T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/539 Esas
KARAR NO : 2025/451
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 15/08/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; müvekkili şirket, takip alacaklısı davalı şirketle aralarında... tarihli ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi yaptıklarını, bu sözleşmeye istinaden takip alacaklısı davalı şirket edimini yerine getirmediğini, kiralanan makineleri müvekkili şirkete teslim etmediğini, davalı taraf, müvekkili şirkete ... 34. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayısı ile ihtarname gönderdiğini, sözleşme konusu makinelerin gümrük işlemlerinin tamamlanmadığını, uğradıkları zararların tazmin edilmesinin ihtar edildiğini, davalı tarafın bu ihtarına karşılık ... 42. Noterliğinin... tarih, ... yevmiye sayısı ile cevap verildiğini, 6361 sayılı Kanun kapsamında kiralanan makinelerin müvekkillerine teslim edilmediğini, 3 gün içerisinde teslim edilmemesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshedileceğinin bildirildiğini, buna rağmen davalı taraf 269.687 TL'lik 27.01.2022 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.04.2022 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.07.2022 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.10.2022 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.01.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli senetleri, müvekkili şirket tarafından verildiği ve diğer müvekkili ...'in de bu senetlere aval olduğu iddiasıyla ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, bu takibe karşı ... 14. İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile açılan davada, davalı taraf ile yapılan sözleşmeye teminat olmak üzere, tanzim tarihi ve ödeme tarihi belirtilmeyen 1.725.000 TL meblağlı 1 adet ödeme belgesi imzalanarak verildiğini, bunun dışında takibe konu senetlerin müvekkilleri tarafından imzalanarak davalı şirkete verilmediğini iddia edilerek; takibe mesnet senetlerin kambiyo senedi vasfında olmaması, fotokopi veya grafik şekilde düzenlendiği ve ıslak imzalı olmaması nedeniyle takibin iptaline, takibin geçici olarak durdurulmasına karar verilmesinin talep edildiğini, Mahkemece takip konusu alacağın %20'si oranında teminat yatırılması halinde takibin geçici olarak durdurulmasına karar verildiğini, davalı tarafın .... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyaya sunduğu "Tahhütname" başlıklı belgede bildirilen ve elinde halen işleme konulmayan; 78.822 TL'lik 27.04.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.07.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.10.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 26.274 TL'lik 26.01.2024 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli senetleri bulunmakta olduğunu, bu 4 adet işleme konulmayan senetlerin toplam miktarının 262.740 TL olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirket ile yaptığı finansal kiralama sözleşmesine istinaden taahhüt edilen makineleri müvekkiline teslim etmediğini, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun 25. maddesi uyarınca davalı tarafa TBK.nın 123 ve 125. maddeleri kapsamında ... 42. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayısı ile ihtarname gönderildiğini, sözleşme konusu makinelerin 3 iş günü içerisinde müvekkillerine teslim edilmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, davalı tarafın da bu süre içerisinde ve halen de sözleşme konusu makineleri müvekkili şirkete teslim etmemesi nedeniyle 6361 sayılı Kanunun 25. maddesi kapsamında müvekkili şirketin davalıya bir borcu da doğmadığını belirterek, davalı tarafa 29.12.2021 tarihli 22240 sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden borçlu bulunmadıklarının tespitini, sözleşmenin feshi ile ... 6. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinin iptaline, davalı elinde bulunan henüz işleme konulmayan toplam 262.740 TL meblağlı 4 adet 78.822 TL'lik 27.04.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.07.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 78.822 TL'lik 27.10.2023 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli, 26.274 TL'lik 26.01.2024 vadeli, 27.01.2022 tanzim tarihli senetlerin iptaline karar verilmesini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacılar arasında; ...tarihli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi yapıldığını ve bu sözleşmenin finansal kurumlar birliğine 7.01.2022 tarihi saat 15:37'de tescil edildiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu mal davacı kiracı tarafından bütün unsurları ile ( marka, model, tip, fiyat, ödeme şekli, teslim vb özellikler ) tespit edildiğini ve seçildiğini, müvekkili şirkete düşen tek yükümlülüğün, davacı kiracının bütün unsurları ile seçtiği ve karar verdiği malın finansal olarak bedelinin “malın satıcısına” ödenmesi ve bu ödemenin yapılmasından sonra finansal kiracıdan ödenen malın bedelinin sözleşmedeki koşullara göre taksitler halinde geri alınmasını ve nihayetinde de kiracının talep etmesi halinde malın mülkiyetinin kiracıya geçirilmesi olduğunu, bir diğer ifadeyle müvekkili şirkete düşen tek yükümlülük kiracının seçimi ve talebi üzerine işletmesi için ihtiyaç duyduğu makine ve ekipmanlar için finansman sağlamaktan ibaret olduğunu, açıklanan hususlar taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 7/b maddesinde ifade edildiğini, hem sözleşme, hem de sözleşmenin ekinde davacı tarafından imzalanan beyan ve taahhütnamelerden finansal kiralama konusu malın marka, model, tip, fiyat, ödeme şekli, yurda ithali ve bununla ilgili tüm diğer işlemlerin davacı finansal kiracının sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirkete düşen tek yükümlülüğün ise davacı kiracının talepleri doğrultusunda finansman sağlanması, finansal kiralama konusu malın satış bedelinin satıcıya ödenmesinden ibaret olduğunu, müvekkili şirketin yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve finansal kiralama konusu malın satış bedelinin davacı kiracının istemi ile satıcıya ödemediğini, finansal kiralama konusu malın yurt dışından Türkiye’ye ithalatı ve bunlarla ilgili işlemlerin yürütülmesinin tüm sorumluluğu ve yükümlülüğünün davacı kiracıya ait olduğunu, ilgili finansal kiralama sözleşmesi maddeleri ve beyanlara göre malın ithalatı ile ilgili tüm yükümlülüklerin davacı kiracıya ait olduğunun anlaşıldığını, finansal kiralama konusu malı satıcısından teslim alma yükümlülüğünün davacı kiracıya ait olduğunu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 7/a maddesinde davacı kiracının, finansal kiralama konusu malı, finansal kiralayan şirket adına yetkili vekil sıfatı ile satıcıdan almak ile yükümlü olduğunun düzenlendiğini, bu çerçevede tüm yükümlülüğün davacı kiracıya yüklendiğini, davacı kiracının finansal kiralama konusu malın gümrükte takılması nedeniyle finansal kiralama bedelilerini ödemekten kaçınamayacağını, davacı kiracının seçimi ve talebi doğrultunda davacı kiracı ile müvekkili şirket arasındaki finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri çerçevesinde finansal kiralama sözleşmesine konu edilmek üzere bedeli davacının talebi doğrultusunda herhangi bir teminat alınmaksızın peşin ödenmek suretiyle ithal edilen, ancak sözleşmede kararlaştırılan evsafa uymadığı için millileştirilemeyen makine ve ekipmanlar için etraflıca açıklandığı üzere finansal kiralama bedellerini ödemekten kaçınamayacağı ve bu kapsamda anılan finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri nedeniyle müvekkili şirkete borçlu olduğunu belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava Menfi Tespit davasıdır.
... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, taraf delilleri toplanmış, bilirkişi rapor ve ek raporu alınmıştır.
... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine; 27.01.2022 vadeli ve 269.687 TL bedelli, 27.04.2022 vadeli ve 78.822 TL bedelli, 27.07.2022 vadeli ve 78.822 TL bedelli, 27.10.2022 vadeli ve 78.822 TL bedelli, 27.01.2023 vadeli ve 78.822 TL bedelli bonolardan dolayı 584.975 TL senet alacağı, 319.915,60 TL takip öncesi faiz, 1.754,94 TL %0,3 komisyon olmak üzere toplam 906.645,54 TL alacak için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.
...sözleşme tarihli ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesinin incelenmesinde; davalı ...A.Ş. ile davacı ... A.Ş. arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, diğer davacı ...'in bu sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladığı görülmüştür.
Dava konusu senetlerin incelenmesinde; düzenleyenin davacı ...A.Ş. olduğu, diğer davacı ...'in avalist olarak senetlerde imzasının bulunduğu, senet lehtarının davalı ...A.Ş. olduğu görülmüştür.
Bilirkişiler ..., ... ve ...Mahkememize sundukları 30/07/2024 tarihli raporlarında; davacı kiracı şirket ile davalı kiralayan arasında 07.01.2022 düzenleme tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, diğer davacının bu sözleşmeden doğmuş doğacak kiracı borçlarına, 891.000 TL azami kefalet tutarı ile kefil olduğunu, davacıların cevaba cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin TBK.md.20 anlamında Genel İşlem Koşulları içeren sözleşme niteliğinde olduğunu, sözleşmenin davacılara “matbu” olarak sunulduğunu, sözleşmede yer alan hükümlerin içeriği bakımından davacılara gerekli bilgilendirmenin yapılmamış olduğunu, bu sebeple davacı şirketin aleyhine olarak düzenlenen, davalı şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmayı amaçlayan hükümlerin TBK.md.21 uyarınca yazılmamış sayılması gerektiğini iddia ettiğini, tarafların arasında akdedilmiş olan Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ekleri, içerikleri ve kaleme alınış şekilleri itibariyle incelendiğinde bunların ileride çok sayıda benzer sözleşmede kullanılma amacıyla önceden matbu olarak hazırlanan ve her bir Müşteri (kiracı) için ufak tefek değişiklikler yapılarak her bir müşteriye özgü hale getirilerek her bir müşteriye imzalattırılan Sözleşmeler ve Ekleri niteliğinde olduğunu, dolayısıyla söz konusu Sözleşme ve Eklerinin TBK.md.20/f.1 ve f.2 hükümleri uyarınca Genel İşlem Koşulları içeren Sözleşme ve Ekleri niteliğinde olduğu kanaatine varıldığını, taraflar arasındaki Sözleşme ve Eklerinde yer alan hükümler incelendiğinde; bu hükümlerin bir kısmının davacı şirketin (kiracının) menfaatine aykırı hükümler niteliğinde olduğu kanaatine varıldığını, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verdiğini, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamış olduğunu ve karşı tarafın bu koşulları kabul etmiş olduğunu ispat etmekle yükümlü olduğunu, uygulamada bu hususu ispat etmek için genellikle, karşı tarafın kendi el yazısı ile “sözleşmeni kurulmasından önce kendisine sözleşmenin bir nüshasının incelemesi için verildiğini, kendisi bu sözleşme nüshasını inceledikten sonra aleyhine olan sözleşme hükümleri hususunda bilgilendirildiğini (aydınlatıldığını) vb.” yazdığı ve altını imzaladığı, dava dosyası içeriğinde sözleşmenin ekinde yer alan böyle bir belgeye rastlanmadığı gibi, davacı şirketin (kiracının) aleyhine olan sözleşme hükümleri hakkında bilgiledirildiğini ispata yönelik başkaca delile de rastlanmadığını, bu sebeple Sözleşme ve Eklerinde yer alan ve de davacı şirketin (kiracının) aleyhine olan genel işlem koşullarının (sözleşme hükümlerinin) yazılmamış (geçersiz) sayılması gerektiği kanaatine varıldığını, sözleşmenin akdedilmesi ile birlikte kiralayanın, finansal kiralama sözleşmesinin konusunu oluşturan malın zilyetliğini kiracıya devretme borcu altına girmekte olduğunu, Kanunun 25. maddesinde yer alan hükme göre; finansal kiralama konusu malın, kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi halinde ....6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 123, 125 ve 126'ncı madde hükümleri uygulanacağının düzenlendiğini, bu hükümlere göre; finansal kiralama sözleşmesinn akdedilmesi ile birlikte, kiralayan (davalı), sözleşmenin konusu olan malın kiracıya teslimini (zilyetliğinin devrini) sağlama borcu altına girmekte olduğunu, kiralayanın kendi kusuru veya ihmalinden kaynaklanan herhangi bir sebeple sözleşme konusu mal kiracıya teslim edilmez, yani zilyetliği devredilmez ise, kiracının TBK.md.123, md.125 ve md.126 hükümlerine istinaden “sözleşmeden dönme” hakkına sahip olacağını, kanunda yer alan bu hükümler kiracının (davacının) menfaatine uygun hükümler olduğunu, taraflar arasında akdedilen ve Genel İşlem Şartları içeren bir finansal kiralama sözleşmesinde, bu hükümlerden farklı ve kiracının menfaatine aykırı hükümlere yer verildiği takdirde, kiracının menfaatine aykırı olan hükümlerin geçerli olması için, TBK.md.21/f.1 uyarınca, sözleşmenin kurulması sırasında kiracıya (davacıya) menfaatine aykırı olan bu hükümlerin varlığı hakkında açıkça bilgi verilmiş, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlanmış ve kiracının bu hükümleri kabul etmiş olması gerekli olduğunu, gerekli olan bu hususların yerine getirilmiş olduğunu kiralayan (davalı) ispat etmekle yükümlü olduğunu, ne var ki davalı/kiralayan, dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin kurulmasından, bu hususların yerine getirilmiş olduğunu ispata yönelik delil sunmadığını, bu nedenle davalı/kiralayanın bu hususları yerine getirmemiş olduğunu, bu nedenle de sözleşmede yer alan ve davacı/kiracının menfaatine aykırı hükümlerin TBK.md.21/f.1 uyarınca “yazılmamış (geçersiz)” sayılması gerektiği kanaatine varıldığını, taraflar arasında akdedilmiş olan Finansal Kiralama Sözleşmesinde ve Eklerinde yer alan hükümler incelendiğinde; sözleme konusu malın (davalı tarafından davacıya kiralanan Malın) davadışı satıcıdan satın alınıp Türkiye'ye ithal edimi geçirelerek davacıya teslim edilmesinde meydana gelecek gecikmelerden her durumda davacı/kiracının sorumlu olacağını öngören ya da en azından bu şekilde anlaşılmaya müsait hükümlere yer verilmiş olduğu görülmekte olduğunu, sözleşmede yer verilmiş olan bu yöndeki hükümlerin, davacı/kiracı menfaatine aykırı hükümler olduğundan ve yukarıda açıklanmış olan kanun hükümler ile de bağdaşmadığından, davalı/kiralayan da sözleşmenin kurulmasından önce bu hükümler hsusunda davacı/kiracıyı bilgilendirdiğini ispat edemediğinden, sözleşmede yer alan bu yöndeki hükümlerin TBK.md.21/f.1 uyarınca “yazılmamış (geçersiz)” sayılması gerektiği kanaatine varıldığını, davalı (kiralayan) ile davacı (kiracı) arasında dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmesinden sonra davalı/kiralayanın Finansal Kiralama Kanununun 18'inci maddesi uyarınca sözleşme konusu malın zilyetliğini hür türlü faydayı sağlayacağı şekilde davacı/kiracıya bırakmadığı (zilyetlini devretmediği); diğer bir ifadeyle, dava konusu malın zilyetliğinin davacıya devredilmesini (malın davacıya teslimini) sağlayamadığı, dolayısıyla da bu borcunu yerine getirmediğinin anlaşılmakta olduğunu, kaldı ki; davalı Cevap Dilekçesinin 3.sayfasında, finansal kiralama konusu malın satış bedelini davacı kiracının istemi ile satıcıya ödemediğini beyan ettiğini, ayrıca dava dosyasına satım bedelini davadışı satıcıya ödediğini gösteren bir ödeme belgesinin (makbuz, dekont vb.) de sunmadığını, dava dosyası içeriğine göre finansal kiralama sözleşmesinin 07.01.2022 tarihinde akdedildiğini, sözleşmenin akdedilmesinden sonraki süreçte davalı/kiralayan sözleşme konusu malı teslim etmediğini, davalı/kiralayan davacı/kiracıya, 29.11.2022 tarihinde (sözleşmenin akdedilmesinden yaklaşık 9 ay sonra) keşide ettiği ihtarname ile; gümrük işlemlerini tamamlamadığını bildirdiğini, ancak davacı/kiracının hangi sorumluluklarını (yükümlülüklerini) yerine getirmediğini açıklamadığı gibi, dava dosyasına davacı/kiracının herhangi bir sorumluluğunu (yükümlülüğünü) yerine getirmediğini ispata yönelik delil sunmadığını, davacı/kiracı ise, davalı/kiralayana 26.12.2022 tarihinde keşide ettiği cevabi ihtarname ile; davalı/kiralayanan sözleşme konusu malın zilyetliğini davacı/kiracıya devretme borcu altına girmiş olmasına rağmen bu borcunu yerine getirmediğini, sözleşme konusu malın zilyetliğinin davacıya devredilmediğini (malın davacıya teslim edilmediğini), malın 3 gün içinde teslimini talep ettiğini, aksi takdirde sözleşmeyi fesnedecek olduğunu, bildirdiğini, finansal kiralama konusu malın, kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeye zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi halinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 123, 125 ve 126.maddesi hükümleri uygulanacağını, TBK.md.112'de düzenlenmiş olan “kusur karinesine” göre; davalı/kiralayan sözleşme konusu malın davacıya teslim edilememesinde (zilyetliğinin devredilememesinde), hiçbir “kusuru veya ihmali” bulunmadığını ispat etmediği takdirde, malın davacı/kiracıya teslim edilememesinde “karine olarak” kusurlu sayılacağını, davalı/kiraya veren sözleşme konusu malın davacıya teslim edilememesinde hiçbir “kusuru veya ihmali” bulunmadığını ispata yönelik delil sunmadığını, üstelik satım bedelini davadışı/satıcıya ödemediğini beyan ettiğini ve fakat davacı/kiracının talimatına istinaden ödemediğini de ispat edemediğini, bu sebeplerle sözleşme konusu malın davacı/kiracıya teslim edilememesinde (zilyetliğinin devredilememesinde) davalı/kiraya verenin “kusuru ya da ihmali bulunduğunun” karine olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varıldığını, Finansal Kiralama Kanununun 18'inci maddesi hükmü uyarınca, TBK.md.123, 124 ve 125/f.2 hükümlerine istinaden sözleşmeden dönme (geçmişe etkili feshetme) ve TBK.md.125/f.3 hükmüne istinaden, satım bedelini davalıya ödememe, dolayısıyla da takip konusu 5 adet senet bedelini davalıya ödememe ve dava dilekçesinde sözünü ettiği diğer 4 adet senet bedellerini de davalıya ödememe hakkına sahip olduğu kanaatine varıldığını, bir an için davalı/kiralayanın kira konusu malı davacı/kiracıya teslimini (zilyetliğin devrini) sağlama borcununu ifade temerrüde düştüğünü ve temerrüde düşmekte hiçbir kusuru bulunmadığı farz edilse bile; davacı/kiracının Finansal Kiralama Kanununun 25'inci maddesi hükmü uyarınca, TBK.md.123, 124 ve 125/f.2 hükümlerine istinaden sözleşmeden dönme (geçmişe etkili feshetme) ve TBK.md.125/f.3 hükmüne istinaden, satım bedelini davalıya ödememe, dolayısıyla da takip konusu 5 adet senet bedelini davalıya ödememe ve dava dilekçesinde sözünü ettiği diğer 4 adet senet bedellerini de davalıya ödememe hakkına sahip olacağı; dolayısıyla da davacının takip konusu 5 adet senetten dolayı takip tarihi itibariyle davalıya borçlu olmayacağını, yine davacının dava dilekçesinde sözünü ettiği diğer 4 adet senetten dolayı da davalıya borçlu olmayacağını belirtmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ...ve ... Mahkememize sundukları 28/05/2025 tarihli ek raporlarında; kök rapordaki değerlendirme kanaatlerinde bir değişikliğe gidilmesine gerek duyulmadığını belirtmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında finansal kiralamaya konu malın kiracıya teslim edilmemesi nedeniyle, sözleşme nedeniyle verilen senetlerden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitini talep ettikleri, davalının finansal kiralama kanunu ve finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, finansal kiralama konusu malın ithalatı ile ilgili tüm yükümlülüklerinin kiracıya ait olduğunu, finansal kiralama konusu malın satıcıdan teslim alınması yükümlülüğünün kiracıya ait olduğunu, finansal kiralama konusu malın gümrükte takılması nedeniyle kiracının finansal kiralama bedelini ödemekten kaçınamayacağını, sözleşmenin 7/a maddesine göre kiracının finansal kiralama konusu malı kiralayan şirket adına yetkili vekil sıfatı ile satıcıdan almakla yükümlü olduğunun düzenlendiği bildirerek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Davacılar vekili tarafından verilen cevaba cevap dilekçesinde finansal kiralama sözleşmesi hükümlerinin TBK'nın 20. maddesi uyarınca genel işlem koşullarına tabi olduğunu, TBK'nın 21. maddesi gereğince müvekkili aleyhine olan düzenlemelerin yazılmamış sayılması gerektiğini, sözleşmenin 7/a maddesi uyarınca davalı şirket tarafından kiralanan malın gümrükten alınmak üzere noterden yetki verilmediğini ve malın da davalı şirket tarafından alınmadığını, bu nedenle müvekkillerinin sorumlu olmayacaklarını belirtmiştir.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında ... tarih ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, diğer davacı ...'in bu sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladığı ve bu sözleşmeye istinaden verilen bonoların dava konusu olduğu, bonolarda lehtarın davalı şirket, borçlusunun davacı şirket, avalistin ise davacı ...olduğu, dava konusu bonolardan 5 adedinin ... 6. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu anlaşılmıştır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 18.maddesinde; "Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.", aynı kanunun 25. maddesinde; "Finansal kiralama konusu malın, kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi hâlinde 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 123, 125 ve 126 ncı madde hükümleri uygulanır." hükümleri mevcuttur.
TBK'nın 20. maddesinde "Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu koşulların, sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli, nitelendirmede önem taşımaz. Aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin, genel işlem koşulu sayılmasını engellemez. Genel işlem koşulları içeren sözleşmeye veya ayrı bir sözleşmeye konulan bu koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıtlar, tek başına, onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz.Genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler, sundukları hizmetleri kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi ve kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de, niteliklerine bakılmaksızın uygulanır."
TBK'nın 21.maddesinde; "Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır. Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı olan genel işlem koşulları da yazılmamış sayılır.",
TBK'nın 123.maddesinde; "Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir."
TBK'nın 125.maddesinde; "Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir." hükümleri mevcuttur.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri, finansal kiralama sözleşmesi ve tarafların iddia ve savunmalarına göre; tarafların arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri, içerikleri ve kaleme alınış şekilleri itibariyle incelendiğinde; bunların ileride çok sayıda benzer sözleşmede kullanılma amacıyla önceden matbu olarak hazırlanan ve her bir müşteri için ufak tefek değişiklikler yapılarak her bir müşteriye özgü hale getirilerek her bir müşteriye imzalattırılan sözleşmeler ve ekleri niteliğinde olduğu, sözleşmenin bazı hükümlerinin davacı şirketin menfaatine aykırı hükümler niteliğinde olduğu, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verdiğini, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamış olduğunu ve karşı tarafın bu koşulları kabul etmiş olduğunu ispat etmekle yükümlü olduğu, davacı şirketin aleyhine olan sözleşme hükümleri hakkında bilgiledirildiğini ispata yönelik bir delil sunulmadığı, bu nedenle sözleşme ve eklerinde yer alan ve de davacı şirketin aleyhine olan sözleşme hükümlerinin yazılmamış sayılması gerektiği anlaşılmıştır.
Finansal Kiralama Kanunun 18. maddesine göre; sözleşmenin akdedilmesi ile birlikte kiralayanın, finansal kiralama sözleşmesinin konusunu oluşturan malın zilyetliğini kiracıya devretme borcu altına girmektedir. Aynı Kanunun 25. maddesinde yer alan hükme göre; finansal kiralama konusu malın, kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi halinde TBK.nın 123, 125 ve 126. madde hükümleri uygulanacaktır. Kanunda yer alan bu hükümlerin kiracının menfaatine uygun hükümler olduğu, taraflar arasında akdedilen ve Genel İşlem Şartları içeren bir finansal kiralama sözleşmesinde, bu hükümlerden farklı ve kiracının menfaatine aykırı hükümlere yer verildiği takdirde, kiracının menfaatine aykırı olan hükümlerin geçerli olması için, TBK.md.21/f.1 uyarınca, sözleşmenin kurulması sırasında kiracıya menfaatine aykırı olan bu hükümlerin varlığı hakkında açıkça bilgi verilmiş, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlanmış ve kiracının bu hükümleri kabul etmiş olması gerekli olduğu, taraflar arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesinde ve eklerinde yer alan hükümler incelendiğinde; sözleme konusu malın dava dışı satıcıdan satın alınıp Türkiye'ye ithal edilmi geçirelerek davacıya teslim edilmesinde meydana gelecek gecikmelerden her durumda davacı/kiracının sorumlu olacağını öngören hükümlere yer verilmiş olduğu, sözleşmede yer verilmiş olan bu yöndeki hükümlerin, davacı/kiracı menfaatine aykırı hükümler olduğundan ve yukarıda açıklanan kanun hükümleriyle bağdaşmadığından, davalı/kiralayan da sözleşmenin kurulmasından önce bu hükümler hsusunda davacı/kiracıyı bilgilendirdiğini ispat edemediğinden, sözleşmede yer alan bu yöndeki hükümlerin TBK.nın 21/f.1 maddesi uyarınca yazılmamış sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Buna göre finansal kiralama sözleşmesinn akdedilmesi ile birlikte, kiralayanın sözleşmenin konusu olan malın kiracıya teslimini sağlama borcu altına girdiği, Kiraya verenin kendi kusurundan veya ihmalinden kaynaklanan herhangi bir sebeple sözleşme konusu malı kiracıya teslim edilmez ise, kiracının TBK.nın 123, 125 ve 126 madde hükümlerine istinaden sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğu ve satım bedelini davalıya ödememe, dolayısıyla da takip konusu 5 adet senet bedelini ve takibe henüz konulmamış senet bedellerini davalıya ödememe hakkına sahip olduğu olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulü ile davacıların davalıya dava konusu senetlerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.
Davalı şirketin icra takibi yapmakta kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacıların kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
a) ... 6.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasından dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine,
b) 27.04.2023 vade tarihli, 27.01.2022 tanzim tarihli 78.822 TL bedelli bonodan, 27.07.2023 vade tarihli, 27.01.2022 tanzim tarihli 78.822 TL bedelli bonodan, 27.10.2023 vade tarihli, 27.01.2022 tanzim tarihli 78.822 TL bedelli bonodan, 26.01.2024 vade tarihli, 27.01.2022 tanzim tarihli 26.274 TL bedelli bonodan dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine,
c)Davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 91.585,95 TL harçtan peşin alınan 22.900,93 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 68.685,02 TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 199.703,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 22.900,93 TL peşin harç, 713,75 TL tebligat-müzekkere ve 12.000 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 35.884,53 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.200 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
**Bu belge 5070 sayılı Kanun Kapsamında Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*