T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2024/276 Esas
KARAR NO:2024/560
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:06/05/2024
KARAR TARİHİ:02/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; muhasebecileri olan SMMM ...'nun ... Mahallesi ... adresinde bulunan işyerinde 20/04/2024 tarihinde zaruriyet nedeniyle yaptırdığı tadilat esnasında şirketlerine ait olan ortaklar pay defterinin kayıp olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82.maddesinde bahsedildiği üzere ellerinde olmayan sebeplerle kayıp olan defterleri ile ilgili zayi belgesi istemek zorunda kaldıklarını belirterek, şirkete ait ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2021/2309 Esas, 2021/1924 Karar, 30/12/2021tarihli ilamında "Somut olayda davacı tarafça, karar defterinin kaybolduğu veya çalındığından şüphelenildiğindan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş isede, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Davacı tarafça, zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı şirketin talep konusu karar defterinin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve basiretli tacir gibi davranmadığı anlaşılmakla, somut olayda TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiğinin kanıtlanmamış bulunmasına göre, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir." gerekçesi ile tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermemesi halinde TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı belirtilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E:2015/13372, K: 2017/1346, T:07.03.2017 tarihli ilamında "Mahkemece; davanın TTK'nın 82/7. maddesine göre zayii belgesi verilmesine dair dava olduğu, davacının ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içerisinde iptal davası açması gerektiği, somut olayda davacının zıyaı 04/03/2015 tarihinde öğrendiği, yasal süre geçtikten sonra 21/08/2015 tarihinde davanın açıldığı ayrıca ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir... Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA," gerekçesi ile defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 82/ 7. Maddesinde ; "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler ; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerdeki mahkemeden zayii belgesi verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, tacirin TTK'nın 82 ve devamı maddelerinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmesi gerektiği, eldeki uyuşmazlıkta davacının, zayi belgesi verilmesini istediği belgenin muhasebecinin işyerinde yapılan tadilat sırasında kaybolduğunu beyan ettiği, bu şekilde davacının belgenin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin anlaşıldığı, kısacası davacının basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermediği gözetilerek davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır