T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/791 Esas
KARAR NO :2024/750
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:04/12/2023
KARAR TARİHİ:10/12/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... sahibi olduğunu, davalı ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullandığını, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalı, ... plakalı araçları ile 23.01.2023 - 07.04.2023 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan 13 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine icra takibine başlandığını; davalı ise, borcu olmadığı gerekçeleriyle ilamsız takibe, ödeme emrine, borcun tamamına, faize, işlemiş faize, faiz oranına ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, itirazların haksız olduğunu, tüm bu nedenlerler davanın kabulüne
karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İddia edilen ihlalli geçişlerin tarihleri öncesi ve sonrasında olmak üzere müvekkili tarafından bakiye yüklendiğini, buna rağmen söz konusu tutarı davacı tarafın hesaptan alma imkanı varken almadığını ve icra takibi başlattığı göz önünde bulundurulduğunda işletmeci yanca yapılan işlemler usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle icra takibi yapılmasının henüz yasal koşullarının oluşmadığını, ana geçiş ücreti dışında cezaların yasal bir şekilde tahakkuk etmediğini, müvekkilinin HGS veya OGS hesabında yeterli bakiye olmaması sebebiyle geçiş ihlali yapılmış olması kabul edilmiş olması halinde dahi geçişten sonraki 15 gün içerisinde hesapta yeterli bakiye olması halinde köprü geçiş ücreti tahsil edildiğini, işbu husus yerleşik bir uygulama haline geldiğini, bu sebeple ihlalli geçişten sonra ki 15 gün içerisinde hesapta yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretinin tahsil edilmeyerek sürücü veya araç sahibine ihlalli geçiş cezası tahakkuk edilmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacı işletme tarafından borcun varlığını iddia ettiği ihlalli geçişlerde ve sonrasında araçların HGS hesaplarında bakiye bulunmadığı hususunu kabul etmemekle beraber; müvekkili tarafından belirtilen tarihlerden sonra 15 gün içerisinde bakiye yüklemesi yapıldığını, işbu tutarlar davacı işletme tarafından tahsil edilmediğini, tüm bu nedenlerle takibin haksız olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, otoyol ihlalli geçişten kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Uyap üzerinden entegre edilen ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 19.761,69 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu ... plakalı aracın HGS/OGS kayıtları PPT' ve Karayollarından celbedilmiştir.
... plaka sayılı araçların tescil kayıtları uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra alacağın varlığı ve miktarının tespiti bakımından bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, itirazlar üzerine yeniden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan 26/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 13 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 23.01.2023 ile 07.04.2023 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğu, ... plaka sayılı araç için bildirilen 13 adet geçişin “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araca ait 13 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 18.520,00 TL geçiş ücreti + 957,15 TL İşlemiş Faiz + 172,29 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 19.649,44 olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 09/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dosyada mevcut, 26.01.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; “…... plaka sayılı araç için bildirilen 13 adet geçişin “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araca ait 13 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 18.520,00 TL geçiş ücreti + 957,15 TL İşlemiş Faiz + 172,29 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 19.649,44 olduğu,” yönünde görüş bildirildiği, 05/07/2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 53 ve 54 üncü maddeleriyle 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ve Kanuna eklenen geçici 6 ncı madde kapsamında; ücret ödemeden yapılan geçişle ilgili olarak, geçiş tarihini takip eden 15 gün içinde KGM’ye veya bu Genel Müdürlük adına ödeme yapılabilen sistemler üzerinden geçiş ücretinin ödenmesi halinde, idari para cezası ödenmesi gerekmediği, Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş günü takip eden otuz gün içinde, geçiş ücretinin ve bir katı tutarındaki idari para cezasının KGM’ye veya bu Genel Müdürlük adına ödeme yapılabilen sistemler üzerinden ödenmesi halinde ise, idari para cezasının dört kat yerine bir kat olarak ödenmesi gerektiği nin anlaşıldığı, Davalı şirket tarafından, ücretsiz geçişler sonrası taraflarınca HGS/OGS bakiye yüklemesi yapıldığı, ancak davacı şirketin tahsilat işlemini gerçekleştirmediği yönünde itirazda bulunulduğu, buna karşılık davacı şirketçe, yapılan bakiye yüklemelerinin diğer geçişlerin tahsilatlarına sayıldığı yönünde beyanda bulunulduğu, Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, yapılan HGS/OGS bakiye yüklemelerinin dava konusu plakalı araç geçiş ücretlerinin tahsilatına sayılması gerekip gerekmediği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olup; hesaplamaların buna göre alternatifli olarak aşağıdaki gibi yapıldığı; Yapılan bakiye yüklemelerinin dava konusu plaka araç geçiş ücretlerinin tahsilatına sayılması gerektiğinin kabulü halinde; araç geçiş tarihleri ve bakiye yükleme tarihleri dikkate alınarak, mevzuat kapsamında 15 günlük vade tarihi itibariyle yapılan araç geçiş tahsilat bedelinin 1.140,00 TL, 15 günden sonraki 30 günlük vade tarihi itibariyle yapılan araç geçiş tahsilat bedelinin 2.564,00 TL, buna göre toplam tahsilatın 3.704 TL olduğu, ödenecek 1 kat ceza tutarının ise 2.564,00 TL olduğu, buna göre toplam ödemenin ise 6.268,00 TL olarak hesaplandığı, Plaka bazında bakiye yüklemelerinin, hesaplanan ödeme miktarlarını karşıladığının görüldüğüDosyada mevcut, 26.01.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; “…... plaka sayılı araç için bildirilen 13 adet geçişin “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araca ait 13 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 18.520,00 TL geçiş ücreti + 957,15 TL İşlemiş Faiz + 172,29 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 19.649,44 olduğu,” yönünde görüş bildirildiği, 05/07/2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 53 ve 54 üncü maddeleriyle 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ve Kanuna eklenen geçici 6 ncı madde kapsamında; ücret ödemeden yapılan geçişle ilgili olarak, geçiş tarihini takip eden 15 gün içinde KGM’ye veya bu Genel Müdürlük adına ödeme yapılabilen sistemler üzerinden geçiş ücretinin ödenmesi halinde, idari para cezası ödenmesi gerekmediği, Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş günü takip eden otuz gün içinde, geçiş ücretinin ve bir katı tutarındaki idari para cezasının KGM’ye veya bu Genel Müdürlük adına ödeme yapılabilen sistemler üzerinden ödenmesi halinde ise, idari para cezasının dört kat yerine bir kat olarak ödenmesi gerektiği nin anlaşıldığı, Davalı şirket tarafından, ücretsiz geçişler sonrası taraflarınca HGS/OGS bakiye yüklemesi yapıldığı, ancak davacı şirketin tahsilat işlemini gerçekleştirmediği yönünde itirazda bulunulduğu, buna karşılık davacı şirketçe, yapılan bakiye yüklemelerinin diğer geçişlerin tahsilatlarına sayıldığı yönünde beyanda bulunulduğu,Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, yapılan HGS/OGS bakiye yüklemelerinin dava konusu plakalı araç geçiş ücretlerinin tahsilatına sayılması gerekip gerekmediği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olup; hesaplamaların buna göre alternatifli olarak aşağıdaki gibi yapıldığı; Yapılan bakiye yüklemelerinin dava konusu plaka araç geçiş ücretlerinin tahsilatına sayılması gerektiğinin kabulü halinde; araç geçiş tarihleri ve bakiye yükleme tarihleri dikkate alınarak, mevzuat kapsamında 15 günlük vade tarihi itibariyle yapılan araç geçiş tahsilat bedelinin 1.140,00 TL, 15 günden sonraki 30 günlük vade tarihi itibariyle yapılan araç geçiş tahsilat bedelinin 2.564,00 TL, buna göre toplam tahsilatın 3.704 TL olduğu, ödenecek 1 kat ceza tutarının ise 2.564,00 TL olduğu, buna göre toplam ödemenin ise 6.268,00 TL olarak Hesaplandığı, Plaka bazında bakiye yüklemelerinin, hesaplanan ödeme miktarlarını karşıladığının görüldüğü Yapılan bakiye yüklemelerinin dava konusu plaka araç geçiş ücretlerinin tahsilatına sayılmaması gerektiğinin kabulü halinde ise; Dava konusu plaka araç geçiş ücretlerinin ödenmemiş olması sebebiyle, geçiş ücreti ile birlikte 4 kat tutarında ceza ödenmesi gerekecek olup; ödemesiz geçişi izleyen 15 günlük vade tarihinden, 21.08.2023 takip tarihine kadar değişen ticari faiz oranları ile, ödenmesi gereken asıl alacağın 18.520,00 TL, işlemiş faizinin 1.074,21 TL, faize ilişkin KDV tutarının ise 193,63 TL olmak üzere toplam ödenmesi gereken tutarın 19.787,57 TL olarak hesaplandığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 14/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; Sayın Mahkemece, dava konusu HGS yüklemelerinden, ihlalli geçişler için tahsilat yapılmadığının kabulü ile, buna göre; geçişten itibaren 15 günlük sürede hesaba para yatan araçlara ilişkin geçiş bedelinin 1.140,00 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkemece, dava konusu HGS yüklemelerinden, ihlalli geçişler için tahsilat yapılmadığının kabulü ile, buna göre; geçişten itibaren 45 günlük sürede hesaba para yatan araçlara ilişkin geçiş bedelinin 2.564,00 TL, ödenecek 1 kat ceza tutarının ise 2.564,00 TL olmak üzere, toplam bedelin 5.128,00 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkemece, davalı şirket tarafından yapılan bakiye yüklemelerinin, davacı şirket talebi doğrultusunda, farklı geçişlere sayıldığının ve dava konusu geçişlerle ilişkilendirilemeyeceğinin kabulü halinde; ilgili yasa kapsamında, araç geçiş bedellerine 15 günlük ve takip eden 30 günlük sürede sağlanacak indirimlerin uygulanamayacağı, buna göre toplam araç geçiş bedelinin 3.704,00 TL, 4 kat ceza bedelinin 14.816,00 TL olmak üzere, toplam geçiş ücreti ve ceza bedelinin 18.520,00 TL, işlemiş faizinin 1.074,21 TL, faize ilişkin KDV tutarının ise 193,36 TL olmak üzere toplam 19.787,57 TL olarak hesaplandığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; İcra dosyası, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraflar, ihlalli geçişlere ilişkin kayıt ve provizyon sorgu sonuçları, ihlalli geçiş bildirimleri ile tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi kök ve ek raporları hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli görülmüştür. Davalının işleteni/maliki olduğu, ... plaka sayılı araçları ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan 23.01.2023 - 07.04.2023 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeden 13 adet ihlalli geçiş yaptığı, 15 ve 45 günlük süre içerisinde de ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine ilişkin dosyaya belge sunulmadığı, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıdan takip tarihi itibariyle, bilirkişi tarafından hesaplanan tutar kadar alacaklı olduğu, davalının usulüne uygun olarak temerrüte düşürüldüğünün davacı tarafından ispat edilemediği, takip öncesi faiz ve faizin KDV'sinin istenemeyeceği, davalının tüm borca itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın 18.520,00 TL Asıl alacak (geçiş ücreti+para cezası) üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacağın %20’si olan 3.704,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın 18.520,00 TL Asıl alacak (geçiş ücreti+para cezası) üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen alacağın %20’si olan 3.704,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 1.265,10 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 995,25 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL peşin ve 269,85 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 539,70 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.141,75 TL yargılama masrafının ret ve kabul oranına göre 5.755,84 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 385,91 TL bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre 2.923,96 TL'sinin davalıdan, kalan 196,04 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 18.520 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.241,69 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır