T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2024/133 Esas
KARAR NO:2024/430
DAVA:Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi
DAVA TARİHİ:27/02/2024
KARAR TARİHİ:13/06/2024
Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; müvekkilinin, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...-5 sicil numarasına kayıtlı davalı Tasfiye Halinde ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nde %25 oranında pay sahibi olduğunu, davalı şirketin %75 payının ise dava dışı ortak ...'ya ait olduğunu, müvekkilinin ... ile çok uzun yıllara dayalı dostluğunun bulunduğunu, müvekkilinin şirketten pay devralırken de bu güven ilişkisinden hareketle davrandığını, hisse devri sonrası ... tarafından şirket hakkında müvekkiline hiçbir bilgi verilmediğini, bilgi ve belgelerin müvekkiline verilmemesi konusunda ısrarcı davranıldığını, belgelerin gizlendiğini, müvekkilinin maillerine cevap verilmediğini, müvekkiline şirketin mali konularında destek olan kişilerden bilgi ve belgeler gizlendiğini ve açıkça davalı şirketin dava dışı ... tarafından kötüniyetle yönetildiğini, müvekkili tarafından şirketin büyük oranda kar yaptığının haricen ortak dostlarından öğrenildiğini, ... tarafından müvekkiline gerçeğe aykırı olarak, şirketin kâr elde etmediği yönünde bilgi verildiğini ve şirketin içi boşaltılmaya çalışılarak müvekkilinin kâr elde etmesinin engellendiğini, müvekkili tarafından yapılan araştırma sonrası, dava dışı ortak ...'nın, ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti’nin markalı ürünü olan “...” markalı kozmetik ürününü kendi adına tescil ettiğini, bu markadan kaynaklı tüm iş ve işlemler için davalı ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti’nin hesaplarını kullandığını ve tüm ödemeleri, ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinden gerçekleştirdiğini, bu anlamda kendisine haksız kazanç sağlarken, müvekkilinin ortak olduğu şirketin aleyhine hareket ederek, şirketi zarara uğrattığının anlaşıldığını, ... ve eşi ... adına “...” markalı kozmetik ürünü tescil ettirdiğini, bu kozmetik markasının da tüm masraflarının davalı ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti’nin hesaplarından ödendiğinin tespit edildiğini ve ispatlandığını, aslında ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti’nin markası olan “...” markalı kozmetik ürününün tüm kazançlarının ... ve eşi ...’nın kurduğu ...’e aktarıldığının da fark edildiğini, ...'nın usulsüz olarak krediler çektiğini, şirket gelirleri ile kendisine araçlar aldığını, araç alım-satım işi yaptığını, evine yapmış olduğu masrafları dahi davalı şirkete gider olarak yansıttığının anlaşıldığını ve müvekkili tarafından bunlar farkedilince de dava dışı ... ile görüşülerek, hissesini bir bedel karşılığında ...'ya devretmek istediğini bildirildiği, Müdürler Kurulunca alındığı iddia edilen, 26.10.2023 tarih ve ... sayılı karara istinaden, 17.11.2023 tarihinde saat 11:00’da ... Cad. No:16 ... ... .../İstanbul adresinde, 2023 yılı Olağanüstü Genel Kurul toplantısının gerçekleştirileceğinin belirtildiğini, dava dışı ... tarafından şirketin tasfiye memuru tarafından alındığı iddia edilen, 26.12.2023 tarih ve 2023/8 sayılı kararına istinaden, 23.01.2024 tarihinde saat 11:00’da ... ... ... Cad. ... ... Giriş No:11/3 Sarıyer/İstanbul adresinde, 2024 yılı Olağanüstü Genel Kurul toplantısının gerçekleştirileceğinin belirtildiğini, Genel Kurul Toplantı çağrı davet kağıdına ilişkin tebligatın hiçbir şekilde müvekkiline yapılmadığını, müvekkilinin haricen bu toplantıdan haberdar olduğunu, müvekkilinin Genel Kurul toplantısından kısa süre önce haberdar olduğu için ancak temsile yetkili vekil atayarak katılım sağlamaya çalıştığını, görevlendirilen vekilin, toplantı yeri olarak bildirilen adrese gittiğinde ise böyle bir adresin bulunmadığını tespit ettiğini ve yeri fotoğraflayarak tutanak tuttuğunu, bu hususun müvekkili tarafından, .... Noterliğinin 17.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı ve dava dışı ...'ya bildirildiğini, müvekkilinin genel kurula katılması ve oy kullanmasının haksız şekilde engellendiğini, anılan Genel Kurul kararlarının iptali için.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalı şirkete, TTK hükümleri kapsamında özel denetçi atanmasına ve özel denetçiden rapor alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; 6102 sayılı TTK'nın 635. maddesinde anonim şirketlerin özel denetime ilişkin hükümlerinin limited şirketlere de uygulanacağının düzenlendiğini, özel denetim isteme hakkına ilişkin davacı vekillerince belirtilmeyen ve bilhassa önemli olan hususun ise anonim şirketlerin özel denetim istemine ilişkin hükümleri düzenleyen TTK'nın 438.maddesi olduğunu, işbu madde; "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir." şeklinde düzenlediğini, özel denetim isteme hakkının talep edilebilmesi için kanunun bir takım ön koşullar getirdiğini, özel denetim talep edilebilmesi için özel denetim ile raporlanacak bilgilerin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi açısından gerekli olması olduğunu, özel denetim talep eden pay sahibinin, pay sahipliğinden doğan haklarının bilgi eksikliği nedeniyle kullanamıyor olması gerektiğini, somut olayda ise davacı tarafın müvekkili şirket tarafından yapılan herhangi bir eylem ile işbu haklarının kullanılmasının engellenmesinin söz konusu olmadığını, davacının yapılan tüm genel kurul toplantılarına usulüne uygun olarak davet edildiğini, müvekkili şirketin faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin kendisine e-mail ortamında iletildiğini ve müvekkili şirketin faaliyet konusu kozmetik ürünlerinin satışından elde edilen maddi gelirlerden hissesi oranında faydalandığını, tüm bunların yanı sıra şirketin itibarından ise sınırsız şekilde faydalanmakta olduğunu, müvekkili şirketin her ay hesap dönemi sonunda yedek akçe hükümlerine uygun hareket edilerek kar dağıtımı gerçekleştirdiğini, özel denetim isteme hakkının bir diğer koşulunun ise bilgi alma veya inceleme hakkının mahkemeye başvurmadan önce genel kurulda kullanılmış olması olduğunu, davacının erişimine açık olan hiçbir rapor, belgeler veya defter inceleme yönünde, müvekkili şirkete bir talebini yazılı veya sözlü olarak iletmediğini ve gerçekleştirilen hiçbir genel kurul toplantısına katılım sağlamadığını, bilgi alma veya inceleme hakkını kullanmadığını, müvekkili şirketin davacıya ve yardımcısı olarak görevlendirdiği ...'a çeşitli tarihlerde mail ve whatsapp aracılığıyla tüm bilgi ve belgeleri ilettiğini, özel denetimin olağan denetimden farklı olarak, şirketin periyodik olarak bir dönem içerisindeki tüm iş ve işlemlerinin değil de, yalnızca belirli bazı iş ve işlemlerinin incelenerek denetlenmesi amacına hizmet ettiğini, davacının talepleri ve beyanlarının ise belirli bir olaya ilişkin olmayıp şirketin bir nevi tamamının ve tüm faaliyetlerini incelenmesine ilişkin olduğunu, TTK.nın 438/1 uyarınca her bir pay sahibinin, genel kurulun gündeminde yer almasa bile, genel kuruldan özel denetim talep edebildiğini ve genel kuruldan özel denetim talep edilmesinin, özel denetim müessesesinin işletilmesi için olmazsa olmaz bir şart olduğunu, davacının 17/11/2023 tarihindeki genel kurul toplantısına hiç katılmadığını, 23/01/2024 tarihinde yapılan toplantıya ise vekilleri aracılığıyla katılmış olmasına rağmen özel denetim talep hakkının kullanılmasına ilişkin herhangi bir talebin bildirilmediğini, davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmadığı gibi Asliye Ticaret Mahkemesine bilgi alma ve inceleme hakkı doğrultusunda başvurmadan işbu özel denetim talepli davayı yöneltmesinin, davacının asıl niyetinin gerçekten bilgi almak olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, işbu davanın ikame edilebilmesi için davaya konu özel denetim isteme talebinin genel kurul onayına sunulduğunu ve genel kurulun onay ya da ret kararı vermiş olması gerektiğini, davacı tarafça genel kurul toplantılarında bu hakkın kullanılmak istendiğinin onaya sunulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; özel denetçi tayini istemine ilişkindir.
Davalı şirketin ticaret sicil dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası celp edilmiş ve incelenmiştir.
Davalı şirketin ticaret sicil kaydına göre şirket merkezinin Şişli ilçesinde olduğu bu nedenle Mahkememizin bu davada yetkili ve görevli olduğu, davacının şirket ortağı olduğu ve en son 23.01.2024 tarihinde olağanüstü ortaklar kurulu toplantısı yapıldığı ve toplantıya davacının temsilcisinin de katıldığı anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı şirket aleyhine 17.11.2023 tarihli ve 23.01.2024 tarihli genel kurul kararlarının iptali davası açıldığı ve davanın derdest olduğu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından ... aleyhine yönetici sorumluluğundan kaynaklı tazminat davası açıldığı ve davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Davada özel denetim talep edilen şirket; Limited şirketidir.
TTK'nın 635. maddesinde Anonim Şirketin özel denetime ilişkin hükümlerinin Limited Şirketler içinde uygulanacağı düzenlemiştir. Buna göre davada uygulanacak olan hükümler TTK'nın 448 ve devamı maddeleridir.
TTK'nın 438.maddesinde; ''(1) Her pay sahibi, pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmış ise, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. (2) Genel kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibi 30 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir."
TTK'nın 439.maddesinde; "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri ve payların itibari değeri en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri 3 ay içinde şirket merkezinin bulundu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir. (2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunun veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıkları, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanır."
TTK'nın 440.maddesinde; "(1) Mahkeme şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra karar verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir." hükmü düzenlenmiştir.
Yasal mevzuat gereğince özel denetim talep edilebilmesi için; Pay sahibi tarafından bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmış ise, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını gündemde yer almasa bile pay sahibi genel kuruldan isteyebilir.
Özel denetim isteme hakkı; TTK'nın 438. maddesi gereğince bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması ön şartına tabidir. Bu şartın gerçekleştiğinin TTK'nın 422. maddesi gereğince genel kurul tutanağı ile ispatlanabilir. 23/01/2024 tarihli olağanüstü ortaklar kuruluna davacı temsilcisinin katıldığı ve toplantı gündeminde yer almasa bile özel denetim talebinde bulunmadığı, davacının bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması şartının gerçekleştiğine dair herhangi bir belge bulunmadığı ve genel kurul tutanağında bir ifade yer almadığı, buna göre bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması ön şartının gerçekleşmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan TTK' 448. maddesi gereğince belirli olaylarla ilgili özel denetim talep edilebilir. Ancak davacının taleplerinin belirli olaylarla ilgili değildir. Davacının talebinin davalı şirketin, dava dışı şirket ortağının ve eşinin, ayrıca davalı şirketin ticari ilişkide bulunduğu şirketlerin incelenmesi olduğu, bu kapsamda talebinin kanuna aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerden dolayı yasal şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafın yatırdığı gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı TTK'nın 440/2 maddesi gereğince kesin olarak oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır