Davacının 15.04.2021 tarihindeki alımlarında, hissenin piyasasını bozucu işlemlerin etkisi bulunduğu değerlendirilmekle birlikte, devam eden 16.04.2021 tarihli alımlarının bu etki ile yapıldığını ifade etmek güçtür. Bu açıdan, davacının 15.04.2021 tarihinde TUREX hisselerini alımından kaynaklanan zarar nedeniyle talepte bulunabileceği, 16.04.2021 tarihli alımlarından kaynaklanan zararı nedeniyle ise talepte bulunamayacağı, ayrıca, davacının talepte bulunabileceğinin kabul edilmesi halinde, zararın, aynı zamanda kendisinin “fırsatı değerlendirme güdüsü ile hareket etmesinden kaynaklanması da dikkate alınarak paylaştırılmasının doğru olacağı değerlendirilmektedir.'' denilerek davacının %25 oranından davalıların ise %75 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş ve bilirkişiler ayrık görüş bildirmişlerdir.
Mahkememizce alınan 18/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;...'' Davacı ...’in, ... pay senetlerinin halka arzına talepte bulunmak suretiyle 12 TL birim fiyat ile 30 ... satın aldığı; Turex paylarının Borsada işlem görmeye başladıktan sonra 4 işlem gününde değer kazanıp 20 TL fiyatlara ulaştığı; davacının 12 TL ye satın aldığı payları 20 TL ye satmak yerine ilave olarak 19.600 ... da artan fiyatlardan alımlar yaptığı ve sadece 2 gün sonra sahip olduğu 19.630 ... payın hepsini satıp -65.853,84 TL işlem zararı ettiği; (Tespit.9). Davacı iki günlük kısa ve zararlı yatırımının sorumluluğu için davalıların işlemi ile illiyet bağı kurmaya çalışmakta ise de, davacının işlemlerinin davalı ...’nın işlemlerinden sonra yapılmış olması ve işlemlerin karşılıklı çakışmaması nedeniyle davalı işlemleri ile davacı zararı arasında illiyet bağı kurulamayacağı, davacı gibi günlük alım satımlar yaparak kar etme kalıbındaki borsa yatırımlarının, seans süresince çeşitli nedenler ile oluşan fiyat değişimleri ve yatırımcının ani alım satım kararları sonucunda söz konusu işlemlerin zararla sonuçlanabileceği; borsada gün içinde alım satım yapma niyetindeki yatırımcıların bu risklere maruz kalabileceği; bu durumun piyasada olağan olduğu, borsada bir payın işlemlerinin devre kesiyor olmasının, orada bir anormallik olduğunu göstermek için uygulamaya alınan ve yatırımcıları koruma amaçlı bir tedbir olduğu; davalının işlemi sonucunda Turex paylarının devre kesmiş ve sistemin yatırımcıları bir anlamda uyarmış olduğu; Davalı ...’nın satım ve alım işlemlerinden sonraki zaman dilimde alım yapmaya başlayan davacının, iki gün sonra bu aldıklarını zararına satıp zarar etmesinin, davacının yanlış yatırım kararı ile ilişkili bir durum olup, davalı işlemleri ile illiyet bağı olmadığı, önceki bilirkişi raporlarında ayrık görüş veren ... ve diğer heyetin üyeleri ... ve ...’ın, davacı zararı ile davalı fiilleri arasında illiyet bağı bulunmadığını bu nedenle zarardan dolayı sorumlu olmadıkları yönündeki kanaatlerini net olarak ifade etmiş oldukları, Banka Hukukçusu Bilirkişi ...’ın görüşlerinin ise Borsa sektörünün gerçekleri ile bağdaşmayan, “işlem yapma arzusu doğurduğu” “yükseleceği düşüncesine bağlı doğan fırsattan yararlanma öngörüsü”+ “fırsatı değerlendirme güdüsü” ve benzeri delile dayanmayan varsayıma dayalı kanaatler içerdiği, (Tespit.1 ve 8) davacının zarar ettiği dönemin koşullarında, yeni halka arz olan payların tavan tavan prim yaparak iyi karlar sunmakta olduğu; yeni halka arz olan payları günlerce almaya çalışan bir yatırımcı kitlesinin oluştuğu; Turex pay senedinin davalı ...’nın elinde olmayan payları satması sebebiyle tavanının erken bozulması ve yatırımcılara pay alabilme şansı yaratmasının o gün için olağan olmadığı ve alım için bir fırsat yarattığı; davacının da bu fırsattan yararlanmak isteyerek alım yapmış/yapabildiği, aldıktan sonra da kara geçip, satıp karını almadığı; muhtemelen sonradan duyduğu pişmanlık ile SPK’nın davalılara kestiği cezayı da gerekçe göstererek illiyet bağı kurmaya çalıştığı; davacının işlemlerinin tümünün, davalı işlemleri sonrasında gerçekleştiği; davalının, yatırımcıların borsa işlemlerine aracılık eden bir yatırım kuruluşu olduğu; şundan emin olunması gerekir ki davalı gibi bir yatırım kuruluşunun hiçbir zaman ... veya SPK’dan yaptırım uygulanmasını ve ceza takdir edilmesini istemeyeceği; bu tür bir yaptırım ile karşılaşmamak için en iyi gayret ile yatırımcılarına hizmet vermeye çalışacağı; ve karşılığında komisyon geliri elde edeceği; işlemlerin karlarının ortağı olmadığı; değerlendirmeler yapılırken Davalı Kurumun statüsünün ve amacının farklı olduğunun dikkate alınması gerektiği; davalı ... ve davacı ...’in ise günlük işlemlere girip karlar elde etmek isteyen yatırımcılar olduğu'' mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davalılar husumet itirazında bulunmuş ise de davalı ...'nın açığa satış işlemini yaptığı, davacının bundan kaynaklı zarar iddiasında bulunduğundan husumet itirazı yerinde görülmemiştir. ...A.Ş. ise açığa satış işlemi yapan davalı ...'ya hizmet sağlayıcısı olduğundan husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının davaya konu ettigi ... pay senedinin halka arz aşamasında talep sahiplerine dağıtımı yapılan (30 ... x 12,00 TL-360 TL ) borsada islem gören pay senedi olduğu, davacının kayıtlarına düzenli olarak erişimi bulunduğunun, dava dışı müşterisi olduğu ...A.Ş. şirket Backoffice programına 2021 yılına kadar erişim sağlayarak bağlandığının, davaya konu kayıt düzeltme işlem tarihleri olan 15.04.2021-19.04.2021 tarihlerinde de erişim sağladığının ve giriş kayıtlarına ilişkin log kayıtlarından anlaşıldığının incelenen hesap hareketlerinden işlemlerini internet şubesi üzerinden davacının yaptığının, bilirkişi raporları ile tespit edildiği, davacının kredili işlem ve vadeli opsiyon piyasalarında kaldiracli işlem yapabilecek yetkinlikte sermaye piyasalarına hakim, düzenli işlem yapan bir borsa yatırımcısı olduğunun hesap hareketleri ile sabit olduğunun bilirkişi raporları ile tespit edildiği, davacının davaya konu işlemin gerçekleştiği 15.04.2021 tarihinde de internet şubesi üzerinden başka pay senetleri ile birlikte Turex pay senedinde işlem yaptığının bilirkişi raporları ile tespit edildiği, ... pay senedinde davalı ...'nın yapmış olduğu satış işleminin ardından davacının dava dilekçesinde belirtilen alım işlemlerini yapmasının, hissedeki dalgalanmaları bir alım fırsatı olarak değerlendirdiğinin anlaşıldığı, yapılan açığa satış işlemi ile davacı işlemlerinin hem saat hem de fiyat bazında eşleşmediği, davacının alım yaptığı 15.04.2021 tarihinde ...A.Ş. tarafından fiyatlardaki dalgalanmalar nedeniyle 10.00- 10.31- 10.53 saatlerinde 3 defa devre kesici uygulaması yapıldığı, bu durumun davacı tarafından bilinmesi gerektiği, yine durumun borsa'da anlık olarak bilindiğinin, Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) ve data sağlayacısı platformlar olan ... ve ...” te anlık yayınlanmış olduğunun ve piyasanın uygun araçlarla bilgilendirildiğinin bilirkişi raporlarından anlaşıldığı, davacının işlem günü olan 15.04.2021 tarihinden sonra hatalı işlemi fark edip tekrar işlem yapmadığının bilirkişi raporlarından anlaşıldığı, davacının ... alım işlemlerini hatalı işlemin kapatılmasının hemen akabinde değil işlemin yapıldığı öğleden sonra gerçekleştiğinin ve fiyatın yükselmesine rağmen satım emri vermediğinin, 16.04.2021 tarihinde de ... payında alım/satım işlemlerine devam ettiğinin, davalı Aracı Kurum ... Şirketi tarafından işlem günü konuya ilişkin KAP'a açıklamada yapıldığının anlaşıldığı, her ne kadar 27.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda zarar ile davalılar arasında illiyet bağı kurulabileceği fakat 6 aylık sürenin geçtiği belirtilmiş ise de davacının KAP açıklamasından kaynaklı bir zarar talebi olmadığından bu rapora itibar edilmemiştir. 29.02.2024 tarihli raporda hukukçu bilirkişi ayrık görüşünde açık satış yasağı nedeniyle oluşan zararda davalıların %75 oranından kusurlu olduğu belirtilmiş ise de davacının işlemlerinin davalı ...'nın işleminden sonra, borsa devre kesme işleminden sonra, piyasa bilgilendirmesinden sonra ve KAP açıklamasından sonra olması nedeniyle davacının işlemleri bilerek yaptığı, zarar ile davalıların kusurlu işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığı değerlendirilerek ayrık rapora iştirak edilmemiş ve ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik alınan bakiye 534,70 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 1.360 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Anonim Şirketi tarafından yapılan 60,00 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı13/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.