T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2023/292 Esas
KARAR NO:2024/256
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:22/04/2023
KARAR TARİHİ:27/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, ... ...afe adında işyeri olduğunu, işyerinde kullanılan enerji nedeniyle davalı ile aralarında elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığını ve ... tesisat ile ... no'lu müşterisi olduğunu, davacının, 8.489,19 TL, 12.966,58 TL, 18.344,94 TL ve 34.541,20 TL olan fatura bedellerini ödediğini, 18.615,94 TL, 12.687,83 TL, 18.309,85 TL, 4.907,62 TL ve 1.922,53 TL olan fatura bedellerini ödemediğini, davalı şirket tarafından düzenlenen dava konusu olacak tüm faturaların haksız ve gerçeğe aykırı olup ödenen fatura bedellerindeki fiyatların fahiş olduğunu,
01/06/2022 - 24/06/2022 tarihleri için gelen 8.489,19 TL bedeli olan faturada 2.479,09 kWh
24/06/2022 - 25/07/2022 tarihleri için gelen 12.966,58 TL bedeli olan faturada 3.723,23 kWh
25/07/2022 - 23/08/2022 tarihleri için gelen 18.344,94 TL bedeli olan faturada 5.154,74 kWh
23/08/2022 - 23/09/2022 tarihleri için gelen 34.541,20 TL bedeli olan faturada 5.291,50 kWh
23/09/2022 - 25/10/2022 tarihleri için gelen 18.615,94 TL bedeli olan faturada 2.906,14 kWh
22/11/2022 - 30/11/2022 tarihleri için gelen 12.687,83 TL bedeli olan faturada 318,31 kWh
faturalardan da anlaşılacağı üzere kWh kullanımı ile tarih aralıklarına bakıldığında fatura bedellerinin gerçeğe uygun olmayacak şekilde arttırılarak taraflar arasındaki sözleşmeye ve kanun hükümlerine davalının aykırı hareket ettiğinin görüldüğünü, ayrıca bahse konu faturaların hesaplamasındaki fazla hesaplanan tüm bedellerin de gözden geçirilmesi gerektiğini, davacının bahse konu faturaların gelmesinden sonra kurum ile mail yoluyla iletişime geçerek faturaların tekrardan hesaplanmasını istediğini ancak herhangi bir sonuç alamadığını, fatura bedellerindeki kWh birim fiyatlarının davalı tarafından bir ay arttırılıp diğer ay tekrardan azaltıldığını, belirtilen dağıtım bedellerinin ... elektrik piyasa tarifelerinin de çok üzerinde olduğunu, bu durumun elektrik şirketi tarafından tamamen kötün iyetli olarak daha fazla kazanç sağlamak için yapmış olduğunu, imzalanan sözleşmedeki hükümlere bakıldığında, açıkça davalının lehine olduğu ve genel işlem koşullarına aykırı olduğunu, Türk Borçlar Kanunu 20 ve devamı maddelerinde bu husus düzenleme altına alındığını, sözleşme maddelerinin davacı aleyhine olduğunu, faturalarda yapılan birim fiyatlarındaki değişikliğin sözleşme hükümlerinde yazmamakla birlikte davacıya bildirilmeyerek sözleşme hükümlerinin tek taraflı değiştirildiğini, yargılama sırasında toplanacak delillere, mahkemece yapılacak incelemelere ve enerji hukuku alanında uzman bilirkişiden alınacak rapora göre belirlenecek tutarlarının hüküm altına alınması gerektiğini beyan ile bu tespitlerden sonra dava değerini arttıracaklarını, 100 TL'nin faturaların ödendiği tarihlerden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, 100 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, ödenmeyen faturaların gerçeğe uygun şekilde bedellerinin tespitinin yapılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesine binaen davacı şirkete 01/06/2022 tarihinden itibaren kullanılan elektrik karşılığı ilgili abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca fatura kesildiğini, davacı şirketin ... numaralı sayacı ... ... %15 brüt kâr marjı 24 ay tarifesinden hizmet aldığını ve dönem içerisinde; sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümde, "Abone’nin İlgili Dönem Enerji Birim Fiyatı, tedarik süresi boyunca aşağıda belirtilen yöntem ile belirlenecektir: Enerji Birim Fiyatı = (...+...) x (1 + Brüt Kar Marjı) bu formülde ..., ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatı’nın çarpımı sonucunda oluşan ağırlıklı fiyatı; ..., ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını; Brüt Kar Marjı, TEDARİKÇİ’nin brüt kar marjını ifade eder.Ancak Abone mevzuat çerçevesinde Tüketimi Düşük Serbest Tüketici kapsamında ise ..., toptan satış piyasasında ilgili fatura döneminde gerçekleşen aylık ortalama Piyasa Takas Fiyatı’nın 1,075 (Profil Katsayısı) ile çarpımı sonucunda oluşan fiyatı ifade eder ve yine bu tür Aboneler için Enerji Birim Fiyatı, Dağıtım Bedeli hariç kWh başına 10(on)TL‘yi aşamaz." dendiğini, söz konusu faturaların bu hükme istinaden oluşturulduğunu, ..., ... bünyesinde, günlük 24 saat esasına göre oluşan elektrik fiyatlarının ilgili aya ait ortalaması alınarak oluşturulan fiyat, ... ise ... tarafından aylık tahminleri de yayınlanan, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’nın piyasaya birim maliyet olarak yansıyan ilgili aydaki fiyat olduğunu Davacının belirtilen 7 adet faturası ... tarifesine tabi tutulduğundan bu formül esas alınarak hesaplandığını, davacının dilekçesinde bahsetmiş olduğu ... elektrik piyasa tarifelerinin çok üzerinde olması iddiası üzerine elektrik faturalarını ... tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluk olmadığını, bu durumun elektrik sektöründe özelleştirmenin tabiatına aykırılık arz ettiğini, ... tarafından yayınlanan tarife fiyatları, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olup, davalı şirket açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluk mevcut olmadığını, ...'nın tarife tablolarına ilişkin örnek kurul kararında da yer verildiği üzere, serbest tüketici olup tedarik firmasını seçen abonelere ilişkin birim fiyat belirlemesi ... tarafından yapılmadığını, davacının özgür iradesi ile davalı şirket ile imzalamış olduğu abonelik sözleşmesine göre tedarik şirketini seçen serbest tüketici olduğunu, bu sebeple davacı şirket sayılan bu tanımlara dahil edilmediğinden ötürü ... tarafından belirlenen tarifeye de tabi tutulmayacağını, davacının iddiaları kesinlikle kabul edilmemekle birlikte, ... web sitesinde yapılan hesaplama ekranından görüleceği üzere, "Eğer tedarikçiniz özel ise program size tüketiminizin ulusal tarife üzerinden hesaplanması durumunda oluşacak vergi ve fonlar dahil toplam fatura tutarınızı gösterecektir." dendiğini, yani ...'nın yapmış olduğu hesaplama özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, davalı şirket tarafından kesilen tüm faturaların hukuka ve sözleşmeye uygun olduğunu , elektrik kullanıldığını ve bu kullanım doğal olarak faturalandırıldığını, davaya konu olup henüz ödenmeyen 4 adet faturanın da tahsili gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, faturaların fahiş hesaplandığı iddiasına dayanan menfi tespit davasıdır.
Elektrik Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşme kurallarına uyulması gerektiğinin kabulü halinde; davacının normal dönem fatura tutarları toplamı 105.645,68 TL ile cayma bedeli/cezai şart olarak davacı adına tahakkuku yapılan 18.309,85 TL nin toplamı olan (105.645,68 TL + 18.309,85 TL=) 123.955,53 TL için borçlu olmadığının tespitini isteyemeyeceğini, yukarıda (4) nolu bölümde açıklandığı üzere; davacının davalı ile yaptığı sözleşmede, işletmesine ulusal elektrik birim fiyatlarına göre ucuz elektrik temin etmesi amacına erişemediği bu durumun sözleşmenin hukuki değerlendirilmesi bakımından herhangi bir öneminin bulunup bulunmadığı Mahkememizin böyle bir sayısal değerlendirmeye ihtiyaç duyma olasılığına karşı, hesaplandığı üzere davacının normal dönem tüketim faturaları bakımından 22.142,23 TL ve Cayma/cezai şart faturası bakımından 18.309,85 TL olmak üzere toplam ( 22.142,23 TL + 18.309,85 TL=) 40.452,08 TL, için borçlu olmadığının tespitini isteyebileceğini, yukarıda 2-(e) bölümünde açıklanan nedenlerle 07.03.2023 son ödeme tarihli 4.907,62 TL'lik ve 07.03.2023 son ödeme tarihli 1.922,53 TL'lik fatura bedelleri bakımından bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını mütalaa etmiştir.
Elektrik Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen 03/01/202 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşme koşullarına göre davacının davalı şirkete karşı ödeme yükümlülüğünün ödenmeyen fatura bedelleri, cayma bedeli, faiz ve KDV olarak 07.03.2023 tarihi itibariyle 56.443,77 TL olduğu dolayısıyla davacının bu bedel bakımından borçlu olmadığının tespitini istemesinin mümkün olamayacağı, yukarıda 4 ve 5 nolu bölümlerde açıklandığı üzere elektrik piyasası koşulları, elektriğin ticari bir mal olarak özellikleri, fiyatının oluşumuna ait şartlar bakımından yapılan irdelemenin hukuki karşılığının bulunup bulunmadığı konusunda değerlendirme Mahkememizin yetkisi içinde olduğu, mahkemenin bu yolda yapacağı hukuki değerlendirmeler yapılması olasılığına karşı ulusal birim fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamalara göre davacının davalıya karşı ödeme yükümlülüğünün 07.03.2023 tarihi itibariyle 10.693,79 TL olacağını, dolayısıyla davalının 07.03.2023 tarihi itibariyle tahakkuku 56.443,77 TL davacının bu hesap tarzına göre ödeme yükümlülüğü 10.693,79 TL olduğundan davacının (56.443,77 TL - 10.693,79 TL =) 45.749.98 TL için borçlu olmadığının tespitini istemesinin mümkün olacağını mütalaa etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalı ile elektrik aboneliği sözleşmesi imzaladığını, faturaların fahiş hesaplandığını, dağıtım bedellerinin ... elektrik piyasa tarifelerinin de çok üzerinde olduğunu ve sözleşme şartlarının genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu belirterek fazla hesaplanan bedelin tahsilini talep ettiği, davalının fahiş fiyattan fatura düzenleyip düzenlemediğinin tespiti için elektrik mühendisi bilirkişiden kök ve ek rapor alındığı, alınan raporlar ile davaya konu faturaların sözleşme şartlarına uygun olarak düzenlendiğinin tespit edildiği, davacı ve davalı arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesi ile davacının sözleşme şartlarını kabul ettiği, uyuşmazlığın çözümünde sözleşme hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, davacının basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü olduğu, bu nedenle sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu ileri süremeyeceği, sözleşme ile bağlı olduğu ve ulusal birim fiyatlara göre hesaplama yapılmasını isteyemeyeceği, alınan raporlarla da faturaların sözleşme şartlarına uygun olduğu anlaşıldığından ve davacı faturaların fahiş fiyattan hesaplandığına ilişkin iddiasını ispat edemediğinden davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 780 TL ıslah harcının mahsubu ile artan 532,30 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır