T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/325 Esas
KARAR NO: 2021/1040
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı / Karşı Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ---- olduğunu, ---- üretmek üzere bir --- almak üzere davalı şirket yetkilisi ---- tarihli sözleşmenin imzalandığını, sözleşme gereğince davalı şirkete --- adet otomatik ----, ---- içerisinde üretilip montajını yapmayı ve teslim etmeyi, kullanıcılara da eğitim vermeyi taahhüt ettiğini, üretilecek cihazların teknik özelliklerinde sözleşmeye yazıldığını, sözleşme gereği ürün bedeline karşılık olarak -----ödendiğini, davacının, siparişin ---- içinde hazır olacağını düşünerek ----- üreteceği iş yerini kiraladığını, ancak, süresi içerisinde siparişe konu ürünlerin teslim edilmediğini, ---- gelerek şirket yetkilisi ile görüştüğünü, davalının süre talep etmesi üzerine, --- tarihinde yapılan --- ek süre verildiğini, ancak bu sürede siparişin teslim edilmediğini, Davacının ---- gelerek davalı şirket yetkilisi ile görüştüğünü,-----ek süre daha verilirse ürünün teslim edileceğinin beyan edildiğini, bu hususta bir protokol daha hazırlanarak altına kaşelenip imzalandığını, Davacının, bu protokolü inceleyeceğini beyan ederek imzalamadan alıp bir tercüman vasıtasıyla incelediğinde, davalının ürünleri ----süre sonunda davacıya--- edeceği, ancak bu süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde uğranılan zarardan dolayı davalıdan hiçbir talepte bulunamayacağı ve dava açamayacağı gibi şartlar yazıldığını görünce, tek taraflı olarak davacı aleyhine hazırlanan bu protokolü kabul etmeyeceğini bildirdiği, iki tarafında haklarını gözeten protokol hazırladığını, ancak davalı tarafın bunu kabul etmediğini, bunun üzerine davalıya -------numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, sözleşmeni, sözleşmeye aykırı davranarak edimini yerine getirmediği için sözleşmeyi fesih ettiğini, davacını sipariş ettiği ürünlerin bedeline karşılık olarak ödediği toplam---- gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiğini, bu ihtara karşılık davalı vekili tarafından, ürünün ---- gönderileceğini, mücbir sebeplerle ---- geç ulaşmasından kendilerinin sorumlu olmadığını, ürünün parçalarının ---temin edildiğini, Covid-19 salgını sebebiyle ---- fabrikaları kapatması sebebiyle parçaların temin edilemediğini, bu durumun kendilerinden kaynaklanmayan durum olduğunu, ürünün ---- kısmının hazır olduğu, bu sebeple fesih taleplerinin haksız olduğunu, davalı vekilinin cevabı ihtarnamesindeki beyanlarının kabulünün mümkün olmadığını, Zira sözleşmenin imzalandığı ---- tarihinde --- salgının söz konusu olmadığını. Peşinat tutarı ----- daha ödeme yapıldığını, davacının,---- sipariş ettiği makineyi kurup işleteceği fırın işyerini de makinenin teslim tarihini dikkatte alarak kiraladığı ve bu iş yeri için ------ --- Ödediğini beyan ederek; fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere, davalı taraf edimini yerine getirmeyerek temerrüde düştüğü için taraflar arasındaki--- tarihli sözleşme ile bu sözleşmenin eki olarak düzenlenen --- tarihli ek protokolün feshi, davacının, davalıya siparişe konu ürünlerin bedeline karşılık ödediği, --- ürünlerin son teslim tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek ---- birlikte tahsil tarihinde efektif satış kuru üzerinden davalıdan tahsiline, Ayrıca sipariş konusu ürünlerin kurulup çalıştırılması için kiralanan işyeri için ödenen -----tarihindeki ---- üzerinden ---- faiziyle birlikte tahsilini, ürünlerin teslim edilmesi nedeniyle ödenen meblağın iadesi için davalıya gönderilen ihtarname masrafına karşılık da ---- davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, dava masraf ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı / Karşı Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, uzun yıllardır sanayi sektöründe makine imalat ve satışı yapmakta olup sektörde ---- olarak tanındığını, davacı taraf ile davalı arasında ---- hattı, soğutma tankı için makinelerin imalatının davalı karşı davacı tarafından yapılması hususunda ------ bedelli bir anlaşma yapıldığını, Davacı yan ikame etmiş olduğu işbu davada davalı şirket ile aralarında makine alım satımına ilişkin satım sözleşmesi var olduğunu, fakat davalı şirketin işbu sözleşmeye konu edimleri zamanında yerine getirmediğini ve daha da ileri giderek kendilerini dolandırdığını iddia ettiğini, Taraflar arasında ----- fatura ile alım-satım ilişkisi kurulduğu akabinde ----- tarihinde bir ek sözleşme akdedildiğini, davacı yan ile davalı şirket arasında --- tarihinde---- düzenlenerek taraflarca imzalanarak ticari ilişki başladığını, davalı şirket ile davacı şirket arasında ---- fatura üzerinden akdedilen ---- tarihli sözleşmede davalı şirketin söz konusu spesifik özellikte olan ve alıcının ihtiyaçlarına göre tasarlanacak olan makinenin üretimini yapmayı, davacı şirket de maliyetin ---- bir hafta içerisinde, ikinci ödemeyi de maliyetin --- teşkil edecek şekilde sevkiyattan önce ve kalan --- ödemeyi ise montaj esnasında yapılacağını taahhüt ettiğini, akabinde parça temini konusunda sıkıntı yaşayan davalının, bu hususta davacıdan süre talebinde bulunduğu ve ---- tarihinde bir ek sözleşme kontratı imzalandığı, bu ek sözleşmeye göre davalının, --- içerisinde siparişi teslim etmeyi, davacı şirket ise sözleşme akit tarihinden itibaren bir hafta içerisinde bedelin ----ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacı şirketin söz konusu ödemeyi zamanında yapmadığını, taraflar arasında akdedilen --- tarihli sözleşmeye göre ---- tarihinde ödemesi gerekir iken muaccel olan ödemesini ----- tarihinde yaptığını, bu sebeple davalının parçaları tamamlayıp ürünü teslime hazır hale getiremediğini, Davalı şirketin, makine imalatı için parça ithalatını daimi olarak ---- sağladığı, fakat söz konusu parçaların temini için davacı şirketin --- tarihinde yapması gereken ödemeyi ------ tarihinde yaparak sözleşmeyi ihlal ettiğinden üretim geciktiğini, davacı şirketin kanundaki tanımıyla alacaklı temerrüdüne düştüğünü, davacı tarafın kiraladığı işyerine ilişkin kira bedeli istemi külliyen haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
KARŞI DAVA:
Davalı/ Karşı Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davalı karşı davacı vekili; davalı karşı davacı tarafından, tarafından yapılması hususunda ------ bedelli bir anlaşma yapıldığını, taraflar aralarında akdedilen sözleşmeye binaen işbu sözleşmeye konu makineyi-eseri imal edebilmek için çalışmalara başlandığı, ------ sözleşme süresi içerisinde tamamlandığı, fakat bir kısım parçaların yurtdışından ithal edilmesi gerektiğinden müvekkil şirket olası gecikme için karşı davalıdan bir ek sözleşme yapılmasını ve kendilerine süre verilmesini talep ettiği, Taraflar---- tarihinde ek bir sözleşme ile teslim süresini ----gün uzattığı ve işbu sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren ----- gün içinde karşı davalının bir kısım ödeme yapmasının kararlaştırıldığı, karşı davalı şirket ise sözleşmedeki süreyi ihlal ederek müvekkil şirkete parayı ödemekte temerrüde düştüğü, geçikmenin karşı taraf sebebiyle ortaya çıktığı, buna rağmen davacı haksız olarak ve tek taraflı olarak sözleşmeyi fesih iradesini ihtar ile bildirildiğini, eser sözleşmelerinde karşı taraf ancak ve ancak davalıya tazminat ödemek suretiyle sözleşmeyi feshedebileceğini davalının, ---- itibariyle makinenin imalatını tamamlayıp teslime hazır hale getirildiği, fakat karşı davalı şirket makineyi teslim almaktan imtina ettiği, işbu makinenin boyutları takriben ---- bir alanı işgal etmekte olup davalı şirkete ait deponun çok büyük bir kısmını kapladığını beyan ederek, sözleşmenin değişen koşullara sayın mahkeme eliyle uyarlanmasını, makinenin karşı davalıya teslimine karar verilmesini, teslim ile sözleşme ile kararlaştırılan bakiye ---- tahsil tarihindeki efektif satış kuru üzerinden mevduat faiziyle birlikte karşı davalıdan tahsiline, karar verilmesi, mahkeme aksi kanaate ise; davalı karşı davacı tarafından eser niteliğindeki makinenin imalatı için karşı taraftan alınan bedel dışında müvekkilin ---- tahsil tarihindeki ------ üzerinden mevduat faiziyle birlikte karşı davalıdan tahsilini, Davalı karşı davacı tarafından halihazırda imalatı tamamlanan eser için dava devam eder iken imalathanenin boşaltılmasını sağlamak amacıyla mahkeme tarafından tevdi mahalli tayini ve mahal masrafının karşı davalı tarafından ödenmesine karar verilmesini, Davalı karşı davacı, imalathanesinde karşı yan için imal ettiği eserin yaklaşık----- kaplamasından sebep yıl içinde imal ettiği makine sayılarının yer yoksunluğu sebebiyle ciddi anlamda azalması hasebiyle davalının ticari defterleri ve kayıtları üzerinden tespit edilecek yoksun kalınan kar için şimdilik ---- tahsilini, davalı karşı davacı tarafından gönderilen cevabi ihtarname bedeli olan ------ karşı davalıdan tahsiline, kabulüne karar verilmesini, vekalet ücreti ile her türlü dava masrafının davacı-karşı davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Karşı Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Süresinde verilmeyen cevapların ve süresinde açılmayan karşı davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, öncelikle davalı vekilinin cevap dilekçesinin yasal süre içinde verilmediğini, karşı davanın da süresi içinde açılmadığını bu sebeple süresi içinde verilmeyen cevapları ve açılan davanın karşı dava olarak nitelendirilmesini kabul etmediklerini, HMK 133 maddesi gereği süresi içinde açılmayan karşı davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava şartı olan arabuluculuk şartının da yerine getirilmediğini, davalı- karşı davacı tarafın, kendilerinin arabuluculuk müracaatı üzerine yapılan arabuluculuk görüşmesindeki tutanakları kendi davası için de kullanmak istediğini, bu davadaki talepleri ile ilgili arabuluculuk görüşmesi olmadığını, bu sebeple aynı dosyada karşı dava olarak görülmesini kabul etmediklerini, davanın dava şartı eksikliği ve usul yönünden reddini talep ettiklerini, mahkeme karşı davayı süresi içinde ve dava şartını yeterli kabul ederse, bu davadaki taleplerin tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasının talep edildiğini, davalı karşı davacının edimlerini yerine getirmemesi ve temerrüde düşmesi sebebiyle müvekkilinin sözleşmeyi feshetme iradesini ihtarname ve dava açarak gösterdiği gibi, sözleşme konusu ürünün zamanında teslim edilmemesi sebebiyle büyük zarara uğradığını, zamanında teslim edilmediği için de sözleşme konusu ürünle ilgili işi yapmaktan da vazgeçmiş olduğunu, bu ürünün daha sonra tamamlanmış olsa dahi müvekkilinin bunu alma mecburiyeti olmadığını, bu sebeple hiçbir haklı gerekçeye dayanmayan uyarlama talebini de kabul etmediklerini, Zira cevaba cevaplarında da belirttikleri üzere davalının, sözleşme sürelerinden çok sonra --- ortaya çıkmış ve ---- ortalarında görüldüğü bir salgın hastalığını ifa güçlüğüne gerekçe göstermesinin hiçbir hukuki ve mantıki izahı olmadığını, karşı davacı ---- karşılığında anlaşılan ve bunun ---- aldığı, ürünü uzatma protokolüne rağmen üretip teslim etmediğini, edimini süresinde yerine getirmeyen ve temerrüde düşmüş olan davalı-karşı davacının daha sonra ortaya çıkan ve doğrudan sözleşmeyle de ilgisi olmayan bir olayı gerekçe olarak gösterip borçtan kurtulmaya çalıştığı yetmezmiş gibi bir de müvekkilinden alacaklı çıkma gayreti söz konusu olduğunu, ----ayında gelip görüştüğünde ortada imal edilmiş bir makine olmadığı gibi, davalı-karşı davacı müvekkilinin tek taraflı hazırladığı ve -----günlük daha süre isteyen ve bu süre sonunda da teslim etmezse müvekkilimizin şikayet ve dava açmayacağına, tazminat talep etmeyeceğine dair bir protokol daha imzalatmak istediğini, bu hususun dahi davalı-karşı davacı tarafın iyi niyetli olmadığını açıkça gösterdiğini, davalı - karşı davacı tarafın makinanın eser niteliğinde olduğu, başkasına satılamayacağı, işyerinde çok yer işgal ettiği bu sebeple zarara uğradığı beyanlarını da kabul etmediklerini, müvekkilinin bütün iyi niyetine ve karşı tarafa yardımcı olmasına, ödemelerini yerine getirmesine rağmen makinenin zamanında üretilip teslim edilmediğini, müvekkilinin çok büyük zararına sebep olduğunu, davalı - karşı davacı tarafın bir zararı var ise de bunun tamamen kendi kusurundan ve temerrüdünden kaynaklandığını, burada asıl zarara uğrayanın müvekkili olduğunu, Davalı-karşı davacıya ----- ödeme yaptığını, altı ay kira ödediğini ancak sözleşmeye konu makinaları zamanında alamadığı gibi, ödediği parasını da geri alamadığını, Müvekkilinin makinayı alabilecek durumda iken ifadan kaçtığı beyanını da kesinlikle reddettiklerini,---- teslimi kararlaştırıldığı halde ---- ayda teslim edilmeyen bir makinayı teslim almaktan kaçınmakla itham edildiğini, Müvekkilinin zamanında teslim alamaması sebebiyle artık bu makinaya ihtiyacı kalmadığını, bu sebeple sözleşmeyi feshetme iradesini gösterdiğini, Davalı-karşı davacı tarafın söz konusu makina ve tankı üretmişse dahi zamanında teslim edilmediği için müvekkilinin işine yaramayacak olan bu ürünleri teslim almasını müvekkilinden talep edemeyeceğini, sipariş bedeli olarak ödediği paraların kira, vs. gibi zararlarının ve masraflarının ödenmesi gerektiği, Bunları ödemeyen davalı-karşı davacının üstelik bir de tazminat talep etmesini kabul etmenin mümkün olmadığını, Davalı karşı davacı tarafın, ürünü teslim etmediği gibi bir de ilk sözleşme ile belirlenen miktardan bakiye kalan ---de efektif satış kuru üzerinden tahsilini talep ettiğini,---- teslim etmeyi taahhüt ettiği ürünleri süresinde teslim tarafın sözleşme bedelinden bakiye isteme hakkı olmadığı gibi, geç olarak da teslim etmiş olsa idi, gecikme sebebiyle ürün bedelinden ----yapılacağının da ---- tarihli ek sözleşmede yazıldığını, Şayet ek sözleşme ile verilen ----- günlük süreden sonra ürünler teslim edilseydi dahi, davalı karşı davacı tarafın, bakiye ürün bedelinden ----- edebileceğini, Kaldı ki ürün teslim edilmediği için davalı-karşı davacının müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmadığını, Davalı karşı davacı tarafın, haksız olarak aldığı bedeli ödememek için kendilerini alacaklı göstermeye çalıştıklarını, davalı karşı davacı tarafın tevdi mahalli tayini talebinin de reddinin gerektiği, Sözleşme konusu ürünün-----ayında halen üretilip teslim edilmediği için satıcının temerrüdü sebebiyle ve haklı nedenle sözleşmeyi feshettiklerini ve bu ürünü almayacaklarını -------vasıtasıyla bildirdiklerini, bu irade beyanından arabuluculuk süreci ve dava açıldıktan sonra ürünleri hazırladıklarını iddia ederek teslim alınmasını istemelerinin iyi niyetle ve sözleşmeyle bağlılıkla bir ilgisi olmadığını, zamanında teslim edilmeyen ürünlerin teslim alınması talebini kabul etmediklerini, bu sebeple davalı karşı davacı tarafın ürünler için yaptığını iddia ettiği masrafları ve ürünün muhafazası için gereken masraflarını talep etme hakkı olmadığını, bu haksız taleplerinin de reddi gerektiği, davalı karşı davacı tarafın kendi temerrüdü sebebiyle zamanında teslim etmediği ürün sebebiyle yoksun kalınan kar için de müvekkilimizden alepte bulunmasının tamamen haksız ve mesnetsiz bir talep olduğunu, davalı karşı davacı tarafın gönderdikleri fesih ihtarnamesine karşı verdikleri haksız taleplerini havi cevabi ihtarnamenin masraflarını talep etmesi de tamamen haksız bir talep olduğunu, davalı karşı davacı tarafın cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesi yasal sürede verilmediği için cevap verilmemiş sayılmasına ve davasının da karşı dava olarak kabul edilmemesine, davalı karşı davacının arabuluculuk başvuru şartını yerine getirmeden açtığı karşı davasının bu yönden de reddine karar verilmesini, Şayet dilekçeler süresinde verilmiş kabul edilirse de, haksız ve mesnetsiz, gerçek dışı beyanlara dayalı cevaplarının ve karşı davadaki haksız taleplerinin reddi ile dava masraf ve vekalet ücretinin davalı karşı davacı taraftan tahsiline, süresi içinde sözleşmeye konu ürünler teslim edilmediği için davalının temerrüdü sebebiyle sözleşmenin feshi ile haklı davamızın kabulüne, dava masraf ve vekalet ücretinin de davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Taraflar arasında imzalanan--- tarihli sözleşme ile ---- tarihli ek sözleşme kapsamında davacı açısından sözleşmenin feshi şartlarının oluşup oluşmadığı,davacının alacaklı temerrüdüne düşüp düşmediği,sözleşme konusu ürün bedeli --- alacağının olup olmadığı,davacının sözleşmelere güverek kiraladığını iddia ettiği işyerleri için ödediği ---- hak kazanıp kazanmadığı,karşı davada sözleşmenin değişen koşullara uyarlama ,dava konusu makinenini davalıya teslimi koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu görüldü.
Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.
Taraflar tacir olup, delil olarak ticari defterlere dayandıklarından; taraflara inceleme gün ve saatinde belirtilen yıllara ilişkin ticari defter ve kayıtlarını hazır etmeleri aksi halde HMK 220 ve devamı maddeleri gereğince defterlerini sunmayan tarafın ticari defterlerine lehine delil olarak dayanamayacağının ve tekrar sunamayacakları usulüne uygun biçimde ihtar edilmiş; defter inceleme neticesinde dosyamız bilirkişiye tevdii edilmiş olup , bilirkişi mahkememize hitaben sunmuş olduğu raporunda özetle: Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı tarafın icari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, davacı karşı davalının, satın aldığı ----üretim hattı ve soğutma tankını, üretim amacıyla kullanacağı bu bakımdan sözleşmenin ticari vasfa haiz olduğu, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşme türünün çeşit mallara ilişkin, ---- uluslararası ticari satım sözleşmesi olduğu, Asıl Dava Bakımından, satım konusu malın teslim edilmemesi sebebiyle, davacı karşı davalı alıcının, ---- tarihinden sonra sözleşmeden dönebileceği, alıcının sözleşmenin sona erdirilmesi ile ilgili açık iradesini ------- tarihinde kullandığı, ihtarın tebliğ şerhine rastlanılmamakla beraber, satıcı bu ihtara cevap verdiğinden, sona erme iradesinin satıcıya ulaştığı, bu bakımdan taraflar arasındaki ---- sözleşmesinin sona erdiği, iade Bakımından Sözleşmenin sona ermesi sebebiyle satıcının, alıcıdan tahsil ettiği ---iade etmesi gerektiği, davacı karşı davalı -----tarihli ihtarname ile ilgili bedelin iadesi için, davalı karşı davacıya -- gün süre verdiği, bu ihtarnamenin tebliğ şerhine rastlanmadığından ihtarnamenin tebliğinden üç gün sonra davalı karşı davacının alıcıdan tahsil ettiği----- etmesi gerektiği; İlgili tebliğ şerhinin olmaması durumunda, davalı karşı davacının en geç bu ihtara cevap verdiği --- tarihinden-- sonra, alıcıdan tahsil ettiği ---- iade etmesi gerektiği, Taraflar tacir olduğundan, ilgili alacağa taleple bağlı olarak, 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesinde belirtilen---- yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden ticari faiz işleyebileceği, İhtar Masrafı Bakımından, davacı karşı davalın yapmış olduğu, ---- ihtarname masraflarını, davalı karşı davacıdan isteyebileceği, Kiralamaya İlişkin Zarar Bakımından, ilgili sözleşmenin ne zaman başladığı, hangi süre için ne kadar ödendiği, bu tutarın gerçek zarar ilkesince kadri maruf olup olmadığı, zarar ile satıcının edimini ifa arasında illiyet bağı olup olmadığı, pandeminin etkisi gibi hususlar, sunulan metnin ------olması, pandemi ile ilgili resmi verilerin dosyada bulunmaması ve rayiç değer ile ilgili kısımlar uzmanlık alanımızda olmadığından değerlendirilemediği, Karşı Dava Bakımından, alıcı sözleşmeden dönme ve tazminat isteme seçimlik haklarını kullandığı, bu bakımdan,------ kapsamında, satıcıya ek süre verilemeyeceği düşünülmekle beraber, uyarlama talebinin ve bu talebe bağlı olarak davalı karşı davacının satılan malın yer kaplaması sebebiyle yoksun kaldığı karın ve cevabi ihtarname masraflarının mahkemenin takdirinde olduğu, sonuç ve kanaatinini bildirir raporu mahkememize sunmuşlardır.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Dava dilekçesi,cevap dilekçesi,dosyaya sunulu belgeler,----- tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede davacı-karşı davalının --- olduğu,---- üretmek üzere,davalı-karşın davada davacı ile arasında, --- makinesinin üretimi ve satışı konusunda --- tarihinde --- fatura düzenlendiği,,taraflar arasında düzenlenen ---- faturada ilk ödemenin alınmasından itibaren --- iş günü içinde teslimatın yapılacağının kararlaştırıldığı,maliyetin %60'ının ---- hafta içinde ödeneceği,ikinci ödemenin ,maliyetin %20sini karşılayacağı ve bakiye bedelin montaj aşamasında ödeneceğinin kararlaştırıldığı,daha sonra taraflar arasında akdedilen --- tarihli sözleşmede bir önceki sözleşmenin güncellendiği,davacının --- ödeyeceği,davalının sözleşmenin güncellemesinden sonra ---hafta içinde malı teslim edeceği hususlarının düzenlendiği,davacının davalının hesabına --- tarihinde ---- ödemegönderdiği,bu hususta bir uyuşmazlık olmadığı,ancak davacı- karşı davalının makinenin zamanında teslim edilmemesi sebebiyle sözleşmeyi feshedip davalı-karşı davacıya ihtar gönderdiği,--------- hükümlerinin olayımızda tartışılması gerektiği,taraflar arasında sözleşmenin niteliği gereği satım sözleşmesi olduğu, davacının işletmesinin ---olduğu,davalı- karşı davacının işletmesinin ise ------kapsamında tarafların sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu,alıcının sözleşmeden dönebilmesi için sözleşmenin satıcı tarafından esaslı bir şekilde ihlal edilmesi gerekmekte olduğu,olayımızda ---- tarihli güncellenen sözleşme kapsamında sözleşmeden itibaren mal tesliminin ---- içinde yapılacağının kararlaştırıldığı,satışa konu malın ---- tarihinde alıcıya teslim edilmesi gerektiği,ancak teslimatın yapılmadığı,davacı-karşı davalı açısından esaslı ihlal sebebiyle sözleşmenin sona erdirilmesi koşullarının oluştuğu,her ne kadar davalı- karşı davacı tarafça --- tarihinde ödenmesi gereken bedelin ---- tarihinde ödenmiş olması sebebiyle gecikmenin meydana geldiği savunmasında bulunulmuş ise de ---- tarihihne eklenen ---- sonunde dahi satıcı tarafça makine tesliminin yapılmadığı,dolayısıyla ödeme yapılmadığı süreçte sadece davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanamayacağının kabulünün gerektiği, ve davalı-karşı davacının buna yönelik savunmasının yerinde görülmediği,ödemeyi takip eden --- sürenin sonuna tekabil eden----- tarihinde teslimatın yapılması gerektiği ancak bu tarihten sonra davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği,davacı-karşı davalı bakımından esaslı ihlal sebebiyle haklı şartların oluştuğu,davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanması sebebiyle ifası gerçekleşmiş olan edimlerin iade edilmesi yükümlülüğünün doğduğu, bu kapsamda davalı -karşı davacının, davacı-karşı davalıdan aldığı---- bedeli iade etmesi gerektiği,ancak asıl davada davacı tarafça talep edilen sipariş konusu ürünlerin kurulup çalıştırılması için ödenen ---- aylık kira bedelinin tazmini talebiyle ilgili ispat yükünü davacı-karşı davalının yerine getiremediği,karşı dava bakımından yapılan değerlendirmede ise alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullandığı,dolayısıyla davalı-karşı davacı bakımından haklı sebeplerin oluşmaması sebebiyle davalı -karşı davacının uyarlama talebiyle satılan malın yer kaplaması sebebiyle yoksun kaldığı karın ve cevabi ihtarname masraflarına yönelik talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-ASIL DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ------ tarihinden bu bedele 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince uygulanacak faiz ile birlikte davalı - karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam --- harçtan daha önceden ödenen toplam --- harç düşüldükten sonra eksik kalan---- harcın davalı - Karşı davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı - Karşı Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 28.272,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalı - karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
4-Davalı Karşı Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı - karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
5-Davacı karşı davalı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 5.238,62-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 5.293,02TL harcın davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
6-Davacı karşı davalı tarafından yapılan; 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 83,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.583,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.470,30-TL lik kısmanın davalı - karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------ taktir olunan 1.320,00-TL ücretin kısmen kabul kısmen red oranı dikkate alınarak 1.218,52 TL'lik kısmın Davalı - Karşı Davacıdan, ----davacı-Karşı Davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
8- Davacı - Karşı Davalının ------ Noterliği aracılığı ile Davalı Karşı Davacıya ödenen meblağın ödenmesi için çıkarılan ihtarname gideri olan 286,17 TL 'nin Davalı - Karşı Davacıdan alınarak Davacı - Karşı Davalıya verilemesine,
9- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
KARŞI DAVANIN REDDİNE ;
1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 59,30-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 640,70-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 6.008,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ------------Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.21/12/2021