T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/648 Esas
KARAR NO : 2025/575
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 28/10/2024
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 10.10.2017 tarihinde 1 adet 2017 model ... marka ...tipi Paletli Ekskavatör iş makinasını kiraladığını, kira bedelleri toplamının 160.265,16 Euro olarak anlaşıldığını, müvekkilinin toplamda 62.529,01 Euro ödeme yaptığını ve ödemede zor duruma düşülmesi sebebiyle iş makinasını 26.07.2019 tarihinde iade etmek zorunda kaldığını, iş makinasının üçüncü kişilere satışı için müvekkili tarafından muvafakat verildiğini, davalı şirket tarafından iş makinasının satıldığını ve müvekkiline 20.000.- Euro alacağı olduğunun yetkililer tarafından söylendiğini, ayrıca 16.816,04 Euro olarak belirlenen ... marka ... seri no.lu hidrolik kırıcıyı kaybettiğini, buna ilişkin ... 5. Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya bildirimde bulunulduğunu, iş makinasının en fazla 500 saat kullanıldığını ve 18.10.2017 tarihinde değerinin 115.000.- Euro ile 130.000.- Euro arasında olduğunu, müvekkiline satış konusunda bilgi verilmediğini, müvekkili hakkında davalı şirket tarafından ... 29. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak olan senetlerin müvekkili tarafından okumadan imzalandığını belirterek ... 29. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, takip konusu alacağın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numaralı ... tarih ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında 1 adet 2017 model ... marka ... tipi ... şasi seri numaralı ... motor seri numaralı ... tescil plaka numaralı Ekskavatör ile 1 adet 2017 model ... marka ... tipi ... seri numaralı Hidrolik Kırıcı davacı kiracıya teslim edildiğini, sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedildiğini, ihtiyati tedbir kararı alınarak ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile malın iadesi davası açıldığını ve ekskavatörün 18.11.2019 tarihinde yediemin olarak müvekkili şirkete teslim edildiğini, hidrolik kırıcının en kısa sürede teslim edileceğinin beyan edildiğini, teslim alınan mal için ekspertiz incelemesi yapıldığını ve yapılan ekspertiz değerinin üzerinde bir tutar ile üçüncü kişiye finansal kiralama yapılarak davacı kiracının borcundan mahsup edildiğini, davacı kiracının geçmiş borçları ile vadesi gelmemiş kira borçlarını karşılamaya yetmediğini ve ... 18. İcra Müdürlüğü...E. sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, söz konusu icra dosyasına ilişkin olarak müvekkili şirket aleyhine ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında mahkemece 23.05.2024 tarihinde davanın reddine karar verildiğini, davacının bakiye borçlarının tahsili amacıyla ... 29. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacının gerek takip gerekse dava tarihi itibarıyla borcu bulunduğunu, müvekkiline teslim edilmeyen hidrolik kırıcının korunmasından davacının sorumlu olduğunu ve bu ekipmana ilişkin finansal kiralama bedellerinin müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini belirterek davacının ihtiyati tedbir talebinin koşulları oluşmadığından reddine, davanın reddine, %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, menfi tespit davasıdır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 10/06/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı ...A.Ş. ile davacı...arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmiş olduğunu, kiralamaya konu malları; “1 adet 2017 model ... marka... tipi ... şasi seri numaralı ... motor seri numaralı ...tescil plaka numaralı Ekskavatör ile 1 adet 2017 model ... marka ... tipi ... seri numaralı Hidrolik Kırıcı” oluşturduğu, Davalı şirket tarafından keşide edilen ... 1. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile verilen 60 günlük ödeme süresi sonunda davacı kiracı tarafından finansal kira borçlarının ödenmemiş olduğunu, sözleşmenin feshedilmiş olduğunu, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş ... K. Sayılı 08.11.2019 tarihli Karar ile; finansal kiralama sözleşmesine konu malların kiracıdan alınarak tedbir isteyene yediemin olarak teslimine karar verilmiş olduğu, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı Malın İadesi davası ...K. sayılı 22.01.2020 tarihli kararında; davalı tarafından verilen muvafakatname ile taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi feshinin kabul edildiği ve kiralanan malların rızaen kiralayana teslim edildiğini, satışlarına muvafakat verildiği, bu sebeple davanın konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına… karar verilmiş olduğu, kararın 01.07.2020 tarihinde kesinleştiğini, dava konusu icra takibinde: davalı ... A.Ş. tarafından 15.03.2023 tarihinde ... 29. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile davacı ... hakkında; 22.497,00 EUR Senet Alacağı, 74,32 EUR %0,3 Komisyon, 22.571,32 EUR üzerinden kambiyo yolu ile takip başlatılmış olduğunu, takip dayanağı olarak; “25.08.2017 tanzim tarihli 19.02.2021 vade tarihli, 3.098,00 EUR miktarlı Senedin 811,00 EUR kısmı, 25.08.2017 tanzim tarihli; 19.03.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 20.04.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 20.05.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 18.06.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 20.07.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 20.08.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet, 20.09.2021 vade tarihli 3.098.-EUR Senet” gösterildiğini, icra takibine konu edilen ve dosyaya sunulan senet borçlusunun; davacı ...olduğu ve imzasının bulunduğunu, kiralamaya konu iade alınan 1 adet 2017 model ... marka ...tipi ... şasi seri numaralı ... motor seri numaralı ... tescil plaka numaralı Ekskavatörün, davalı finansal kiralama şirketi ile dava dışı .... Ltd. Şti. Arasında imzalanan... tarihli ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu edildiğini, bu sözleşmenin 700.000,00 TL Anapara tutarı üzerinden yapılmış olduğunu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; davacı kiracıdan iade alınan malın 3.kişiye finansal kiralama yapılan 14.07.2020 tarihi itibarıyla, davacı kiracının temerrüt faizi hariç; 24.242,98 EUR faturalanmış kira borcu bulunduğu ve 66.125,68 EUR kalan anapara (faturalanmamış kiralardan kalan) borcu bulunduğu, üçüncü kişi ile yapılan finansal kiralama sözleşmesi anapara bedeli olan toplam 700.000,00 TL tutarının davacı kiracının faturalanmış kira borcundan 23.170,28 EUR= 181.634,18 TL olarak ve 1700383501 no.lu ödeme planından kalan anapara borcundan 66.125,68 EUR=518.365,82 TL olarak (181.634,18 TL+518.365,82 TL = 700.000,00 TL) mahsup edilmiş olduğunu, kira borcundan kalan (24.242,98 EUR-23.170,28 EUR=) 1.072,70 EUR borcunun kiracının ... no.lu hesabına virman yapılmış olduğunu, 14.07.2020 tarihi itibarıyla, davacı kiracının temerrüt faizi hariç 2.167,62 EUR masraf borcu bulunduğunu, ... no.lu ödeme planından KDV hariç; toplam (8.054,46 EUR anapara+1.358,65 EUR faiz =) 9.413,11 EUR faturalanmamış kira borcu bulunduğunu, dava konusu icra takip tarihi olan 15.03.2023 tarihi itibarıyla davacı kiracının temerrüt faizi hariç; ... no.lu ödeme planından toplam (8.054,46 EUR + 1.358,65 EUR =) 9.413,11 EUR faturalanmamış kira borcu ve 1.986,55 EUR masraf borcu olmak üzere toplam 11.399,66 EUR borcu bulunduğunu, davacının banka hesaplarından davalıya yapılan her bir ödeme tutarının, davalı şirketin ticari defterlerinde ödeme tarihleri itibarıyla davacıya ait kira hesaplarında tahsilat olarak kayıtlı olduğunu, rapor içerisinde açıklandığı üzere; ... no.lu ödeme planı kiraları, sigorta primi ve masraf alacakları için sözleşmeye konu iade alınan mal bedelinin mahsup işlemi yapılmış olduğunu, davalı şirketin dava konusu icra takip tarihi itibarıyla davacıdan 24.565,32 EUR temerrüt faizi alacağı bulunduğunun hesaplandığını, ... no.lu ödeme planı kiraları, sigorta primi ve masraf alacakları toplamının 11.399,66 EUR olduğunu, bu alacak miktarı için, dava konusu icra takip tarihi itibarıyla davacıdan 10.460,49 EUR temerrüt faizi alacağı bulunduğunun hesaplandığını belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalı ile finansal kiralama sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşme kapsamında teslim aldığı ekskavatörü davalıya iade ettiğini, hidrolik kırıcıyı ise kaybettiğini belirterek icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davalının ise hidrolik kırıcının kendisine teslim edilmediğini ve davalının bakiye borcunun bulunduğunu savunduğu, taraflar arasında 11/08/2017 sözleşme tarihli finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacının paletli ekskavatör ve hidrolik kırıcıyı teslim aldığı, davalı tarafından ... 15.ATM'nin ... E. sayılı dosyasında malın iadesi davasının açılması sonrası ekskavatörün finansal kiralama şirketine iade edildiği, davacının hidrolik kırıcının kaybedildiğini savunduğu, finansal kiralama sözleşmesinin 14.maddesine göre kiracının kiralananın korunması için her türlü önlemi alması gerektiği, 26.maddesine göre kiralananın kaybolması, çalınması vs. durumlarda kiracının sözleşmeden kaynaklı borç ve taahhütlerinin devam ettiğinin anlaşıldığı, bu şekilde davacının hidrolik kırıcıdan kaynaklı borcunun olmadığını ileri süremeyeceği, davacının ayrıca ekskavatötün satılması nedeniyle, davalının satış bedelinden kalan tutarı kendisine iade etmediğini belirterek alacaklı olduğunu iddia ettiği, davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti için alınan 10/06/2025 tarihli raporda; iade alınan ekskavatör için dava dışı ...şirketiyle 700.000 TL ana para üzerinden finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığının, bu bedelin davacı kiracının borcundan mahsup edildiğinin, buna rağmen davacının davalıya ... nolu ödeme planı kiraları, sigorta primi ve masraf alacakları için mahsup işleminden sonra icra takip tarihi itibariyle 24.565,32 Euro temerrüt faizinden kaynaklı borcu, ... nolu ödeme planı kiraları, sigorta primi ve masraf alacaklarından kaynaklı 11.399,66 Euro, icra takip tarihi itibariyle 10.460,49 Euro temerrüt faizinden kaynaklı borcu bulunduğunun tespit edildiği, alınan bu raporla davacının davalıya olan borcunun devam ettiği ve menfi tespit talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş, davalının tazminat talebi davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiğinden reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalının tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 7.825,26 TL harcın ve 6.483,69 TL tamamlama harcının mahsubu ile artan 13.693,55 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 129.303,69 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 3.600 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.