T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/592 Esas
KARAR NO :2025/116
DAVA:İstirdat
DAVA TARİHİ:27/07/2023
KARAR TARİHİ:26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının ... ilinde küçük ev eşyaları ile madeni eşya ticareti üzerine iştigal ettiğini, müvekkilinin, ticari faaliyetleri kapsamında keşidecisi ...'de faaliyet gösteren ... isimli şahıs olan ... ... Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,.00 TL bedelli çekini ticari ilişki kapsamında aldığını, ancak söz konusu bu çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında kaybolan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda ödenmesini engellenmesi ve çekin iptali için taraflarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında tedbir talepli dava açıldığını, teminat mukabilinde çek için ödeme yasağı konulduğunu ve dosyanın derdest olduğunu, ödeme yasağına rağmen müvekkilinin hakkında davalı tarafça ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, takibin iptali için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açılan davanın mevcudiyeti temel alınarak .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı ile dava açtıklarını, iş bu dosyanın da derdest durumda olduğunu, müvekkilinin teminat mukabilinde verilen tedbir kararlarına rağmen davalının haciz tazyiki altında kaldığını, bu arada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından tarafımıza 16.07.2023 tarihinda tebliğ edilen mahkeme yazısı uyarınca iki haftalık süre içinde çekin istirdadı için dava açılmak üzere mehil verildiğini, müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen ... ... Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihfi, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çeki için verilen yasal süre içinde istirdatı için mahkemeye başvurduklarını belirterek ... ... Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çeki için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde verilen ödeme yasağına rağmen ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki takibini haciz tazyikine tabi tutan davalı yönünden aleyhe tedbir kararı ittihaz edilerek hacizlerin anılan icra dosyasında tensiple terkini ve ilgili birimlere müzekkere yazılması hususunda karar ittihazını, müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen ... ... Merkez Şubesi'nin 31/04/2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çekin istirdadı hususunda hüküm tesisini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; davalı banka ile dava dışı ...Anonim Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edildiğini ve krediler kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkili banka borçlusunun şirket tarafından, keşidecisi dava dışı ... olan ....'nın ... Seri Numaralı 40.000,00 TL tutarlı ve 31.04.2023 tarihli çeki müvekkili bankaya cirolandığını ve teslim edildiğini, müvekkili bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankaya 02.05.2023 tarihinde Takas Merkezi üzerinden ibraz edildiğini, ancak çekin Takas Merkezi'ne ibraz edilmesi ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasından verilen karara uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bu suretle çek bedelinin müvekkili banka tarafından tahsil edilemediği gibi çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığını ve muhatap banka tarafından karşılanan bir çek yaprak bedelinin de olmadığını, çek bedelinin tamamının karşılıksız kaldığını ve tahsil edilemediğini, bunun üzerine müvekkili banka tarafından ... İcra Müdürülüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kambiyo takiplerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibi yoluna başvurularak bedeli tamamen karşılıksız kalan çekin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davacının da ciranta olarak çekte isminin yer aldığı görülmekle birlikte de icra takibinde borçlu olarak başvurulan borçlular arasında yer aldığını, 27.07.2023 tarihinde ise davacı tarafından işbu davanın ikame edildiğini, işbu davanın yetkili mahkemede ikame edilmediğini, mahkememizin yetkisizliği ile davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte; çek ile ilgili davacı tarafından açılan çekin iptali davası ve ödememe yasağına dair karar verilmiş olmasının müvekkili banka tarafından takip başlatılmasına engel bir hukuki gerekçe oluşturmadığını belirterek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, haksız ve kötü niyetli şekilde imza itirazında bulunan davacı şirket hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, çek istirdadı davasıdır. Dava konusu çek bedelinin 04/08/2023 tarihinde ödenmiş olması nedeniyle dava, çek bedelinin istirdadına dönüşmüştür.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının lehdarı olduğu çekin kaybolduğunu belirterek çekin istirdatına karar verilmesini talep ettiği, dava sırasında davacının çek bedelini ödemesi nedeniyle davanın çek bedelinin istirdatı davasına dönüştüğü, davalı tarafça çekin genel kredi sözleşmesinden kaynaklı alacağına karşılık alındığının savunulduğu, hamil bankanın çeki düzgün ciro zinciri ile temlik aldığı, 6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olması gerektiği, davacı tarafça, davalı tarafın çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair bir delil sunulmadığı gözetilerek TTK m. 792'deki şartları taşımayan işbu davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin harç ve tamamlama harçlarından mahsubu ile artan 452,35 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır