T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/990 Esas
KARAR NO: 2022/993
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/07/2017
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 10/07/2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin işleteni olduğu ----- plakalı yolcu otobüsünün davalı sürücü ------ himayesinde iken 20/12/2015 tarihinde yaralanmalı ve ölümlü trafik kazasını meydana getirdiğini, işbu kazada müvekkilerinin evladı olan------ vefat ettiğini, geriye müteveffanın eşi ------ile birlikte müvekkilleri annesi ile babasının mirasçılar olarak belirlendiğini, davalı sigortanın davadan önce kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak müvekkillere toplamda 127.180,00TL ödediğini, ancak davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacıların destekten yoksun olma zararlarının çok altında olduğunu, mütevefaa -----4.500,00TL ücret ile inşaat işçisi olarak çalıştığını, çok genç yaşta ölen------anne ve babasının geçimine katkıda ve yardımda bulunduğunu, trafik kazasında ölüm nedeniyle şimdilik davacı baba ----- için 500,00TL davacı anne ----için 500,00TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı baba ----- için 45.000,00tL davacı anne------ içinn 45.000TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesini, araç işletininin kazaya karışan aracın ve diğer araçlarının kaydına ihtiyaten haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ----- Şirketi vekili mahkememize sunmuş olduğu 10/08/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle;------ plakalı aracın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ------poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve diğer dellillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, müvekkil şirket tarafından 13/04/2016 tarihinde hak sahiplerine 161.588 TL ve bu davada da vekillik yapan kişiye de 39.680TL ödeme yapıldığını, davaya konu olayda ölenin kardeşi olan davacılardan------ ölenin destek olduğu ve onun desteğinden yoksun kaldığı kanıtlanamadığını, davaya konu edilen kazadan dolayı açılan ceza soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbini istediklerini, açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın usulden yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını talep etmiştir.Davalılardan ----- vekilinin Mahkememize sunduğu 29.08.2017 havale tarihli cevap dilekçesini özet ile söz konusu kaza ile ilgili -----herhangi bir işaretleme ve hizmet kusuru bulunmadığını, yolda gerekli tüm işaretlemelerin mevcut olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılara çıkartılan davetiyelerin usulüne uygun tebliğ edildiği cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava,----- Asliye Hukuk Mahkemesinin -------sayılı dosyası ile açılmış, davalılardan sadece -----tarafından yetki itirazında bulunduğu, diğer davalılar yetki itirazında bulunmadığı, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı halde, tefrik yapılmaksızın usule aykırı şekilde tüm davalılar yönünden yetkisizlik kararı verilmiştir------ plakalı yolcu otobüsünün 20/12/2015 tarihinde tek taraflı trafik kazası sonucu, otobüsün içinde yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ------ vefat etmiştir.Davacı vekili dava dilekçesinde davaya konu kaza nedeniyle, tüm davalılardan her bir davacı için 500-TL destekten yoksun kalma tazminatı; davalı sürücü ve işletenden ve her bir davacı için 45.000-TL manevi tazminatın 20/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Davacılar vekili; 18/10/2022
tarihli ıslah dilekçesi ile her bir davacı için 500-TL'lik maddi tazminat talebini;
Davalı ------ yönünden;
-------- için 44.667,69 TL'ye,
-------için 44.064,31-TL'ye,
Davalı ------; 137.340,22-TL'ye yükseltmiş,
-Davalı ------ yönünden ıslah talebinde bulunmamıştır.
Davaya Konu Trafik Kazası Kusur Durumu Yönünden Değerlendirildiğinde:
Soruşturma sırasında----- soruşturma dosyasından alınan trafik bilirkişisi -------tarafından düzenlenen 21/12/2015 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu trafik kazasının davalı-sürücü ------kusuruyla meydana geldiği tespit edilmiştir.-----Ağır Ceza Mahkemesinin------.sayılı dosyasından alınan 04/08/2016 tarihli ------ raporunda da, davalı-sürücü------ asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Dosyamızdan alınan 13/09/2019 tarihli raporda da, davalı-sürücü------ asli ve tam kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.Davacıların oğlu olan müteveffa, kaza yapan araçta yolcu konumunda olup, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, mütefarik kusurlu olduğuna dair dosyada delil bulunmadığından, olayda davalı sürücü %100 kusurlu kabul edilmiştir.
Davacıların Maddi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde;
-----bilirkişisi ------tarafından hazırlanan 10/04/2022 tarihli raporda;
-Ödeme tarihindeki verilere göre yapılan hesaplamaya göre, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödemenin davacıların zararını karşılamadığı, ödemelerin yetersiz olduğu,
-En son verilere göre yapılan hesaplamadan, davacılara yapılan ödemelerin ödeme tarihinden hesap tarihine kadar faiziyle indirilmesi sonucu, davacı ------ destek zararının 69.136,23-TL; olduğu, davacı--------destek zararının 68.203,99-TL olmak üzere toplam 137.340,22-TL olduğu,-Davacılar yönünden poliçe bakiye limitinin 88.732,00-TL ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.Mahkememizce alınan 13/09/2019 ve 12/09/2019 tarihli raporlarda 1.8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması, 04/01/2021 tarihli ek raporda ise ------ yaşam tablosunun dikkate alınması nedeniyle, söz konusu raporlardaki tazminat hesaplamalarına itibar edilmemiştir.Davalı ------sürücü-haksız fiil sorumlusu olarak, davalı------ ise aracın işleteni olarak davacıların destek zararından sorumludur----- plakalı araç, -----no'lu-----Sigortası poliçesi ile, 03/06/2016-2017 tarihleri arası kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır.Davacıların desteği, içinde yolcu olduğu otobüsün tek taraflı kazası sonucu vefat etmiş olup, bu nedenle davacıların zararının önce taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanması, kalan kısım için; sırasıyla -------sigortasına başvurulması gerekir. Söz konusu aracın ------ sigortası da davalı sigorta şirketi tarafından yapılmıştır. Ancak davacı vekili ıslah dilekçesinde davalı sigorta şirketine ilişkin talebini, taşımacının sorumluluk sigortasının bakiye limiti olan 88.732,00-TL ile sınırlandırmış olduğundan, sıralı sorumlulukla ilgili bir değerlendirme yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle;------ için 69.136,23-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketi 44.667,69 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydıyla,--------için 68.203,99-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketi 44.064,31-TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydıyla,davalılar; ------- Şirketi'nden tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Olayda kusuru bulunmayan davalı------aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Faiz ve Davalı Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihi Değerlendirildiğinde;
Kaza tarihindeki yürürlükte bulunan KTK'nın 99. Maddesine göre; "Sigortacılar, hak sahibinin ------ sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ------sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." Davacılar, davalı sigorta şirketine başvuru yapıp ödeme aldıktan sonra, doğrudan dava yoluna gitmişler, davaya konu bakiye tazminat talepleri ile ilgili davalı sigorta şirketine başvuru yapıp davalı sigorta şirketini temerrüde düşürmemişlerdir. Bu nedenle davalı sigorta şirketi dava tarihinde temerrüde düşmüş olduğundan, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren faize karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu aracın ticari araç olması dikkate alındığında, TTK 3. maddesi ve 3095 SK 1. ve 2/1 maddesi uyarınca avans faizine hükmedilmesi gerekmektedir. -------
Davacının Manevi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde;
6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesine göre; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."Manevi tazminat, zarara uğrayanda huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekir. Takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Olay sebebiyle duyulan acı ve elem kısmen de olsa giderilmelidir. Olay tarihindeki paranın alım gücü de gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat olarak belirlenmelidir.------sayılı İBK'na göre de; manevi tazminat tutarını etkileyebilecek özel hâl ve şartları da gözetilmelidir. Hâkim bu konuda taktir hakkını kullanırken etkili olan nedenleri kararında açıkça göstermelidir.Dosya kapsamı ve tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davaya konu trafik kazasında, davacıların olayda hiçbir kusuru bulunmayan oğullarını kaybederek manevi zarara uğradığı, manevi zararın niteliği, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, paranın alış gücü göz önüne alındığında davacı lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, anne ve baba olan davacıların herbirinin ayrı ayrı talep ettiği 45.000-TL manevi zarar miktarlarının hak ve nesafete ve dosyadaki delil durumuyla uyumlu olduğu anlaşılmakla manevi tazminat yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
A/MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN
1-Davacı------aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine,
2-Davacı ------ aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine,
3-Davacı ------Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile, 69.136,23-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.667,69-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar -------yönünden kaza tarihi olan 20/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,
4-Davacı----- Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile;, 68.203,99-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.064,31-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ------ yönünden kaza tarihi olan 20/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,
B/MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN
1-Davacı ------ aleyhine açtığı manevi tazminat davasının reddine,
2-Davacı ------aleyhine açtığı manevi tazminat davasının reddine,
3-Davacı -----aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile,45.000,00-TL manevi kalma tazminatın; kaza tarihi olan 20/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,
4-Davacı------aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile,45.000,00-TL manevi kalma tazminatın; kaza tarihi olan 20/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,
HARÇ, MASRAF, YARGILAMA GİDERİ VE VEKALET ÜCRETLERİ;
1-Alınması gereken 15.529,61 TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 310,82 TL peşin harç, 2.328,36 TL ıslah harcı toplamı 2.639,18 TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.890,43 TL'nin (davalı sigorta şirketinin bu tutarın 5.031,20 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ------ tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacılar tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 6.098,70 TL yargılama gideri ile 310,82 TL peşin harç, 2.328,36 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 8.769,28 TL'nin (davalı sigorta şirketinin bu tutarın 3.422,69 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla,) davalılar ------ tahsili ile davacılara verilmesine,
3-Davalı ------tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
4-Davalılar ------ Şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Maddi tazminat yönünden davacı -----lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan ----- göre takdir olunan 11.061,80 TL vekalet ücretinin davalılar ------ tahsili ile bu davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat yönünden davacı ----lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan---- göre takdir olunan 10.912,64 TL vekalet ücretinin davalılar ------tahsili ile bu davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminatın davalı ----- açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacı------ alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Maddi tazminatın davalı-----açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacı ----- alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Manevi tazminat yönünden davacı ----- lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan ------ göre takdir olunan ------ vekalet ücretinin davalılar ----- alınarak bu davacıya verilmesine,
10-Manevi tazminat yönünden davacı ----lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan----- göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar------alınarak bu davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminatın davalı ----- açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı------ alınarak bu davalıya verilmesine,
12-Manevi tazminatın davalı -----açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ------- alınarak bu davalıya verilmesine,
13-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde -----Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.