T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/96 Esas
KARAR NO:2023/407
DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
DAVA TARİHİ:21/12/2022
KARAR TARİHİ:30/05/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacağına karşılık ...Ltd.Şti. tarafından, ... Ticari Şube'nin ... numaralı hesabı üzerinden ... 15.12.2012 tarihinde keşide edilen ... çek seri nolu 20.059,00.- TL tutarındaki çeki alarak zilyedi olduğunu, çek keşide eden borçlu firma;... 1.Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyası üzerinden 12.11.2012 günü iflas erteleme kararı aldığını, 07.04.2021 yılında ... ... Ticaret Mahkemesi ... sayılı ilamı ile iflas ertelemeden çıktığını, iflas erteleme süreci nedeniyle ödeme için çek bankaya ibraz edilemediğini, davalıya factoring işlemi için verildiğini, bedeli de davalıya 02.01.2013 günü ödendiğini, çek talep edilmesine rağmen,çek aslı verilmediğini, müvekkilinin borcu olmadığına ilişkin evrak verdiğini, çek keşidecisi müvekkilinin alacağını ödediğini, çek aslını talep ettiğini, çek aslı keşidecisine tevdi edileceğinden çek iadesinin, mümkün olmadığı takdirde iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı ... Metal İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. "iadesini veya iptalini" talep ettiği dava konusu çekte lehtar olduğunu, davacı şirket ile müvekkili davalı şirket arasında gerçekleştirilen 10/08/2012 tarihli faktoring işlemi ile davacı şirket, dava dışı keşideci ... İnş. İml. Taah. Ve Paz. Tic, Ltd. Şti. arasındaki alışverişten kaynaklı fatura alacağını müvekkili şirkete temlik ettiğini, davacı firmaya faktoring finansmanı sağlandığını, faktoring işleminin teminatı olarak da davaya konu çek, davacı tarafından müvekkil davalı şirkete devredildiğini, faktoring işlemi neticesinde temlik alınan davaya konu ... seri no'lu, 15/12/2012 keşide tarihli, 20.059 TL tutarlı çek, 17/12/2012 tarihinde müvekkil şirketçe ... A.Ş. aracılığıyla takasa ibraz edildiğini, ancak 19/12/2012 tarihinde çek karşılıksız işlemi gördüğünü, çekin karşılıksız çıktığı hususu davacı faktoring müşterisi ... Metal İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne bildirildiğini ve davacı şirket 02/01/2013 tarihinde müvekkil davalı şirket banka hesabına karşılıksız çek tutarı olan 20.059 TL'yi ödeyerek çek aslını aynı tarihte müvekkilinden geri aldığını, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlemiş sermaye şirketlerinden biri olan ve aynı kanun gereği basiretli bir tacir olarak davranma yükümlülüğü bulunan davacı şirketin, çekin aslını almadan çek bedelini ödediğinin düşünülmesi ticari hayatın gerekleri ile bağdaşır olmadığını, on seneden uzunca bir süre önce çek tutarını ödeyen davacı şirketin çeki almamış olması düşünülemez. Davacı şirket ile müvekkil davalı şirket arasındaki faktoring işleminin tarihi itibari ileyasal saklama süreleri aşılmış olup, söz konusu tarih aralığında gerçekleşen işlemlere ilişkin evraklar yasal saklama süresinin dolması sebebiyle imha edildiğinden arşivimizde davacının 02/01/2013 tarihinde ödemesini yaptığı çeki aldığına dair evrakın olması da mümkün olmadığını, Türk Ticaret Kanunu, gerek Vergi Usul Kanunu ve gerekse sair mevzuat hükümleri gereği belge saklamak için öngörülmüş olan azami süre 10 yıl olduğunu, dolayısıyla davaya konu 15/12/2012 keşide tarihli çek ve bu çeke ilişkin faktoring işlem evrakları bakımından yasal saklama süreleri aşıldığından davacının 02/01/2013 tarihinde ödeyerek geri aldığı çek aslına ilişkin teslim evrakının müvekkili arşivinde olması da doğal olarak beklenemeyeceğini, bu sebeple ...'nın "çekin 17/12/2012 tarihinde ... Faktoring A.Ş. tarafından ibraz edildiği, 19/12/2012 tarihinde karşılıksız olarak belgelendirildiği" şeklindeki müzekkere cevabı olduğunu, çekin aslının halen müvekkili davalı şirkette olduğu sonucuna varılmasının mümkün olmadığını, davacı şirket, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açtığı çek iptali davasında hiç de çekin "... Faktoring A.Ş.'de olduğu, talep etmelerine rağmen kendilerine verilmediği" gibi bir iddiada bulunmadığını, dava dilekçesinde "zilyedi oldukları çeki iflas erteleme süreci nedeniyle ödeme için bankaya ibraz edemediklerini, uzunca bir süre 9 yıl kadar beklediklerini, süreç sonunda çeki zayi ettiklerini" açıkça belirttiklerini, davacı şirket yetkilisi, müvekkili davalı şirketin ... İvedik Şubesi yetkilisi ile telefonda görüşerek "çekin kendilerine teslim edildiğini, ancak çeki kaybettiklerini, sadece çekin ödendiğine dair bir belge istediklerini" belirtildiğini, dava dilekçesinin müvekkili şirkete tebliğ edildiği 21/02/2023 tarihine kadar çek aslı istenmediğini, sadece ... firması olarak ... Faktoring A.Ş.'ne çekten dolayı borçlu olmadıklarına dair belge istediklerini" belirtildiğini, davacı yanın bu beyanı bile işbu davanın reddi için yeterli bir sebep olduğunu, yukarıdaki tüm nedenler gereği karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
Dava, çek istirdatı olmadığı takdirde iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu, ... Ticari Şube'nin ... numaralı hesaba ait 15.12.2012 tarihinde keşide edilen ... seri numaralı 20.059,00.- TL tutarındaki çekin bedelinin davalıya ödendiğini fakat çekin iade edilmediğini, çekin iadesini mümkün olmaz ise iptalini istemiştir. Davalı vekili ise çekin davacıya iade edildiğini, davacının ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açtığı çek iptali davasında çeki kaybettiklerinden bahisle dava açtıklarını, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce uyap üzerinden celbedilen ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafın dava konusu çekin iptali istemli dava açıldığı ve dava dilekçesinde '' Çek keşide eden borçlu firma;... 1.Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyası üzerinden 12.11.2012 günü iflas erteleme kararı almış, 07.04.2021 ylında ... ... Ticaret Mahkemesi ... sayılı ilamı ile iflas ertelemeden çıkmıştır. İflas ertele süreci nedeniyle ödeme için çek bankaya ibra edilememiş, uzunca bir süre 9 yıl kadar beklenilmiştir. Süreç sonunda çek zayi edilmiştir.'' şeklinde açıklamada bulunulduğu görülmüştür.
Çek bedelinin ödendiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalı tarafından çek bedelinin tahsil edildiğine dair davacıya belge de verildiği, çekin davalıya teslim edildiğinin ileri sürüldüğü, kambiyo senedi olan çekin bedelinin teslim karşılığında ödenmesi gerektiği, kaldı ki davacının ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından açtığı davada çekin zilyedi olduğunu ve zaman içerisinde zayi olduğunu ileri sürdüğü, dolaysıyla kendi zilyedinde iken zayi ettiği çek nedeniyle davalıdan çekin iadesini isteyemeyeceği, yine hasımlı olarak açılan ve davacıda olmadığı anlaşılan çekin iptaline de karar verilemeyeceği ki bu konuda davacının açmış olduğu hasımsız çek iptali davasının da olduğu anlaşılmakla yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 179,90-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 550,00-TL harçtan fazlaca alınan 303,60-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır