T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/326 Esas
KARAR NO : 2025/304
DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak)
DAVA TARİHİ : 26/09/2023
KARAR TARİHİ : 13/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Banka ile davalı/borçlu arasında 24/04/2018 tarihinde "Üye İş Yeri" Sözleşmesi" düzenlendiğini, davalı işbu sözleşmeye aykırı hareketleri tespit edildiğini, davalı/borçluya ... 6. Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek işbu sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiği bildirildiğini, davalının üçüncü bir kişiye 1.600,00 TL karşılığı tek bir hizmet sağlamış olmasına karşın üçüncü kişiden toplamda üç adet olmak üzere ayrı ayrı 1.600 TL tutarında (toplamda 4.800 TL) hizmet bedeli tahsil ettiğinin tespit edildiğini, davalı ile birden fazla kez iletişime geçilerek tahsil edilen ilgili tutarlar karşılığında hizmet verdiğini kanıtlar belgeler (fatura, slip, kurulum için servis belgesi vb.) istenmiş ise de davalının hiçbir şekilde belge ve bilgi iletmediğini, toplamda 3.200 TL fazla bir tutar tahsil etmesi sebebi ile söz konusu 3.200 TL kart hamili olan üçüncü kişi hesabına alacak; davalı hesabına ise borç olarak kaydedildiğini, Davalı'nınPOS Yazılım/Donanım/Bakım Ücreti Mobil POS ücretinden kaynaklı olarak 90-TL ayrıca borcu da bulunduğunu davalı/borçlu aleyhine ... 8. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, , davalı/borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli itiraz ettiğini, itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, İİK 67. Maddesi kapsamında itirazın iptali davasıdır.
... 8.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 185,86 TL ihtar masrafı, 3721,36 TL asıl alacak, 1,07 TL diğer faiz, 106,06 diğer faiz olmak üzere toplam 4.014,35 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu, davalının borca itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine dair icra dosyasında tebligat mazbatasına rastlanılmadığından davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı ...Bankası ile davalı ...arasında imzalanan Üye işyeri sözleşmesi gereği davalı firmaya pos cihazı verildiği, Davacı banka tarafından, davalı üye işyerine, 27.07.2021 tarihinde ihtarname keşide edilerek özetle sözleşmeye aykırı davranan üye işyerinin, toplam 3.721,35.-TL yi 24 saat içerisinde ödemesinin talep edildiği, görülmüştür. Davacının dava dilekçesinde “….Davalı/borçlunun işbu sözleşmeye aykırı hareketleri tespit edilmiş olup,….. Davalı'nın tek bir hizmet vermesine rağmen üç farklı hizmet bedeli tahsil etmesi ve toplamda 3.200 TL fazla bir tutar tahsil etmesi sebebi ile söz konusu 3.200 TL kart hamili olan üçüncü kişi hesabına alacak; Davalı hesabına ise borç olarak kaydedilmiştir…….”Şeklinde ki beyanını destekleyecek nitelikte belge sunulu olmadığı, rapor içerisinde de belirtildiği üzere, davacı bankanın, kendisine gelen ... işlemi karşısında, üye işyeri tarafından evrak sunulmaması halinde , “Bankalar arası Kart Merkezi Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları Harcama İtirazları” hükümleri gereği söz konusu tutarları ödemek zorunda olacağı,Ancak ; Davacı bankaya yapılan ... talebine ilişkin herhangi bir belgenin , harcama itirazının sunulan evraklar üzerinden görülemediği, Harcama itirazı sonrası davalı firmadan dava konusu işlemlere ait istenen evrakların neler olduğu, itiraza konu işlemlerin hangileri olduğunun sunulan evraklar üzerinden tespit edilemediği, davalı firmadan evrak talep edilip edilmediği, edildi ise, itiraz talebine ne şekilde cevap verdiğinin tespit edilemediği, Bu durumda; dava konusu olan 1.600.-TL tutarlı 2 adet, toplam 3.200.-TL tutarlı iptal işleminin “ neye istinaden iptal edildiği, işlemin “Bankalar arası Kart Merkezi Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları Harcama İtirazları” hükümleri çerçevesinde yapılıp yapılmadığının ispatlanamamış olduğu, Ayrıca, yine dava konusu olan 90.-TL Mobil Pos Ücreti ile ilgili bir belge de görülemediği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; ...''Davacı banka tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, 18.12.2020 tarihinde ... onay kodu ile 1.600.-TL ve ... onay kodu ile 1.600.-TL olmak üzere toplam 3.200.-TL lik 2 adet satış bedelinin davalı-üye işyeri hesabına geçmiş olduğu, davaya konu işlemler ile ilgili olarak, dava dışı Kart sahibi tarafından, 3 adet işlemin 2 tanesi için harcama itirazında bulunulduğu, davacı banka tarafından, davalı üye işyerinden itiraza konu işlemler için slip, fatura vs. belge talep edildiği, davalı tarafından sunulan herhangi bir belge görülemediği, 16.03.2021 tarihinde, aynı onay kodlu 2 adet işlemin bu kez chargeback işlemi olarak hesaptan çıkış yapılarak, üye işyerine borç işlemi yapıldığı, görülmektedir. İlgili yasal düzenlemeler ve sözleşme hükümleri gereği, davacı bankanın, kendisine gelen ... işlemi karşısında, üye işyeri tarafından evrak sunulmaması halinde , “Bankalar arası Kart Merkezi Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları Harcama İtirazları” hükümleri gereği söz konusu tutarları ödemek zorunda olacağı, Görüş ve kanaatine varılmıştır.
3.200.-TL borç işleminin, 16.03.2021 tarihinde yapıldığı,16.03.2021 den, 27.07.2021 kat tarihine kadar işleyen faizin asıl alacağa eklendiği görüldüğünden,27.07.2021 kat tarihi itibariyle hesaplanan faiz asıl alacağa ilave edilerek toplam alacak 3.566,19.-TL olarak tespit edilmiştir.3.566,19.-TL olan asıl alacak tutarına, kat tarihinden temerrüt tarihine kadar %29,5 akdi faiz ile ve temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ve de dava tarihine kadar hesaplama yapılmış olup,10.11.2021 takip tarihi itibariyle toplam alacak ....: 4.037,19.-TL 29.05.2024 dava tarihi itibariyle toplam alacak .. .317,62.-TL olarak hesaplanmıştır. Hesaplama tablosu aşağıdadır.
¸Takip ile talep edilen 185,86.-TL İhtarname masrafı ile ilgili herhangi bir belge görülememiş olup, ihtarnamenin masrafa tabi olmasından dolayı talep edilip edilemeyeceği hususunda takdir Sayın Mahkemenindir.
Davacı bankanın, davalı-üye işyerinden talep edebileceği alacak miktarı;
- 27.07.2021 Kat tarihi itibariyle ……………………...: 3.566,19.-TL
-10.11.2021 Takip tarihi itibariyle toplam alacak ……: 4.037,19.-TL
- 29.05.2024 dava tarihi itibariyle toplam alacak ….….: 8.317,62.-TL olarak hesaplanmıştır.
Dava konusu olan 90.-TL Mobil Pos Ücreti ile ilgili bir belge görülemediği'' mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosya kapsamına göre; davacı ile üye işyeri sözleşmesi imzalandığı ve davalıya pos cihazı verildiği, davalı tarafından pos cihazı ile çekilen tutarlara daha sonra kart kullancılarının harcama itirazı (chargeback) talebinde bulunduğu, ters ibraz sürecinin işletilerek, davacı bankaya iletildiği, davacı bankanın evrak talebine dönüş yapılmadığı, gerekçesi ile işlem tutarlarının iade edildiği, hesabın kat edilerek ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide dildiği ve akabinde davalı hakkında icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
5464 Sayılı Kanunun 15 maddesi uyarınca; kart kullanımından doğan sorumluluk, sözleşme imzalandığı ve kartın zilyetliğine geçtiği veya fizikî varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği andan itibaren, kart hamiline aittir. kart hamili, kendisine tevdi edilen kartı ve kartın kullanılması bir kod numarası, şifre veya kimliği belirleyici başka bir yöntemin kullanılmasını gerektiriyorsa bu bilgileri güvenli bir şekilde korumak ve başkaları tarafından kullanılmasına engel olacak önlemleri almak, kartın kaybolması, çalınması veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi öğrenmesi halinde kart çıkaran kuruluşu derhal haberdar etmek zorundadır.
5464 Sayılı Kanunun 17/2 maddesi uyarınca; üye işyerleri, mal ve hizmet bedeli karşılığını banka kartı veya kredi kartı ile ödemek isteyen kişilerin imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını kontrol etmek ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca kendilerine ulaştırılan bilgiler çerçevesinde kartın geçerliliğini tespit etmekle yükümlü olup, gerekli durumlarda kart üzerinde yer alan bilgilerle kimlik belgesi üzerinde yer alan bilgileri karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve harcama belgesi üzerindeki bilgilerle kredi kartı üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlüdür. Bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerleri sorumludur. Bu düzenleme çerçevesinde; ödemenin kartla yapılmak istenmesi halinde, kart ile ödeme yapmak isteyen kişinin kredi kartını kullanma yetkisi bulunup bulunmadığı kontrol etme, imza ve kimlik kontrolü yapma, harcama belgesi ile kart üzerindeki bilgileri karşılatırma yükümlülüğü kart ile ödeme alan üye iş yerine aittir.
5464 Sayılı Kanunun 8/3 fıkrası uyarınca; kart çıkaran kuruluşlar, kartların düzenli ve güvenli kullanımı ile bildirim, talep, şikâyet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür.
Kredi kartı sahiplerinin kendi kartları ile yapılan işlemlere itiraz etme hakları mevcut olup, itiraz kart sahibi banka tarafından üye iş yeri bankasına iletilir. Üye iş yeri bankası ise ilgili iş yerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Belgelerin yetersiz olması durumunda söz konusu işlem tutarı iş yeri bankası tarafından ilgili iş yerinden tahsil edilerek kart kuruluşu bankaya aktarılır ve bu işleme ters ibraz/chargeback denilmektedir. Kartlı ödeme sistemleri kuran kuruluşların uluslararası alanda kabul edilen kuralları ve ülkemizde de bu kurallara paralel olarak Bankalar Arası Kredi Kartları Merkezi tarafından yayınlanan uygulamaya yönelik açıklamalarda itiraz süreleri (Bankalar Arası Kart Merkezi Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları, ...) işlemin karta yansıma tarihinden itibaren 540 günü aşamaz. Bu süre içerisinde kalmak koşuluyla kart hamillerinin Ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim tarihinden,
iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden, diğer itiraz türlerinde ise işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla 120 gündür.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; İcra dosyası, taraflar arasında düzenlenen sözleşme, davacı banka ticari defter ve kayıtları ile dayanılan diğer deliller ve tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi ek raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğu, davacı banka ile davalı arasında, Üye İşyeri Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan sözleşme kapsamında, davalı işyerine POS cihazı bağlandığı, pos cihazı ile yapılan çekimlere itiraz edilip, kredi kartı hamillerinin çekilen bedellerin iadesini talep ettiği (charge back talebinde bulundukları) bu bedellerin, davacı banka tarafından kart hamillerinin kart hesaplarına iade edildiğinin bilirkişi tarafından tespit edildiği, Üye İşyeri, kart hamiline hizmet verildiğini gösteren kart hamili imzalı belge, alındı belgesi, mail order formu; kart hamilinin elektronik ortamda ürün ve hizmet aldığı durumlarda, kart hamilinin yazılı kayıt onayı ve işleme katılımını gösteren her türlü fax, e-mail ve mektup belgelerini ibraz etmelidir, davalı tarafından yargılama aşamasında da dava konusu harcamalara ilişkin herhangi bir bilgi ve belge de sunmadığı, alınan bilirkişi raporuna itiraz etmediği, takip tarihi itibariyle davacı bankanın bilirkişi tarafından hesaplanan tutar kadar alacaklı olduğu, davacının ihtar masraf makbuzu sunmadığı, ihtar masrafını ispat edemediği, ayrıca ihtar masrafına ilişkin faizi talep demeyeceği, yine pos kullanım ücretine ilişkin bir kayıt ve belge sunmadığı bu alacak kalemini de ispat edemediği, davacının bilirkişi raporu ile tespit edilen 3.566,19 TL asıl alacak, 448,57 TL faiz alacağının olduğu, taleple bağlı kalınması gerektiği, davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı, alacağın likit ve belirlenebilir olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile; tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalının ... 8.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın; 3.566,19 TL asıl alacak, 106,06 TL faiz, olmak üzere toplam 3.672,25 TL üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %44,25 oranında faiz uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, kabul edilen alacağın %20'si olan 734,45 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile ; tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalının ... 8.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın; 3.566,19 TL asıl alacak, 106,06 TL faiz, olmak üzere toplam 3.672,25 TL üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %44,25 oranında faiz uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen alacağın %20'si olan 734,45 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile eksik alınan bakiye 345,55 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL peşin ve 269,85 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 539,70 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.000 TL bilirkişi+ 1.651,50 TL tebligat+müzekkere ücreti olmak üzere toplam 7.651,50 TL yargılama masrafının ret ve kabul oranına göre 6.999,44 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.120 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre 2.854,12 TL'sinin davalıdan, kalan 265,88 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.672,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.