T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/313 Esas
KARAR NO : 2025/578
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2023
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan davaların yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl Davada Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı yanca müvekkili şirket aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup borçlu olmadıklarının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, ... 13. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasında yer alan borçlulardan ... Tic. A.Ş. ile aralarında olan ticari ilişkiye istinaden ... Bankası A.Ş. ...Şubesi 31/03/2023 tarihli 172.500,00-TL bedelli ... seri nolu çeki keşide ettiğini, icra takibine konu çek ... A.Ş. uhdesinde iken kaybolduğunu, adı geçen şirket tarafından 13/01/2023 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi...E. sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çek iptali istemli olarak dava ikame edildiğini, anılan dava taraflarınca bilindiği kadarıyla halen daha derdest olduğunu, anılan dosyada çek hakkında ödemeden men yasağı verilmiş olup çekin bankaya ibrazını müteakip ödeme yasağın istinaden çek işlemsiz olarak iade edildiğini, icra takibine konu olan ve lehdar elindeyken zayi olan çeki ele geçiren kişilerce ...Tic. A.Ş. Adına sahte kaşe düzenlendiğini ve şirket yetkilisi yerine sahte imza atılarak çek cirolanmış ve en nihayetinde davalı tarafça icra takibine konu edildiğini, ... Tic. A.Ş. tarafında da ... 13. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası ile ilgili olarak ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini belirterek davanın kabulü ile müvekkili şirketin ... 13. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından ve bu dosyaya dayanak ...Bankası A.Ş. ...Şubesi 31/03/2023 tarihli 172.500,00-TL bedelli ... seri nolu çekten borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, haksız ve kötüniyetli icra takibi nedeniyle davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl Davada Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; çekin, davadışı ... elinde iken kaybolmuş olması ve bu şirketin çekin iptali için dava açmış olması, davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermediğini, TTK 790. maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağının belirtildiğini, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediği incelenirken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemeyeceğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkili TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, müvekkilinin, çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz ettiği anda öğrendiğini, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı gibi; müvekkilinin, dava konusu çeki, aralarındaki ticari ilişkiye istinaden davadışı ... şirketinden aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması sebebiyle çek bedelini tahsil edemediğini, bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşadığını, şahsi bir defi ileri sürmeyen ve çekteki imzasına itiraz etmeyen davacının, dava konusu çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olup davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin dava dışı ... Tic. Aş. İle aralarında olan ticari ilişkiye istinaden ...Bankası Aş. ... şubesi 30/04/2023 tarihli 172.500,00-TL bedelli ... seri nolu çeki keşide ettiğini, dava konusu çekin ... Tic. Aş. Uhdesinde iken kaybolduğunu, adı geçen şirket tarafından zayi nedeniyle çek iptali istemli olarak dava ikame edildiğini ve davanın hala derdest olduğunu, çek hakkında ödemeden men yasağı verildiğini, bu nedenle herhangi bir ödeme yapılmadan davalı yana iade edildiğini, icra takibine konu olan ve lehdar elindeyken zayi olan çeki ele geçiren kişilerce ...Tic. Aş. adına sahte kaşe düzenlenmiş ve şirket yetkilisi yerine sahte imza atılarak çekin cirolandığını ve en nihayetinde davalı tarafça bankaya ibraz edildiğini, çeki kaybeden çek lehtarı adına sahte imza atılması ve çekin ciro edilmesi ile birlikte çekteki ciro silsilesinde kopukluk meydana geldiğini, gelinen aşamada çek hakkında icra takibine konu edilmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, yargılamanın taraflarının ve dava konusunun aynı olması nedeniyle huzurdaki davanın ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi, çek hakkında icra takibine konu edilmemesi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi, davanın kabulü ile çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Birleşen davada Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiaları şahsi def'i niteliğinde olup müvekkili açısından herhangi bir sonuç doğurmadığını, iptal davasında verilen ödemeden men kararının çek hamilini bağlamadığını, müvekkilinin yetkili hamil olup ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen işbu davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...E., ... K. Sayılı ilamında " "Somut olayda, lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalı bankanın 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun’un 792. maddesine göre ispat yükünün davacı keşidecide olduğu düşünülemez. Çünkü 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir. Bu durumda çeki elinde bulunduran davalı bankanın, çeklerdeki lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle çeklerdeki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve keşideciye başvuru hakkı bulunmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekir." gerekçesi ile hamilin çekteki lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle çeklerdeki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden keşideciye başvuru hakkının bulunmadığı belirtilmiştir.
Davacının asıl ve birleşen dava ile davaya konu çeklerdeki imzanın lehdara ait olmadığını belirterek borçlu olmadığının tespitine ve istirdata karar verilmesini talep ettiği, asıl davaya konu ... seri nolu çek ile birleşen davaya konu ... seri nolu çek incelediğinde, keşidecisinin davacı ... lehdarının dava dışı ... A.Ş. olduğu, ... 5. ATM'nin... E. sayılı dosyasında alınan 26/01/2024 tarihli grafolog bilirkişi raporunda ... ve ... seri nolu çeklerdeki imzaların ... A.Ş. yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği, alınan bu raporla asıl ve birleşen davaya konu çeklerdeki imzaların dava dışı lehdara ait olmadığının anlaşıldığı, üstte belirtilen Yargıtay HGK kararında da belirtildiği gibi davalı alacaklının lehdarın cirosunun sahte olması nedeniyle keşideciye başvuru hakkı bulunmadığından asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, asıl davada davalının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, asıl davada davacı, dava sonrası takip konusu borcun 246.400 TL'sini, birleşen davada ise 246.300 TL'sinin ödediğinden istirdat taleplerinin de kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-a)Asıl davanın kabulü ile, ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya dayanak ... Bankası ... şubesine ait 31/03/2023 tarihli 172.500 TL bedelli, ... seri nolu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve bu icra dosyası nedeniyle davalıya ödenen 246.400 TL’nin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
b)Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Birleşen ... 15. ATM’nin ... Esas sayılı davasının kabulü ile, ... 4. Genel İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ... Bankası ... şubesine ait 30/04/2023 tarihli 172.500 TL bedelli, ... seri nolu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve bu icra dosyası nedeniyle davalıya ödenen 246.300 TL’nin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
3-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
a-Alınması gereken 16.831,58 TL harçtan peşin alınan harcın ve tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 11.363,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.252,77 TL peşin harç ve 2.215,46 TL tamamlama harcının toplamı olan 5.648,13 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 39.424 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan 392,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
a-Alınması gereken 16.824,75 TL harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 13.878,88 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve 2.945,87 TL peşin harç toplamı olan 3.215,72 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 39.408 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan 97 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.