T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/55 Esas
KARAR NO: 2022/878
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21/01/2022
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilnin ----- nolu hasar ve rücu dosyasına istinaden---- şahsa ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı------ sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Davalı/borçlu tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verildiğini, Bunun üzerine------ büro dosya numarası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ----- numaralı arabuluculuk dosyasında tarafların anlaşmaya varamadığını ve anlaşamama tutanağının 25.10.2021 tarihinde tanzim edildiğini, Bu sebeple de davalı/borçlunun haksız itirazlarının iptali amacıyla itirazın iptali davası açıldığını, dava konusu uyuşmazlığın----- poliçesi kapsamında ödenen tazminatın davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğunu, Davalı ------ plakalı aracın, ----- numaralı ve 15/05/2019 - 15/05/2020 vadeli----- Poliçesi ile müvekkili ------tarafından sigortalı olduğunu, 24.08.2019 tarihi saat 10:40 sıralarında, dava dışı sürücü ----sevk ve idaresindeki------plakalı sigortalı araç ile ----- istikametinden gelip ----- istikametine doğru seyir halinde iken ----- kavşağına geldiğinde kavşak içerisinde sola dönüş yaparak tekrar------istikametine aniden dönmek istediği; arkasından seyreden-----plaka sayılı araç sürücüsü------ önünde bulunan ------ plakalı aracın ani manevrasına istinaden çarpmamak için aracın sol tarafından geçmek istediği esnada kavşak içerisinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda ------ plakalı sigortalı aracın ön sol teker ve tampon kısımlarının hasar gördüğünü,------ plaka sayılı aracın ise çarpışma sonucunda sürüklenerek orta şeritten gidişe göre sağ tarafta bulunan su kanalına düştüğünü, Kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olduğu------plakalı araç sürücüsü ------ ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini,----- plakalı araçta meydana gelen hasarın tazmini için------ müvekkil şirkete başvuruda bulunduğunu, yapılan ------ çalışmaları sonucunda davalının-------olan müvekkil şirket, zarar gören araç malikine 39.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkili şirket tarafından ödenen bu bedelin rücuen tahsili amacıyla davalı/borçlu aleyhine -------sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ancak borçlunun haksız itirazları neticesinde söz konusu takibin durduğunu, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, herhangi bir anlaşma sağlanamadığından itirazın iptali davasını ikame etme zorunluluğu doğduğunu, Dava konusu trafik kazası sebebiyle araçta meydana gelen zararın ve tazminat oranının doğru bir şekilde tespit edilebilmesi adına ------ numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, gerekli incelemelerin başlatıldığını,------- tarafından gerçekleştirilen------çalışmaları sonucunda------numaralı ----- raporu ile;------ plakalı aracın çarpışma neticesi kaporta, boya aksamında ağır derecede hasarın oluştuğu, tespit edilen parça ve işçilik bedelleri birlikte mukayese edildiğinde toplam hasarın yaklaşık olarak KDV Hariç 72.940,- TL civarında olduğu onarım aşamasında bu miktarın daha da artabileceği, sigortalı vasıtanın piyasa rayiç değerinin aracın genel durumu da incelendiğinde 130.000,-TL olduğunun tespit edildiğini, Kaza tespit tutanağı ile birlikte sigortalı araç sürücüsü ------ Babanın'ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda madde 53/1-b' de düzenlenen dönüş kurallarını ihlal ettiği, KTK Madde 84/ 1-f hükmü uyarınca doğrultu manevralarını yanlış yaptığından asli kusurlu olarak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği, mağdur araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, Müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranı üzerinden ve poliçe limitleri dahilinde 39.000,00 TL ödeme yaptığını, Dava Dışı Araç Sürücüsü------Kullanmaya Elverişli Sürücü Belgesine Sahip olmadığını, dava dışı araç sürücüsü ----- Babanın, kaza tarihi olan 24.08.2019 tarihi itibariyle ------aldığı ------ tipi sürücü belgesine sahip olduğunu, Yurt dışından alınan belgelerin ------geçerli bir sürücü belgesi olduğundan bahsedilebilmesi için ilgili yönetmelik ve kanunlarda düzenlenen kurallara uygun olarak değiştirme işlemi yapılmış olması gerektiğini, yabancı kimlikli sürücünün ne kadar süredir-------bulunduğu ve sürücü belgesinde gerekli değişim işlemlerinin yapılıp yapılmadığı ilgili kurumlara ve -----müzekkere yazılmak suretiyle araştırılması gerektiğini, doğrultu değiştirme manevralarının yanlış yapılmasının asli kusur sayılan hallerden olduğunu, Kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere sürücü------ KTK m.53/1-b kuralını ihlal ederek KTK m.84/f uyarınca kazanın meydana gelmesinde ASLİ ve %100 oranında kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere diğer araç sürücüsü ------ kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, Davalı ------ Kusursuz Sorumluluğu Bulunduğunu, Davalı ------ plakalı aracın maliki ve işleteni konumunda olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili hükümleri ile yasaklanan eylemi gerçekleştirerek zarara sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsü hukuka aykırı fillinden dolayı %100 oranında kusurlu olduğunu, Sürücü ------ kullandığı aracın maliki davalı şirket olup aracın maliki KTK'ya göre işleten sıfatında olduğunudan davalının da şahsi kusuru aranmaksızın işleten sıfatıyla sorumlu olduğunu, davaya konu kazanın ehliyetsiz sürücü ----2918 Sayılı KTK'nın m.53/1-b kuralını ihlal etmesi sebebiyle gerçekleştiği, diğer araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığı, sürücünün KTK m.84/f gereği kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla ehliyetsiz olarak araç kullanan sigortalı araç sürücüsünün sebep olduğu kaza nedeniyle zarar gören araç malikinin tazminat talebinin müvekkil şirket tarafından karşılanmış olduğu, -------Genel Şartlar B.4./b hükmü uyarınca davalı sigortalıya rücu edildiğini, Davalı tarafın yasal evraklar, ------raporu ve banka ödemesi ile likit bir alacağa karşı kötüniyetli olarak borcu olmadığı yönünde itiraz etmiş olduğunu, müvekkilinin alacağını almasında gecikmeye sebebiyet verdiğini, bu nedenlerle; davanın kabulüne, Davalı/borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, -------. sayılı takibinin devamına, Davalı/borçlunun alacağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ait------- plakalı araçlar arasında 24.08.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasara uğrayan------- plakalı araç sahibi, müvekkil şirketin -------poliçesini düzenleyen davacı ------- hasar tazminatı talebinde bulunmuş, sigorta şirketi teminat limitleri kapsamında ödeme yaptığını, Karşı tarafa ödeme yapan sigorta şirketi ödediği tazminatı rücuen tahsil edebilmek için müvekkil şirket aleyhine icra takibi başlattığını, itiraz neticesinde huzurdaki davayı ikame ettiklerini, bu davanın tamamen mesnetsiz olarak açıldığını, Sigorta şirketinin rücu talebini, Karayolları Motorlu Araçlar ------- (Trafik) Sigortası Genel Şartları B.4./b maddesi uyarınca, kaza esnasında araç sürücüsünün geçerli bir ehliyeti bulunmadığı takdirde, sigortacının ödediği hasar bedelini sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğu maddesine dayandırdığını, Müvekkili şirketin araç kiralama firması olduğunu, Maliki bulunduğu -------plakalı aracı 19.08.2019/26.08.2019 tarihleri arasında kullanması için ------ nolu araç kiralama sözleşmesi ile------ adlı kişiye kiraladığını ve aracı teslim ettiğini, araç kiralama sözleşmesinin ------ gerçekleştirildiğini, Araç kiralama sözleşmesi yapılırken, araç sürücüsü olacak kişinin ehliyetinin bulunduğunun kontrol edilmesinin zaruri olduğunu, Bu kiralamada da müşterinin ehliyetinin kontrol edildiğini, Kişinin 10.08.2001 / 16.08.2021 tarihleri arasında geçerli ehliyete sahip olduğu görülerek kira sözleşmesine eklendiğini, davacının iddia ettiğinin aksine araç sürücüsünün geçerli ehliyetinin mevcut olduğunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 88. Maddesinde yabancıların ------- araç kullanmalarına ilişkin düzenlemeye yer verildiğini, Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabileceklerini, Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesinin zorunlu olduğunu, müvekkili şirket araç sürücüsünün 15.08.2019 tarihinde ------ yurda giriş yaptığını, bu hususun pasaporta vurulan giriş mührü ile sabit olduğunu, rücu talebine konu kaza da 24.08.2019 tarihinde meydana geldiğini, yönetmelikte belirtilen 6 aylık süre dolmadan önce gerçekleşen kazada, araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, bilindiği üzere 01.01.1992 tarihinden itibaren yurda giriş - çıkış kayıtlarının ------nezdinde bilgisayar ortamında tutulduğunu, müvekkili şirketin araç sürücüsünün pasaportunda yer alan yurda giriş tarihi ------ müzekkere ile istenerek bir kez daha tespit edilebileceğini, davacı tarafın dilekçesinde sürücü belgesinde değişim işlemlerinin yapılıp yapılmadığının----- yazılacak müzekkere ile sorulması gerektiğinin belirtildiğini yabancı şahsın ------ 6 aydan fazla kalması halinde ehliyetinin değiştirilmesine dayalı olduğunu, araç sürücüsü yabancı şahsın -----bulunduğu 9. günde kazanın meydana geldiğini, bu sürede herhangi bir ehliyet değişikliğine yasal olarak gerek olmadığını, meydana gelen trafik kazası neticesinde -------nezdinde hasar dosyası oluşturulduğunu, Müvekkili şirketin araç sürücüsünün ehliyet ve pasaport suretinin de bu dosya içerisinde mevcut olduğunu,------ zabtında da araç sürücüsünün ehliyet bilgilerine yer verildiğini, sürücünün geçerli bir ehliyete sahip olduğu hususu sigorta şirketi tarafından bilinmesine rağmen, ehliyetsizlik iddiasına dayalı olarak icra takibi başlatılması, alacaklı/davacının kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, rizikonun sigorta güvencesinden yararlanamayacağı savunmasının sigorta şirketi tarafından ispatının gerektiğini, sigorta şirketi tarafından polis zabtının ve araç sürücüsünün ehliyetinin varlığına karşın bir kanıtı bulunmadığını, İcra takibinde davacı tarafından işlemiş faiz talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin icra takibi öncesi hiçbir şekilde temerrüde düşürülmediğini, bu nedenle işlemiş faiz talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulden reddine, davanın tüm taleplerinin esastan reddine, davacı tarafın talep ettiği alacak tutarının % 20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacının ------- nolu hasar ve rücu dosyasına istinaden 3. şahsa ödemiş olduğu tazminatın dava dışı sürücünün ehliyetnamesiz araç kullanması sebebiyle rücuen tahsili amacıyla davalı hakkında ------- sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davacı Sigorta Şirketine ve-------yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dosyamız arasına alınan ------- Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin 30/12/2020 tarihinde başlatıldığı davalının süresinde 22/01/2021 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi dosyaya celbedilen belgeler ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacının ------ nolu hasar ve rücu dosyasına istinaden 3. şahsa ödemiş olduğu tazminatın dava dışı sürücünün ehliyetnamesiz araç kullanması sebebiyle rücuen tahsili amacıyla davalı hakkında------ sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talep ettiği ,------ müzekkere cevabında dava dışı sürücü -----isimli kişinin 16.08.2019 tarihinde ----- ------giriş yaptığı,03.09.2019 tarihinde çıkış yaptığı görülmüştür.
18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 88. Maddesinde yabancıların-----araç kullanmalarına ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir;
"b) Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;
1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.
2) Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur."
Hükümleri düzenlenmiştir.Bu doğrultuda yapılad değerlendirmede davacının dava dışı sürücünün ehliyetnamesiz araç kullandığından bahisle kaza sebebiyle 3.kişiye ödediği bedelin iadesini talep ettiği,ancak davaya konu kazının 24.08.2019 tarihinde meydana geldiği,dava dışı sürücünün yukarıda belirtilen maddi hükmü gereğince dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleriyleyurda giriş yaptıkları tarihten itibaren 6 ay süreyle ------araç kullanabildikleri, dolayısıyla dava dışı sürücünün yurda 16.08.2019 tarihinde giriş yaptığı dikkate alındığında, ehliyetnamesiz araç kullandığından bahsedilemeyeceği, Kara Yolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar ------ Genel Şartları trafik kazalarında sigorta şirketinin bazı durumlarda sigortalıya rücu hakkına sahip olduğunu belirlediği, Rücu sebepleri ve şartlarının kanun ve genel şartlarda tahdidi olarak sayıldığı, Karayolları ------ poliçesi ile teminat altına alınmış bir aracın sürücüsünün meydana gelen kazada kusurlu olması sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu etme hakkını vermediği,neticeten, somut olayda rücu şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verlmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 350,12-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden ------ maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran taraflara iadesine,
7-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde------ Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan ------ ücretin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.