T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/318 Esas
KARAR NO: 2023/17
DAVA: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/05/2021
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----Noterliği, ------yevmiye no'lu, 18.12.2020 tarihli ihtarname ile davalının, davacıyı kooperatif ortaklığından çıkarıldığının ihbar edildiğini, ihtarnamede, Kooperatif ortaklık şartlarını kaybedenlerin yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılabileceği, davacının Kooperatif ortağı ------ temsilci referansı kapsamında ortaklığa kabul edildiği ancak davacının Kooperatifin benimsemiş olduğu ilke ve değerlere aykırı davranışları sebebi ile ----- davacının referanslığından çekildiğini bildirmesi üzerine 14.12.2020 tarih------- sayılı yönetim kurulu kararı ile davacının ortaklıktan çıkarıldığı bildirildiğini, Davacının kooperatif üyeliğinden feshi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Davalı tarafın kötü niyetle hareket ettiğini ve mevcut olmayan fakat istediği durumu hukuki kılıfına uydurarak davacıyı zarara uğrattığını, Davacının, davalının benimsemiş olduğu ilke ve değerlere hiçbir aykırı davranışı olmadığını, Davalı Kooperatifin, dava dışı ------%87 oranında hakim ortağı olduğunu, ------ tüm kararlarını davalının aldığı, Davacının, 01.06.2018 tarihinde ------hakim ortağı olan davalı------ Ortaklığı sözleşmesi imzalamış ve bu sözleşmeye uygun olarak ------- şirketi kurulduğunu, Davacı ile davalı arasında imzalanan ortaklık sözleşmesi uyarınca, davacı ------ genel müdür ve yönetim kurulu üyesi olduğunu, fakat ------- mesnetsiz ve soyut iddialarla ile davacının hem kooperatif üyeliğine son vermiş hem ------ ile olan ilişkisini sonlandırmış ve ortaklık sözleşmesini feshettiğini, Davacının referansı ------, davacının ilke ve değerlere aykırılığı nedeniyle referanslıktan çekildiğini bildirmesi, tüm menfaatçi yaklaşımı gözler önüne serdiğini, Davalı ------davacının-------vakit ayırmadığını iddia ettiğini Fakat davacının, ------- için insan üstü bir çaba ve emek sarf ettiğini, Davacının, -------için, sadece 2019 yılında 268 ayrı toplantı düzenlediği, 2020 yılında ise pandemi süresince günde 15-16 saat video konferanslı mesailer yaptığını beyan ederek; Her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının kooperatife yatırmış olduğu ortaklık payı 50.000 TL, kooperatifin sahibi olduğu iki şirketten (Sigorta şirketi ve -------) kooperatif üyesine düşen hak miktarı şimdilik 1000 TL, Haksız fesih ve çıkarılma tazminatının şimdilik 1.000 TL, bilirkişi vasıtasıyla hesaplanarak toplamda 52.000 TL maddi zararın, fesih tarihi olan 18.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, manevi zararların karşılığı olarak 100.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, tüm yargılama giderleri ve KDV hariç olarak hükmedilecek avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, davacının kooperatif ortaklığına kanunun ve kooperatif ana sözleşmesinin hükümlerine dayanarak haklı şekilde son verildiğini, işbu sebeple davacı, herhangi bir maddi veya manevi tazminata hak kazanmadığını. 1163 Sayılı Kooperatif Kanunu 16. Maddesinin ‘’Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler ana sözleşmede açıkça gösterildiğini, ortaklar ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.’’ hükmünü havi olduğunu, İlgili kanun maddesi gereğince kooperatif ortaklığından çıkarılma şartları kapsamında kooperatifin ana sözleşmesine atıfta bulunulmuş ve kooperatif ortağının ancak ana sözleşmede yer alan sebepler ile kooperatif ortaklığından çıkarılabileceği hüküm altına alındığını, bu kapsamda somut olayda da söz konusu kooperatif ortaklığından çıkarılma esasları, müvekkil kooperatifin ana sözleşmesinde yer alan hükümlere göre belirlendiğini, Sınırlı Sorumlu ------ Kooperatifi Ana Sözleşmesinin ‘’Ortaklıktan Çıkarma’’ başlıklı 14. Maddesinde ‘’Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar Kooperatif Kanununun 16. Maddesi uyarınca Yönetim Kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır. 1) 10. Maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler------- çıkarılma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir.‘’ denilerek kooperatif ana sözleşmesinin 10. Maddesinde yazılı ortaklık şartlarını kaybedenlerin başkaca hiçbir sebep olmaksızın ortaklıktan çıkarılacağı açıkça belirtildiğini, Davalı kooperatif ana sözleşmesinin ‘’Ortaklık Şartları’’ başlıklı 10. Maddesi gereğince kooperatife ortak olabilmek için; medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek ya da tüzel kişi olmak, gerçek kişiler için T.C. vatandaşı olmak veya yabancı uyruklu olmakla birlikte 2644 sayılı Tapu Kanunu veya yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Türkiye’de gayrimenkul edinmesine imkan sağlanmış kişilerden olmak ve bir temsilcinin referansına sahip olmak gerektiği belirtilmiş olduğunu, Davacının, davalı kooperatife dava dışı Yönetim Kurulu Başkanı ------- referansı ile ortaklığa kabul şartlarını sağlamış ve bu sayede kooperatif ortaklığına 22.06.2020 tarih ve ------- sayılı yönetim kurulu kararı ile kabul edildiğini, fakat davacının hem davalının yatırımcısı olduğu dava dışı ------ usulsüz işlemler gerçekleştirmesi hem de yine davalı kooperatifte, kooperatifin benimsediği ilke ve değerlere aykırı davranışlarda bulunması sebebi ile davalı kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı -------davacının referansı olmaktan çekildiğini davalı kooperatifin yönetim kuruluna bildirildiğini, Dava dışı Yönetim Kurulu Başkanı -------- davacının referansı olmaktan çekildiğini davalı kooperatifin yönetim kuruluna bildirmesi akabinde davacının ana sözleşmenin 10. Maddesi gereğince ortaklık şartlarından birini kaybettiği tespit edilmiş ve müvekkil kooperatif, 14.12.2020 tarih ve --------sayılı yönetim kurulu kararı ile davacıyı kooperatif üyeliğinden çıkartıldığını, Davacının iddia ettiğinin aksine davalı kooperatif, davacıyı ortaklık şartlarını taşımaması sebebi ile ortaklıktan çıkarıldığını, Davalı kooperatif, davacıya kooperatif ortaklığında bulunan sermaye ve diğer alacaklarını usulüne uygun şekilde iade ettiğini beyan ederek; Davacının müvekkil kooperatife ve yatırımcısı olduğu------- adlı firmaya yönelik yaptığı suç teşkil eden eylemleri sebebi ile başlatılan -------no’lu soruşturma dosyasının işbu dava için bekletici mesele yapılmasına, Davalı tarafından davacının Kooperatif Ortaklığından; Kooperatif Kanun’unun 16. Maddesi, Ana Sözleşmenin 10. ve 14. Maddesi gereği haklı nedenle çıkarıldığının kabulüne, Davacının kooperatif kanunu ve müvekkil kooperatif ana sözleşmesinde yer alan ortaklık şartlarını kaybetmesi sebebi ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığından ve davacıya tüm sermaye ve diğer alacaklarının ödenmiş olduğundan davacının açmış olduğu işbu haksız ve mesnetsiz davanın tümüyle reddine, HMK 329. Madde uyarınca, kötü niyetli davacının, müvekkilimiz ile anlaşmış olduğumuz dava değerinin %20’si oranında vekâlet ücretine hükmedilmesine, HMK 329/2. maddesi gereğince en yüksek bedelli disiplin para cezasına hükmedilmesini savunmuştur.Dava; davacının davalı kooperatiften haksız olarak çıkarıldığı iddiasına dayalı maddi manevi tazminat davasıdır.Davacının iddiaları kapsamında; davalı kooperatifin defter ve hesaplarının, ana sözleşmesinin, ortaklık formu ve ortaklık taahhüdü ile yönetim kurulu kararlarının incelenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılan 26/07/2022 tarihli bilirkişi raporu oluşturulmuştur.Dosyadaki tüm belgelerin incelenmesi sonucu; kooperatif sözleşmesinin 14. Maddesinde kooperatiften çıkarılma nedenleri arasında üyelik şartlarından birinin kaybedilmesinin de gösterildiği, üyelik şartlarından birinin sözleşmenin 10. Maddesi gereğince temsilci referansı olduğu, davacının referansının geri çekildiği bu kapsamda yönetim kurulunun 14/12/2020 tarihli kararı ile davacı ortağın çıkarılmasına karar verildiği ve davacıya 18/12/2020 tarihinde ihtar çekildiği, davacı tarafça işbu karara karşı yapılan bir itiraz ya da ikame edilen bir iptal davasının dosyada bulunmadığı, bu kapsamda referansın geri çekilmesine ilişkin çıkarılma kararının hukuka aykırı olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı bu nedenle davacının manevi tazminat talebinde haksız olduğu anlaşılmış ve manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça talep edilen maddi tazminatlar yönünden ise; davacının kooperatifin sahip olduğu şirketlerden pay talep ettiği, buna rağmen kooperatifin ana sözleşmesinde ayrılan ortaklara malvarlığından pay verileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu kapsamda ortaklıktan çıkarılan davacının davalı kooperatifin bilançosunda olumsuz gider farkı hususu da nazara alınarak talep edebileceği tek alacağın ortaklık başında davalıya verilen 50.000 TL sermaye olduğu, işbu sermayenin de 25/12/2020 tarihinde davacıya iade edildiği bu kapsamda davacının maddi tazminat talebinde de haksız olduğu anlaşılarak davanın aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi manevi tazminat talebinin reddine,
2-Alınması gereken 179,90 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 2.595,78-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.415,88-TL'nin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı asilin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.