T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/437 Esas
KARAR NO: 2021/952
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 04/07/2019
KARAR TARİHİ: 30/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle, 11.06.2019 tarihinde, davacı şirketin ---- adresinde--- çıktığı, yangın hakkında --- raporunda davacı şirkete ait evrakların, ticari defter ve kayıtların, faturaların, mahsupların ve beyannamelerin, ticari mektupların, sözleşmelerin vb. belgelerin de bulunduğu ----yazılı olduğu, İşbu raporda detaylı belge/dosya/sözleşme/ticari defter listesinin yer almadığı, yapılan görüşmelerde --ayrıntılı bilgi alınamadığı, -- göre davacı şirketin -- dönemlerini kapsayan ticari defter, fatura ve sair evrakların zayi olduğuna ilişkin davacı şirkete zayi belgesi verilmesinin talep edildiği görülmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Ticaret Kanunumuzun 82. Maddesine göre, Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını,--- topluluk--- --- talimatları --- alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, son kaydın yapıldığı takvim yılından itibaren 10 yıl olup, doğal afet gibi sebeplerle bu belgelerin zayi olması halinde, zayinin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde başvurulması halinde zayi belgesi verilmesi mümkündür.
İlgili madde hükmüne binaen zayi belgesi verilmesi için, saklama süresi içerisindeki ticari belgelerden sayılan defter ve evrakların mücbir sebeple elden çıkması ve süresi içinde belge saklamakla yükümlü belge sahibinin başvuruda bulunması gerekir. Dava konusu olaya bakıldığında, davacının belge saklamakla yükümlü olduğu, belgelerinin tutulduğu --- tarihinde yandığı, --- tarihinde yangın raporu düzenlendiğinden davanın 15 günlük dava süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı --- yevmiye defterleri için zayi belgesi talep etmiştir.--- ------ teslim edildiği ve yandığı tespit edilmiştir.--- kullanılmış----- görülmektedir. Davacının talep ettiği yıllara ait defterler kayıtlarda görülmekle beraber,--- yapılmadığı anlaşılmıştır.
---- şirketinden gelen verilerde ise toplam --- edildiği ve yandığı tespit edilmiştir. Kayıtlardan bu defterlerden -- boş olduğu görülmektedir. Davacının talep ettiği yıllara ait defterler kayıtlarda görülmekle beraber, 2 adet dolu deftere ait yıl kaydının da yapılmadığı görülmektedir. Mevcut durumda 27 adet defter-i kebirden, -- saklama süresinin geçtiği görülmekle----zayi belgesi verilmesi gerektiği ,
--- gelen verilerde ise --- adet envanter defterinin, -- edildiği ve yandığı tespit edilmiştir. Kayıtlardan bu defterlerden hepsinin kullanılmış olduğu görülmektedir. Mevcut durumda -- saklama süresinin geçtiği görülmekle beraber, 1 tanesi ile ilgili zayi belgesi verilmesi gerektiği ,
Ticari Belgeler Ticaret Kanunumuzun 82. Maddesinde saklanması gereken ticari belgeler tahdidi olarak sayılmamış ve ticari defter kayıtlarının bağlı olduğu belgelerin de saklama yükümlülüğü olduğu belirtilmiştir.6 Bu bakımdan tacirin ticari işlemlerinin hazırlanmasına, inikadına, icrasına veya iptaline ilişkin belgeler, ticari belge olarak kabul edilmiş; fatura, irsaliye, dekont, ödemeleri gösteren sair vesika ve cetveller ile sözleşme, taahhüt, kefalet ve bunlarla ilgili mektup, yazı gibi belgeler ticari belge olarak kabul edilmiştir. Davacı 2001 yılından 2012 yılına kadar olan çeşitli ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi talep etmiştir.---- şirketinden gelen verilerde, toplam ---belge tespit edilmiş olup; bu belgelerle ilgili bir kül olarak zayi belgesi verilmesi gerektiği ,
Uygulamada tacirin ticari işletmesi aklanması gereken belgelere bağlı olması durumunda, vergi ödeme makbuzları haricinde, mali ve personele ilişkin belgeler için de zayi belgesi verilebileceği kabul edilmektedir. Davacı --- belgeleri için zayi belgesi talep etmiştir. ----- şirketinden gelen verilerde, toplam 250 adet bu vasıflara mali ve personele ilişkin belge tespit edilmiş olup; bu belgelerle ilgili bir kül olarak zayi belgesi verilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş bilirkişi raporunda zayi belgesine ilişkin detaylı liste olduğundan 18.09.2021 tarihli raporun kararın eki olarak kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile karar eki sayılan detayı bilirkişi raporunda belirtilen
------ hakkında
------ defteri hakkında
------- hakkında
---------- ilişkin belge hakkında zayi belgesi verilmesine 18.09.2021 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,
2-Alınması gerekli 59,30-TL harcın peşin alınan 44,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 14,90-TL'nin davacıdan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın davacı tarafa tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.