T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2023/554 Esas
KARAR NO:2024/538
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:13/07/2023
KARAR TARİHİ:25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, müvekkili bankanın ... Şubesi müşterisi olup maaş ödemeleri hizmetlerinin davalı şirkete sağlanmasına yönelik olarak müvekkili banka ile davalı şirket arasında 18.03.2022 tarihli maaş ödemeleri sözleşmesi imzalandığını, 'Bu Sözleşme, Kuruluş' un personeline yapacağı maaş/ücret, avans, ikramiye, vergi iadesi ve tazminat ile ilgili ödemeleri için Banka'da açtıracağı Vadesiz Mevduat Hesabı ile Kuruluş personelinin ... Şubesi'nde açtıracakları Vadesiz Mevduat Hesaplarının İşleyişi ve maaş ödemelerinde Banka'nın hizmetlerinden yararlanma esaslarını kapsamaktadır. Banka, Kuruluş' un personelinden tahsil edeceği çeşitli kesintilere aracılık etmeyecektir. Bu tür hizmetler, anlaşma sağlandığı takdirde, ayn bir sözleşme ile düzenlenecektir.' şeklinde düzenlendiğini, davalı şirketin, personellerine yapacağı maaş/ücret, avans, ikramiye, vergi iadesi ve tazminat ile ilgili ödemeleri müvekkil bankanın ... şubesinde bulunan hesabından personellerinin yine müvekkili bankanın ... şubesinde bulunan hesaplarına yapacak olup işbu Sözleşme'nin süresi, 5.1. madde uyarınca imza tarihinden itibaren 3 yıl olarak belirlendiğini, davalı şirketin personeline yapacağı maaş ödemelerini müvekkili banka aracılığıyla gerçekleştirmesi dolayısıyla davalı şirkete 140.000,00.-TL tutarında promosyon ödemesi yapılması kararlaştırılmış olup bu hususun Sözleşme'nin 5.2 maddesinde; 'Kuruluş ile Banka arasındaki maaş ödemesi hizmeti çerçevesinde Banka, Kuruluş' a, Sözleşme'nin İmza tarihinde Kuruluş'ta çalışmakta olduŞu beyan edilen 140 (yüzkırk) adet personel için, işbu Sözleşme'nin imza tarihinden sonra hesapların açılarak ilk maaş ödemesinin yapılması tarihinden itibaren 30 (otuz) iş günü içinde 140.000-TL'm (yalnız yüzktrkbinTürkLirası) Kurulus'un ... A.S ... şubesi nezdindeki ... numaralı hesabına ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Personel sayısının Sözleşme'nin imza tarihinde beyan edilen sayının altına düşmesi halinde, isten ayrılan personel için Kurulus'a yayılan ödemeler. Kuruluş tarafından Banka'ya, Banka'mn ilk talebi üzerine derhal nakden ve defaten iade edilecektir. Personel sayısının Sözleşme'nin imza tarihinde beyan edilen savının üzerine akması halinde Kuruluş, tüm personeline yayacağı tüm maaş ödemelerinin Kuruluş tarafından her ne nam altında olursa olsun ek hiçbir bedel ödemesi talep edilmeksizin Banka aracılığı ile işbu Sözleşme hükümleri uyarınca gerçekleştireceğini kabul, beyan ve taahhüt eder." şeklinde düzenlendiğini, Sözleşme'nin 5.2. maddesi uyarınca 140.000,00.-TL tutarında promosyon ödemesinin müvekkil banka tarafından davalı şirketin müvekkili banka ... şubesi nezdindeki ... numaralı hesabına yapıldığını, taraflar arasındaki Sözleşme'nin devam ettiği süreçte davalı şirketin, personeline yapmış olduğu maaş ödemelerini başka banka aracılığıyla yaparak Sözleşme'nin 5.2 maddesine aykırı hareket ettiğini, davalı şirketin sözleşmeye aykırı işbu davranışı üzerine müvekkili banka tarafından ... 5. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 24.03.2023 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeye aykırı davranışın sona erdirilmesi ve sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi, ihtara rağmen sözleşmeye aykırı davranışa devam edilmesi ve sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Sözleşme'nin tek taraflı ve tazminat ödeme yükümlülüğü olmaksızın feshedildiği, Sözleşmenin 5.2 maddesi uyarınca 26.04.2022 tarihinde ödemesi yapılan toplam 140.000 TL'nin tamamının Sözleşmenin 5.4. maddesi gereğince fesih İhbannın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ... 5. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 24.03.2023 tarihli ihtarnamesi 28.03.2023 tarihinde tebliğ edilmiş ise de davalı şirket tarafından müvekkili bankaya herhangi bir geri dönüş olmadığını, gelinen aşamada taraflar arasındaki 18.03.2022 tarihli maaş ödemeleri sözleşmesi davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranması üzerine müvekkili banka tarafından tek taraflı ve haklı nedenle feshedildiğini, davalı şirketin, müvekkili banka tarafından kendisine yapılan toplam 140.000,00.-TL tutarındaki promosyon ödemesini işbu tutarın talep edildiği ... 5. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 24.03.2023 tarihli ihtarnamesi ile kendisine verilen sürenin sona erdiği tarih olan 05.04.2023 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalı şirket tarafından müvekkil bankaya ödenmesinin gerekmekte olduğunu, davalı şirket ile yapılan arabuluculuk görüşmesinin olumsuz neticelenmesi, ve yukarıda açıklanan tüm bu nedenler dolayısıyla taraflar arasında İmzalanan 18.03.2022 tarihli maaş ödemeleri sözleşmesine istinaden müvekkili banka tarafından davalı şirkete ödenen 140.000,00 TL tutarındaki promosyonun 05.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı şirket tarafından müvekkil bankaya geri ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesiyle 18.03.2022 tarihli maaş ödemeleri sözleşmesi kapsamında banka tarafından davalı şirkete ödenen promosyon bedelinin, davalı şirketin çalışanlarına başka banka aracılığıyla ödeme yapması nedeniyle iadesinin talep edilmekte olduğunu, dava dayanağı maaş ödemeleri sözleşmesi ("sözleşme")'nin md. 5.2 hükmü ile davalı şirketin belirli sayıda personele banka aracılığıyla maaş ödeme taahhüdü altına girdiğini, personel sayısında azaltma veya artma ihtimallerinin düzenlendiğini; sözleşme md. 5.4 hükmüyle ise taraflardan birinin sözleşme hükümlerini ihlal etmesi halinde banka'nın ihtar gönderme yükümlüğü ile davalı şirketin feshi, iflası, konkordato ilanı durumunda sözleşmenin akıbetinin düzenlendiğini, davacı bankanın ihtar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmenin md. 5.4 ile taraflar birinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi etmesi halinde diğer tarafın, ihlalde bulunan tarafa ihtarname keşide ederek süre tanınmasının gerekmekte olduğunu, ancak ihlal devam etmekteyse fesih imkanı doğabileceğini, sözleşme ile fesih imkan ve yetkisi ihtarname şartına bağlandığını, banka tarafından dava konusu bedelin iadesi için usule uygun şekilde ihtarname keşide edilmediğini, fesih şartının yerine getirilmediğini, fesih imkanı doğmadığını, ihtarnamenin müvekkilin sözleşme ile belirlenen adresine gönderilmediğini, "Madde 4: Diğer Hususlar" başlığı altında düzenlenen 4.1 maddesi ile tarafların tebliğe yarar adreslerinin sözleşme md. 1'de belirlenen adres olacağı hüküm altına alındığını, davalı şirketin md. 1 'de yer alan adresi ... Mahallesi ... iken ihtarname keşide edilen adresinin ... olduğunu, sözleşme ile ihtarname gönderilmesi adres açıkça belirlenmiş iken banka tarafından keşide edilen ihtarnamenin farklı bir adrese gönderilmesinin usule aykırı olduğunu, ihtarname usule aykırı olduğu gibi tebliğ işleminin de ayrıca usule aykırı olduğunu, tebliğ muhatabı ... müvekkili şirket çalışına, ortağı, yetkilisi olmadığını, adı geçen kişi müvekkili şirkete gönderilen ihtarnameyi tebliğ almaya yetkili olmadığını, açıklanan durumda, sözleşme 5.4 hükmü ile fesih şarta bağlandığı halde şartı usule uygun şekilde yerine getirmeyen davacı bankanın sözleşme konusu bedeli iade talep hakkı doğmadığını, davalı şirket sözleşme hükümlerini ihlal etmediğini, bankanın ihlal iddiasının mesnetsiz olduğunu, dava dilekçesiyle davalı şirketin personel maaş ödemelerini farklı bir banka aracılığıyla gerçekleştirdiğinin tespit edildiğini, davalı şirketin sözleşmeyi ihlal ettiği iddiasıyla sözleşme konusu bedelin iadesinin talep edildiğini, davalı şirketin, sözleşmeden doğan hiçbir yükümlülüğü ihlal etmediğini, personel ödemelerini farklı bir banka aracılığıyla gerçekleştirmediğini, davacı bankanın söze konu iddiasını nasıl ve ne şekilde ürettiğini, hangi dayanaklarla ileri sürdüğünün belirsiz olduğunu, davacı bankanın ihlal iddiasında bulunduğundan ispat yükünün yine davacı üzerinde olduğunu, davacı bankanın yersiz ve mesnetsiz iddia ve beyanlarının kabulünün mümkün bulunmadığını, davacı bankanın, davalı şirketin keşide ettiği faturayı kabul ederek ödemede bulunduğunu, fatura bedeline KDV dahil olup KDV bedeli banka tarafından tahsil edildiğini, bankanın KDV aracılığıyla gelir elde ettiğini, davacı banka sözleşme konusu 140.000 TL'nin tahsilini talep etmekte olduğunu, bu bedelin tahsili aşamasında davalı şirket tarafından %18 KDV ve Tevkifatla fatura düzenlendiğini, işbu faturanın banka tarafından kabul edildiğini, davacı bankanın, müvekkilin düzenlendiği faturada yer alan KDV ve Tevkifat bedellerinden yararlandığını, menfaat elde ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, taraflar arasındaki maaş ödemeleri sözleşmesi kapsamında promosyon olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacı banka ile davalı borçlu arasında 18.03.2022 tarihinde maaş ödemeleri sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin süresi, 5.1. madde uyarınca imza tarihinden itibaren 3 yıl olarak belirlendiğini, sözleşmenin 5.2. maddesi uyarınca 140.000,00.-TL tutarında promosyon ödemesi davacı banka tarafından davalı şirketin davacı banka ... şubesi nezdindeki ... numaralı hesabına yapıldığını, iş bu protokol kapsamında 18.03.2022 tarihinden 01.02.2023 tarihine kadar davacı banka tarafından maaş ödemesi yapıldığı,bu tarihten sonra maaş ödemesi yapılmadığı tespit edilmekte olduğunu, davalı şirketin sözleşmeye aykırı işbu davranışı üzerine davacı banka tarafından ... 5. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 24.03.2023 tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarnamenin 28.03.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı bankanın davalıdan 140.000.00 TL lık talebinin keyfiyetinin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre, hükmi şahıslara tebligat, selahiyetli mümessillerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanun'un 13. maddesine göre de, tebliğ yapılacak bu kişiler, herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde, tebliğ orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Tebligat Yönetmeliği'nin 21. maddesinde ise, tüzel kişi adına tebligatı kabul edecek kişi herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde bulunmadığı veya o sırada evrakı bizzat alamayacak durumda olduğu takdirde tebliğin, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle tüzel kişinin yetkilisinden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle vazifelendirilmiş biri olması lazım geldiği, bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tespit edilmek şartıyla, o yerdeki diğer memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
İstanbul Bam 44.Hukuk Dairesinin 2020/1696 Esas, 2023/681 Karar sayılı ilamında "Davalının temerrüdünden bahsedilmesi için ihtarnamelerin usulüne uygun tebliğ edilmesi gerekmektedir. Davalı adına yapılan ihtarnamelerin tebliğler, Tebligat Kanunu 12 13 ve Tebligatın Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesine aykırı olduğundan davalının temerrüdü söz konusu değildir. Davalının temerrüdü gerçekleşmediğinden mahkemece anılan gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi bu nedenle hukuken yerinde değildir." gerekçesi ile tebligatın Tebligat Kanunu 12, 13.madde ve yönetmeliğin 21.maddesine uygun olarak yapılmaması halinde temerrüdün gerçekleşmediği belirtilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen 18/03/2022 tarihli maaş ödemeleri sözleşmesinin 5.2 maddesine göre kuruluş ile banka arasında akdedilen sözleşme gereğince kuruluş tarafından çalıştığı ifade edilen 140 personel için davacı bankada hesap açılacağını maaş ödemelerinin bu hesaplar aracılığı ile yapılacağını buna karşılık bankanın kuruluşa 140.000-TL ödeyeceği kararlaştırılmış sözleşmenin 3 yıl süreli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin 5.4 maddesine göre taraflardan birisinin bu sözleşmeden doğan yükümlülükleri ihlal etmesi halinde diğer tarafın iadeli mektupla yada noter aracılığı ile 15 gün içinde ihlalin giderilmesini talep edeceği, ihlal giderilmezse sözleşmeyi fesh edeceği belirtilmiştir. Yine maddenin devamında sözleşmenin bu madde uyarınca feshi halinde bankanın ilk yazılı talebi üzerine en geç 7 gün içinde promosyon olarak kuruluşa ödenen 140.000-TL yi iade etmek zorunda olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 18/03/2022 tarihinde Maaş Ödemeleri Sözleşmesinin imzalandığı, davacının bu sözleşme kapsamında davalıya promosyon ödemesi yaptığı, davacı tarafından davalının personellerine ait maaş ödemelerinin başka banka aracılığıyla yapıldığının iddia edildiği ve davacı tarafından davalıya sözleşmenin 5.4. Maddesi kapsamında fesih ihtarı çekildiği, davalının ise ihtarın usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini savunduğu, sözleşmenin 5.4 maddesine göre taraflardan birisinin sözleşmeden doğan yükümlülükleri ihlal etmesi halinde diğer tarafın iadeli mektupla yada noter aracılığı ile 15 gün içinde ihlalin giderilmesini ihtar edeceği ihlal giderilmezse sözleşmeyi fesh edeceğinin düzenlendiği, davacı tarafından davalıya gönderilen fesih ihtarnamesinin hükmü şahıslara tebligatın düzenlendiği Tebligat Kanununun 12 ve 13.maddesi ile Tebligat Yönetmeliği 21.maddesine aykırı olduğu, tebligatta tebliğ alan kişinin şirketin çalışanı olduğu beyan edilmiş ise de, hükmü şahıslara tebliğ salahiyetli mümessillerine (yetkili temsilcilerine) bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılması gerektiği, eğer hükmü şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliği orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılması gerekmekte olup, davalı şirkete yapılan tebligatın tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapıldığına ilişkin belge bulunmadığı gibi davalıya yapılan tebligatın Tebligat Kanunu 12 ve 13 maddelerinin aradığı sıralı kişiye yapılıp yapılmadığı, yapılma nedenlerine dair şerhleri içermediğinden, davalı adına yapılan ihtarname tebliğinin Tebligat Kanunu 12. 13. ve Tebligatın Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesine aykırı olması nedeniyle davacı tarafından davalıya yapılan fesih ihbarının geçersiz olduğu, davacının sözleşmenin 5.4.maddesine göre ihtarın tebliğinden sonra ihlalin giderilmemesi halinde sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu, dava konusu ihtarname tebliğinin usulüne uygun olarak yapılmaması nedeniyle davacının fesih hakkına sahip olmadığı ve bu aşamada ödediği bedelin iadesini isteyemeyeceği gözetilerek davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.390,85 TL harcın mahsubu ile artan 1.963,25 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 22.400-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
25/09/2024
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır