T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2016/119 Esas
KARAR NO:2024/600
DAVA:İtirazın İptali
BİRLEŞEN .... ATM'NİN .... SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:05/02/2016
KARAR TARİHİ:15/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... ... arasında ... Mah. ... Bulvarı No:5 82 pafta, 30 ada, 21 parsel ... adresindeki AVM inşaatının iksa işlerinin yapılması konusunda 23/04/2012 tarihli ve yine ... ... şirketi arasında ... Mah. ... Bulv. No:5 82 pafta 30 ada 21 parsel ... adresindeki AVM inşaatının öngermeli ankraj işlerinin yapılması konusunda 06/08/2013 tarihli sözleşmeler imzalandığını, ... ... şirketi ile imzalanmış olunan 23/04/2012 tarihli sözleşmenin 22/07/2013 tarihi itibari ile karşılıklı olarak sonlandırıldığını ve ... ... şirketinin AVM inşaatının iksa işlerinde taşere ettiği ... ... şirketi ile 06/08/2013 tarihli sözleşme imzalanarak ankraj işlerinin yapımına devam edildiğini, her iki sözleşmenin dokuzuncu sayfasındaki sözleşmenin eklerinde yer alan teknik şartname başlığı altındaki 7. Maddesinde yer alan yapılacak imalatın açıklamaları, yapılacak işlerin genel açıklaması başlığı altındaki m.7f "çevre binalar ve yahut da yollarda oluşabilecek tüm hasarları ve / veya yapımcıdan kaynaklanan hasarları yapımcı karşılayacaktır" sözleşme hükmü ile düzenleme yapıldığını, davalılarım imalatları esnasında çevre binalar ve yollarda yapımcılardan kaynaklanan birtakım hasarlar meydana geldiğini, sözleşme gereği bu hasarları yapımcıların karşılayacağını, bu zarar ve hasarlara ilişkin olarka Sulh Hukuk Mahkemelerinden çeşitli tespit kararları alındığını ve bu hasar ve zararlar nedeni ile davacı müvekkili firmanın çevre binalar için tamir ve tadilat harcamaları, binaların tahliyesi için tahliye giderleri, taşınma ve taşınma sonrası zarar gören kişilerin kiraya yerleştirilmesi ve ayrıca komşu parselde yer alan bina hakkında ... Belediyesi tarafından yıkım kararı verilmesi ve yıkım sebebi ile meydana gelen tüm zararların müvekkili şirket tarafından karşılanması ve bunun gibi binası hasar gören kişilere sulh yolu ile ödenen tazminatlar ve devam eden tazminat davaları bulunduğundan zarar bilançosunun netleşmemiş olduğunu, bu zararlar sebebi ile sözleşme gereği davalılardan alacaklı bulunduklarını ve bu sebeple ... 40. Noterliğinin 02/12/2015 tarih ... yevmiye numaralı ve ... 40. Noterliğinin 02/12/2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin keşide edilmişse de zararların tazmin edilmediğinden buna ilişkin olarak sözleşmenin ekleri ana başlıklı 31. Maddesinin m.7.f gereği alacak davası açmak zarureti hasıl olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; tahkikat sonucunda müvekkilinin zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere asgari 289.908,56-TL zararının tazmini ve ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı ... ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yapılan imalatlar nedeniyle zarar gördüğünü iddia eden 3. kişilerin açmış oldukları davaların davacı tarafından taraflarına ihbar edilmediğini, bu hususta işten el çektirilen 22/07/2013 tarihinden itibaren davacı tarafından hiçbir bildirimde de bulunulmadığını, 3. kişiler tarafından davacıdan tazminat talep edilmiş olmasına rağmen durumun taraflarına bildirilmediğinden, davacı firmanın dürüstlük kurallarına göre bildirebileceği tarih üzerinden de dava tarihi itibariyle 2 yılın üzerinde bir zaman geçtiğinden zamanaşımı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, 23/04/2012 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince müvekkili firma tarafından her türlü güvenlik önlemi alınarak adı geçen işin yapımına başlandığını, işin başlangıcı öncesinde işveren tarafından bilirkişilere hazırlatılan çevre binalarda daha önce tespit edilmiş yapısal durum ve eksiklik, kusurlu/zarar görmüş, eski ve yıpranmış binaların (mühürlenmiş binaları ve gece kondu tarzı yapı bozuklukları gibi) bilgilerinin bulunduğu rapor baz alınarak, işin yürütülmesi sırasında oluşabilecek her türlü durumun işveren şirket yöneticileri, şantiye yetkilileri, müşavir üniversite öğretim üyeleri ve yüklenici tarafları yetkilileri ve şantiye teknik elemanlarınca, yüklenicinin taahhüdünde bulunan işlerin yapılması sırasında her türlü ilim, fen, teknik ve yapım şartları gereği yine her türlü proje, durum tespiti, revize yapılması gerekli iş ve imalat gereklilikleri, raporlamalar doğrultusunda, gerek işveren firma merkezinde ve gerekse işin yürütüldüğü şantiye merkezinde haftalık periyot ile yapılan toplantılar yapılarak işin yürütülmesinin sağlanmış olduğunu, yapılan periyodik şantiye toplantılarında, işin yürütülmesinde gerekli her türlü bilgi/belge paylaşımı yapılarak işin tekniği ve gerekliliği elzem iş, imalat ve güvenlik şartları ve öncelikleri karşılıklı bildirilerek taahhütün yerine getirildiğini, adı geçen işin başında, taraflarına verilen zemin durumu, proje, zemin okumaları, sahada yapılan zemin etüdü ve alınmış olan numuneler ve sondaj bilgileri doğrultusunda işin yapımına başlanmış, geoteknik açıdan ... Deresi içerisinde bulunan şantiye alanında yapılan ilk imalat ve tespitler doğrultusunda, zemin etüdü ve sondajlarının ilk projelendirmeye uygun olmadığı, sağlam zemine oturması ve soketlenmesi gereken imalat tekniğinin (Fore Kazık, Ankraj, Jetgrout) önceden belirlenen ana kaya derinliğinin tespit edilenden çok daha derinde çıkması nedeniyle imalat tekniğinde yapısal değişikliklere gidilmesi zarureti doğurmuş olduğunu, bu hususta konusunda uzman mühendislerden taraflarınca mütalaa alındığını, müvekkili firmaya ilk başta verilen zemin verileri aldatıcı ve iş yapım fiyatlandırması işveren lehine olacak şekilde gösterilmiş, yapımcı olan tarafları aleyhine ticari mağduriyet yaşatılmasına sebep olunmuş, zemin şartlarının ciddi boyutta menfi çıkması sebebiyle yapılması zorunlu imalat tekniği, işveren firma ve şantiye yetkililerince de zaruri görüldüğünden proje revizyonu işveren firma tarafından da uygun görülerek, imalatın müşavir üniversite öğretim üyelerinin bulunduğu ve uygun gördüğü şekil ve yöntemlerle yapılması hususunda kısmi mutabakata varıldığını işin ve imalatın gerektiği diğer yöntemler işveren firma tarafından fahiş fiyat artışına sebep olacağı öngörüsüyle uygun görülmemiş, yapılabilecek minimum proje revizyonu ve maliyet ile işin tamamlatılması gerektiğinin taraflarına bildirilmiş olduğunu, iş ve imalatın yürütülmesi aşamalarında her türlü imalat büyük bir titizlikle sürdürülmüş, her türlü çevre ve güvenlik önlemi alınmış, imalatların yapıldığı alanlarda çevresel yapıların olası hasar durumları ile ilgili gelişmeler takip edilmiş, gerek işveren firma/şantiye yetkilileri ve gerekse müşavir üniversite öğretim üyeleri ile yapılan periyodik görüşme ve toplantılarda, olası durum ve anlık tespitler şantiye raporlarına işlenmiş olduğunu, ayrıca zemin formasyonu sebebiyle yapılan çalışmanın hassasiyeti açısından teknik ölçümler yine periyodik olarak yapılmış olduğunu, çalışmaların sürdürülmesi sırasında şantiye alanında yapılan hafriyat çalışmalarına müdahale edilmeye çalışılmış ancak hafriyat programının iş programına göre hızlı götürülmesi gerektiği bildirilerek hızlı yük alımları ilgililer tarafından yapılmış olduğunu, inisiyatifleri dışında ani yük kaldırımlarından dolayı çevre zeminlerde oturmalar ve çökmeler meydana gelmiş olduğunu, iksa yapılarının zarar görebileceği iş veren yetkililerine bildirildikten sonra şantiye sahasından alınmış olan hafriyat malzemesi yerine dışarıdan malzemeler getirilerek geri dolgular yaptırılmış olduğunu, iksa yapıları ve çevre yapıların zarar görmesinin önüne geçildiğini, saha içerisinde programsız olarak alınmış hafriyat sebebiyle oluşması muhtemel problemlerden iş veren şantiye yetkililerinin almış oldukları karar ve uygulamalarından taraflarının sorumlu tutulamayacağını, imalatın sürdürülmesi sırasında yapılan çalışmalar sırasında uygulama tekniği ve işin maliyeti açısından yaşadıkları mağduriyeti ilgililere bildirmelerinin ardından, işin başlangıcından itibaren her aşaması ve sıkıntıları taraflarınca yaşanan iş ile ilgili hak etmiş oldukları bedellerin ödenmesinin önüne çeşitli ve farklı bahaneler sürülerek iş veren firma yetkililerince mobing yapılarak, işin fahiş fiyatlara mal olacağı v.b. bahaneler ile işveren ile tarafları arasındaki akit 22/07/2013 tarihinde “sözleşmenin karşılıklı sonlandırılması sözleşmesi” ne binaen, şantiye çalışmaları, iş tamamen bitirilmeden sonlandırıldığını, zarar ve kar mahrumiyeti alacaklarının haklarının saklı olduğunu, imalat tekniği açısından yapılması elzem imalatlar iş veren firma yetkililerince fahiş fiyat ve maliyet bahaneleri ile iş veren tarafından yaptırılmadığından iş tekniğine uygun şekilde iş tamamlatılmamış, 22/07/2013 tarihinde sona eren sözleşmeye istinaden imalatların 3.kişi / kuruluşlara yaptırılmış olduğunu, işten el çektikleri 22/07/2013 tarihine kadar iddia edilen zararlar ve hasarlara ilişkin tespit yapılmadığı gibi taraflarına yapmış oldukları imalatlardan kaynaklı hasar ve zarar taleplerinin de ihbar olunmadığını, söz konusu işin başkaca firmalara tamamlatılmış olup, bu firmaların 3. kişilere vermiş olduğu zararlardan sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, işe başladıkları 23/04/2012 tarihinden işten el çektikleri 22/07/2013 tarihine kadarki imalatları nedeniyle kesinlikle çevre binalarda ve yollarda herhangi bir hasar oluşmadığını, davalı müvekkili firmadan sonra işi devralan firmaların yapmış oldukları imalatlar nedeniyle taraflarına kusur atfedilemeyeceğini, bu nedenlerle dahi huzurdaki davanın reddi gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; huzurda ikame olunan haksız ve hukuki mesnetten uzak davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, Mahkemece zamanaşımı itirazları yerinde görülmediği takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Davalı ... ... Ltd cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firma aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, davacının inşaatının iksa işlerinin yapımındaki hatalardan kaynaklanan zararının karşılanmasını talep ettiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile taraflarınca açılmış bulunan kesin kabule dayanan alacağının da bu davada oluşacak alacağından mahsubunu zımnen beyan ettiğini, diğer davalı ... ... ile 27/03/2013 imzaladıkları sözleşme ile alışveriş merkezi şantiyesinde ankraj imalatına başlanmış olduğunu, iddia edildiği gibi iksa işlemleri taşeronluğu alınmadığını, yapılan işlemlerin ... ...'un üstlendiği işlemlerin yaklaşık %10 bölümünü içermekte olduğunu, ... Zemin olarak ... ... ile yapılmış olan sözleşme iksa işleri sözleşmesi olmadığını, iksa işlemleri içerisinde bir kalem olan ankraj imalatı olduğunu, bu imalatın da bir kısmı olduğunu, diğer kısımların ... ... tarafından yapılmış olduğunu, ... ... ile yapılan işlemler sonucunda bir sorun bulunmaması nedeniyle kesin hesaplar yapılmış, ödemeler alınmış ve ticari ilişki sona erdirilmiş olduğunu, davacı tarafından sunulan sözleşme ve buna bağlı zararlardan kaynaklanan davalar ile herhangi bir bağları ve ilişkilerinin söz konusu olmadığını, iddia edildiği üzere tarafların sözleşme imzaladığı tarihlerde yapılan işlemler ve verilen zararlardan sorumlu olmalarının mümkün olmadığını, bir an için taraflarından yapılan işlemlerden kaynaklanan zararın varlığından söz edilse dahi bu ancak sözleşme ile sorumlu oldukları ... ...'a karşı olacağını, yapılan tüm eylem ve işlemlerin uzman tarafından belirlenmiş ve onaylanmış işlemler olduğunu, davacı ile diğer davalı ... ... ile olan sorunlar sebebiyle aralarındaki sözleşme sona erdirilmiş, müvekkili firma ile 06/08/2013 tarihinde geride kalan ve yapılmamış ankraj imalatları için ... ile sözleşme imzalanmış olduğunu, bahsi geçen sözleşme ile yapılan işlemler sonrasında herhangi zarar ve hasar oluşmamış olduğunu, davacının ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında da mevcut belgeden de anlaşılacağı üzere bakiye alacakları için mutabakat evrakı gönderilmiş olduğunu, müvekkili firmadan önce çalışan firmaların oluşturduğu zararların taraflarından istenilmesi iyi niyet kuralları ile açıklanamayacağını, ... ... ile çalışırken müvekkili firmadan memnun ve doğru iş yapılması nedeniyle sözleşme yapmaya telkin edildiği ifade edilmiş olduğunu, sözleşme imzalandığı andan sonra yapılan tüm eylem ve işler konusunda projeler şantiye yönetimi (... ) tarafından verilmiş, yapılan ve yaptırılan tüm işler müşavirler tarafından kontrol edilip denetlenen işlemler olduğunu, gerekli ve yeterli inceleme sonrasında müvekkili firma tarafından yapılmayan işlemlerden kaynaklanan, iddia edilmesine rağmen varlığı ispat edilemeyen zararların taraflarına yüklenmesinin telafisi güç zararlar doğuracağından davanın reddi gerektiğine inandıklarını, yukarıda açıklanan nedenlerle; aleyhlerine açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 6.8.2013 tarihli sözleşme gereği, müvekkili şirketin yüklenici olarak üstlendiği görevi tamamladığını ve davalıya eksiksiz teslim ettiğini, tamamlanan işin bakiyesinin ödenmesi için davalı tarafça gönderilen 30.9.2014 tarihli mutabakatname neticesinde müvekkilinin de mutabık oldukları beyanı ile cevap verdiğini ancak kalan bakiyenin davalı tarafça ödenmediğini, 12.10.2014 tarihinde ....İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, davalının itirazının salt takibi durdurmak ve zaman kazanmaktan başka bir amaç taşımadığını belirterek, davalının icra dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, yargılama, harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
Davalı ... İnş. Turizm ve Sağlık Yatırımları A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taraflardan birinin tacir olması dikkate alındığında söz konusu işin ticari iş olup, davaya bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının üstlendiği işleri sözleşmenin 24. Maddesinde belirtildiği şekilde yerine getirmediği için hak edişlerinden kesilen teminat bedellerinin ödenmediğini, davacının üstlendiği işi yaparken çevre binalara zarar verdiğini, sözleşme gereği bu hasarları davacının karşılaması gerektiğini, bu nedenlerle davanın görevsizlik nedeniyle ve esastan reddine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
.. Asliye Hukuk Mahkemesi 1470672016 tarih ve ... E ... Karar sayılı kararı ile davanın mutlak ticari dava niteliği gereği dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 05/07/2017 tarih ve ... E, ... Karar sayılı kararı ile davaların birleştirilmesine karar vererek dosyayı Mahkememize göndermiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Asıl dava; Alacak davası birleşen dava ise İİK'nın 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
Davacının talebi , ... adresindeki AVM inşaatının iksa işlerinin yapılması esnasında meydana gelen hasarlardan dolayı dava dışı 3. Kişilere yapılan ödemelerin iadesine yöneliktir. Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu 23/04/2012 tarihli ve 06/08/2013 tarihli sözleşmeler konusunda çekişme bulunmamaktadır. Uyuşmazlık , davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı ile davalı ... ... Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalanan 23/04/2012 tarihli sözleşmede davacının iş sahibi, davalının yapımcı olduğu , sözleşme konusunun ..., 30 Ada, 21 parsel, ...- İstanbul adresindeki AVM inşaatının iksa işlerinin yapımı olduğu, sözleşmenin 7.2. Maddesinde "Yapımcı, konusu olan işleri yaparken yapılmış ve /veya yapılmakta olan işlere zarar vermeyecektir. Zarar verdiği tutanakla tespit edildiği takdirde zarar miktarı iş sahibinin hesabına göre yapımcının hakedişinden kesilecektir." düzenlenmesinin yer aldığı, tarafların 22/07/2013 tarihinde sözleşmenin sona ermesini kararlaştırdığı, davacı ile diğer davalının taşeronu olan davalı ... ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalanan 06/08/2013 tarihli sözleşmede davacının iş sahibi, davalının yapımcı olduğu , sözleşme konusunun AVM inşaatının öngermeli ankraj işlerinin yapımı olduğu, sözleşmenin M.7 F. Maddesinde " çevre binalar ve yahutta yollarda oluşabilecek yapımcıdan kaynaklanan hasarları yapımcı karşılayacaktır" düzenlemesinin yer aldığını, davacı ile dava dışı ... İnşaat Tesisat ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti arasında 29/09/2015 tarihli sözleşme ile AVM inşaatının çevre binalarında meydana gelen hasarların tamir ve tadilatının .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyasında belirlenen teknik hususlara göre tamiri işine yönelik olduğu, işin tahmini 1. Keşif tutarının 402.388,00TL olduğu görülmüştür.
... 40. Noterliğinin 02.12.2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının davalı ... .....Ltd. Şti'ye , ... 40. Noterliğinin 02.12.2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı ... Zemin..Ltd. Şti'ye 3. Kişilere ödenen 69.725TL tutarındaki tazminatlar ile yüklenici firmaya hakediş bedeli olarak ödenen 220.183,56TL tutarındaki hasar gören binalara ait tadilat işleri toplamı olan 289.908,56 TL'nin nin tarafına ödenmesi, aksi takdirde tazminat davası açılacağının ihtar edildiği görülmüştür.
Dava dilekçesi ekinde sunulan 4 adet banka dekontunda davacının 16/05/2014 tarihinde dava dışı ...'e 36.225 TL , 03/06/2014 tarihinde dava dışı ...'e 15.928,00TL ve 14.072TL ,12/06/ 2014 tarihinde dava dışı ...'a 3.500TL ödediği görülmüştür.
Davacının, 05/07/2017 tarihli dilekçesi ile dava konusu alacak miktarına konu ödemeler ve tarihleri yüklenici firma ... İnşaat Tesisat ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti hak ediş bedeli olarak 20.11.2015 tarihinde ödenen 220.183,56 TL'lik fatura, hasar gören bina sahiplerinden olan ...'e ödenen 36.225 TL, ...'a ödenen 3.500TL, ...'e ödenen 30.000TL tazminat bedeli olarak bildirdiği görülmüştür.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
Davacı ... ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ... ... Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına , davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine faturaya dayalı ilamsız takip başlattığı, 87.702.89 TL asıl alacak 8.087,89 TL işlemiş faiz talep ettiği, takipte işleyecek faiz talep etmediği görülmüştür.
Davacının takip talebi ekinde İcra Müdürlüğüne sunduğu mutabakatta 30/09/2014 tarihi itibariyle davacının davalıdan 87.702,87 TL alacağı olduğunun taraflarca kabul edildiği görülmüştür.
İnşaat mühendisi bilirkişi Prof. Dr. ... ve mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 18/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda; "...
a) Davacı ... Şti. ile davalı ... ... arasında davacı şirketin uhdesinde bulunan ..., 30 Ada, 21 parsel, ...- İstanbul adresindeki AVM inşaatının iksa işlerinin yapılması konusunda 23.04.2012 tarihli bir sözleşme düzenlenmiştir. Sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlara göre İşin tahmin bedeli (1. keşif tutarı): 2.343.295,50.- TL+KDV olarak kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 31. maddesinde “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları resmi Yayınları”nın sözleşmenin 1. eki olduğu görülmüştür.
Sözleşmenin M.7.f. maddesinde, “Çevre Binalar ve Yahut da Yollarda Oluşabilecek tüm Hasarların Yapımcı (... ...)” tarafından karşılanacağı kararlaştırılmıştır.
b) 23.04.2012 tarihli iksa sözleşmesi, tarafların karşılıklı rızaları ile 22.07.2013 tarihli sözleşme ile sonlandırılmış ve tarafların karşılıklı anlaşmaları ile kesin hesap düzenlenmiştir. Kesin hesaba göre davalı yapımcının 30.09.2013 tarihli toplam hakkedişi: 3.166.597,28.- TL görünmektedir.
c) 22.07.2013 tarihli sözleşmenin karşılıklı sonlandırılması sözleşmesinin 4. maddesinde, “yüklenicinin, sözleşmenin karşılıklı rıza ile sonlandırıldığı tarihe kadar olan işlerden dolayı her türlü teknik sorumluluğun kendisine ait olduğunu, müteahhit de yapılan işlerin hakkediş bedellerini aynı şartlarla ödeyeceğini, tarafların birbirinden hak ve alacaklarının kalmadığını, birbirlerini ibra ettiklerini kabul ettikleri” belirtilmektedir. Bu durumda 22.07.2013 tarihli sözleşme gereğince davalı ... ...'un her türlü teknik sorumluluğunun 22.07.2013 tarihli sözleşme gereğince davalı ... ...'un her türlü teknik sorumluluğunun 22.07.2013 tarihli sonlandırma sözleşmesi tarihine kadar yapmış olduğu imalatlar için geçerli olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
d) Davalı ... Şti. ile davacı ... Şti. arasında düzenlenen 06.08.2013 tarihli iksa sözleşmesinin M.7.f. maddesinde, “Çevre Binalar ve Yahut da Yollarda Oluşabilecek Yapımcıdan Kaynaklanan Hasarları Yapımcı Karşılayacaktır.” hükmü yer almaktadır. Diğer yandan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Bağlı Kuruluş Resmi yayınlarının sözleşmenin 1. eki olduğu görülmüştür.
Kurulumuz, gerek 06.08.2013 tarihli sözleşmenin M.7.f. Maddesinde kararlaştırılan hüküm, gerekse Bayındırlık İşleri Genel Teknik Şartnamesinin ilgili hükümleri ışığında davalı ... Şti.'nin 06.08.2013 — 30.09.2014 tarihleri arasındaki dönemde, “Çevre Binalarda ve Yahut da Yollarda Oluşabilecek Yapımcıdan Kaynaklanan Hasarlar'dan sorumlu olabileceği kanaatine varılmıştır.
e) Davacı ... Şti. ile dava dışı ... Şti. arasında, “... Şti.'nin uhdesinde bulunan AVM'nin çevre binalarında meydana gelen hasarların tamir ve tadilatının .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı tespit dosyasında belirlenen teknik hususlara göre 10 adet taşınmazın tamiri işi” konulu, (402388,0.-TL+KDV) tahmini bedelli bir sözleşme düzenlenmiştir. Bu sözleşme kapsamında düzenlenen ve tarafların itirazsız imzalarını içeren 30.10.2015 tarihli hakedişin toplam tutarının KDV dahil: 220.183,56-TL olduğu görülmüştür.
Davacının delilleri arasında yer alan, “... İnşaatı hafriyat öncesi iksa Ve zemin iyileştirme çalışmaları sırasında risk tespit edilip tarafımıza iletilen Ve gözlemsel inceleme sonucu statik rapor tutulan yapı listeleri ve yapılan işlemler” başlıklı belgeye göre 29.09.2015 tarihli 220.183,56.-TL tutarlı ... Sözleşmesi kapsamındaki tüm hasarların davalı ... ... Sözleşmesinin yürürlükte olduğu döneme ait olabileceği (aksi ... ... tarafından belgelerle ispatlanmadıkça) görüş ve kanaatine varılmıştır.
Diğer yandan 3 adet sulh protokolü ile davacı ... tarafından protokol taraflarına ödenen toplam hasar tutarı: 69.725. TL bulunmuştur. Tüm bu hasarların da ... ... Sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönemde gerçekleştiği söz konusu protokollerin içeriğinden anlaşılmıştır. Takdir Yüce Mahkemeye ait olmak üzere davalı ... ...'un sorumluluğunda olan toplam hasar bedelinin: 220.183,56.-TL + 69.725,0.-TL = 289.908,56.- TL olabileceği kanaatine varılmıştır.
Davalı ... ... Şti. vekili 22.12.2016 tarihli cevap dilekçesinde, “3. kişilerin açmış oldukları davaların davacı tarafından müvekkiline ihbar edilmediğini, 22.07.2013 tarihinde el çektirilen müvekkiline 22.07.2013 tarihinden itibaren hiçbir bildirimde bulunulmadığını, 3. Kişiler tarafından davacıdan tazminat talep edilmiş olmasına rağmen durumun taraflarına bildirilmediğini, davacı firmanın dürüstlük kurallarına göre bildirebileceği tarih üzerinden de dava tarihi itibariyle 2 yılın üzerinde bir zaman geçtiğinden zaman aşımı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini” arz ve talep etmiştir. Davalının bu iddiasının Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 14/05/2019 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...Davalı ... ... Şirketi Vekilinin, 18.09.2018 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporuna karşı Mahkemeye sunmuş olduğu 09.11.2018 tarihli dilekçesinde özetle:
2.1. Sn. Bilirkişilerce Davali Müvekkilinden sonra işin hangi firma tarafından tamamlandığına dair hiçbir tespit yapılmamış, aksine bütün işi Müvekkilinin CEVAP: 18.09.2018 Tarihli Kök Raporda, “Gerek 06.08.2013 tarihli Sözleşmenin m.7.f. maddesinde kararlaştırılan hüküm, gerekse B.İ.G.Ş.'nin ilgili hükümleri ışığında ... Şti.'nin 06.08.2013 — 30.09.2014 tarihleri arasındaki dönemde, çevre binalarda ve yahut da yollarda oluşabilecek Yapımcıdan kaynaklanan hasarlardan sorumlu olabileceği kanaatine varılmıştır.” Denilmiştir. Yine, Kök Raporda “Davacı Şirketin Davaya konu ettiği hasarların, tamamının, Davalı ... ... Şti.'nin Sözleşmesinin yürürlükte olduğu döneme ait olabileceği (aksi ... ... Şti. Tarafından belgelerle ispatlanmadıkça)” belirtilmiştir. Dosyaya aksi duruma ait ... ... Şti. tarafından herhangi bir yazılı belgenin Dosyaya sunulmadığı görülmüştür. Bu durumda bu konuda Kök Rapordaki kanaatin aynen korunduğu görüşüne varılmıştır.
Diğer yandan, Davalı ... Vekili Tarafından Mahkemeye sunulan24 04.2017 tarihli dilekçede, “06.08.2013 tarihli Sözleşme ile yapılan işlemlersonrasında herhangi bir zarar ve hasarın oluşmadığı" belirtilmiştir. Dosyadamübrez belgeler arasında 06.08.2013 — 30.09.2014 dönemine ait bir hasarbelgesine rastlanmamıştır.
2.2. Müvekkiline verilen aldatıcı zemin verileri ile işe başlanmasının, belirtilen hasarların oluşmasında etken olup olmadığı yönünde bir tespitin yapılmadığını” belirtmiştir.
CEVAP: Davalı Tarafından bu konuda Davacıya yollanmış herhangi bir belgeye Dosyada rastlanmamıştır. Diğer yandan, Bİ.G.Ş.'nin 25. Maddesinde, “Taahhüt Konusu Yapım İşinin her türlü sorumluluğu, Kesin Kabul İşlemlerinin İdarece onaylanacağı tarihe kadar tamamen Yükleniciye aittir...” hükmü yer almaktadır. Diğer yandan, 22.07.2013 tarihli Sonlandırma Sözleşmesi gereğince Davalı ... ...'un her türlü Teknik Sorumluluğunun 22.07.2013 tarihli Sonlandırma Sözleşmesi Tarihine kadar yapmış olduğu İmalatlar için geçerli olduğu açıktır.
2.3. Davacı Yanın, Müvekkilinin kontrolü dışında yaptığı/yaptırdığı hafriyat işlemlerinin hasarlara olan etkisine yönelik bir tespit yapılmamıştır.
CEVAP: Bu konuda Davalı ... Şti. Tarafından Davacı İşverene yollanmış herhangi bir ihtarnameye rastlanmamıştır.
Son takdir Yüce Mahkemeye aittir.
2.4. ... isimli özel bir firma ile Davacı arasında yapılan Sözleşmeye istinaden, Davalı Müvekkilinin bütün hasarlardan sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, 3. Kişilerle her zaman yapılabilecek Sözleşmelere istinaden Müvekkiline kusur atfedilmesini kabul etmediklerini:
CEVAP: Bu konuda takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu.
2.5. Davalı Vekili, “Bilirkişiler, Davacı ile Dava dişi ... isimli firma arasında yapılmış Sözleşmeye istinaden Davalı Müvekkiline kusur atfetmişlerdir. Dava dışı ... isimli firmanın kesmiş olduğu faturayı da, Sorumlu Olunan Hasar Bedeli olarak kabul etmişlerdir. Sayın Bilirkişilerin ... Tarafından yapılan onarımların .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş Sayılı Tespit Dosyasında mevcut rapor doğrultusunda yapıldığına yönelik koşulsuz kabulünü anlayabilmek mümkün değildir. Bahse konu hasarların ne kadar maliyetle giderilebileceğine dair hiçbir objektif tespit yapılmadan, Davacının 3. Kişiye yapmış olduğu ödeme miktarıyla Müvekkilin Sorumluluğunun Belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu yönüyle de Rapora itiraz ediyoruz. Zira ekteki belge nazara alındığında, ... isimli firmanın inşaat nedeniyle oluşan hasarlar dışında kapı, mutfak dolabı, kombi, petek gibi hasarla ilgisiz bir takım İş Kalemlerini de dahil ettiği ortadadır. (EK-1 Teslim Tutanağı)” iddiasında bulunmuştur.
Diğer yandan, Davalı Vekili Tarafından delil olarak Dosyaya sunulan Teslim Tutanağı aşağıda sunulmuştur.
“... Mah. ... Bulvarı No:5, 82 Pafta, 30 Ada, 21 Parsel .../İstanbul! adresindeki Alışveriş Merkezi inşaatının yapımı esnasında Sn Adresindeki taşınmazın .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. Sayılı Tespit Dosyasında belirlenen Teknik Hususlara göre onarım/güçlendirme işleri yapılmıştır. Ayrıca Hasar Tespit Dosyasında belirlenen Teknik Hususlar dışındaki 3. Şahıslar tarafından verilen zararlar (kapı, doğrama, parke, seramik boya, vitrifiye, mutfak dolabı, elektrik/mekanik tesisat işleri/kombi/peket vs) ... İnş. Tur. ve Sağlık A.Ş.'nin ... ... AVM İnşaatının Yapımından kaynaklanan hasarlardan olmamasına rağmen belirtilen İş Kalemleri yapılıp kusursuz biçimde tarafımıza teslimi yapılmış ve Teslim Tarafımızca kabul edilmiştir.”
Davacı İşveren ile, Dava dışı ... Şti. arasında, “... Şirketi'nin uhdesinde bulunan AVM'nin çevre binalarında meydana gelen hasarların tamir ve tadilatının .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş Sayılı Tespit Dosyasında belirlenen Teknik Hususlara göre 10 adet Taşınmazın Tamir İşi konulu (402.388,0.-TL+KDV) bedelli bir Sözleşme düzenlenmiştir.
Bu Sözleşme kapsamında düzenlenen Hakediş Tutarı: 220.183,56.-TL olduğu görülmüştür. Bu Hakedişin Sözleşme Konusu Taşınmazların tamiri ve onarımı ile ilgili olduğu görülmüştür.
Yukarıda söz konusu Teslim Tutanağında, “Ayrıca Hasar Tespit Dosyasında belirlenen Teknik Hususlar dışındaki 3. Şahıslar Tarafından verilen zararlar (kapı, doğrama, seramik, boya, vitrifiye, mutfak dolabı, elektrik-mekanik tesisat işleri, kombi, petek vs.) ... AVM'nin İnşaatının yapımından kaynaklanan hasarlardan olmamasına rağmen belirtilen İş Kalemleri yapılıp kusursuz biçimde Tarafımıza teslim edilmiş ve teslim tarafımızca kabul edilmiştir.” denilmektedir. Ancak bu imalatlarla ilgili dosyaya hiçbir belge sunulmadığından bu konuda takdir Yüce Mahkemeye aittir.
2.6. Davalı Vekili, “.... Sulh Hukuk Mahkemesi Tarafından yapılan tespitlerde açıkça çevre binalarda ... İnşaatı Kazı ve İksa İmalatları nedeniyle bu binaların Taşıyıcı Sistem Elemanlarında Yapısal Hasarın oluşmadığı, ancak İkincil Yapı Elemanlarında duvar ayrılmaları ve zemin betonu ile kaplamalarında çatlakların oluştuğu, bu hasarların da ortaya çıkmasının esas sebebinin Betonarme Elemanların enine ve boyuna donatılarında zaman içerisinde korozyon oluşmasının sebebiyet verdiği tespit edilmiştir. Yine bu binaların en az 30 yıllık olduğu, bu binaların Mühendislik Hizmeti görmeden tasarlandığı, günümüz Malzeme Koşullarını sağlamadığı tespitleri de göz önünde bulundurulduğunda, hasarlardan sorunluluğu kabul etmemekle birlikte, meydana gelen zararlardan Müvekkilin tek başına sorumlu tutulamayacağı ortadadır. Binaların eski ve Mühendislik Hizmeti görmeden tasarlanmış olması, Davacının zemine yönelik yanıltıcı beyanları ve devamında Şantiye Sahasında kontrolümüz dışında gerçekleştirdiği Hafriyat İşlemleri ve Davalı Müvekkilden sonra İşi Tamamlayan Firmanın sorumluluğu tartışılmadan düzenlenen iş bu Rapora bilimsel gerçeklikten uzak olması ve somut verilere dayanmaması nedenleriyle itiraz ediyoruz.” iddia ve savunmada bulunmaktadır.
Davalı Vekilinin bu iddialarını teyit mahiyetinde hiçbir yazılı bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı görülmüştür.
Ayrıca, Heyetimizce düzenlenen 18.09.2018 tarihli Kök Rapor Dosya üzerinde incelemeye dayalıdır. Davalı Şirket Vekilinin bu iddialarına karşı son takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 21/07/2020 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...Dosyaya sunulan .... As. Huk. Mah.'nin ... sayılı dosyası birleşen İst. 18.ATM'nin .... Dosyası, .... Sulh Huk. Mah'nin ... D. İş dosyası, İst. Sulh Huk. Mah'nin ... D. İş dosyası, .... İcra Müd'nün ... E. sayılı dosyası, dosyaya sunulan tüm yazılı bilgi ve belgeler, bilirkişi raporları, raporlara karşı tarafların dosyaya sundukları itiraz dilekçeleri dikkate alınarak kök rapordaki ve ek rapordaki değerlendirmelerin ve kanaatin korunmakta olduğu görüşüne bir kez daha varılmıştır.
18.09.2018 tarihli kök raporumuzun 2.12 değerlendirme ve kanaat bölümünün 2.12.a.,2.12.b., 2.12.c., 2.12.d., 2.12.e. ve 2.12.f. maddelerinde yer alan değerlendirme ve kanaat aynen korunmaktadır. Tarafların kök rapora karşı yapmış oldukları itirazlar 14.05.2019 tarihli ek raporda tek tek cevaplandırılmıştır..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, sözleşme hukuku konusunda uzman bilirkişi Prof. Dr. ..., mali müşavir bilirkişi Prof. Dr. ... ve inşaat mühendisi bilirkişi Dr. ... tarafından hazırlanan 24/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda; "...
1) ASIL DAVA BAKIMINDAN;
Davacının, davalının yapmış olduğu iksa işlerinden dolayı çevre binalardan meydan gelmiş olan zararların (hasarların) tazmini için üçüncü kişilere fiilen yapmış olduğu tazminat ödemelerinin rücuen tahsilini davalı/... Şirketi'nden talebe hak kazanacağı;
18.09.2018 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda (sayfa 13 ila 14'de) detaylı olarak açıklandığı üzere; davacının, 15.05.2014 tarihli, 18.05.2014 tarihli ve 30.05.2014 tarihli Sulha Protokollerine istinaden, iksa işlerinden dolayı hasarlanmış olan bina maliki ve/veya kiracılarına, 16.05.204 tarihinde 36.225 TL, 12.06.2014 tarihinde 3.500 TL, 03.06.2014 tarihinde 14.072 TL ve 15.928 TL tazminat ödemesi yapmış olduğunun anlaşıldığı; dolayısıyla toplam 69.725 TL tazminat ödemesi yapmış olduğunun anlaşıldığı; davacının, işbu 69.725 TL tutarlı tazminat ödemesinin davalı/... Şirketinden rücuen tahsilini talebe
hak kazandığını;
Yine 18.09.2018 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda (sayfa 13 ila 14'de) ve 14.04.2019 tarihli Ek Raporda (sayfa 3'de) detaylı olarak açıklandığı üzere; iksa işleri dolayısıyla çevre binalarda meydana gelen hasarların tamiri/tadili için davacı ile davadışı/... Şirketi arasında, toplam 402.388,00 4 KDV bedelli sözleşme akdedilmiş olup, tamir/tadil işleri ile ilgili olarak, yüklenici/... şirketi tarafından davacıya 220.388,00 TL tutarında Hakediş düzenlenmiş olduğu; ancak bu hakediş tutarının ve KDV'sinin davacı tarafından davadışı/Şirketi'ne fiilen ödenmiş olduğu dava dosyasından anlaşılmamaktadır. İşbu hakediş tutarının davacı tarafından davadışı/... Şirketine “fiilen” ödenmiş olduğu hususu anlaşılmadığından, davacının şimdilik işbu hakediş tutarının rücuen tahsilini davalı/... Şirketinden talebe hak kazanamadığı;
Yine, 18.09.2018 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda (sayfa 16'da) ve işbu raporumuzun Teknik Kısmında açıklandığı üzere; iksa işlerinin yapımı sırasında bir binada meydana geler hasarların tazminin talebiyle bina maliki tarafından davacı (şu anda incelediğimiz davanın davacısı) aleyhine tazrainat davası açılmış olduğu; O dava ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Eb sayılı dosyasında görülmüş olduğunu; o davada alınan Bilirkişi Raporunda, AVM İnşaatının iksa işleri dolayısıyla binada hasar meydana geldiğinin tespit edilmiş olduğu; Mahkemece davacı (şu anda incelediğimiz davanın davacısı) tarafından bina malikine 75.600 TL tutarında tazminat ödenmesine karar verilmiş olduğu; davacının, Mahkeme kararı neticesinde mahkeme veznesine fiilen ödemiş olduğu 75.600 USD tazminat ve ferilerinin (vekalet ucreti, harç vs.) rücuen tazminini davalı/... Şirketin talebe hak kazanmış olduğu; Mahkeme kararı sonucunda mahkeme veznesine ne miktarda ödeme yapılmış olduğu hususu tarafımızın uzmanlığı dışında olup, bu miktarın tespiti hususunda takdrin Mahkemeye ait olduğu;
Eğer davacı, yukarıda açıkladığımız tazminat ödemeleri dışında, başkaca tazminat ödemelerini de fiilen yaptığını ispat ederse, bunların da rücuen tazminini davalı/... Şirketinden talebe hak kazanacaktır. Ancak tarafımızca, davacının iksa işlerinden dolayı meydana gelen zerarların tazminin için üçüncü kişilere fiilen yaptığı başkaca tazminat ödemelerinin varlığı dava dosyasından anlaşılamadığı;
Davacının tazminat alacaklarının, talebi gibi dava tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği;
Davacının bu davadaki rücuen tazminat alacaklarının dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğramamış olduğu;
Davacının diğer davalı/... Şirketinden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığı;
2) BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN;
Davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle, bakiye 87.702.89 TL alacağı bulunduğu; davacı davalıyı bu alacağının ödenmesi ihtarını içeren bir temerrüt ihtarnamesi ile temerrüde düşürmemiş olduğundan, takip tarihine kadar işlemiş temerrüt faiz alacağının bulunmadığı (TBK.md.117); davacı alacağının takip tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, bilirkişi heyetine mali müşavir bilirkişi ...'ün de dahil edilerek ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 18/03/2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
ASIL DAVA BAKIMINDAN;
Davacı/...'in sunmuş olduğu ödeme dekontları incelendiğinde, Kök raporumuzun 18'inci sayfasının son paragrafında ve SONUÇ kısmının 3 nolu paragrafındaki kanaatimiz değişmiş olup, davacı/...'in davalı/...'dan, davadış/... Şirketine yapmış olduğu 371.762,17 TL tutarlı ödeme kısmının tahsilini (uğradığı zarar olarak) talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Kök Raporumuzun diğer kısımlarındaki ve SONUÇ kısmındaki kanaatlerimizde başkaca bir değişiklik olmamıştır.
BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN;
Kök raporumuzda varmış olduğumuz kanaatlerimizde bir değişiklik olmamıştır..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 25/10/2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda; "...tarafların kök rapora ve ek rapora itirazların bilirkişi heyetine atanacak ikinci bir inşaat bilirkişi teknik inceleme yapılması suretiyle değerlendirilmesinin uygun olacağı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin vekilinin itirazlarının değerlendirilerek, bilirkişi heyetine inşaat mühendisi bilirkişi Prof. Dr. ...'nun da dahil edilerek ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 11/08/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
-Davacı ... İnşaat, ... mah. ... bulvarı, No: 5, 82 pafta, 30 ada, 21 parsel ... adresinde bulunan AVM inşaatı için işveren olarak ilgili zemin etüdü, iksa, fore kazı, ankraj v.b. tüm projeleri hazırlamak ile sorumlu olduğu,
-Davacı/... ile davalı ... ... arasında belirtilen adreste fore kazı, jet-grout ve ankraj imalatları için sözleşmenin yapıldığı,
-Davalı ... Zemin firması, davalı ... grubun taşeronu olarak AVM inşaatının iksa işlerini yaptığı,
-İnşaat sahasında imalatlar yapılırken çevre binalarda ve yollarda çatlakların oluştuğu,
-Çevre binalardaki hasarlar ortaya çıktıktan sonra şantiye toplantı tutanaklarında da belirtildiğine göre gerekli önlemleri almaya çalıştıkları; inklinometre okumalarında da zemin hareketini gözlemlediklerini ve tarafların haberleri olduğu,
-Çevre binalarda ve yolda oluşan hasarların adı geçen adreste inşaat kazı imalatları sırasında yapılan kazı nedeniyle ortaya çıktığı, ve bu nedenle çevre binalardaki zararların davalıların yaptıkları işlerden dolayı meydana geldiği (arada illiyet bağı olduğu),
-İşveren tarafından dava dışı ... firması ile anlaşarak davalıların yürüktükleri işlerden kaynaklı çevre binalarda oluşan hasarların onarımının yapıldığı,
-İnşaat sahasının dere kenarında olduğu ve yapılan imalatların kış aylarına rastladığından yağışlı hava koşullarında olduğu göz önünde bulundurulduğunda zeminde ortaya çıkabilecek riskleri tarafların basiretli tüccar oldukları için öngörebilecekleri,
-Zaten mevcut zeminin kötü olması ve inşaat sırasında çevreye zarar vermemek adına gerekli önlemleri alarak inşaat sahasında zemin etüdü, iksa, fore kazı, ankraj v.b. imalatların yapıldığı,
-Sahada imalatlar yapılırken şantiye toplantı tutanaklarında da belirtildiği gibi inklinometre okumalarının artması sonucu tarafların yaptığı toplantılarda zemin hareketinin olduğu ve zemini detaylı incelediklerinde sağlam zeminin 13 metrede değil, 27 metrede olduğunun öğrenildiği,
-Sağlam zemine ulaşmak için gerekli ilave imalatların maliyetinin karşılanması için davacı ... ile davalı ... ... anlaşamayarak aralarındaki sözleşmeyi karşılıklı sonlandırdıkları ve sonraki imlatlar için diğer davalı ... Zemin firması ile davacının anlaştığı, anlaşılmış olup çevre binalarda ve yollardaki hasarların söz konusu inşaat kazı sırasında ortaya çıktığı ve aralarında illiyet bağının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
V-SÖZLEŞME UZMANI BİLİRKİŞİNİN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELERE
1)-Dosyaya yeni atanan teknik bilirkişinin görüşüne göre yapılan işle ilgili davalı ve davalılarla illiyet bağı kurulduğu, bu tespit göz önünde bulundurularak davalının ya da davalıların yaptığı iş ile davacının uğradığı zararlar arasında “hukuka uygun illiyet bağı” (sebep/sonuç ilişkisinin) bulunduğu, yani komşu binalardaki zararların davalı veya davalıların yaptıkları işlerden dolayı meydana geldiği (bu işlerin yapılmasının söz konusu zararlara sebep olduğu) yönündeki kanaatimiz “illiyet bağı”oluştuğu, davacı söz konusu zararların giderilmesi için yaptığı ödemelerin rücuen tazminini davalı veya davalılardan talebe hak kazanmıştır..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 12/03/2024 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...
-Davacı ... İnşaat, ... mah. ... bulvarı, No: 5, 82 pafta, 30 ada, 21 parsel ... adresinde bulunan AVM inşaatı için işveren olarak ilgili zemin etüdü, iksa, fore kazı, ankraj v.b. tüm projeleri hazırlamak ile sorumlu olduğu,
-Davacı/... ile davalı ... ... arasında belirtilen adreste fore kazı, jet-grout ve ankraj imalatları için sözleşmenin yapıldığı,
-Davalı ... Zemin firması, davalı ... grubun taşeronu olarak AVM inşaatının iksa işlerini yaptığı,
-İnşaat sahasında imalatlar yapılırken çevre binalarda ve yollarda çatlakların oluştuğu,
-Çevre binalardaki hasarlar ortaya çıktıktan sonra şantiye toplantı tutanaklarında da belirtildiğine göre gerekli önlemleri almaya çalıştıkları; inklinometre okumalarında da zemin hareketini gözlemlediklerini ve tarafların haberleri olduğu,
-Çevre binalarda ve yolda oluşan hasarların adı geçen adreste inşaat kazı imalatları sırasında yapılan kazı nedeniyle ortaya çıktığı, ve bu nedenle çevre binalardaki zararların davalıların yaptıkları işlerden dolayı meydana geldiği (arada illiyet bağı olduğu),
-İşveren tarafından dava dışı ... firması ile anlaşarak davalıların yürürtülen işlerden kaynaklı çevre binalarda oluşan hasarların onarımının yapıldığı,
-İnşaat sahasının dere kenarında olduğu ve yapılan imalatların kış aylarına rastladığından yağışlı hava koşullarında olduğu göz önünde bulundurulduğunda zeminde ortaya çıkabilecek riskleri tarafların basiretli tüccar oldukları için öngörebilecekleri,
-Zaten mevcut zeminin kötü olması ve inşaat sırasında çevreye zarar vermemek adına gerekli önlemleri alarak inşaat sahasında zemin etüdü, iksa, fore kazı, ankraj v.b. imalatların yapıldığı,
-Sahada imalatlar yapılırken şantiye toplantı tutanaklarında da belirtildiği gibi inklinometre okumalarının artması sonucu tarafların yaptığı toplantılarda zemin hareketinin olduğu ve zemini detaylı incelediklerinde sağlam zeminin 13 metrede değil, 27 metrede olduğunun öğrenildiği,
-Sağlam zemine ulaşmak için gerekli ilave imalatların maliyetinin karşılanması için davacı ... ile davalı ... ... anlaşamayarak aralarındaki sözleşmeyi karşılıklı sonlandırdıkları ve sonraki imlatlar için diğer davalı ... Zemin firması ile davacının anlaştığı, anlaşılmış olup çevre binalarda ve yollardaki hasarların söz konusu inşaat kazı sırasında ortaya çıktığı ve davalılar arasında illiyet bağının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
V-SÖZLEŞME UZMANI BİLİRKİŞİNİN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELERE
1) -Dosyaya yeni atanan teknik bilirkişinin görüşüne göre yapılan işle ilgili davalılarla illiyet bağı kurulduğu, bu tespit göz önünde bulundurularak davalıların yaptığı iş ile davacının uğradığı zararlar arasında “hukuka uygun illiyet bağı” (sebep/sonuç ilişkisinin) bulunduğu, yani komşu binalardaki zararların davalıların yaptıkları işlerden dolayı meydana geldiği (bu işlerin yapılmasının söz konusu zararlara sebep olduğu) yönündeki kanaatimiz “illiyet bağı”oluştuğu, davacı söz konusu zararların giderilmesi için yaptığı ödemelerin rücuen tazminini davalılardan talebe hak kazanmıştır..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; asıl davada davalıların eser sözleşmesinden kaynaklanan AVM inşaatının iksa işlerinin yerine getirilmesi nedeniyle çevre binalarda meydana gelen hasardan sorumlu oldukları, TBK'nun 147/6 maddesinde düzenlenen 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan davanın açıldığı, , davacının dava dilekçesi ile talep ettiği 289.908,56-TL. zarar bedelinin davalılar tarafından ödenmesini talepte haklı olduğu anlaşıldığından asıl davada 289.908,56-TL. zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine , birleşen davada; 06/08/2014 tarihli sözleşmenin konusu olan işe yönelik olarak davacının sunduğu 30/09/2014 tarihli hesap mutabakatında davalıdan 87.702,87 TL alacağı olduğu konusunda tarafların mutabık olduklarının anlaşıldığı, davalının takip öncesi dönemde ihtar ya da ihbarla temerrüde düşürüldüğüne ilişkin belge sunulmadığı, bu sebeple takip öncesi dönem için işlemiş faiz talep edilemeyeceği kanaati oluştuğundan, birleşen davada davacının davasının kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından, davalının 87.702,87 TL asıl alacak üzerinden yaptığı itirazının iptaline takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle, İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVADA
1-Davacının davasının kabulüne 289.908,56-TL. zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 19.803,65-TL. harçtan, peşin alınan 4.950,92-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 14.852,73-TL. harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 46.385,37-TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 29,20-TL. başvurma harcı + 4.950,92-TL. peşin harç + 10.500-TL. bilirkişi + 349-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 15.829,12-TL. yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVADA
1-Davacının davacının kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın 87.702,87 TL asıl alacak üzerinden iptaline, TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Kabul edilen alacağın %20’si olan 17.540,57 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 5.990,98-TL. harçtan peşin alınan 1.018,80-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 4.972,18-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 8.087,89-TL. vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 27,70-TL. başvurma harcı + 1.018,80-TL. peşin harç toplamı olan 1.046,50-TL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 51-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 46,69-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır