T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/237 Esas
KARAR NO:2024/120
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:29/03/2023
KARAR TARİHİ:13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı banka ile pos anlaşması yapmış ve yapılan anlaşma gereğince pos cihazından tahsil edilen paralar yönünden 1,68 komisyon alınmasına yönünde anlaşma sağlanmış olduğunu, yapılan anlaşma neticesinde müvekkili şirketin 09/04/2019 - 16/02/2021 tarihleri arasındaki binlerce ticari iş ve işlemlerinde toplam 1.257.707,43-USD tutarın pos cihazından çekim yapmış olduğunu, bu işlem tutarı üzerinden yapılan anlaşmaya göre toplamda 636.430,27-USD komisyon kesintisi yapılacak olmasına rağmen toplamda çok daha fazla komisyon veya çekim ücreti adı altında kesinti yapılarak haksız kazanç sağlanmış olduğunu, haksız şekilde çekilen komisyon ücretlerinin hiçbir yasal dayanağı olmamasına rağmen, müvekkili şirket ile imzalanmış ek protokol veya kesintilerin yapılmasına dair bir muvafakâtname bulunmamakta olduğunu, bahse konu kesintilerin yapıldığını fark eden müvekkili şirketin, davalı bankaya 28/09/2022 tarihinde ... 63. Noterliği’nin ... Yevmiye Sayılı İhtarnamesi ile ihtar göndererek haksız kesilen bedellerin iadesini talep etmiş olduğunu, bahse konu ihtarnameye cevap verilmemesi üzerine İstanbul Arabuluculuk Bürosu’nun dosyası ile arabuluculuk süreci başlatmış ve netice itibariyle herhangi bir anlaşma sağlanamamış olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100-USD’nin, haksız kesinti tarihlerinden itibaren uygulanacak kademeli faizi ile döviz hesaplarına uygulanan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının tacir olup davacının beyanlarının aksine, ticari müşterilerden alınan komisyon, masraf ve pos işlem ücretlerine ilişkin olarak finansal tüketiciler hakkında düzenlenen yönetmelik/tebliğ hükümlerinin tatbikinin mümkün olmadığını, tacir olan mudilerden tahsil olunan komisyon ve masraflar için 01/04/2020 tarihine kadar mevduat ve kredi faiz oranları ve katılma hesapları kâr ve zarara katılma oranları ile kredi işlemlerinde faiz dışında sağlanacak diğer menfaatler hakkında tebliğ (sayı: ...) 01/04/2020 tarihinden itibaren ise bankalarca ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ (sayı:2020/4) ile bu tebliğ kapsamında yayımlanan bankalarca ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin uygulama talimatı tatbik edilmekte olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde, finansal tüketicilerden alınacak ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik ile finansal tüketicilerden alınacak ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ hükümlerine atıfta bulunmuşsa da tacir olan davacının tüketiciler hakkındaki düzenlemeye dayanılarak yargılama yapılmasının mümkün olmadığını, müvekkili banka tarafından pos işlemlerinden alınan masraf, sözleşme ve mevzuat ile uyumlu olup, dava dilekçesinde de 1,68 oranda yapılacak tahsilatın kabul edildiğinin açıkça beyan edilmiş olduğunu, pos masraf tahsilatları yönünden taleplerin reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde de kabul ettiği üzere, davacının pos işlemlerinden 1,68 (bsmv dahil) komisyon oranı tahsil edilmiş olduğunu, görüldüğü üzere, davacının akdettiği üye iş yeri sözleşmesi eki olan üye iş yeri sözleşmesi ürün ve hizmet bilgilendirme formunda pos komisyon oranının bsmv hariç 1,60 olduğu açıkça yer almakta olduğunu, davacının dava dilekçesinde de 1,68 oranda pos komisyon alınacağı hususunun kabul edilmekte olduğunu, davacıya pos işlemlerine ilişkin tahsil edilen komisyon oranlarını da gösterir "üye iş yeri hesap bildirim cetveli" her ay düzenli olarak paylaşılmış olduğunu, davacının herhangi bir itirazı olmaksızın işlemlerine devam etmiş olduğunu, davacıdan tahsil edilen pos işlem ücretleri, yürürlükteki mevzuat ile davacının akdettiği sözleşmelerle uyumlu olup, davacı taraf dilekçesinde 1,68 pos komisyon oranını kabul ettiğini de ayrıca beyan etmiş olduğunu, müvekkili bankanın tahsil ettiği pos komisyon oranları akdedilen sözleşme ve yürürlükteki mevzuat ile uyumlu olup pos komisyon oranları iadesi taleplerinin reddi gerektiğini, sözleşmede belirlenmiş olan pos komisyon oranı tahsilatına uygun olarak işlemler gerçekleştirildiğinden mahkememizce yapılacak incelemede yapılan tahsilatın sözleşmede yer alan oranla uyumlu olup olmadığı hususuyla sınırlı olmak üzere inceleme yapılarak davanın reddi gerektiğini, efektif çekim (döviz çekim) ücreti yönünden de müvekkili banka tarafından gerçekleştirilen işlemlerin, müşteri talimatları, akdedilen sözleşmeler ve yürürlükteki yasal mevzuata uygun olup, davacının işlemlere mutabakat vermiş olduğunu, usul ve yasaya aykırı davanın bu nedenle reddi gerektiğini, davacı tarafın, davaya konu işlemlerle ilgili "hesap ekstresini okudum inceledim anladım mutabıkım" açıklamasıyla ekstreyi kaşeleyerek imzalamış olduğunu, işlemlerin bilgisi dahilinde olduğu ve işlemlerle ilgili mutabık olduğunu beyan etmesinden sonra huzurdaki davayı ikame etmiş olduğunu, basiretli tacir olan davacının hukuki dayanağı olmayan, kötü niyetli taleplerinin reddi gerektiğini, davacının 25/05/2021 tarihinde huzurdaki davaya konu efektif çekim ücretlerine ilişkin olarak, 16/02/2021 tarihine kadar gerçekleştirilen tüm işlemleri kapsar şekilde mutabakat vermiş olup, basiretli tacir olan davacının işlemlere ilişkin mutabakat vermesine rağmen huzurdaki davayı ikame etmesinin hukuka aykırı olup, kötü niyetli taleplerin reddi gerektiğini, yine davacı şirket yetkilisi tarafından 18/11/2019 tarihinde huzurdaki davaya konu efektif çekim ücretlerine ilişkin olarak bsmv hariç %3.15 oranında komisyon tahsil edilmesine telefonla mutabakat verilmiş olup, basiretli tacir olan davacının işlemlere ilişkin mutabakat vermesine rağmen huzurdaki davayı ikame etmesi hukuka aykırı olup, kötü niyetli taleplerin reddi gerektiğini, davacının vermiş olduğu mutabakat ve sözlü talimat/onay kapsamında davacıdan tahsil edilen oranlara ilişkin davacının muvafakat ve bilgisi olduğu anlamına geldiğinden başkaca araştırma yapılmaksızın davanın reddi gerektiğini, mahkemenizin aksi kanaatte olması ve emsal araştırması yapılması gerektiği kanaati hasıl olması halinde ... sayılı tebliğin yürürlük tarihinden önceki döneme ilişkin olarak yargıtay içtihatları ile uyumlu olarak inceleme yapılması, bilirkişi tarafından alınacak rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının vermiş olduğu mutabakat ve sözlü talimat/onay kapsamında davanın reddi gerektiğini, mahkemenizin aksi kanaatte olması ve ... sayılı tebliğ sonrası döneme ilişkin olarak inceleme yapılmasına karar verilmesi halinde ise müvekkilş banka tarafından tahsil edilen komisyon ve masrafların yürürlükteki mevzuata uygun olması nedeniyle taleplerin reddi gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının usul ve yasaya aykırı davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Üye İşyeri Sözleşmesi, Temel Bankacılık Hizmet Sözleşmesi, dekontlar, hesap ekstreleri, banka kayıtları, yazışmalar ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının, davalı banka nezdindeki hesabından, haksız bir şekilde, sözleşmede, taraflar arasında, belirlenen komisyon ve efektif çekim ücreti oranından daha fazla kesintisi yapıldığı iddiası ile fazla tahsil edilen tutarların iadesini teminen açılan alacak davası olup, davacının davalı bankadan, alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti için davaya konu belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Dosya sunulan CD'nin yazıya dökülmesi için, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi Bilgisayar Mühendisi ... tarafından hazırlanan 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
"...CD içerisinde görüleceği üzere yalnız bir ses kaydı olduğu görülmektedir.
... ... uzantılı ve telefon görüşmesini içeren ses dosyasının dökümü aşağıya çıkarılmıştır...
-Alo
... Yetkilisi: Alo ... bey merhabalar ... ben ...’tan arıyorum
-Merhaba ... hanım
... Yetkilisi: Şimdi yaptığımız işlemlerle ilgili teyit almak istiyorum sizle de
-Buyurun
... Yetkilisi: Şimdi karanfil grup dış ticaret, ... tekstil turizm ve ...etkinlik hesaplarından 1 kasım 2019 tarihi itibariyle USD hesaplarınızdan nakit çekim durumunda % 3.15+BSMV efektif çekim ücreti, başka bankaya transfer etmeniz halinde ise % 3 + BSMV Swift ücreti tahsil edilecektir. Bununla ilgili bilgilendirmek istedim sizi. İşlemlerle ilgili de teyidinizi almam gerekiyor. Uygun mudur?
-Uygundur.
... Yetkilisi: Tamam teşekkür ediyorum. İyi günler diliyorum.
-Rica ederim sağolun..." sonucunun beyan edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bankacılık konusunda uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 21/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
"...Davalı banka tarafından beyan edilen “ 08.11.2019 tarihinden 16.02.2021 tarihine kadar toplam 18,128,606 USD efektif (Döviz) çekim işlemi gerçekleştirdiğini,, efektif çekim (döviz çekim) işlemleri nedeniyle 599,889 USD efektif çekim (döviz çekim) ücreti tahsil edilmiştir.Davacının huzurdaki dava ile iadesini talep ettiği efektif çekim ücreti tahsiline ilişkin işlemlerinin yer aldığı ekstrenin tamamı Davacı tarafından kaşe ve imza ile onaylanmış, ekstrenin son sayfasına ise Davacı şirket yetkilisi el yazısı ile "Hesap ekstresini okudum, inceledim anladım mutabıkım" yazarak huzurdaki dava ile iadesini talep ettikleri işlemlere ilişkin mutabakat vermiştir. “ beyanı karşısında ve davalı banka tarafından sunulan Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/... E., 2015/... K. Numaralı 16.06.2015 tarihli ilamında belirtildiği üzere davacının talebinin yerinde olup olmadığı,
Sayın Mahkemenizce taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki olan Ürün Hizmet Bilgilendirme formunda POS komisyon oranının BSMV hariç 1.60 olduğu ve alında davacı firmanın kaşe ve imzasının bulunduğu, davacı vekili dava dilekçesinde pos cihazından tahsil edilen paralar yönünden 1,68 komisyon alınmasına yönünde anlaşma sağlandığını beyan etmesi üzerine alınacak ücretin %1.68 BSMV dahil olduğu konusunda mutabakata vardıklarını bu konuda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, dikkate alındığından 18.128.606 USD üzerinden davacının da kabulünde olan %1.68 komisyon oranına göre alınması gereken komisyon tutarı (18.128.606;100x1.68= 304.560.58 USD olarak tespit edilmesine karşın,
Davalı banka ise CD içinde bulunan ve yukarıda dökümü yapılan hesap ekstresine göre, komisyon tutarı 626.396.24 USD olarak tespit edilmiş olup,
626.396.24-304.560.58= 321.835.66 USD fazla tahsilatta bulunup bulunmadığının takdirinin sayın mahkemenizde olduğu,
Sayın mahkemenizce davacının talebinin yerinde olduğu benimsenmesi halinde faizin hesaplanması için bankalarca dövize uygulanan bir yıllık en yükse faiz oranının sunulması gerektiğinin..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi’nin,
POS ve Imprinter Komisyonu başlıklı, 6.1. maddesinde,”Banka Üye İşyeri’nin POS ve Imprinter aracılığı ile gerçekleştirip kendisine ulaştıracağı Satış Belgeleri toplam tutarı üzerinden, İş bu sözleşme eklerinde (Ek-1-2-3) belirtilen komisyon oranlarda komisyon tutarını re’sen, satış belgeleri bedellerinden mahsup suretiyle tahsile yetkilidir."
Ücret ve komisyon Değişiklikleri başlıklı, 6.5. maddesinde,” Banka her türlü komisyon oranlarını ve ilgili diğer ücretleri önceden Üye İşyerine bildirmek kaydıyla değiştirebilir. Banka, anılan değişiklikleri, internet sitesinden, şubelerinde, hesap özetinde veya ayrıca bu konuda yapabileceği bir bildirimle Üye İşyeri'ne bildirir.Ücret ve komisyon oranlarındaki değişiklikler, yeni oranların Banka tarafından şubelerinde, kamuya duyurulduğu tarihten başlayarak veya Banka'nın tespit edeceği ileri bir tarihte yürürlüğe girer. ”
POS Komisyon ödemesi başlıklı, 11.3 maddesinde , “Harcamaların Üye İşeyrine denmesi hususnda ,ş bu sözleşmenin b11.maddesi kapsamında tercih edilen seçenek, POS komisyon ödeme yükümlülüğünü getiriyor ise bu komisyon tutarı sözleşmenin ekinde (Ek-1-2-3) belirlenir. Üye işyeri POS komisyonunun her bir harcama için harcama bedeli üzerinden hesaplanacağını ve ilk taksit tutarı üzerinden mahsup edileceğini kabul beyan ve taahhüt eder” hükmü kararlaştırılmıştır.
Üye İşyeri Sözleşmesi’nin ekinde düzenlenen ve davacı tarafından 05/04/2019 tarihinde imzalanan, Ek-1 Standart POS Çalışma Şartları ile, Yurt içi işlemler komisyon oranının %2.5, yurtdışı işlemlerde %7 komisyon alınacağı belirlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. maddesinde, tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir uygun bir ücret isteyebilir, hükmü düzenlenmiştir. Bankaların bu anlamda tacir oldukları ve temel iştigal konuları olan kredi işlemleri dolayısıyla şartlarının mevcut olması halinde ücret isteyebilecekleri kuşkusuzdur. Ayrıca, 09.12.2006 tarihli Resmi Gazete'de Merkez Bankası tarafından yayınlanan Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemleri Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında 2006/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde bankaların reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların niteliklerini ve sınırlarını serbestçe belirleyeceği ve aynı tebliğin 6. maddesinde de bankaca serbestçe belirlenen miktar ve oranların TCMB'ye bildirileceği ve kredi kullananların öğrenebileceği şekilde ilan edilmesi gerektiği hususu kaleme alınmıştır. ( Yargıtay 11 HD. 2021/4388 Esas, 2022/73 Karar sayılı kararı emsal mahiyettedir.)
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli kabul edilerek, taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi’nin 6.1. ve 6.5.maddeleri ve eki Standart POS Çalışma Şartları ile belirlenen POS işlem bedeli üzerinden 2019 yılı nisan ve mayıs aylarında %7 oranında, 2019 yılı haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında %5 oranında, 2019 yılı kasım ayından 16/02/2021 tarihine kadar 16/11/2019 tarihinde yayınlanan 2019/18 sayılı genelge ile belirlenen %1,68 (1,60x1,05 BSMV) oranından komisyon alındığı (Üye İşyeri Bildirim Hesap Cetvelinde detayların yer aldığı), %7 ve %5 komisyon oranlarının, taraflarca belirlenen sözleşmeye uygun olduğu, %1,68 oranında alınan komisyonun da yayınlanan genelgeye uygun olduğu; 08/11/2019 - 16/02/2021 tarih aralığında, davacının hesabından, %3,15+BSMV oranında olmak üzere efektif nakit çekim ücreti adı altında nakit çekim ücreti tahsil edildiği, davacı şirket yetkilisi ... Karanfil ile banka kayıtlarında mevcut telefon numarası ile yapılan görüşme sonucu, “01/11/2019 tarihinden itibaren nakit çekim ücreti olarak %3.15+BSMV tahsil edileceği” konusunda mutabık kalındığı, davacı yanca her ne kadar ses kaydı kabul edilmese de, nakit olarak çekilen döviz tutarları ile bu tutarlar üzerinden tahsil edilen efektif çekim ücretlerinin davacıya ait USD döviz tevdiat hesaplarında açıkça yer aldığı, kaldı ki davacıya ait hesap ekstrelerindeki tüm alacak ve borç hareketlerinin kabul ve mutabık olunduğunun davacı şirketin kaşe ve imzası ile yazılı olarak beyan edildiği, davacı şirketin dekontlarda imzasının bulunduğu, dekontlarda masraf, komisyon kesintilerinin yazıldığı, ihtirazi kayıt bulunmadığı, davacının, davalı bankaya hitaben 2019,2020 ve 2021 yıllarında (aylık-günlük olarak), “…hesaptan masraf düşüldükten sonra kalan bedelin …. ödenmesi” talimatlarının verildiği, hesapta her gün işlem yapıldığı ve toplanan tutarların nakit çekildiği, davacının tüm hesap hareketlerinden haberdar olduğu, Yargıtay’ın, bankaların müşterilerine sunduğu ticari hizmet karşılığında ücret, komisyon ve masraf talep etme hakkı konusunda yasal bir engelin bulunmadığı yönündeki emsal kararları, alınan davaya konu komisyon ve ücretin, Bankacılık Kanunu, TTK., TCMB, BDDK düzenlemeleri, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, ekleri, telefon ile alınan mutabakat beyanına aykırılık teşkil etmediği, hesap hareketlerine davacı şirket tarafından ihtirazi kayıt şerhi düşülmeden verilen uygunluk (mutabakat) imzası, davacıya aylık olarak gönderilen hesap bildirim cetvelleri, dekontlar ve davalı bankanın ticari müşterilerden alınacak ücretlere ilişkin olarak internet sitesinde yayınlanan tablo birlikte göz önünde bulundurulduğunda, davalı bankaya atfedilebilecek bir sorumluluk tutarının bulunmadığı, kaldı ki davacının basiretli bir tacir olduğu ve öncelikle bir çok bankadan komisyon ve ücret oranlarına ilişkin bilgi alıp, en avantajlı oran veren bankadan POS kullanmaya karar verebileceğinin de kabul edilmesi karşısında, davacının davalıdan talep edebileceği bir meblağ bulunmadığı anlaşıldığından, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 427,60-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 179,90-TL. harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL. harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.910-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 1.500-TL. bilirkişi gideri olan yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davacıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır